১. তজ্জনীযকম্মং

১. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ [অলমত্থতৰা চ (স্যা. ক.)]. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৱিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱক্খন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তী’’তি.

২. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অথ খো ভগৱা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকৰণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৱা ভিক্খূ পটিপুচ্ছি – ‘‘সচ্চং কিৰ, ভিক্খৱে, পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তী’’তি? ‘‘সচ্চং ভগৱা’’তি. ৱিগৰহি বুদ্ধো ভগৱা – ‘‘অননুচ্ছৱিকং, ভিক্খৱে, তেসং মোঘপুৰিসানং অননুলোমিকং অপ্পতিৰূপং অস্সামণকং অকপ্পিযং অকৰণীযং. কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৱে, মোঘপুৰিসা অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱক্খন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’তি? তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তি. নেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানং ৱা পসাদায পসন্নানং ৱা ভিয্যোভাৱায. অথ খ্ৱেতং, ভিক্খৱে, অপ্পসন্নানঞ্চেৱ অপ্পসাদায পসন্নানঞ্চ একচ্চানং অঞ্ঞথত্তাযা’’তি.

অথ খো ভগৱা তে [পণ্ডুকলোহিতকে (স্যা.)] ভিক্খূ অনেকপৰিযাযেন ৱিগৰহিত্ৱা দুব্ভৰতায দুপ্পোসতায মহিচ্ছতায অসন্তুট্ঠিতায [অসন্তুট্ঠতায (স্যা.), অসন্তুট্ঠিযা (সী.)] সঙ্গণিকায কোসজ্জস্স অৱণ্ণং ভাসিত্ৱা অনেকপৰিযাযেন সুভৰতায সুপোসতায অপ্পিচ্ছস্স সন্তুট্ঠস্স সল্লেখস্স ধুতস্স পাসাদিকস্স অপচযস্স ৱীৰিযাৰম্ভস্স [ৱিৰিযাৰম্ভস্স (সী.), ৱীৰিযাৰব্ভস্স (ক.)] ৱণ্ণং ভাসিত্ৱা ভিক্খূনং তদনুচ্ছৱিকং তদনুলোমিকং ধম্মিং কথং কত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং কৰোতু. এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, কাতব্বং. পঠমং পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ চোদেতব্বা, চোদেত্ৱা সাৰেতব্বা, সাৰেত্ৱা আপত্তিং [আপত্তি (সী. স্যা.)] আৰোপেতব্বা, আপত্তিং আৰোপেত্ৱা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

৩. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা কলহকাৰকা ৱিৱাদকাৰকা ভস্সকাৰকা সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য. এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং কৰোতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স কৰণং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং কৰোতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স কৰণং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকাৰকা…পে… সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকা তে উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৱাবলৱং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততৰা চ ব্যত্ততৰা চ বহুস্সুততৰা চ অলমত্ততৰা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৱিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৱ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায সংৱত্তন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং কৰোতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স কৰণং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘কতং সঙ্ঘেন পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.

অধম্মকম্মদ্ৱাদসকং

৪. ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ [অধম্মকম্মঞ্চেৱ (স্যা.)] হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অসম্মুখা কতং হোতি, অপ্পটিপুচ্ছা কতং হোতি, অপ্পটিঞ্ঞায কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অনাপত্তিযা কতং হোতি, অদেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, দেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অচোদেত্ৱা কতং হোতি, অসাৰেত্ৱা কতং হোতি, আপত্তিং অনাৰোপেত্ৱা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অসম্মুখা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অপ্পটিপুচ্ছা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অপ্পটিঞ্ঞায কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অনাপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অদেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. দেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অচোদেত্ৱা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. অসাৰেত্ৱা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ. আপত্তিং অনাৰোপেত্ৱা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৱগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৱিনযকম্মঞ্চ, দুৱূপসন্তঞ্চ.

অধম্মকম্মদ্ৱাদসকং নিট্ঠিতং.

ধম্মকম্মদ্ৱাদসকং

৫. ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. সম্মুখা কতং হোতি, পটিপুচ্ছা কতং হোতি, পটিঞ্ঞায কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. আপত্তিযা কতং হোতি, দেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, অদেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. চোদেত্ৱা কতং হোতি, সাৰেত্ৱা কতং হোতি, আপত্তিং আৰোপেত্ৱা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. সম্মুখা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. পটিপুচ্ছা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. পটিঞ্ঞায কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. দেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. অদেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. চোদেত্ৱা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. সাৰেত্ৱা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ. আপত্তিং আৰোপেত্ৱা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৱিনযকম্মঞ্চ, সুৱূপসন্তঞ্চ.

ধম্মকম্মদ্ৱাদসকং নিট্ঠিতং.

আকঙ্খমানছক্কং

৬. [পৰি. ৩২৩] ‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য. ভণ্ডনকাৰকো হোতি কলহকাৰকো ৱিৱাদকাৰকো ভস্সকাৰকো সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকো; বালো হোতি অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; গিহিসংসট্ঠো ৱিহৰতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য. অধিসীলে সীলৱিপন্নো হোতি, অজ্ঝাচাৰে আচাৰৱিপন্নো হোতি, অতিদিট্ঠিযা দিট্ঠিৱিপন্নো হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য. বুদ্ধস্স অৱণ্ণং ভাসতি, ধম্মস্স অৱণ্ণং ভাসতি, সঙ্ঘস্স অৱণ্ণং ভাসতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য.

‘‘তিণ্ণং, ভিক্খৱে, ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য. একো ভণ্ডনকাৰকো হোতি কলহকাৰকো ৱিৱাদকাৰকো ভস্সকাৰকো সঙ্ঘে অধিকৰণকাৰকো; একো বালো হোতি অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; একো গিহিসংসট্ঠো ৱিহৰতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি – ইমেসং খো, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য.

‘‘অপৰেসম্পি, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য. একো অধিসীলে সীলৱিপন্নো হোতি, একো অজ্ঝাচাৰে আচাৰৱিপন্নো হোতি, একো অতিদিট্ঠিযা দিট্ঠিৱিপন্নো হোতি – ইমেসং খো, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য.

‘‘অপৰেসম্পি, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য. একো বুদ্ধস্স অৱণ্ণং ভাসতি, একো ধম্মস্স অৱণ্ণং ভাসতি, একো সঙ্ঘস্স অৱণ্ণং ভাসতি – ইমেসং খো, ভিক্খৱে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং কৰেয্য.

আকঙ্খমানছক্কং নিট্ঠিতং.

অট্ঠাৰসৱত্তং

৭. ‘‘তজ্জনীযকম্মকতেন, ভিক্খৱে, ভিক্খুনা সম্মা ৱত্তিতব্বং. তত্ৰাযং সম্মাৱত্তনা – ন উপসম্পাদেতব্বং, ন নিস্সযো দাতব্বো, ন সামণেৰো উপট্ঠাপেতব্বো, ন ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতি [সম্মতি (স্যা.)] সাদিতব্বা, সম্মতেনপি ভিক্খুনিযো ন ওৱদিতব্বা. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মং কতং হোতি সা আপত্তি ন আপজ্জিতব্বা, অঞ্ঞা ৱা তাদিসিকা, ততো ৱা পাপিট্ঠতৰা; কম্মং ন গৰহিতব্বং, কম্মিকা ন গৰহিতব্বা. ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথো ঠপেতব্বো, ন পৱাৰণা ঠপেতব্বা, ন সৱচনীযং কাতব্বং, ন অনুৱাদো পট্ঠপেতব্বো, ন ওকাসো কাৰেতব্বো, ন চোদেতব্বো, ন সাৰেতব্বো, ন ভিক্খূহি [ন ভিক্খূ ভিক্খূহি (স্যা.)] সম্পযোজেতব্ব’’ন্তি.

তজ্জনীযকম্মে অট্ঠাৰসৱত্তং নিট্ঠিতং.

নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং

৮. অথ খো সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং অকাসি. তে সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৱত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থাৰং ৱত্তন্তি, ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৱা এৱং ৱদন্তি – ‘‘মযং, আৱুসো, সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৱত্তাম, লোমং পাতেম, নেত্থাৰং ৱত্তাম, কথং নু খো অম্হেহি পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভিক্খূ ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং…পে…. ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতু.

পঞ্চহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. উপসম্পাদেতি, নিস্সযং দেতি, সামণেৰং উপট্ঠাপেতি, ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতিং সাদিযতি, সম্মতোপি ভিক্খুনিযো ওৱদতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.

[পৰি. ৪২০] ‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মং কতং হোতি তং আপত্তিং আপজ্জতি, অঞ্ঞং ৱা তাদিসিকং, ততো ৱা পাপিট্ঠতৰং; কম্মং গৰহতি, কম্মিকে গৰহতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.

‘‘অট্ঠহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথং ঠপেতি, পৱাৰণং ঠপেতি, সৱচনীযং কৰোতি, অনুৱাদং পট্ঠপেতি, ওকাসং কাৰেতি, চোদেতি, সাৰেতি, ভিক্খূহি সম্পযোজেতি [ভিক্খূ ভিক্খূহি সম্পযোজেতি (স্যা.)] – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, অট্ঠহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.

নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং নিট্ঠিতং.

পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং

৯. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. ন উপসম্পাদেতি, ন নিস্সযং দেতি, ন সামণেৰং উপট্ঠাপেতি, ন ভিক্খুনোৱাদকসম্মুতিং সাদিযতি, সম্মতোপি ভিক্খুনিযো ন ওৱদতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.

‘‘অপৰেহিপি, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মং কতং হোতি তং আপত্তিং ন আপজ্জতি, অঞ্ঞং ৱা তাদিসিকং, ততো ৱা পাপিট্ঠতৰং; কম্মং ন গৰহতি, কম্মিকে ন গৰহতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.

‘‘অট্ঠহি, ভিক্খৱে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.

ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথং ঠপেতি, ন পৱাৰণং ঠপেতি, ন সৱচনীযং কৰোতি, ন অনুৱাদং পট্ঠপেতি, ন ওকাসং কাৰেতি, ন চোদেতি, ন সাৰেতি, ন ভিক্খূহি সম্পযোজেতি – ইমেহি খো, ভিক্খৱে, অট্ঠহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.

পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠাৰসকং নিট্ঠিতং.

১০. ‘‘এৱঞ্চ পন, ভিক্খৱে, পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. তেহি, ভিক্খৱে, পণ্ডুকলোহিতকেহি ভিক্খূহি সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা ৱুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৱন্দিত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘মযং, ভন্তে, সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৱত্তাম, লোমং পাতেম, নেত্থাৰং ৱত্তাম, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচামা’তি. দুতিযম্পি যাচিতব্বা. ততিযম্পি যাচিতব্বা. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৱত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থাৰং ৱত্তন্তি, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচন্তি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেয্য. এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৱত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থাৰং ৱত্তন্তি, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৱত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থাৰং ৱত্তন্তি, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘ততিযম্পি এতমত্থং ৱদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৱত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থাৰং ৱত্তন্তি, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘পটিপ্পস্সদ্ধং সঙ্ঘেন পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং. খমতি সঙ্ঘস্স,

তস্মা তুণ্হী, এৱমেতং ধাৰযামী’’তি.

তজ্জনীযকম্মং নিট্ঠিতং পঠমং.