১. পাৰিৱাসিকৱত্তং

৭৫. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন পাৰিৱাসিকা ভিক্খূ সাদিযন্তি পকতত্তানং ভিক্খূনং অভিৱাদনং, পচ্চুট্ঠানং, অঞ্জলিকম্মং, সামীচিকম্মং, আসনাভিহাৰং, সেয্যাভিহাৰং, পাদোদকং পাদপীঠং, পাদকথলিকং, পত্তচীৱৰপটিগ্গহণং, নহানে পিট্ঠিপৰিকম্মং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম পাৰিৱাসিকা ভিক্খূ সাদিযিস্সন্তি পকতত্তানং ভিক্খূনং অভিৱাদনং, পচ্চুট্ঠানং, অঞ্জলিকম্মং, সামীচিকম্মং, আসনাভিহাৰং, সেয্যাভিহাৰং, পাদোদকং পাদপীঠং, পাদকথলিকং, পত্তচীৱৰপটিগ্গহণং, নহানে পিট্ঠিপৰিকম্ম’’ন্তি! অথ খো তে ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং.

অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা ভিক্খূ পটিপুচ্ছি – ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকা ভিক্খূ সাদিযন্তি পকতত্তানং ভিক্খূনং অভিৱাদনং, পচ্চুট্ঠানং, অঞ্জলিকম্মং, সামীচিকম্মং, আসনাভিহাৰং, সেয্যাভিহাৰং, পাদোদকং পাদপীঠং, পাদকথলিকং, পত্তচীৱৰপটিগ্গহণং, নহানে পিট্ঠিপৰিকম্ম’’ন্তি? ‘‘সচ্চং ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা – ‘‘অননুচ্ছৱিকং…পে… কথঞ্হি নাম, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকা ভিক্খূ সাদিযিস্সন্তি পকতত্তানং ভিক্খূনং অভিৱাদনং, পচ্চুট্ঠানং, অঞ্জলিকম্মং, সামীচিকম্মং, আসনাভিহাৰং, সেয্যাভিহাৰং, পাদোদকং পাদপীঠং, পাদকথলিকং, পত্তচীৱৰপটিগ্গহণং, নহানে পিট্ঠিপৰিকম্মং. নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… ৱিগৰহিত্ৱা…পে… ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সাদিতব্বং পকতত্তানং ভিক্খূনং অভিৱাদনং, পচ্চুট্ঠানং, অঞ্জলিকম্মং, সামীচিকম্মং, আসনাভিহাৰো, সেয্যাভিহাৰো, পাদোদকং পাদপীঠং, পাদকথলিকং, পত্তচীৱৰপটিগ্গহণং, নহানে পিট্ঠিপৰিকম্মং. যো সাদিযেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স.

‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকানং ভিক্খূনং মিথু যথাৱুড্ঢং অভিৱাদনং, পচ্চুট্ঠানং, অঞ্জলিকম্মং, সামীচিকম্মং, আসনাভিহাৰং, সেয্যাভিহাৰং, পাদোদকং পাদপীঠং, পাদকথলিকং, পত্তচীৱৰপটিগ্গহণং, নহানে পিট্ঠিপৰিকম্মং.

‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকানং ভিক্খূনং পঞ্চ যথাৱুড্ঢং – উপোসথং, পৱাৰণং, ৱস্সিকসাটিকং, ওণোজনং, ভত্তং. তেন হি, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকানং ভিক্খূনং ৱত্তং পঞ্ঞপেস্সামি যথা পাৰিৱাসিকেহি ভিক্খূহি ৱত্তিতব্বং.

৭৬. ‘‘পাৰিৱাসিকেন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনা সম্মা ৱত্তিতব্বং. তত্ৰাযং সম্মাৱত্তনা –

ন উপসম্পাদেতব্বং, ন নিস্সযো দাতব্বো, ন সামণেৰো উপট্ঠাপেতব্বো, ন ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতি সাদিতব্বা, সম্মতেনপি ভিক্খুনিযো ন ওৱদিতব্বা. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন পৰিৱাসো দিন্নো হোতি সা আপত্তি ন আপজ্জিতব্বা, অঞ্ঞা ৱা তাদিসিকা, ততো ৱা পাপিট্ঠতৰা; কম্মং ন গৰহিতব্বং, কম্মিকা ন গৰহিতব্বা. ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথো ঠপেতব্বো, ন পৱাৰণা ঠপেতব্বা, ন সৱচনীযং কাতব্বং, ন অনুৱাদো পট্ঠপেতব্বো, ন ওকাসো কাৰেতব্বো, ন চোদেতব্বো, ন সাৰেতব্বো, ন ভিক্খূহি সম্পযোজেতব্বং.

‘‘ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা পকতত্তস্স ভিক্খুনো পুৰতো গন্তব্বং, ন পুৰতো নিসীদিতব্বং. যো হোতি সঙ্ঘস্স আসনপৰিযন্তো সেয্যাপৰিযন্তো ৱিহাৰপৰিযন্তো সো তস্স পদাতব্বো. তেন চ সো সাদিতব্বো.

‘‘ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা পকতত্তেন ভিক্খুনা পুৰেসমণেন ৱা পচ্ছাসমণেন ৱা কুলানি উপসঙ্কমিতব্বানি, ন আৰঞ্ঞিকঙ্গং সমাদাতব্বং [সমাদিতব্বং (ক.)], ন পিণ্ডপাতিকঙ্গং সমাদাতব্বং, ন চ তপ্পচ্চযা পিণ্ডপাতো নীহৰাপেতব্বো – মা মং জানিংসূতি.

‘‘পাৰিৱাসিকেন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনা আগন্তুকেন আৰোচেতব্বং, আগন্তুকস্স আৰোচেতব্বং, উপোসথে আৰোচেতব্বং, পৱাৰণায আৰোচেতব্বং. সচে গিলানো হোতি, দূতেনপি আৰোচেতব্বং.

‘‘ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা অভিক্খুকো আৱাসো গন্তব্বো, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা.

‘‘ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা অভিক্খুকো অনাৱাসো গন্তব্বো, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা. ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা অভিক্খুকো আৱাসো ৱা অনাৱাসো ৱা গন্তব্বো, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা.

‘‘ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা অনাৱাসা অভিক্খুকো আৱাসো গন্তব্বো, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা. ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা অনাৱাসা অভিক্খুকো অনাৱাসো গন্তব্বো, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা. ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা অনাৱাসা অভিক্খুকো আৱাসো ৱা অনাৱাসো ৱা গন্তব্বো, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা.

‘‘ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা ৱা অনাৱাসা ৱা অভিক্খুকো আৱাসো গন্তব্বো, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা. ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা ৱা অনাৱাসা ৱা অভিক্খুকো অনাৱাসো গন্তব্বো, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা. ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা ৱা অনাৱাসা ৱা অভিক্খুকো আৱাসো ৱা অনাৱাসো ৱা গন্তব্বো, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা.

‘‘ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা সভিক্খুকো আৱাসো গন্তব্বো, যত্থস্সু ভিক্খূ নানাসংৱাসকা, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা. ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা সভিক্খুকো অনাৱাসো গন্তব্বো, যত্থস্সু ভিক্খূ নানাসংৱাসকা, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা. ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা সভিক্খুকো আৱাসো ৱা অনাৱাসো ৱা গন্তব্বো, যত্থস্সু ভিক্খূ নানাসংৱাসকা, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা.

‘‘ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা অনাৱাসা সভিক্খুকো আৱাসো গন্তব্বো, যত্থস্সু ভিক্খূ নানাসংৱাসকা, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা. ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা অনাৱাসা সভিক্খুকো অনাৱাসো গন্তব্বো, যত্থস্সু ভিক্খূ নানাসংৱাসকা, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা. ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা অনাৱাসা সভিক্খুকো আৱাসো ৱা অনাৱাসো ৱা গন্তব্বো, যত্থস্সু ভিক্খূ নানাসংৱাসকা, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা.

‘‘ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা ৱা অনাৱাসা ৱা সভিক্খুকো আৱাসো গন্তব্বো, যত্থস্সু ভিক্খূ নানাসংৱাসকা, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা. ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা ৱা অনাৱাসা ৱা সভিক্খুকো অনাৱাসো গন্তব্বো, যত্থস্সু ভিক্খূ নানাসংৱাসকা, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা. ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা ৱা অনাৱাসা ৱা সভিক্খুকো আৱাসো ৱা অনাৱাসো ৱা গন্তব্বো, যত্থস্সু ভিক্খূ নানাসংৱাসকা, অঞ্ঞত্ৰ পকতত্তেন, অঞ্ঞত্ৰ অন্তৰাযা.

৮০. ‘‘গন্তব্বো, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা সভিক্খুকো আৱাসো, যত্থস্সু ভিক্খূ সমানসংৱাসকা, যং জঞ্ঞা সক্কোমি অজ্জেৱ গন্তুন্তি.

‘‘গন্তব্বো, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা সভিক্খুকো অনাৱাসো, যত্থস্সু ভিক্খূ সমানসংৱাসকা, যং জঞ্ঞা সক্কোমি অজ্জেৱ গন্তুন্তি.

‘‘গন্তব্বো, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা সভিক্খুকো আৱাসো ৱা অনাৱাসো ৱা, যত্থস্সু ভিক্খূ সমানসংৱাসকা, যং জঞ্ঞা সক্কোমি অজ্জেৱ গন্তুন্তি.

‘‘গন্তব্বো, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা অনাৱাসা সভিক্খুকো আৱাসো, যত্থস্সু ভিক্খূ সমানসংৱাসকা, যং জঞ্ঞা সক্কোমি অজ্জেৱ গন্তুন্তি.

‘‘গন্তব্বো, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা অনাৱাসা সভিক্খুকো অনাৱাসো, যত্থস্সু ভিক্খূ সমানসংৱাসকা, যং জঞ্ঞা সক্কোমি অজ্জেৱ গন্তুন্তি.

‘‘গন্তব্বো, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা অনাৱাসা সভিক্খুকো আৱাসো ৱা অনাৱাসো ৱা, যত্থস্সু ভিক্খূ সমানসংৱাসকা, যং জঞ্ঞা সক্কোমি অজ্জেৱ গন্তুন্তি.

‘‘গন্তব্বো, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা ৱা অনাৱাসা ৱা সভিক্খুকো আৱাসো, যত্থস্সু ভিক্খূ সমানসংৱাসকা, যং জঞ্ঞা সক্কোমি অজ্জেৱ গন্তুন্তি.

‘‘গন্তব্বো, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা ৱা অনাৱাসা ৱা সভিক্খুকো অনাৱাসো, যত্থস্সু ভিক্খূ সমানসংৱাসকা, যং জঞ্ঞা সক্কোমি অজ্জেৱ গন্তুন্তি.

‘‘গন্তব্বো, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা সভিক্খুকা আৱাসা ৱা অনাৱাসা ৱা সভিক্খুকো আৱাসো ৱা অনাৱাসো ৱা, যত্থস্সু ভিক্খূ সমানসংৱাসকা, যং জঞ্ঞা সক্কোমি অজ্জেৱ গন্তুন্তি.

৮১. ‘‘ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা পকতত্তেন ভিক্খুনা সদ্ধিং একচ্ছন্নে আৱাসে ৱত্থব্বং, ন একচ্ছন্নে অনাৱাসে ৱত্থব্বং, ন একচ্ছন্নে আৱাসে ৱা অনাৱাসে ৱা ৱত্থব্বং. পকতত্তং ভিক্খুং দিস্ৱা আসনা ৱুট্ঠাতব্বং. পকতত্তো ভিক্খু আসনেন নিমন্তেতব্বো. ন পকতত্তেন ভিক্খুনা সদ্ধিং একাসনে নিসীদিতব্বং, ন নীচে আসনে নিসিন্নে উচ্চে আসনে নিসীদিতব্বং, ন ছমাযং নিসিন্নে আসনে নিসীদিতব্বং; ন একচঙ্কমে চঙ্কমিতব্বং, ন নীচে চঙ্কমে চঙ্কমন্তে উচ্চে চঙ্কমে চঙ্কমিতব্বং, ন ছমাযং চঙ্কমন্তে [চঙ্কমন্তং (অট্ঠকথাযং সংৱণ্ণেতব্বপাঠো)] চঙ্কমে চঙ্কমিতব্বং.

৮২. ‘‘ন, ভিক্খৱে, পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা পাৰিৱাসিকেন ৱুড্ঢতৰেন ভিক্খুনা সদ্ধিং…পে… মূলাযপটিকস্সনাৰহেন ভিক্খুনা সদ্ধিং…পে… মানত্তাৰহেন ভিক্খুনা সদ্ধিং…পে… মানত্তচাৰিকেন ভিক্খুনা সদ্ধিং…পে… অব্ভানাৰহেন ভিক্খুনা সদ্ধিং একচ্ছন্নে আৱাসে ৱত্থব্বং, ন একচ্ছন্নে অনাৱাসে ৱত্থব্বং, ন একচ্ছন্নে আৱাসে ৱা অনাৱাসে ৱা ৱত্থব্বং; ন একাসনে নিসীদিতব্বং, ন নীচে আসনে নিসিন্নে উচ্চে আসনে নিসীদিতব্বং, ন ছমাযং নিসিন্নে আসনে নিসীদিতব্বং; ন একচঙ্কমে চঙ্কমিতব্বং, ন নীচে চঙ্কমে চঙ্কমন্তে উচ্চে চঙ্কমে চঙ্কমিতব্বং, ন ছমাযং চঙ্কমন্তে চঙ্কমে চঙ্কমিতব্বং.

[মহাৱ. ৩৯৩] ‘‘পাৰিৱাসিকচতুত্থো চে, ভিক্খৱে, পৰিৱাসং দদেয্য, মূলায পটিকস্সেয্য, মানত্তং দদেয্য, তংৱীসো অব্ভেয্য, অকম্মং [অকম্মং তং (স্যা.)], ন চ কৰণীয’’ন্তি.

চতুন্নৱুতিপাৰিৱাসিকৱত্তং নিট্ঠিতং.

৮৩. অথ খো আযস্মা উপালি যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি. উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা উপালি ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কতি নু খো, ভন্তে, পাৰিৱাসিকস্স ভিক্খুনো ৰত্তিচ্ছেদা’’তি? ‘‘তযো খো, উপালি, পাৰিৱাসিকস্স ভিক্খুনো ৰত্তিচ্ছেদা. সহৱাসো, ৱিপ্পৱাসো, অনাৰোচনা – ইমে খো, উপালি, তযো পাৰিৱাসিকস্স ভিক্খুনো ৰত্তিচ্ছেদা’’তি.

৮৪. তেন খো পন সমযেন সাৱত্থিযং মহাভিক্খুসঙ্ঘো সন্নিপতিতো হোতি. ন সক্কোন্তি পাৰিৱাসিকা ভিক্খূ পৰিৱাসং সোধেতুং. ভগৱতো [তে ভিক্খূ ভগৱতো (স্যা., এৱমুপৰিপি)] এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, পৰিৱাসং নিক্খিপিতুং. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, নিক্খিপিতব্বো. তেন পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা একং ভিক্খুং উপসঙ্কমিত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘পৰিৱাসং নিক্খিপামী’তি. নিক্খিত্তো হোতি পৰিৱাসো. ‘ৱত্তং নিক্খিপামী’তি. নিক্খিত্তো হোতি পৰিৱাসো.

৮৫. তেন খো পন সমযেন সাৱত্থিযা ভিক্খূ তহং তহং পক্কমিংসু. সক্কোন্তি পাৰিৱাসিকা ভিক্খূ পৰিৱাসং সোধেতুং. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, পৰিৱাসং সমাদিযিতুং [সমাদাতুং (স্যা. কং.)]. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, সমাদিযিতব্বো [সমাদিতব্বো (সী. স্যা. কং.)]. তেন পাৰিৱাসিকেন ভিক্খুনা একং ভিক্খুং উপসঙ্কমিত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘পৰিৱাসং সমাদিযামী’তি. সমাদিন্নো হোতি পৰিৱাসো. ‘ৱত্তং সমাদিযামী’তি. সমাদিন্নো হোতি পৰিৱাসো’’.

পাৰিৱাসিকৱত্তং নিট্ঠিতং.