১৬০. পঞ্চভেসজ্জকথা
২৬০. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূনং সাৰদিকেন আবাধেন ফুট্ঠানং যাগুপি পীতা উগ্গচ্ছতি, ভত্তম্পি ভুত্তং উগ্গচ্ছতি. তে তেন কিসা হোন্তি, লূখা, দুব্বণ্ণা, উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতা, ধমনিসন্থতগত্তা. অদ্দসা খো ভগৱা তে ভিক্খূ কিসে লূখে দুব্বণ্ণে উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতে ধমনিসন্থতগত্তে, দিস্ৱান আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘কিং নু খো, আনন্দ, এতৰহি ভিক্খূ কিসা, লূখা, দুব্বণ্ণা, উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতা, ধমনিসন্থতগত্তা’’তি? ‘‘এতৰহি, ভন্তে, ভিক্খূনং সাৰদিকেন আবাধেন ফুট্ঠানং যাগুপি পীতা উগ্গচ্ছতি, ভত্তম্পি ভুত্তং উগ্গচ্ছতি. তে তেন কিসা হোন্তি, লূখা, দুব্বণ্ণা, উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতা, ধমনিসন্থতগত্তা’’তি. অথ খো ভগৱতো ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘‘এতৰহি খো ভিক্খূনং সাৰদিকেন আবাধেন ফুট্ঠানং যাগুপি পীতা উগ্গচ্ছতি, ভত্তম্পি ভুত্তং উগ্গচ্ছতি. তে তেন কিসা হোন্তি, লূখা, দুব্বণ্ণা, উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতা, ধমনিসন্থতগত্তা. কিং নু খো অহং ভিক্খূনং ভেসজ্জং অনুজানেয্যং, যং ভেসজ্জঞ্চেৱ অস্স ভেসজ্জসম্মতঞ্চ লোকস্স, আহাৰত্থঞ্চ ফৰেয্য, ন চ ওড়াৰিকো আহাৰো পঞ্ঞাযেয্যা’’তি? অথ খো ভগৱতো এতদহোসি – ‘‘ইমানি খো পঞ্চ ভেসজ্জানি, সেয্যথিদং – সপ্পি, নৱনীতং, তেলং, মধু, ফাণিতং; ভেসজ্জানি চেৱ ভেসজ্জসম্মতানি চ লোকস্স, আহাৰত্থঞ্চ ফৰন্তি, ন চ ওড়াৰিকো আহাৰো পঞ্ঞাযতি. যংনূনাহং ভিক্খূনং ইমানি পঞ্চ ভেসজ্জানি অনুজানেয্যং, কালে পটিগ্গহেত্ৱা কালে পৰিভুঞ্জিতু’’ন্তি. অথ খো ভগৱা সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ইধ ময্হং, ভিক্খৱে, ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘এতৰহি খো ভিক্খূনং সাৰদিকেন আবাধেন ফুট্ঠানং যাগুপি পীতা উগ্গচ্ছতি, ভত্তম্পি ভুত্তং উগ্গচ্ছতি. তে তেন কিসা হোন্তি, লূখা, দুব্বণ্ণা, উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতা, ধমনিসন্থতগত্তা. কিং নু খো অহং ভিক্খূনং ভেসজ্জং অনুজানেয্যং, যং ভেসজ্জঞ্চেৱ অস্স ভেসজ্জসম্মতঞ্চ লোকস্স, আহাৰত্থঞ্চ ফৰেয্য, ন চ ওড়াৰিকো আহাৰো পঞ্ঞাযেয্যা’তি. তস্স ময্হং, ভিক্খৱে, এতদহোসি ‘ইমানি খো পঞ্চ ভেসজ্জানি, সেয্যথিদং – সপ্পি, নৱনীতং, তেলং, মধু, ফাণিতং; ভেসজ্জানি চেৱ ভেসজ্জসম্মতানি চ লোকস্স, আহাৰত্থঞ্চ ফৰন্তি, ন চ ওড়াৰিকো আহাৰো পঞ্ঞাযতি. যংনূনাহং ভিক্খূনং ইমানি পঞ্চ ভেসজ্জানি অনুজানেয্যং, কালে পটিগ্গহেত্ৱা কালে পৰিভুঞ্জিতু’ন্তি. অনুজানামি, ভিক্খৱে, তানি পঞ্চ ভেসজ্জানি কালে পটিগ্গহেত্ৱা কালে পৰিভুঞ্জিতু’’ন্তি.
২৬১. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ তানি পঞ্চ ভেসজ্জানি কালে পটিগ্গহেত্ৱা কালে পৰিভুঞ্জন্তি. তেসং যানিপি তানি পাকতিকানি লূখানি ভোজনানি তানিপি নচ্ছাদেন্তি, পগেৱ সেনেসিতানি [সেনেসিকানি (সী. স্যা.), সেনেহিকানি (যোজনা)]. তে তেন চেৱ সাৰদিকেন আবাধেন ফুট্ঠা, ইমিনা চ ভত্তাচ্ছাদকেন [ভত্তাচ্ছন্নকেন (ক.)], তদুভযেন ভিয্যোসোমত্তায কিসা হোন্তি, লূখা, দুব্বণ্ণা, উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতা, ধমনিসন্থতগত্তা. অদ্দসা খো ভগৱা তে ভিক্খূ ভিয্যোসোমত্তায কিসে লূখে দুব্বণ্ণে উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতে ধমনিসন্থতগত্তে, দিস্ৱান আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘কিং নু খো, আনন্দ, এতৰহি ভিক্খূ ভিয্যোসোমত্তায কিসা, লূখা, দুব্বণ্ণা, উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতা, ধমনিসন্থতগত্তা’’তি? ‘‘এতৰহি, ভন্তে, ভিক্খূ তানি চ পঞ্চ ভেসজ্জানি কালে পটিগ্গহেত্ৱা কালে পৰিভুঞ্জন্তি. তেসং যানিপি তানি পাকতিকানি লূখানি ভোজনানি তানিপি নচ্ছাদেন্তি, পগেৱ সেনেসিকানি. তে তেন চেৱ সাৰদিকেন আবাধেন ফুট্ঠা, ইমিনা চ ভত্তাচ্ছাদকেন, তদুভযেন ভিয্যোসোমত্তায কিসা, লূখা, দুব্বণ্ণা, উপ্পণ্ডুপ্পণ্ডুকজাতা, ধমনিসন্থতগত্তা’’তি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, তানি পঞ্চ ভেসজ্জানি পটিগ্গহেত্ৱা কালেপি ৱিকালেপি পৰিভুঞ্জিতু’’ন্তি.
২৬২. তেন খো পন সমযেন গিলানানং ভিক্খূনং ৱসেহি ভেসজ্জেহি অত্থো হোতি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অনুজানামি, ভিক্খৱে, ৱসানি ভেসজ্জানি – অচ্ছৱসং, মচ্ছৱসং, সুসুকাৱসং, সূকৰৱসং, গদ্ৰভৱসং – কালে পটিগ্গহিতং কালে নিপ্পক্কং [নিপক্কং (ক.)] কালে সংসট্ঠং তেলপৰিভোগেন পৰিভুঞ্জিতুং. ৱিকালে চে, ভিক্খৱে, পটিগ্গহিতং ৱিকালে নিপ্পক্কং ৱিকালে সংসট্ঠং, তং চে পৰিভুঞ্জেয্য, আপত্তি তিণ্ণং দুক্কটানং. কালে চে, ভিক্খৱে, পটিগ্গহিতং ৱিকালে নিপ্পক্কং ৱিকালে সংসট্ঠং, তং চে পৰিভুঞ্জেয্য, আপত্তি দ্ৱিন্নং দুক্কটানং. কালে চে, ভিক্খৱে, পটিগ্গহিতং কালে নিপ্পক্কং ৱিকালে সংসট্ঠং, তং চে পৰিভুঞ্জেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. কালে চে, ভিক্খৱে, পটিগ্গহিতং কালে নিপ্পক্কং কালে সংসট্ঠং, তং চে পৰিভুঞ্জেয্য, অনাপত্তীতি.
পঞ্চভেসজ্জকথা নিট্ঠিতা.