১৫৮. মহাকচ্চানস্স পঞ্চৱৰপৰিদস্সনা

অথ খো আযস্মতো সোণস্স ৱস্সংৱুট্ঠস্স ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘‘সুতোযেৱ খো মে সো ভগৱা এদিসো চ এদিসো চাতি, ন চ মযা সম্মুখা দিট্ঠো, গচ্ছেয্যাহং তং ভগৱন্তং দস্সনায অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং, সচে মং উপজ্ঝাযো অনুজানেয্যা’’তি. অথ খো আযস্মা সোণো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো যেনাযস্মা মহাকচ্চানো তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং মহাকচ্চানং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সোণো আযস্মন্তং মহাকচ্চানং এতদৱোচ – ‘‘ইধ ময্হং, ভন্তে, ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘সুতো যেৱ খো মে সো ভগৱা এদিসো চ এদিসো চাতি, ন চ মযা সম্মুখা দিট্ঠো, গচ্ছেয্যাহং তং ভগৱন্তং দস্সনায অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং, সচে মং উপজ্ঝাযো অনুজানেয্যা’তি; গচ্ছেয্যাহং, ভন্তে, তং ভগৱন্তং দস্সনায অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং, সচে মং উপজ্ঝাযো অনুজানাতী’’তি. ‘‘সাধু সাধু, সোণ. গচ্ছ ত্ৱং, সোণ, তং ভগৱন্তং দস্সনায অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধং. দক্খিস্সসি ত্ৱং, সোণ, তং ভগৱন্তং পাসাদিকং পসাদনীযং সন্তিন্দ্ৰিযং সন্তমানসং উত্তমদমথসমথং অমনুপ্পত্তং দন্তং গুত্তং যতিন্দ্ৰিযং নাগং. তেন হি ত্ৱং, সোণ, মম ৱচনেন ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দ – ‘উপজ্ঝাযো মে, ভন্তে, আযস্মা মহাকচ্চানো ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দতী’’’তি. এৱঞ্চ ৱদেহি – ‘‘অৱন্তিদক্খিণাপথো, ভন্তে, অপ্পভিক্খুকো, তিণ্ণং মে ৱস্সানং অচ্চযেন কিচ্ছেন কসিৰেন ততো ততো দসৱগ্গং ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা উপসম্পদং অলত্থং; অপ্পেৱ নাম ভগৱা অৱন্তিদক্খিণাপথে অপ্পতৰেন গণেন উপসম্পদং অনুজানেয্য. অৱন্তিদক্খিণাপথে, ভন্তে, কণ্হুত্তৰা ভূমি খৰা গোকণ্টকহতা; অপ্পেৱ নাম ভগৱা অৱন্তিদক্খিণাপথে গুণঙ্গুণূপাহনং অনুজানেয্য. অৱন্তিদক্খিণাপথে, ভন্তে, নহানগৰুকা মনুস্সা উদকসুদ্ধিকা; অপ্পেৱ নাম ভগৱা অৱন্তিদক্খিণাপথে ধুৱনহানং অনুজানেয্য. অৱন্তিদক্খিণাপথে, ভন্তে, চম্মানি অত্থৰণানি, এড়কচম্মং অজচম্মং মিগচম্মং. সেয্যথাপি, ভন্তে, মজ্ঝিমেসু জনপদেসু এৰগূ মোৰগূ মজ্জাৰূ [মজ্ঝাৰূ (ক.)] জন্তূ, এৱমেৱ খো, ভন্তে, অৱন্তিদক্খিণাপথে চম্মানি অত্থৰণানি, এড়কচম্মং অজচম্মং মিগচম্মং; অপ্পেৱ নাম ভগৱা অৱন্তিদক্খিণাপথে চম্মানি অত্থৰণানি অনুজানেয্য, এড়কচম্মং অজচম্মং মিগচম্মং. এতৰহি, ভন্তে, মনুস্সা নিস্সীমগতানং ভিক্খূনং চীৱৰং দেন্তি – ‘ইমং চীৱৰং ইত্থন্নামস্স দেমা’’’তি. তে আগন্ত্ৱা আৰোচেন্তি – ‘ইত্থন্নামেহি তে, আৱুসো, মনুস্সেহি চীৱৰং দিন্ন’ন্তি তে কুক্কুচ্চাযন্তা ন সাদিযন্তি – ‘মা নো নিস্সগ্গিযং অহোসী’তি; অপ্পেৱ নাম ভগৱা চীৱৰে পৰিযাযং আচিক্খেয্যা’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা সোণো আযস্মতো মহাকচ্চানস্স পটিস্সুত্ৱা উট্ঠাযাসনা আযস্মন্তং মহাকচ্চানং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা সেনাসনং সংসামেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন সাৱত্থি তেন পক্কামি. অনুপুব্বেন যেন সাৱত্থি জেতৱনং অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘ইমস্স, আনন্দ, আগন্তুকস্স ভিক্খুনো সেনাসনং পঞ্ঞাপেহী’’তি. অথ খো আযস্মা আনন্দো – ‘‘যস্স খো মং ভগৱা আণাপেতি, ‘ইমস্স, আনন্দ, আগন্তুকস্স ভিক্খুনো সেনাসনং পঞ্ঞাপেহী’তি, ইচ্ছতি ভগৱা তেন ভিক্খুনা সদ্ধিং একৱিহাৰে ৱত্থুং, ইচ্ছতি ভগৱা আযস্মতা সোণেন সদ্ধিং একৱিহাৰে ৱত্থু’’ন্তি – যস্মিং ৱিহাৰে ভগৱা ৱিহৰতি তস্মিং ৱিহাৰে আযস্মতো সোণস্স সেনাসনং পঞ্ঞাপেসি.

২৫৮. অথ খো ভগৱা বহুদেৱ ৰত্তিং অজ্ঝোকাসে ৱীতিনামেত্ৱা ৱিহাৰং পাৱিসি. আযস্মাপি খো সোণো বহুদেৱ ৰত্তিং অজ্ঝোকাসে ৱীতিনামেত্ৱা ৱিহাৰং পাৱিসি. অথ খো ভগৱা ৰত্তিযা পচ্চূসসমযং পচ্চুট্ঠায আযস্মন্তং সোণং অজ্ঝেসি – ‘‘পটিভাতু তং, ভিক্খু, ধম্মো ভাসিতু’’ন্তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা সোণো ভগৱতো পটিস্সুণিত্ৱা সব্বানেৱ অট্ঠকৱগ্গিকানি সৰেন অভাসি. অথ খো ভগৱা আযস্মতো সোণস্স সৰভঞ্ঞপৰিযোসানে অব্ভানুমোদি – ‘‘সাধু, সাধু, ভিক্খু. সুগ্গহিতানি খো তে, ভিক্খু, অট্ঠকৱগ্গিকানি, সুমনসিকতানি সূপধাৰিতানি. কল্যাণিযাপি ৱাচায সমন্নাগতো, ৱিস্সট্ঠায, অনেলগলায [অনেড়গলায (ক.)], অত্থস্স ৱিঞ্ঞাপনিযা. কতিৱস্সোসি ত্ৱং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘একৱস্সোহং, ভগৱা’’তি. ‘‘কিস্স পন ত্ৱং, ভিক্খু, এৱং চিৰং অকাসী’’তি? ‘‘চিৰং দিট্ঠো মে, ভন্তে, কামেসু আদীনৱো, অপি চ সম্বাধা ঘৰাৱাসা বহুকিচ্চা বহুকৰণীযা’’তি. অথ খো ভগৱা এতমত্থং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –

[উদা. ৪৬ উদানেপি] ‘‘দিস্ৱা আদীনৱং লোকে, ঞত্ৱা ধম্মং নিৰূপধিং;

অৰিযো ন ৰমতী পাপে, পাপে ন ৰমতী সুচী’’তি.

অথ খো আযস্মা সোণো – পটিসম্মোদতি খো মং ভগৱা, অযং খ্ৱস্স কালো যং মে উপজ্ঝাযো পৰিদস্সীতি – উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা ভগৱতো পাদেসু সিৰসা নিপতিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘উপজ্ঝাযো মে, ভন্তে, আযস্মা মহাকচ্চানো ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দতি, এৱঞ্চ ৱদেতি অৱন্তিদক্খিণাপথো, ভন্তে, অপ্পভিক্খুকো. তিণ্ণং মে ৱস্সানং অচ্চযেন কিচ্ছেন কসিৰেন ততো ততো দসৱগ্গং ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা উপসম্পদং অলত্থং, অপ্পেৱ নাম ভগৱা অৱন্তিদক্খিণাপথে অপ্পতৰেন গণেন উপসম্পদং অনুজানেয্য. অৱন্তিদক্খিণাপথে, ভন্তে, কণ্হুত্তৰা ভূমি খৰা গোকণ্টকহতা; অপ্পেৱ নাম ভগৱা অৱন্তিদক্খিণাপথে গুণঙ্গুণূপাহনং অনুজানেয্য. অৱন্তিদক্খিণাপথে, ভন্তে, নহানগৰুকা মনুস্সা উদকসুদ্ধিকা, অপ্পেৱ নাম ভগৱা অৱন্তিদক্খিণাপথে ধুৱনহানং অনুজানেয্য. অৱন্তিদক্খিণাপথে, ভন্তে, চম্মানি অত্থৰণানি, এড়কচম্মং অজচম্মং মিগচম্মং. সেয্যথাপি, ভন্তে, মজ্ঝিমেসু জনপদেসু এৰগূ মোৰগূ মজ্জাৰূ জন্তূ, এৱমেৱ খো, ভন্তে, অৱন্তিদক্খিণাপথে চম্মানি অত্থৰণানি, এড়কচম্মং অজচম্মং মিগচম্মং; অপ্পেৱ নাম ভগৱা অৱন্তিদক্খিণাপথে চম্মানি অত্থৰণানি অনুজানেয্য, এড়কচম্মং অজচম্মং মিগচম্মং. এতৰহি, ভন্তে, মনুস্সা নিস্সীমগতানং ভিক্খূনং চীৱৰং দেন্তি – ‘ইমং চীৱৰং ইত্থন্নামস্স দেমা’তি. তে আগন্ত্ৱা আৰোচেন্তি – ‘ইত্থন্নামেহি তে, আৱুসো, মনুস্সেহি চীৱৰং দিন্ন’ন্তি. তে কুক্কুচ্চাযন্তা ন সাদিযন্তি – ‘মা নো নিস্সগ্গিযং অহোসী’তি; অপ্পেৱ নাম ভগৱা চীৱৰে পৰিযাযং আচিক্খেয্যা’’তি.

২৫৯. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অৱন্তিদক্খিণাপথো, ভিক্খৱে, অপ্পভিক্খুকো. অনুজানামি, ভিক্খৱে, সব্বপচ্চন্তিমেসু জনপদেসু ৱিনযধৰপঞ্চমেন গণেন উপসম্পদং. তত্ৰিমে পচ্চন্তিমা জনপদা – পুৰত্থিমায দিসায গজঙ্গলং [কজঙ্গলং (সী. স্যা.)] নাম নিগমো, তস্স পৰেন মহাসালা, ততো পৰা পচ্চন্তিমা জনপদা, ওৰতো মজ্ঝে; পুৰত্থিমদক্খিণায দিসায সল্লৱতী [সললৱতী (সী.)] নাম নদী, ততো পৰা পচ্চন্তিমা জনপদা, ওৰতো মজ্ঝে; দক্খিণায দিসায সেতকণ্ণিকং নাম নিগমো, ততো পৰা পচ্চন্তিমা জনপদা, ওৰতো মজ্ঝে; পচ্ছিমায দিসায থূণং নাম ব্ৰাহ্মণগামো, ততো পৰা পচ্চন্তিমা জনপদা, ওৰতো মজ্ঝে; উত্তৰায দিসায উসীৰদ্ধজো নাম পব্বতো, ততো পৰা পচ্চন্তিমা জনপদা, ওৰতো মজ্ঝে. অনুজানামি, ভিক্খৱে, এৱৰূপেসু পচ্চন্তিমেসু জনপদেসু ৱিনযধৰপঞ্চমেন গণেন উপসম্পদং. অৱন্তিদক্খিণাপথে, ভিক্খৱে, কণ্হুত্তৰা ভূমি খৰা গোকণ্টকহতা. অনুজানামি, ভিক্খৱে, সব্বপচ্চন্তিমেসু জনপদেসু গুণঙ্গুণূপাহনং. অৱন্তিদক্খিণাপথে, ভিক্খৱে, নহানগৰুকা মনুস্সা উদকসুদ্ধিকা. অনুজানামি, ভিক্খৱে, সব্বপচ্চন্তিমেসু জনপদেসু ধুৱনহানং. অৱন্তিদক্খিণাপথে, ভিক্খৱে, চম্মানি অত্থৰণানি, এড়কচম্মং অজচম্মং মিগচম্মং. সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মজ্ঝিমেসু জনপদেসু এৰগূ মোৰগূ মজ্জাৰূ জন্তূ, এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, অৱন্তিদক্খিণাপথে চম্মানি অত্থৰণানি, এড়কচম্মং অজচম্মং মিগচম্মং. অনুজানামি, ভিক্খৱে, সব্বপচ্চন্তিমেসু জনপদেসু চম্মানি অত্থৰণানি, এড়কচম্মং অজচম্মং মিগচম্মং. ইধ পন, ভিক্খৱে, মনুস্সা নিস্সীমগতানং ভিক্খূনং চীৱৰং দেন্তি – ‘ইমং চীৱৰং ইত্থন্নামস্স দেমা’তি. অনুজানামি, ভিক্খৱে, সাদিতুং, ন তাৱ তং গণনূপগং যাৱ ন হত্থং গচ্ছতী’’তি.

মহাকচ্চানস্স পঞ্চৱৰপৰিদস্সনা নিট্ঠিতা.

চম্মক্খন্ধকো পঞ্চমো.