২৭৬. অট্ঠাৰসৱত্থুকথা
৪৬৮. অথ খো কোসম্বকা ভিক্খূ সেনাসনং সংসামেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন সাৱত্থি তেনুপসঙ্কমিংসু. অস্সোসি খো আযস্মা সাৰিপুত্তো – ‘‘তে কিৰ কোসম্বকা ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা সাৱত্থিং আগচ্ছন্তী’’তি. অথ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সাৰিপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘তে কিৰ, ভন্তে, কোসম্বকা ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা সাৱত্থিং আগচ্ছন্তি. কথাহং, ভন্তে, তেসু ভিক্খূসু পটিপজ্জামী’’তি? ‘‘তেন হি ত্ৱং, সাৰিপুত্ত, যথা ধম্মো তথা তিট্ঠাহী’’তি. ‘‘কথাহং, ভন্তে, জানেয্যং ধম্মং ৱা অধম্মং ৱা’’তি?
অট্ঠাৰসহি খো, সাৰিপুত্ত, ৱত্থূহি অধম্মৱাদী জানিতব্বো. ইধ, সাৰিপুত্ত, ভিক্খু অধম্মং ধম্মোতি দীপেতি, ধম্মং অধম্মোতি দীপেতি; অৱিনযং ৱিনযোতি দীপেতি, ৱিনযং অৱিনযোতি দীপেতি; অভাসিতং অলপিতং তথাগতেন ভাসিতং লপিতং তথাগতেনাতি দীপেতি, ভাসিতং লপিতং তথাগতেন অভাসিতং অলপিতং তথাগতেনাতি দীপেতি; অনাচিণ্ণং তথাগতেন আচিণ্ণং তথাগতেনাতি দীপেতি, আচিণ্ণং তথাগতেন অনাচিণ্ণং তথাগতেনাতি দীপেতি; অপঞ্ঞত্তং তথাগতেন পঞ্ঞত্তং তথাগতেনাতি দীপেতি, পঞ্ঞত্তং তথাগতেন অপঞ্ঞত্তং তথাগতেনাতি দীপেতি; অনাপত্তিং আপত্তীতি দীপেতি, আপত্তিং অনাপত্তীতি দীপেতি; লহুকং আপত্তিং গৰুকা আপত্তীতি দীপেতি, গৰুকং আপত্তিং লহুকা আপত্তীতি দীপেতি; সাৱসেসং আপত্তিং অনৱসেসা আপত্তীতি দীপেতি, অনৱসেসং আপত্তিং সাৱসেসা আপত্তীতি দীপেতি; দুট্ঠুল্লং আপত্তিং অদুট্ঠুল্লা আপত্তীতি দীপেতি, অদুট্ঠুল্লং আপত্তিং দুট্ঠুল্লা আপত্তীতি দীপেতি – ইমেহি খো, সাৰিপুত্ত, অট্ঠাৰসহি ৱত্থূহি অধম্মৱাদী জানিতব্বো.
অট্ঠাৰসহি চ খো, সাৰিপুত্ত, ৱত্থূহি ধম্মৱাদী জানিতব্বো. ইধ, সাৰিপুত্ত, ভিক্খু অধম্মং অধম্মোতি দীপেতি, ধম্মং ধম্মোতি দীপেতি; অৱিনযং অৱিনযোতি দীপেতি, ৱিনযং ৱিনযোতি দীপেতি; অভাসিতং অলপিতং তথাগতেন অভাসিতং অলপিতং তথাগতেনাতি দীপেতি, ভাসিতং লপিতং তথাগতেন ভাসিতং লপিতং তথাগতেনাতি দীপেতি; অনাচিণ্ণং তথাগতেন অনাচিণ্ণং তথাগতেনাতি দীপেতি, আচিণ্ণং তথাগতেন আচিণ্ণং তথাগতেনাতি দীপেতি; অপঞ্ঞত্তং তথাগতেন অপঞ্ঞত্তং তথাগতেনাতি দীপেতি, পঞ্ঞত্তং তথাগতেন পঞ্ঞত্তং তথাগতেনাতি দীপেতি; অনাপত্তিং অনাপত্তীতি দীপেতি, আপত্তিং আপত্তীতি দীপেতি; লহুকং আপত্তিং লহুকা আপত্তীতি দীপেতি, গৰুকং আপত্তিং গৰুকা আপত্তীতি দীপেতি; সাৱসেসং আপত্তিং সাৱসেসা আপত্তীতি দীপেতি, অনৱসেসং আপত্তিং অনৱসেসা আপত্তীতি দীপেতি; দুট্ঠুল্লং আপত্তিং দুট্ঠুল্লা আপত্তীতি দীপেতি, অদুট্ঠুল্লং আপত্তিং অদুট্ঠুল্লা আপত্তীতি দীপেতি – ইমেহি খো, সাৰিপুত্ত, অট্ঠাৰসহি ৱত্থূহি ধম্মৱাদী জানিতব্বোতি.
৪৬৯. অস্সোসি খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো…পে… অস্সোসি খো আযস্মা মহাকস্সপো… অস্সোসি খো আযস্মা মহাকচ্চানো… অস্সোসি খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো … অস্সোসি খো আযস্মা মহাকপ্পিনো… অস্সোসি খো আযস্মা মহাচুন্দো… অস্সোসি খো আযস্মা অনুৰুদ্ধো… অস্সোসি খো আযস্মা ৰেৱতো … অস্সোসি খো আযস্মা উপালি… অস্সোসি খো আযস্মা আনন্দো… অস্সোসি খো আযস্মা ৰাহুলো – ‘‘তে কিৰ কোসম্বকা ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা সাৱত্থিং আগচ্ছন্তী’’তি. অথ খো আযস্মা ৰাহুলো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা ৰাহুলো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘তে কিৰ, ভন্তে, কোসম্বকা ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা সাৱত্থিং আগচ্ছন্তি. কথাহং, ভন্তে, তেসু ভিক্খূসু পটিপজ্জামী’’তি? ‘‘তেন হি ত্ৱং, ৰাহুল, যথা ধম্মো তথা তিট্ঠাহী’’তি. ‘‘কথাহং, ভন্তে, জানেয্যং ধম্মং ৱা অধম্মং ৱা’’তি?
অট্ঠাৰসহি খো, ৰাহুল, ৱত্থূহি অধম্মৱাদী জানিতব্বো. ইধ, ৰাহুল, ভিক্খু অধম্মং ধম্মোতি দীপেতি, ধম্মং অধম্মোতি দীপেতি; অৱিনযং ৱিনযোতি দীপেতি, ৱিনযং অৱিনযোতি দীপেতি; অভাসিতং অলপিতং তথাগতেন ভাসিতং লপিতং তথাগতেনাতি দীপেতি, ভাসিতং লপিতং তথাগতেন অভাসিতং অলপিতং তথাগতেনাতি দীপেতি; অনাচিণ্ণং তথাগতেন আচিণ্ণং তথাগতেনাতি দীপেতি, আচিণ্ণং তথাগতেন অনাচিণ্ণং তথাগতেনাতি দীপেতি; অপঞ্ঞত্তং তথাগতেন পঞ্ঞত্তং তথাগতেনাতি দীপেতি, পঞ্ঞত্তং তথাগতেন অপঞ্ঞত্তং তথাগতেনাতি দীপেতি; অনাপত্তিং আপত্তীতি দীপেতি, আপত্তিং অনাপত্তীতি দীপেতি; লহুকং আপত্তিং গৰুকা আপত্তীতি দীপেতি, গৰুকং আপত্তিং লহুকা আপত্তীতি দীপেতি; সাৱসেসং আপত্তিং অনৱসেসা আপত্তীতি দীপেতি, অনৱসেসং আপত্তিং সাৱসেসা আপত্তীতি দীপেতি; দুট্ঠুল্লং আপত্তিং অদুট্ঠুল্লা আপত্তীতি দীপেতি, অদুট্ঠুল্লং আপত্তিং দুট্ঠুল্লা আপত্তীতি দীপেতি – ইমেহি খো, ৰাহুল, অট্ঠাৰসহি ৱত্থূহি অধম্মৱাদী জানিতব্বো.
অট্ঠাৰসহি চ খো, ৰাহুল, ৱত্থূহি ধম্মৱাদী জানিতব্বো. ইধ, ৰাহুল, ভিক্খু অধম্মং অধম্মোতি দীপেতি, ধম্মং ধম্মোতি দীপেতি; অৱিনযং অৱিনযোতি দীপেতি, ৱিনযং ৱিনযোতি দীপেতি; অভাসিতং অলপিতং তথাগতেন অভাসিতং অলপিতং তথাগতেনাতি দীপেতি, ভাসিতং লপিতং তথাগতেন ভাসিতং লপিতং তথাগতেনাতি দীপেতি; অনাচিণ্ণং তথাগতেন অনাচিণ্ণং তথাগতেনাতি দীপেতি, আচিণ্ণং তথাগতেন আচিণ্ণং তথাগতেনাতি দীপেতি; অপঞ্ঞত্তং তথাগতেন অপঞ্ঞত্তং তথাগতেনাতি দীপেতি, পঞ্ঞত্তং তথাগতেন পঞ্ঞত্তং তথাগতেনাতি দীপেতি; অনাপত্তিং অনাপত্তীতি দীপেতি, আপত্তিং আপত্তীতি দীপেতি; লহুকং আপত্তিং লহুকা আপত্তীতি দীপেতি, গৰুকং আপত্তিং গৰুকা আপত্তীতি দীপেতি; সাৱসেসং আপত্তিং সাৱসেসা আপত্তীতি দীপেতি, অনৱসেসং আপত্তিং অনৱসেসা আপত্তীতি দীপেতি; দুট্ঠুল্লং আপত্তিং দুট্ঠুল্লা আপত্তীতি দীপেতি, অদুট্ঠুল্লং আপত্তিং অদুট্ঠুল্লা আপত্তীতি দীপেতি – ইমেহি খো, ৰাহুল, অট্ঠাৰসহি ৱত্থূহি ধম্মৱাদী জানিতব্বোতি.
৪৭০. অস্সোসি খো মহাপজাপতি [মহাপজাপতী (সী. স্যা.)] গোতমী – ‘‘তে কিৰ কোসম্বকা ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা সাৱত্থিং আগচ্ছন্তী’’তি. অথ খো মহাপজাপতি গোতমী যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতা খো মহাপজাপতি গোতমী ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘তে কিৰ, ভন্তে, কোসম্বকা ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা সাৱত্থিং আগচ্ছন্তি. কথাহং, ভন্তে, তেসু ভিক্খূসু পটিপজ্জামী’’তি? ‘‘তেন হি ত্ৱং, গোতমি, উভযত্থ ধম্মং সুণ. উভযত্থ ধম্মং সুত্ৱা যে তত্থ ভিক্খূ ধম্মৱাদিনো তেসং দিট্ঠিঞ্চ খন্তিঞ্চ ৰুচিঞ্চ আদাযঞ্চ ৰোচেহি. যঞ্চ কিঞ্চি ভিক্খুনিসঙ্ঘেন ভিক্খুসঙ্ঘতো পচ্চাসীসিতব্বং সব্বং তং ধম্মৱাদিতোৱ পচ্চাসীসিতব্ব’’ন্তি.
৪৭১. অস্সোসি খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি – ‘‘তে কিৰ কোসম্বকা ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা সাৱত্থিং আগচ্ছন্তী’’তি. অথ খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘তে কিৰ, ভন্তে, কোসম্বকা ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা সাৱত্থিং আগচ্ছন্তি. কথাহং, ভন্তে, তেসু ভিক্খূসু পটিপজ্জামী’’তি? ‘‘তেন হি ত্ৱং, গহপতি, উভযত্থ দানং দেহি. উভযত্থ দানং দত্ৱা উভযত্থ ধম্মং সুণ. উভযত্থ ধম্মং সুত্ৱা যে তত্থ ভিক্খূ ধম্মৱাদিনো তেসং দিট্ঠিঞ্চ খন্তিঞ্চ ৰুচিঞ্চ আদাযঞ্চ ৰোচেহী’’তি.
৪৭২. অস্সোসি খো ৱিসাখা মিগাৰমাতা – ‘‘তে কিৰ কোসম্বকা ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা সাৱত্থিং আগচ্ছন্তী’’তি. অথ খো ৱিসাখা মিগাৰমাতা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্না খো ৱিসাখা মিগাৰমাতা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘তে কিৰ, ভন্তে, কোসম্বকা ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা সাৱত্থিং আগচ্ছন্তি. কথাহং, ভন্তে, তেসু ভিক্খূসু পটিপজ্জামী’’তি? ‘‘তেন হি ত্ৱং, ৱিসাখে, উভযত্থ দানং দেহি. উভযত্থ দানং দত্ৱা উভযত্থ ধম্মং সুণ. উভযত্থ ধম্মং সুত্ৱা যে তত্থ ভিক্খূ ধম্মৱাদিনো তেসং দিট্ঠিঞ্চ খন্তিঞ্চ ৰুচিঞ্চ আদাযঞ্চ ৰোচেহী’’তি.
৪৭৩. অথ খো কোসম্বকা ভিক্খূ অনুপুব্বেন যেন সাৱত্থি তদৱসৰুং. অথ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সাৰিপুত্তো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘তে কিৰ, ভন্তে, কোসম্বকা ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা সাৱত্থিং অনুপ্পত্তা. কথং নু খো, ভন্তে, তেসু ভিক্খূসু সেনাসনে [সেনাসনেসু (ক.), সেনাসনং (স্যা.)] পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ‘‘তেন হি, সাৰিপুত্ত, ৱিৱিত্তং সেনাসনং দাতব্ব’’ন্তি. ‘‘সচে পন, ভন্তে, ৱিৱিত্তং ন হোতি, কথং পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ‘‘তেন হি, সাৰিপুত্ত, ৱিৱিত্তং কত্ৱাপি দাতব্বং, ন ত্ৱেৱাহং, সাৰিপুত্ত, কেনচি পৰিযাযেন ৱুড্ঢতৰস্স ভিক্খুনো সেনাসনং পটিবাহিতব্বন্তি ৱদামি. যো পটিবাহেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
‘‘আমিসে পন, ভন্তে, কথং পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ‘‘আমিসং খো, সাৰিপুত্ত, সব্বেসং সমকং ভাজেতব্ব’’ন্তি.
অট্ঠাৰসৱত্থুকথা নিট্ঠিতা.