২৬. পঞ্চাবাধৱত্থু
৮৮. তেন খো পন সমযেন মগধেসু পঞ্চ আবাধা উস্সন্না হোন্তি – কুট্ঠং, গণ্ডো, কিলাসো, সোসো, অপমাৰো. মনুস্সা পঞ্চহি আবাধেহি ফুট্ঠা জীৱকং কোমাৰভচ্চং উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘‘সাধু নো, আচৰিয, তিকিচ্ছাহী’’তি. ‘‘অহং খ্ৱয্যো, বহুকিচ্চো বহুকৰণীযো; ৰাজা চ মে মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো উপট্ঠাতব্বো ইত্থাগাৰঞ্চ বুদ্ধপ্পমুখো চ ভিক্খুসঙ্ঘো; নাহং সক্কোমি তিকিচ্ছিতু’’ন্তি. ‘‘সব্বং সাপতেয্যঞ্চ তে, আচৰিয, হোতু; মযঞ্চ তে দাসা; সাধু, নো, আচৰিয, তিকিচ্ছাহী’’তি. ‘‘অহং খ্ৱয্যো, বহুকিচ্চো বহুকৰণীযো ৰাজা চ মে মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো উপট্ঠাতব্বো ইত্থাগাৰঞ্চ বুদ্ধপ্পমুখো চ ভিক্খুসঙ্ঘো; নাহং সক্কোমি তিকিচ্ছিতু’’ন্তি. অথ খো তেসং মনুস্সানং এতদহোসি – ‘‘ইমে খো সমণা সক্যপুত্তিযা সুখসীলা সুখসমাচাৰা, সুভোজনানি ভুঞ্জিত্ৱা নিৱাতেসু সযনেসু সযন্তি. যংনূন মযং সমণেসু সক্যপুত্তিযেসু পব্বজেয্যাম. তত্থ ভিক্খূ চেৱ উপট্ঠহিস্সন্তি, জীৱকো চ কোমাৰভচ্চো তিকিচ্ছিস্সতী’’তি. অথ খো তে মনুস্সা ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৱা পব্বজ্জং যাচিংসু. তে ভিক্খূ পব্বাজেসুং, উপসম্পাদেসুং. তে ভিক্খূ চেৱ উপট্ঠহিংসু জীৱকো চ কোমাৰভচ্চো তিকিচ্ছি. তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ বহূ গিলানে ভিক্খূ উপট্ঠহন্তা যাচনবহুলা ৱিঞ্ঞত্তিবহুলা ৱিহৰন্তি – গিলানভত্তং দেথ, গিলানুপট্ঠাকভত্তং দেথ, গিলানভেসজ্জং দেথাতি. জীৱকোপি কোমাৰভচ্চো বহূ গিলানে ভিক্খূ তিকিচ্ছন্তো অঞ্ঞতৰং ৰাজকিচ্চং পৰিহাপেসি.
৮৯. অঞ্ঞতৰোপি পুৰিসো পঞ্চহি আবাধেহি ফুট্ঠো জীৱকং কোমাৰভচ্চং উপসঙ্কমিত্ৱা এতদৱোচ – ‘‘সাধু মং, আচৰিয, তিকিচ্ছাহী’’তি. ‘‘অহং খ্ৱয্যো, বহুকিচ্চো, বহুকৰণীযো, ৰাজা চ মে মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো উপট্ঠাতব্বো ইত্থাগাৰঞ্চ বুদ্ধপ্পমুখো চ ভিক্খুসঙ্ঘো; নাহং সক্কোমি তিকিচ্ছিতু’’ন্তি. ‘‘সব্বং সাপতেয্যঞ্চ তে, আচৰিয, হোতু, অহঞ্চ তে দাসো; সাধু মং, আচৰিয, তিকিচ্ছাহী’’তি. ‘‘অহং খ্ৱয্যো, বহুকিচ্চো বহুকৰণীযো, ৰাজা চ মে মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো উপট্ঠাতব্বো ইত্থাগাৰঞ্চ বুদ্ধপ্পমুখো চ ভিক্খুসঙ্ঘো, নাহং সক্কোমি তিকিচ্ছিতু’’ন্তি. অথ খো তস্স পুৰিসস্স এতদহোসি – ‘‘ইমে খো সমণা সক্যপুত্তিযা সুখসীলা সুখসমাচাৰা, সুভোজনানি ভুঞ্জিত্ৱা নিৱাতেসু সযনেসু সযন্তি. যংনূনাহং সমণেসু সক্যপুত্তিযেসু পব্বজেয্যং. তত্থ ভিক্খূ চেৱ উপট্ঠহিস্সন্তি, জীৱকো চ কোমাৰভচ্চো তিকিচ্ছিস্সতি. সোম্হি [সোহং (বহূসু, ৱিমতিৱিনোদনীটীকা ওলোকেতব্বা)] অৰোগো ৱিব্ভমিস্সামী’’তি. অথ খো সো পুৰিসো ভিক্খু উপসঙ্কমিত্ৱা পব্বজ্জং যাচি. তং ভিক্খূ পব্বাজেসুং, উপসম্পাদেসুং. তং ভিক্খূ চেৱ উপট্ঠহিংসু, জীৱকো চ কোমাৰভচ্চো তিকিচ্ছি. সো অৰোগো ৱিব্ভমি. অদ্দসা খো জীৱকো কোমাৰভচ্চো তং পুৰিসং ৱিব্ভন্তং, দিস্ৱান তং পুৰিসং এতদৱোচ – ‘‘ননু ত্ৱং, অয্যো, ভিক্খূসু পব্বজিতো অহোসী’’তি? ‘‘এৱং, আচৰিযা’’তি. ‘‘কিস্স পন ত্ৱং, অয্যো, এৱৰূপমকাসী’’তি? অথ খো সো পুৰিসো জীৱকস্স কোমাৰভচ্চস্স এতমত্থং আৰোচেসি. জীৱকো কোমাৰভচ্চো উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৱিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভদন্তা [ভদ্দন্তা (ক.)] পঞ্চহি আবাধেহি ফুট্ঠং পব্বাজেস্সন্তী’’তি. অথ খো জীৱকো কোমাৰভচ্চো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো জীৱকো কোমাৰভচ্চো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সাধু, ভন্তে, অয্যা পঞ্চহি আবাধেহি ফুট্ঠং ন পব্বাজেয্যু’’ন্তি. অথ খো ভগৱা জীৱকং কোমাৰভচ্চং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি. অথ খো জীৱকো কোমাৰভচ্চো ভগৱতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ন, ভিক্খৱে, পঞ্চহি আবাধেহি ফুট্ঠো পব্বাজেতব্বো. যো পব্বাজেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
পঞ্চাবাধৱত্থু নিট্ঠিতং.