৬৯. পাতিমোক্খুদ্দেসানুজাননা
১৩৩. অথ খো ভগৱতো ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘‘যংনূনাহং যানি মযা ভিক্খূনং পঞ্ঞত্তানি সিক্খাপদানি, তানি নেসং পাতিমোক্খুদ্দেসং অনুজানেয্যং. সো নেসং ভৱিস্সতি উপোসথকম্ম’’ন্তি. অথ খো ভগৱা সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ইধ ময্হং, ভিক্খৱে, ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি ‘যংনূনাহং যানি মযা ভিক্খূনং পঞ্ঞত্তানি সিক্খাপদানি, তানি নেসং পাতিমোক্খুদ্দেসং অনুজানেয্যং. সো নেসং ভৱিস্সতি উপোসথকম্ম’ন্তি. অনুজানামি, ভিক্খৱে, পাতিমোক্খং উদ্দিসিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, উদ্দিসিতব্বং. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
১৩৪. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো উপোসথং কৰেয্য, পাতিমোক্খং উদ্দিসেয্য. কিং সঙ্ঘস্স পুব্বকিচ্চং? পাৰিসুদ্ধিং আযস্মন্তো আৰোচেথ. পাতিমোক্খং উদ্দিসিস্সামি. তং সব্বেৱ সন্তা সাধুকং সুণোম মনসি কৰোম. যস্স সিযা আপত্তি, সো আৱিকৰেয্য. অসন্তিযা আপত্তিযা তুণ্হী ভৱিতব্বং. তুণ্হীভাৱেন খো পনাযস্মন্তে পৰিসুদ্ধাতি ৱেদিস্সামি. যথা খো পন পচ্চেকপুট্ঠস্স ৱেয্যাকৰণং হোতি, এৱমেৱং [এৱমেৱ (ক)] এৱৰূপায পৰিসায যাৱততিযং অনুস্সাৱিতং হোতি. যো পন ভিক্খু যাৱততিযং অনুস্সাৱিযমানে সৰমানো সন্তিং আপত্তিং নাৱিকৰেয্য, সম্পজানমুসাৱাদস্স হোতি. সম্পজানমুসাৱাদো খো পনাযস্মন্তো অন্তৰাযিকো ধম্মো ৱুত্তো ভগৱতা. তস্মা, সৰমানেন ভিক্খুনা আপন্নেন ৱিসুদ্ধাপেক্খেন সন্তী আপত্তি আৱিকাতব্বা; আৱিকতা হিস্স ফাসু হোতী’’তি.
১৩৫. পাতিমোক্খন্তি আদিমেতং মুখমেতং পমুখমেতং কুসলানং ধম্মানং. তেন ৱুচ্চতি পাতিমোক্খন্তি. আযস্মন্তোতি পিযৱচনমেতং গৰুৱচনমেতং সগাৰৱসপ্পতিস্সাধিৱচনমেতং আযস্মন্তোতি. উদ্দিসিস্সামীতি আচিক্খিস্সামি দেসেস্সামি পঞ্ঞপেস্সামি পট্ঠপেস্সামি ৱিৱৰিস্সামি ৱিভজিস্সামি উত্তানিং কৰিস্সামি [উত্তানী কৰিস্সামি (সী. স্যা.)] পকাসেস্সামি. তন্তি পাতিমোক্খং ৱুচ্চতি. সব্বেৱ সন্তাতি যাৱতিকা তস্সা পৰিসায থেৰা চ নৱা চ মজ্ঝিমা চ, এতে ৱুচ্চন্তি সব্বেৱ সন্তাতি. সাধুকং সুণোমাতি অট্ঠিং কত্ৱা মনসি কত্ৱা সব্বচেতসা [সব্বং চেতসা (স্যা. ক.)] সমন্নাহৰাম. মনসি কৰোমাতি একগ্গচিত্তা অৱিক্খিত্তচিত্তা অৱিসাহটচিত্তা নিসামেম. যস্স সিযা আপত্তীতি থেৰস্স ৱা নৱস্স ৱা মজ্ঝিমস্স ৱা, পঞ্চন্নং ৱা আপত্তিক্খন্ধানং অঞ্ঞতৰা আপত্তি, সত্তন্নং ৱা আপত্তিক্খন্ধানং অঞ্ঞতৰা আপত্তি. সো আৱিকৰেয্যাতি সো দেসেয্য, সো ৱিৱৰেয্য, সো উত্তানিং কৰেয্য, সো পকাসেয্য সঙ্ঘমজ্ঝে ৱা গণমজ্ঝে ৱা একপুগ্গলে ৱা. অসন্তী নাম আপত্তি অনজ্ঝাপন্না ৱা হোতি, আপজ্জিত্ৱা ৱা ৱুট্ঠিতা. তুণ্হী ভৱিতব্বন্তি অধিৱাসেতব্বং ন ব্যাহৰিতব্বং. পৰিসুদ্ধাতি ৱেদিস্সামীতি জানিস্সামি ধাৰেস্সামি. যথা খো পন পচ্চেকপুট্ঠস্স ৱেয্যাকৰণং হোতীতি যথা একেন একো পুট্ঠো ব্যাকৰেয্য, এৱমেৱ তস্সা পৰিসায জানিতব্বং মং পুচ্ছতীতি. এৱৰূপা নাম পৰিসা ভিক্খুপৰিসা ৱুচ্চতি. যাৱততিযং অনুস্সাৱিতং হোতীতি সকিম্পি অনুস্সাৱিতং হোতি, দুতিযম্পি অনুস্সাৱিতং হোতি, ততিযম্পি অনুস্সাৱিতং হোতি. সৰমানোতি জানমানো সঞ্জানমানো. সন্তী নাম আপত্তি অজ্ঝাপন্না ৱা হোতি, আপজ্জিত্ৱা ৱা অৱুট্ঠিতা. নাৱিকৰেয্যাতি ন দেসেয্য, ন ৱিৱৰেয্য, ন উত্তানিং কৰেয্য, ন পকাসেয্য সঙ্ঘমজ্ঝে ৱা গণমজ্ঝে ৱা একপুগ্গলে ৱা. সম্পজানমুসাৱাদস্স হোতীতি. সম্পজানমুসাৱাদে কিং হোতি? দুক্কটং হোতি. অন্তৰাযিকো ধম্মো ৱুত্তো ভগৱতাতি. কিস্স অন্তৰাযিকো? পঠমস্স ঝানস্স অধিগমায অন্তৰাযিকো, দুতিযস্স ঝানস্স অধিগমায অন্তৰাযিকো, ততিযস্স ঝানস্স অধিগমায অন্তৰাযিকো, চতুত্থস্স ঝানস্স অধিগমায অন্তৰাযিকো, ঝানানং ৱিমোক্খানং সমাধীনং সমাপত্তীনং নেক্খম্মানং নিস্সৰণানং পৱিৱেকানং কুসলানং ধম্মানং অধিগমায অন্তৰাযিকো. তস্মাতি তঙ্কাৰণা. সৰমানেনাতি জানমানেন সঞ্জানমানেন. ৱিসুদ্ধাপেক্খেনাতি ৱুট্ঠাতুকামেন ৱিসুজ্ঝিতুকামেন. সন্তী নাম আপত্তি অজ্ঝাপন্না ৱা হোতি, আপজ্জিত্ৱা ৱা অৱুট্ঠিতা. আৱিকাতব্বাতি আৱিকাতব্বা সঙ্ঘমজ্ঝে ৱা গণমজ্ঝে ৱা একপুগ্গলে ৱা. আৱিকতা হিস্স ফাসু হোতীতি. কিস্স ফাসু হোতি? পঠমস্স ঝানস্স অধিগমায ফাসু হোতি, দুতিযস্স ঝানস্স অধিগমায ফাসু হোতি, ততিযস্স ঝানস্স অধিগমায ফাসু হোতি, চতুত্থস্স ঝানস্স অধিগমায ফাসু হোতি, ঝানানং ৱিমোক্খানং সমাধীনং সমাপত্তীনং নেক্খম্মানং নিস্সৰণানং পৱিৱেকানং কুসলানং ধম্মানং অধিগমায ফাসু হোতীতি.
১৩৬. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ – ভগৱতা পাতিমোক্খুদ্দেসো অনুঞ্ঞাতোতি – দেৱসিকং পাতিমোক্খং উদ্দিসন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ন, ভিক্খৱে, দেৱসিকং পাতিমোক্খং উদ্দিসিতব্বং. যো উদ্দিসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৱে, উপোসথে পাতিমোক্খং উদ্দিসিতুন্তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ – ভগৱতা উপোসথে পাতিমোক্খুদ্দেসো অনুঞ্ঞাতোতি – পক্খস্স তিক্খত্তুং পাতিমোক্খং উদ্দিসন্তি, চাতুদ্দসে পন্নৰসে অট্ঠমিযা চ পক্খস্স. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ন, ভিক্খৱে, পক্খস্স তিক্খত্তুং পাতিমোক্খং উদ্দিসিতব্বং. যো উদ্দিসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৱে, সকিং পক্খস্স চাতুদ্দসে ৱা পন্নৰসে ৱা পাতিমোক্খং উদ্দিসিতুন্তি.
তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ যথাপৰিসায পাতিমোক্খং উদ্দিসন্তি সকায সকায পৰিসায. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ন, ভিক্খৱে, যথাপৰিসায পাতিমোক্খং উদ্দিসিতব্বং সকায সকায পৰিসায. যো উদ্দিসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. অনুজানামি, ভিক্খৱে, সমগ্গানং উপোসথকম্মন্তি.
অথ খো ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘ভগৱতা পঞ্ঞত্তং ‘সমগ্গানং উপোসথকম্ম’ন্তি. কিত্তাৱতা নু খো সামগ্গী হোতি, যাৱতা একাৱাসো, উদাহু সব্বা পথৱী’’তি? ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অনুজানামি, ভিক্খৱে, এত্তাৱতা সামগ্গী যাৱতা একাৱাসোতি.