১. ৱাদযুত্তিপৰিহানিকথাৱণ্ণনা
২৩৯. ইদং সুত্তন্তি ইদং লক্খণমত্তং দট্ঠব্বং. ‘‘পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, ধম্মা সমযৱিমুত্তস্স ভিক্খুনো পৰিহানায সংৱত্তন্তী’’তি (অ. নি. ৫.১৪৯-১৫০) ইদম্পি হি সুত্তং অনাগামিআদীনংযেৱ পৰিহানিনিস্সযো, ন অৰহতো. সমযৱিমুত্তোতি অট্ঠসমাপত্তিলাভিনো সেক্খস্সেতং নামং. যথাহ –
‘‘কতমো চ পুগ্গলো সমযৱিমুত্তো? ইধেকচ্চো পুগ্গলো কালেন কালং সমযেন সমযং অট্ঠ ৱিমোক্খে কাযেন ফুসিত্ৱা ৱিহৰতি, পঞ্ঞায চস্স দিস্ৱা একচ্চে আসৱা পৰিক্খীণা হোন্তি. অযং ৱুচ্চতি পুগ্গলো সমযৱিমুত্তো’’তি (পু. প. ১).
‘‘পৰিহানিধম্মো’’তি চ পুথুজ্জনো চ একচ্চো চ সেক্খো অধিপ্পেতো, ন অৰহাতি. তস্মাতি যস্মা যথাদস্সিতানি সুত্তানি অনাগামিআদীনং পৰিহানিলদ্ধিযা নিস্সযো, ন অৰহতো, তস্মা. তং নিস্সায তং অপেক্খিত্ৱা যস্মা ‘‘অৰহতোপী’’তি এত্থ অৰহতোপি পৰিহানি, কো পন ৱাদো অনাগামিআদীনন্তি অযমত্থো লব্ভতি, তস্মা পি-সদ্দসম্পিণ্ডিতমত্থং দস্সেন্তো ‘‘অৰহতোপি…পে… যোজেতব্ব’’ন্তি আহ. যস্মা ৱা কামঞ্চেত্থ দুতিযসুত্তং সেক্খৱসেন আগতং, পঠমততিযসুত্তানি পন অসেক্খৱসেনপি আগতানীতি তেসং লদ্ধি, তস্মা ‘‘অৰহতোপী’’তি অট্ঠকথাযং ৱুত্তং. তেনাহ ‘‘ইদং সুত্তং অৰহতো’’তিআদি.
ততিযস্মিন্তি ‘‘সব্বেসঞ্ঞেৱ অৰহন্তানং পৰিহানী’’তি এতস্মিং পঞ্হে. সো হি ‘‘সব্বেৱ অৰহন্তো’’তিআদিনা আগতেসু ততিযো পঞ্হো. তেসন্তি মুদিন্দ্ৰিযানং. ততিযস্মিম্পীতি পি-সদ্দো ৱুত্তত্থসমুচ্চযো. তেন পঠমপঞ্হং সমুচ্চিনোতি ‘‘তত্থপি তিক্খিন্দ্ৰিযা অধিপ্পেতা’’তি.
সোযেৱ ন পৰিহাযতীতি সোতাপন্নোযেৱ সোতাপন্নভাৱতো ন পৰিহাযতীতি অত্থো. ন চেত্থ সকদাগামিভাৱাপত্তিযা সোতাপন্নভাৱাপগমো পৰিহানি হোতি ৱিসেসাধিগমভাৱতো. পত্তৱিসেসতো হি পৰিহানীতি. ইতৰেতি সকদাগামিআদিকা. উপৰিমগ্গত্থাযাতি উপৰিমগ্গত্তযপটিলাভত্থায ‘‘নিযতো’’তি ৱুত্তমত্থং অগ্গহেত্ৱা.
ৱাদযুত্তিপৰিহানিকথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.