১১. গতিঅনুযোগৱণ্ণনা

৬৯-৭২. যানিস্স সুত্তানি নিস্সায লদ্ধি উপ্পন্না, তেসং দস্সনতো পৰতো ‘‘তেন হি পুগ্গলো সন্ধাৱতী’’তিআদিনা পাড়ি আগতা, পুৰতো পন ‘‘ন ৱত্তব্বং পুগ্গলো সন্ধাৱতী’’তিআদিনা, তস্মা ৱুত্তং ‘‘দস্সেন্তো…পে… ভৱিতব্ব’’ন্তি. দস্সেত্ৱাতি ৱা ৱত্তব্বন্তি ‘‘যানিস্স…পে… তানি দস্সেত্ৱা ‘তেন হি পুগ্গলো সন্ধাৱতী’তিআদিমাহা’’তি ৱত্তব্বন্তি অত্থো. দস্সেন্তোতি ৱা ইদং দস্সনকিৰিযায ন ৱত্তমানতামত্তৱচনং, অথ খো তস্সা লক্খণত্থৱচনং, হেতুভাৱৱচনং ৱাতি ন কোচি দোসো.

৯১. সো ৱত্তব্বোতি সো জীৱসৰীৰানং অনঞ্ঞতাপজ্জনাকাৰো ৱত্তব্বো, নত্থীতি অধিপ্পাযো. ‘‘ৰূপী অত্তা’’তি ইমিস্সা লদ্ধিযা ৱসেন ‘‘যেন ৰূপসঙ্খাতেন অত্তনো সভাৱভূতেন সৰীৰেন সদ্ধিং গচ্ছতী’’তি এৱং পন অত্থে সতি সো আকাৰো ৱুত্তো এৱ হোতি, তথা চ সতি ‘‘ৰূপং পুগ্গলোতি অননুঞ্ঞাতত্তা’’তি এৱম্পি ৱত্তুং ন সক্কা. যস্মা পন ‘‘ইধ সৰীৰনিক্খেপা’’তি অনন্তৰং ৱক্খতি, তস্মা ‘‘সো ৱত্তব্বো’’তি ৱুত্তং. নিৰযূপগস্স পুগ্গলস্স অন্তৰাভৱং ন ইচ্ছতীতি ইদং পুৰাতনানং অন্তৰাভৱৱাদীনং ৱসেন ৱুত্তং. অধুনাতনা পন ‘‘উদ্ধংপাদো তু নাৰকো’’তি ৱদন্তা তস্সপি অন্তৰাভৱং ইচ্ছন্তেৱ, কেচি পন অসঞ্ঞূপগানং. অৰূপূপগানং পন সব্বেপি ন ইচ্ছন্তি. তত্থ যে ‘‘সঞ্ঞুপ্পাদা চ পন তে দেৱা তম্হা কাযা চৱন্তী’’তি সুত্তস্স অত্থং মিচ্ছা গহেত্ৱা চুতূপপাতকালেসু অসঞ্ঞীনং সঞ্ঞা অত্থীতি অন্তৰাভৱতোৱ অসঞ্ঞূপপত্তিং ইচ্ছন্তি, তদঞ্ঞেসং ৱসেন ‘‘সৱেদনো…পে… পটিক্খিপতী’’তি দস্সেন্তো ‘‘যে পনা’’তিআদিমাহ. কে পনেৱং ইচ্ছন্তি? সব্বত্থিৱাদীসু একচ্চে.

৯২. নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনেতি নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ভৱে, অচিত্তুপ্পাদে ৱা সঞ্ঞা অত্থীতি ইচ্ছন্তীতি ন ৱত্তব্বন্তি সম্বন্ধো. যতো সো সঞ্ঞাভৱেন অসঙ্গহিতো, ভৱন্তৰভাৱেন চ সঙ্গহিতো.

৯৩. ইন্ধনুপাদানো অগ্গি ৱিয ইন্ধনেন ৰূপাদিউপাদানো পুগ্গলো ৰূপাদিনা ৱিনা নত্থীতি এত্থ অযমধিপ্পাযৱিভাৱনা – যথা ন ৱিনা ইন্ধনেন অগ্গি পঞ্ঞাপীযতি, ন চ তং অঞ্ঞং ইন্ধনতো সক্কা পটিজানিতুং, নাপি অনঞ্ঞং. যদি হি অঞ্ঞং সিযা, ন উণ্হং ইন্ধনং সিযা, অথ অনঞ্ঞং, নিদহিতব্বংযেৱ দাহকং সিযা, এৱং ন ৱিনা ৰূপাদীহি পুগ্গলো পঞ্ঞাপীযতি, ন চ তেহি অঞ্ঞো, নাপি অনঞ্ঞো সস্সতুচ্ছেদভাৱপ্পসঙ্গতোতি পৰৱাদিনো অধিপ্পাযো. তত্থ যদি অগ্গিন্ধনোপমা লোকৱোহাৰেন ৱুত্তা, অপড়িত্তং কট্ঠাদিইন্ধনং নিদহিতব্বঞ্চ, পড়িত্তং ভাসুৰুণ্হং অগ্গিদাহকঞ্চ, তঞ্চ ওজট্ঠমকৰূপং পবন্ধৱসেন পৱত্তং অনিচ্চং সঙ্খতং পটিচ্চসমুপ্পন্নং. যদি এৱং পুগ্গলো ৰূপাদীহি অঞ্ঞো অনিচ্চো চ আপন্নো, অথ পৰমত্থতো চ, তস্মিংযেৱ কট্ঠাদিসঞ্ঞিতে ৰূপসঙ্খাতপড়িত্তে যং উসুমং সো অগ্গি তংসহজাতানি তীণিভূতানি ইন্ধনং. এৱম্পি সিদ্ধং লক্খণভেদতো অগ্গিন্ধনানং অঞ্ঞত্তন্তি অগ্গি ৱিয ইন্ধনতো ৰূপাদীহি অঞ্ঞো পুগ্গলো অনিচ্চো চ আপজ্জতীতি.

গতিঅনুযোগৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.