৪. পটিসাৰণীযকম্মং
৩৩. তেন খো পন সমযেন আযস্মা সুধম্মো মচ্ছিকাসণ্ডে চিত্তস্স গহপতিনো আৱাসিকো হোতি, নৱকম্মিকো ধুৱভত্তিকো. যদা চিত্তো গহপতি সঙ্ঘং ৱা গণং ৱা পুগ্গলং ৱা নিমন্তেতুকামো হোতি তদা ন আযস্মন্তং সুধম্মং অনপলোকেত্ৱা সঙ্ঘং ৱা গণং ৱা পুগ্গলং ৱা নিমন্তেতি.
তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা থেৰা ভিক্খূ, আযস্মা চ সাৰিপুত্তো, আযস্মা চ মহামোগ্গল্লানো, আযস্মা চ মহাকচ্চানো, আযস্মা চ মহাকোট্ঠিকো, আযস্মা চ মহাকপ্পিনো, আযস্মা চ মহাচুন্দো, আযস্মা চ অনুৰুদ্ধো, আযস্মা চ ৰেৱতো, আযস্মা চ উপালি, আযস্মা চ আনন্দো, আযস্মা চ ৰাহুলো, কাসীসু চাৰিকং চৰমানা যেন মচ্ছিকাসণ্ডো তদৱসৰুং.
অস্সোসি খো চিত্তো গহপতি থেৰা কিৰ ভিক্খূ মচ্ছিকাসণ্ডং অনুপ্পত্তাতি. অথ খো চিত্তো গহপতি যেন থেৰা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা থেৰে ভিক্খূ অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো চিত্তং গহপতিং আযস্মা সাৰিপুত্তো ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি.
অথ খো চিত্তো গহপতি আযস্মতা সাৰিপুত্তেন ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো থেৰে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘অধিৱাসেন্তু মে, ভন্তে, থেৰা স্ৱাতনায আগন্তুকভত্ত’’ন্তি. অধিৱাসেসুং খো থেৰা ভিক্খূ [অধিৱাসেসুং খো তে থেৰা ভিক্খূ (স্যা.)] তুণ্হীভাৱেন.
অথ খো চিত্তো গহপতি থেৰানং ভিক্খূনং অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা থেৰে ভিক্খূ অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা যেনাযস্মা সুধম্মো তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং সুধম্মং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো চিত্তো গহপতি আযস্মন্তং সুধম্মং এতদৱোচ – ‘‘অধিৱাসেতু মে, ভন্তে, অয্যো সুধম্মো স্ৱাতনায ভত্তং সদ্ধিং থেৰেহী’’তি. অথ খো আযস্মা সুধম্মো ‘পুব্বে খ্ৱাযং চিত্তো গহপতি যদা সঙ্ঘং ৱা গণং ৱা পুগ্গলং ৱা নিমন্তেতুকামো ন মং অনপলোকেত্ৱা সঙ্ঘং ৱা গণং ৱা পুগ্গলং ৱা নিমন্তেতি; সোদানি মং অনপলোকেত্ৱা থেৰে ভিক্খূ নিমন্তেসি; দুট্ঠোদানাযং চিত্তো গহপতি অনপেক্খো ৱিৰত্তৰূপো মযী’তি চিত্তং গহপতিং এতদৱোচ – ‘‘অলং, গহপতি, নাধিৱাসেমী’’তি. দুতিযম্পি খো…পে… ততিযম্পি খো চিত্তো গহপতি আযস্মন্তং সুধম্মং এতদৱোচ – ‘‘অধিৱাসেতু মে, ভন্তে, অয্যো সুধম্মো স্ৱাতনায ভত্তং সদ্ধিং থেৰেহী’’তি. ‘‘অলং, গহপতি, নাধিৱাসেমী’’তি. অথ খো চিত্তো গহপতি ‘কিং মে কৰিস্সতি অয্যো সুধম্মো অধিৱাসেন্তো ৱা অনধিৱাসেন্তো ৱা’তি আযস্মন্তং সুধম্মং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি.
৩৪. অথ খো চিত্তো গহপতি তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন থেৰানং ভিক্খূনং পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেসি. অথ খো আযস্মা সুধম্মো ‘যংনূনাহং চিত্তস্স গহপতিনো থেৰানং ভিক্খূনং পটিযত্তং পস্সেয্য’ন্তি পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন চিত্তস্স গহপতিনো নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো চিত্তো গহপতি যেনাযস্মা সুধম্মো তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং সুধম্মং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো চিত্তং গহপতিং আযস্মা সুধম্মো এতদৱোচ – ‘‘পহূতং খো তে ইদং, গহপতি, খাদনীযং ভোজনীযং পটিযত্তং; একা চ খো ইধ নত্থি যদিদং তিলসঙ্গুড়িকা’’তি. ‘‘বহুম্হি ৱত, ভন্তে, ৰতনে বুদ্ধৱচনে [ভন্তে বুদ্ধৱচনে (স্যা.)] ৱিজ্জমানে অয্যেন সুধম্মেন যদেৱ কিঞ্চি ভাসিতং যদিদং তিলসঙ্গুড়িকাতি. ভূতপুব্বং, ভন্তে, দক্খিণাপথকা ৱাণিজা পুৰত্থিমং জনপদং অগমংসু ৱাণিজ্জায. তে ততো কুক্কুটিং আনেসুং. অথ খো সা, ভন্তে, কুক্কুটী কাকেন সদ্ধিং সংৱাসং কপ্পেসি. সা পোতকং জনেসি. যদা খো সো, ভন্তে, কুক্কুটপোতকো কাকৱস্সং ৱস্সিতুকামো হোতি, কাককুক্কুটীতি ৱস্সতি; যদা কুক্কুটিৱস্সং ৱস্সিতুকামো হোতি, কুক্কুটিকাকাতি ৱস্সতি. এৱমেৱ খো, ভন্তে, বহুম্হি ৰতনে বুদ্ধৱচনে ৱিজ্জমানে অয্যেন সুধম্মেন যদেৱ কিঞ্চি ভাসিতং যদিদং তিলসংগুড়িকা’’তি. ‘‘অক্কোসসি মং ত্ৱং, গহপতি, পৰিভাসসি মং ত্ৱং, গহপতি. এসো তে, গহপতি, আৱাসো, পক্কমিস্সামী’’তি. ‘‘নাহং, ভন্তে, অয্যং সুধম্মং অক্কোসামি, পৰিভাসামি [ন পৰিভাসামি (সী. স্যা.)]. ৱসতু, ভন্তে, অয্যো সুধম্মো মচ্ছিকাসণ্ডে. ৰমণীযং অম্বাটকৱনং. অহং অয্যস্স সুধম্মস্স উস্সুক্কং কৰিস্সামি, চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰান’’ন্তি. দুতিযম্পি খো…পে… ততিযম্পি খো আযস্মা সুধম্মো চিত্তং গহপতিং এতদৱোচ – ‘‘অক্কোসসি মং ত্ৱং, গহপতি, পৰিভাসসি মং ত্ৱং, গহপতি. এসো তে, গহপতি, আৱাসো, পক্কমিস্সামী’’তি. ‘‘কহং, ভন্তে, অয্যো সুধম্মো গমিস্সতী’’তি? ‘‘সাৱত্থিং খো অহং, গহপতি, গমিস্সামি ভগৱন্তং দস্সনাযা’’তি. ‘‘তেন হি, ভন্তে, যঞ্চ অত্তনা ভণিতং, যঞ্চ মযা ভণিতং তং সব্বং ভগৱতো আৰোচেহি. অনচ্ছৰিযং খো পনেতং, ভন্তে, যং অয্যো সুধম্মো পুনদেৱ মচ্ছিকাসণ্ডং পচ্চাগচ্ছেয্যা’’তি.
৩৫. অথ খো আযস্মা সুধম্মো সেনাসনং সংসামেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন সাৱত্থি তেন পক্কামি. অনুপুব্বেন যেন সাৱত্থি জেতৱনং অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সুধম্মো যঞ্চ অত্তনা ভণিতং যঞ্চ চিত্তেন গহপতিনা ভণিতং তং সব্বং ভগৱতো আৰোচেসি.
ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা – ‘‘অননুচ্ছৱিকং, মোঘপুৰিস, অননুলোমিকং অপ্পতিৰূপং অস্সামণকং অকপ্পিযং অকৰণীযং. কথঞ্হি নাম ত্ৱং, মোঘপুৰিস, চিত্তং গহপতিং সদ্ধং পসন্নং দাযকং কাৰকং সঙ্ঘুপট্ঠাকং হীনেন খুংসেস্সসি, হীনেন ৱম্ভেস্সসি? নেতং, মোঘপুৰিস, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায…পে… ৱিগৰহিত্ৱা…পে… ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং কৰোতু – চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বোতি. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, কাতব্বং – পঠমং সুধম্মো ভিক্খু চোদেতব্বো, চোদেত্ৱা সাৰেতব্বো, সাৰেত্ৱা আপত্তিং আৰোপেতব্বো, আপত্তিং আৰোপেত্ৱা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
৩৬. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সুধম্মো ভিক্খু চিত্তং গহপতিং সদ্ধং পসন্নং দাযকং কাৰকং সঙ্ঘুপট্ঠাকং হীনেন খুংসেতি, হীনেন ৱম্ভেতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং কৰেয্য – চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বোতি. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সুধম্মো ভিক্খু চিত্তং গহপতিং সদ্ধং পসন্নং দাযকং কাৰকং সঙ্ঘুপট্ঠাকং হীনেন খুংসেতি, হীনেন ৱম্ভেতি. সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং কৰোতি – চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বোতি. যস্সাযস্মতো খমতি সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযস্স কম্মস্স কৰণং – চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বোতি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সুধম্মো ভিক্খু চিত্তং গহপতিং সদ্ধং পসন্নং দাযকং কাৰকং সঙ্ঘুপট্ঠাকং হীনেন খুংসেতি, হীনেন ৱম্ভেতি. সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং কৰোতি – চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বোতি. যস্সাযস্মতো খমতি সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযস্স কম্মস্স কৰণং – চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বোতি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘কতং সঙ্ঘেন সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং – চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বোতি. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
অধম্মকম্মদ্ৱাদসকং
৩৭. ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসাৰণীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অসম্মুখা কতং হোতি, অপ্পটিপুচ্ছা কতং হোতি, অপ্পটিঞ্ঞায কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসাৰণীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসাৰণীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অনাপত্তিযা কতং হোতি, অদেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, দেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি…পে… অচোদেত্ৱা কতং হোতি, অসাৰেত্ৱা কতং হোতি, আপত্তিং অনাৰোপেত্ৱা কতং হোতি…পে… অসম্মুখা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি…পে… অপ্পটিপুচ্ছা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি…পে… অপ্পটিঞ্ঞায কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি…পে… অনাপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি…পে… অদেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি…পে… দেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি…পে… অচোদেত্ৱা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি…পে… অসাৰেত্ৱা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি…পে… আপত্তিং অনাৰোপেত্ৱা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসাৰণীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.
পটিসাৰণীযকম্মে অধম্মকম্মদ্ৱাদসকং নিট্ঠিতং.
ধম্মকম্মদ্ৱাদসকং
৩৮. ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসাৰণীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. সম্মুখা কতং হোতি, পটিপুচ্ছা কতং হোতি, পটিঞ্ঞায কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসাৰণীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসাৰণীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. আপত্তিযা কতং হোতি, দেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, অদেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি…পে… চোদেত্ৱা কতং হোতি, সাৰেত্ৱা কতং হোতি, আপত্তিং আৰোপেত্ৱা কতং হোতি…পে… সম্মুখা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… পটিপুচ্ছা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… পটিঞ্ঞায কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… দেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… অদেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… চোদেত্ৱা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… সাৰেত্ৱা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি…পে… আপত্তিং আৰোপেত্ৱা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং পটিসাৰণীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.
পটিসাৰণীযকম্মে ধম্মকম্মদ্ৱাদসকং নিট্ঠিতং.
আকঙ্খমানচতুক্কং
৩৯. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসাৰণীযকম্মং কৰেয্য. গিহীনং অলাভায পৰিসক্কতি, গিহীনং অনত্থায পৰিসক্কতি, গিহীনং অনাৱাসায [অৱাসায (সী.)] পৰিসক্কতি, গিহী অক্কোসতি পৰিভাসতি, গিহী গিহীহি ভেদেতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসাৰণীযকম্মং কৰেয্য.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসাৰণীযকম্মং কৰেয্য. গিহীনং বুদ্ধস্স অৱণ্ণং ভাসতি, গিহীনং ধম্মস্স অৱণ্ণং ভাসতি, গিহীনং সঙ্ঘস্স অৱণ্ণং ভাসতি, গিহী হীনেন খুংসেতি হীনেন ৱম্ভেতি, গিহীনং ধম্মিকং পটিস্সৱং ন সচ্চাপেতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসাৰণীযকম্মং কৰেয্য.
‘‘পঞ্চন্নং, ভিক্খৱে, ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসাৰণীযকম্মং কৰেয্য. একো গিহীনং অলাভায পৰিসক্কতি, একো গিহীনং অনত্থায পৰিসক্কতি, একো গিহীনং অনাৱাসায পৰিসক্কতি, একো গিহী অক্কোসতি পৰিভাসতি, একো গিহী গিহীহি ভেদেতি – ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসাৰণীযকম্মং কৰেয্য.
‘‘অপৰেসম্পি, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসাৰণীযকম্মং কৰেয্য. একো গিহীনং বুদ্ধস্স অৱণ্ণং ভাসতি, একো গিহীনং ধম্মস্স অৱণ্ণং ভাসতি, একো গিহীনং সঙ্ঘস্স অৱণ্ণং ভাসতি, একো গিহী হীনেন খুংসেতি হীনেন ৱম্ভেতি, একো গিহীনং ধম্মিকং পটিস্সৱং ন সচ্চাপেতি – ইমেসং খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, পটিসাৰণীযকম্মং কৰেয্য.
আকঙ্খমানচতুক্কং নিট্ঠিতং.
অট্ঠাৰসৱত্তং
৪০. ‘‘পটিসাৰণীযকম্মকতেন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনা সম্মা ৱত্তিতব্বং. তত্ৰাযং সম্মাৱত্তনা – ন উপসম্পাদেতব্বং, ন নিস্সযো দাতব্বো, ন সামণেৰো উপট্ঠাপেতব্বো, ন ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতি সাদিতব্বা, সম্মতেনপি ভিক্খুনিযো ন ওৱদিতব্বা. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন পটিসাৰণীযকম্মং কতং হোতি সা আপত্তি ন আপজ্জিতব্বা, অঞ্ঞা ৱা তাদিসিকা, ততো ৱা পাপিট্ঠতৰা; কম্মং ন গৰহিতব্বং, কম্মিকা ন গৰহিতব্বা. ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথো ঠপেতব্বো, ন পৱাৰণা ঠপেতব্বা, ন সৱচনীযং কাতব্বং, ন অনুৱাদো পট্ঠপেতব্বো, ন ওকাসো কাৰেতব্বো, ন চোদেতব্বো, ন সাৰেতব্বো, ন ভিক্খূহি সম্পযোজেতব্ব’’ন্তি.
পটিসাৰণীযকম্মে অট্ঠাৰসৱত্তং নিট্ঠিতং.
৪১. অথ খো সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং অকাসি – ‘‘চিত্তো তে গহপতি খমাপেতব্বো’’তি. সো সঙ্ঘেন পটিসাৰণীযকম্মকতো মচ্ছিকাসণ্ডং গন্ত্ৱা মঙ্কুভূতো নাসক্খি চিত্তং গহপতিং খমাপেতুং. পুনদেৱ সাৱত্থিং পচ্চাগঞ্ছি. ভিক্খূ এৱমাহংসু – ‘‘খমাপিতো তযা, আৱুসো সুধম্ম, চিত্তো গহপতী’’তি? ‘‘ইধাহং, আৱুসো, মচ্ছিকাসণ্ডং গন্ত্ৱা মঙ্কুভূতো নাসক্খিং চিত্তং গহপতিং খমাপেতু’’ন্তি. ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে…. ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো অনুদূতং দেতু – চিত্তং গহপতিং খমাপেতুং. এৱঞ্চ পন ভিক্খৱে দাতব্বো – পঠমং ভিক্খু যাচিতব্বো, যাচিত্ৱা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং সুধম্মস্স ভিক্খুনো অনুদূতং দদেয্য চিত্তং গহপতিং খমাপেতুং. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. সঙ্ঘো ইত্থন্নামং ভিক্খুং সুধম্মস্স ভিক্খুনো অনুদূতং দেতি চিত্তং গহপতিং খমাপেতুং. যস্সাযস্মতো খমতি ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো সুধম্মস্স ভিক্খুনো অনুদূতস্স দানং চিত্তং গহপতিং খমাপেতুং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দিন্নো সঙ্ঘেন ইত্থন্নামো ভিক্খু সুধম্মস্স ভিক্খুনো অনুদূতো চিত্তং গহপতিং খমাপেতুং. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
৪২. ‘‘তেন, ভিক্খৱে, সুধম্মেন ভিক্খুনা অনুদূতেন ভিক্খুনা সদ্ধিং মচ্ছিকাসণ্ডং গন্ত্ৱা চিত্তো গহপতি খমাপেতব্বো – ‘খম, গহপতি, পসাদেমি ত’ন্তি. এৱঞ্চে ৱুচ্চমানো খমতি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে খমতি, অনুদূতেন ভিক্খুনা ৱত্তব্বো – ‘খম, গহপতি, ইমস্স ভিক্খুনো, পসাদেতি ত’ন্তি. এৱঞ্চে ৱুচ্চমানো খমতি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে খমতি, অনুদূতেন ভিক্খুনা ৱত্তব্বো – ‘খম, গহপতি, ইমস্স ভিক্খুনো, অহং তং পসাদেমী’তি. এৱঞ্চে ৱুচ্চমানো খমতি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে খমতি, অনুদূতেন ভিক্খুনা ৱত্তব্বো – ‘খম, গহপতি, ইমস্স ভিক্খুনো, সঙ্ঘস্স ৱচনেনা’তি. এৱঞ্চে ৱুচ্চমানো খমতি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে খমতি, অনুদূতেন ভিক্খুনা সুধম্মো ভিক্খু [সুধম্মং ভিক্খুং… সা আপত্তি দেসাপেতব্বাতি (সী. স্যা.)] চিত্তস্স গহপতিনো দস্সনূপচাৰং অৱিজহাপেত্ৱা সৱনূপচাৰং অৱিজহাপেত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কাৰাপেত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদাপেত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গণ্হাপেত্ৱা তং আপত্তিং দেসাপেতব্বো’’তি [সুধম্মং ভিক্খুং… সা আপত্তি দেসাপেতব্বাতি (সী. স্যা.)].
অথ খো আযস্মা সুধম্মো অনুদূতেন ভিক্খুনা সদ্ধিং মচ্ছিকাসণ্ডং গন্ত্ৱা চিত্তং গহপতিং খমাপেসি. সো সম্মা ৱত্ততি, লোমং পাতেতি, নেত্থাৰং ৱত্ততি, ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদেতি – ‘‘অহং, আৱুসো, সঙ্ঘেন পটিসাৰণীযকম্মকতো সম্মা ৱত্তামি, লোমং পাতেমি, নেত্থাৰং ৱত্তামি. কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে… ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতু.
নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং
৪৩. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. উপসম্পাদেতি, নিস্সযং দেতি, সামণেৰং উপট্ঠাপেতি, ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতিং সাদিযতি, সম্মতোপি ভিক্খুনিযো ওৱদতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
[পৰি. ৪২০] ‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন পটিসাৰণীযকম্মং কতং হোতি তং আপত্তিং আপজ্জতি, অঞ্ঞং ৱা তাদিসিকং, ততো ৱা পাপিট্ঠতৰং; কম্মং গৰহতি, কম্মিকে গৰহতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
‘‘অট্ঠহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথং ঠপেতি, পৱাৰণং ঠপেতি, সৱচনীযং কৰোতি, অনুৱাদং পট্ঠপেতি, ওকাসং কাৰেতি, চোদেতি, সাৰেতি, ভিক্খূহি সম্পযোজেতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, অট্ঠহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং’’.
পটিসাৰণীযকম্মে নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং নিট্ঠিতং.
পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং
৪৪. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. ন উপসম্পাদেতি, ন নিস্সযং দেতি, ন সামণেৰং উপট্ঠাপেতি, ন ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতিং সাদিযতি, সম্মতোপি ভিক্খুনিযো ন ওৱদতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন পটিসাৰণীযকম্মং কতং হোতি তং আপত্তিং ন আপজ্জতি, অঞ্ঞং ৱা তাদিসিকং, ততো ৱা পাপিট্ঠতৰং; কম্মং ন গৰহতি, কম্মিকে ন গৰহতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
‘‘অট্ঠহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথং ঠপেতি, ন পৱাৰণং ঠপেতি, ন সৱচনীযং কৰোতি, ন অনুৱাদং পট্ঠপেতি, ন ওকাসং কাৰেতি, ন চোদেতি, ন সাৰেতি, ন ভিক্খূহি সম্পযোজেতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, অট্ঠহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
পটিসাৰণীযকম্মে পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং নিট্ঠিতং.
৪৫. ‘‘এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. তেন [তেন হি (স্যা. ক.)], ভিক্খৱে, সুধম্মেন ভিক্খুনা সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা ৱুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৱন্দিত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘অহং, ভন্তে, সঙ্ঘেন পটিসাৰণীযকম্মকতো সম্মা ৱত্তামি, লোমং পাতেমি, নেত্থাৰং ৱত্তামি, পটিসাৰণীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচামী’তি. দুতিযম্পি যাচিতব্বা. ততিযম্পি যাচিতব্বা. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সুধম্মো ভিক্খু সঙ্ঘেন পটিসাৰণীযকম্মকতো সম্মা ৱত্ততি, লোমং পাতেতি, নেত্থাৰং ৱত্ততি, পটিসাৰণীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেয্য. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সুধম্মো ভিক্খু সঙ্ঘেন পটিসাৰণীযকম্মকতো সম্মা ৱত্ততি, লোমং পাতেতি, নেত্থাৰং ৱত্ততি, পটিসাৰণীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচতি. সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং সুধম্মো ভিক্খু সঙ্ঘেন পটিসাৰণীযকম্মকতো সম্মা ৱত্ততি, লোমং পাতেতি, নেত্থাৰং ৱত্ততি, পটিসাৰণীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচতি. সঙ্ঘো সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘পটিপ্পস্সদ্ধং সঙ্ঘেন সুধম্মস্স ভিক্খুনো পটিসাৰণীযকম্মং. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.
পটিসাৰণীযকম্মং নিট্ঠিতং চতুত্থং.