১৭০. যাগুমধুগোড়কানুজাননা

২৮২. অথ খো ভগৱা বাৰাণসিযং যথাভিৰন্তং ৱিহৰিত্ৱা যেন অন্ধকৱিন্দং তেন চাৰিকং পক্কামি, মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং, অড্ঢতেলসেহি ভিক্খুসতেহি. তেন খো পন সমযেন জানপদা মনুস্সা বহুং লোণম্পি, তেলম্পি, তণ্ডুলম্পি, খাদনীযম্পি সকটেসু আৰোপেত্ৱা বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধা হোন্তি – যদা পটিপাটিং লভিস্সাম তদা ভত্তং কৰিস্সামাতি, পঞ্চমত্তানি চ ৱিঘাসাদসতানি. অথ খো ভগৱা অনুপুব্বেন চাৰিকং চৰমানো যেন অন্ধকৱিন্দং তদৱসৰি. অথ খো অঞ্ঞতৰস্স ব্ৰাহ্মণস্স পটিপাটিং অলভন্তস্স এতদহোসি – ‘‘অতীতানি [অধিকানি (সী. স্যা.)] খো মে দ্ৱে মাসানি বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং অনুবন্ধন্তস্স ‘যদা পটিপাটিং লভিস্সামি তদা ভত্তং কৰিস্সামী’তি, ন চ মে পটিপাটি লব্ভতি, অহঞ্চম্হি একত্তকো [একতো (সী. স্যা.)], বহু চ মে ঘৰাৱাসত্থো হাযতি. যংনূনাহং ভত্তগ্গং ওলোকেয্যং; যং ভত্তগ্গে নাস্স, তং পটিযাদেয্য’’ন্তি. অথ খো সো ব্ৰাহ্মণো ভত্তগ্গং ওলোকেন্তো দ্ৱে নাদ্দস – যাগুঞ্চ মধুগোড়কঞ্চ. অথ খো সো ব্ৰাহ্মণো যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচ – ‘‘ইধ মে, ভো আনন্দ, পটিপাটিং অলভন্তস্স এতদহোসি ‘অতীতানি খো মে দ্ৱে মাসানি বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং অনুবন্ধন্তস্স, যদা পটিপাটিং লভিস্সামি তদা ভত্তং কৰিস্সামীতি. ন চ মে পটিপাটি লব্ভতি, অহঞ্চম্হি একত্তকো, বহু চ মে ঘৰাৱাসত্থো হাযতি. যংনূনাহং ভত্তগ্গং ওলোকেয্যং; যং ভত্তগ্গে নাস্স, তং পটিযাদেয্য’ন্তি. সো খো অহং, ভো আনন্দ, ভত্তগ্গং ওলোকেন্তো দ্ৱে নাদ্দসং – যাগুঞ্চ মধুগোড়কঞ্চ. সচাহং, ভো আনন্দ, পটিযাদেয্যং যাগুঞ্চ মধুগোড়কঞ্চ, পটিগ্গণ্হেয্য মে ভৱং গোতমো’’তি? ‘‘তেন হি, ব্ৰাহ্মণ, ভগৱন্তং পটিপুচ্ছিস্সামী’’তি. অথ খো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসি. তেন হানন্দ, পটিযাদেতূতি. তেন হি, ব্ৰাহ্মণ, পটিযাদেহীতি. অথ খো সো ব্ৰাহ্মণো তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন পহূতং যাগুঞ্চ মধুগোড়কঞ্চ পটিযাদাপেত্ৱা ভগৱতো উপনামেসি – পটিগ্গণ্হাতু মে ভৱং গোতমো যাগুঞ্চ মধুগোড়কঞ্চাতি. তেন হি, ব্ৰাহ্মণ, ভিক্খূনং দেহীতি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা ন পটিগ্গণ্হন্তি. পটিগ্গণ্হথ, ভিক্খৱে, পৰিভুঞ্জথাতি. অথ খো সো ব্ৰাহ্মণো বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পহূতায যাগুযা চ মধুগোড়কেন চ সহত্থা সন্তপ্পেত্ৱা সম্পৱাৰেত্ৱা ভগৱন্তং ধোতহত্থং ওনীতপত্তপাণিং একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো তং ব্ৰাহ্মণং ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘দসযিমে, ব্ৰাহ্মণ, আনিসংসা যাগুযা. কতমে দস? যাগুং দেন্তো আযুং দেতি, ৱণ্ণং দেতি, সুখং দেতি, বলং দেতি, পটিভানং দেতি, যাগু পীতা খুদ্দং [খুদং (সী. স্যা.)] পটিহনতি, পিপাসং ৱিনেতি, ৱাতং অনুলোমেতি, ৱত্থিং সোধেতি, আমাৱসেসং পাচেতি – ইমে খো, ব্ৰাহ্মণ, দসানিসংসা যাগুযা’’তি [পচ্ছিমা পঞ্চ আনিসংসা অ. নি. ৫.২০৭].

[অ. নি. ৪.৫৮-৫৯ থোকং ৱিসদিসং] যো সঞ্ঞতানং পৰদত্তভোজিনং;

কালেন সক্কচ্চ দদাতি যাগুং;

দসস্স ঠানানি অনুপ্পৱেচ্ছতি;

আযুঞ্চ ৱণ্ণঞ্চ সুখং বলঞ্চ.

পটিভানমস্স উপজাযতে ততো;

খুদ্দং পিপাসঞ্চ ব্যপনেতি ৱাতং;

সোধেতি ৱত্থিং পৰিণামেতি ভুত্তং;

ভেসজ্জমেতং সুগতেন ৱণ্ণিতং.

তস্মা হি যাগুং অলমেৱ দাতুং;

নিচ্চং মনুস্সেন সুখত্থিকেন;

দিব্বানি ৱা পত্থযতা সুখানি;

মনুস্সসোভগ্যতমিচ্ছতা ৱাতি.

অথ খো ভগৱা তং ব্ৰাহ্মণং ইমাহি গাথাহি অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কামি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, যাগুঞ্চ মধুগোড়কঞ্চা’’তি.

যাগুমধুগোড়কানুজাননা নিট্ঠিতা.