৫. চম্মক্খন্ধকং
সোণকোড়িৱিসৱত্থুকথাৱণ্ণনা
২৪২. চম্মক্খন্ধকে উণ্ণপাৱাৰণন্তি উণ্ণামযং পাৱাৰণং. ৱিহাৰপচ্ছাযাযন্তি ৱিহাৰপচ্চন্তে ছাযাযং. ৱিহাৰস্স ৱড্ঢমানচ্ছাযাযন্তিপি ৱদন্তি.
সোণস্স পব্বজ্জাকথাৱণ্ণনা
২৪৩. সুত্তত্থো পন সুত্তৱণ্ণনাতোযেৱ গহেতব্বোতি এত্থাযং সুত্তৱণ্ণনা. সীতৱনেতি (অ. নি. অট্ঠ. ৩.৬.৫৫) এৱংনামকে ৱনে. তস্মিং কিৰ পটিপাটিযা পঞ্চ চঙ্কমনসতানি মাপিতানি, তেসু থেৰো অত্তনো সপ্পাযং চঙ্কমনং গহেত্ৱা সমণধম্মং কৰোতি. তস্স আৰদ্ধৱীৰিযস্স হুত্ৱা চঙ্কমতো পাদতলানি ভিজ্জিংসু, জাণূহি চঙ্কমতো জাণুকানিপি হত্থতলানিপি ভিজ্জিংসু, ছিদ্দানি অহেসুং. এৱং আৰদ্ধৱীৰিযো ৱিহৰন্তো ওভাসনিমিত্তমত্তকম্পি দস্সেতুং নাসক্খি. তস্স ৱীৰিযেন কিলমিতকাযস্স চঙ্কমনকোটিযং পাসাণফলকে নিসিন্নস্স যো ৱিতক্কো উদপাদি, তং দস্সেতুং ‘‘অথ খো আযস্মতো’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ আৰদ্ধৱীৰিযাতি পৰিপুণ্ণপগ্গহিতৱীৰিযা. ন অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুচ্চতীতি ‘‘সচে অহং উগ্ঘটিতঞ্ঞূ ৱা ৱিপঞ্চিতঞ্ঞূ ৱা নেয্যো ৱা, ন মে চিত্তং ন ৱিমুচ্চেয্য, অদ্ধা পন পদপৰমো, যেন মে চিত্তং ন মুচ্চতী’’তি সন্নিট্ঠানং কত্ৱা ‘‘সংৱিজ্জন্তি খো পনা’’তিআদীনি চিন্তেসি. তত্থ ভোগাতি উপযোগত্থে পচ্চত্তং.
পাতুৰহোসীতি থেৰস্স চিত্তাচাৰং ঞত্ৱা ‘‘অযং সোণো অজ্জ সীতৱনে পধানভূমিযং নিসিন্নো ইমং ৱিতক্কং ৱিতক্কেতি, গন্ত্ৱাস্স ৱিতক্কং সহোড্ঢং গণ্হিত্ৱা ৱীণোপমকম্মট্ঠানং কথেস্সামী’’তি সীতৱনে পাতুৰহোসি. পঞ্ঞত্তে আসনেতি পধানিকভিক্খূ অত্তনো ৱসনট্ঠানে ওৱদিতুং আগতস্স বুদ্ধস্স ভগৱতো নিসীদনত্থং যথালাভেন আসনম্পি পঞ্ঞপেত্ৱাৱ পধানং কৰোন্তি, অঞ্ঞং অলভমানা পুৰাণপণ্ণানি সঙ্ঘৰিত্ৱা উপৰি সঙ্ঘাটিং পঞ্ঞপেন্তি. থেৰোপি আসনং পঞ্ঞপেত্ৱাৱ পধানং অকাসি, তং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘পঞ্ঞত্তে আসনে’’তি.
তং কিং মঞ্ঞসীতি সত্থা ‘‘ইমস্স ভিক্খুনো অৱসেসকম্মট্ঠানেন অত্থো নত্থি, অযং গন্ধব্বসিপ্পে ছেকো চিণ্ণৱসী, অত্তনো ৱিসযে কথিযমানে খিপ্পমেৱ সল্লক্খেস্সতী’’তি ৱীণোপমং কথেতুং ‘‘তং কিং মঞ্ঞসী’’তিআদিমাহ. ৱীণায তন্তিস্সৰে কুসলতা নাম ৱীণায ৱাদনকুসলতা, সো চ তত্থ কুসলো. মাতাপিতৰো হিস্স ‘‘অম্হাকং পুত্তো অঞ্ঞং সিপ্পং সিক্খন্তো কাযেন কিলমিস্সতি, ইদং পন আসনে নিসিন্নেনেৱ সক্কা উগ্গণ্হিতু’’ন্তি গন্ধব্বসিপ্পমেৱ উগ্গণ্হাপেসুং. তস্স –
‘‘সত্ত সৰা তযো গামা, মুচ্ছনা একৱীসতি;
ঠানা একূনপঞ্ঞাস, ইচ্চেতে সৰমণ্ডলা’’তি. –
আদিকং গন্ধব্বসিপ্পং সব্বমেৱ পগুণং অহোসি. অচ্চাযতাতি অতিআযতা খৰমুচ্ছনা. সৰৱতীতি সৰসম্পন্না. কম্মঞ্ঞাতি কম্মক্খমা কম্মযোগ্গা. অতিসিথিলাতি মন্দমুচ্ছনা. সমে গুণে পতিট্ঠিতাতি মজ্ঝিমে সৰে ঠপেত্ৱা মুচ্ছিতা.
অচ্চাৰদ্ধন্তি অতিগাড়্হং. উদ্ধচ্চায সংৱত্ততীতি উদ্ধতভাৱায সংৱত্ততি. অতিলীনন্তি অতিসিথিলং. কোসজ্জাযাতি কুসীতভাৱত্থায. ৱীৰিযসমথং অধিট্ঠাহীতি ৱীৰিযসম্পযুত্তং সমথং অধিট্ঠাহি, ৱীৰিযং সমথেন যোজেহীতি অত্থো. ইন্দ্ৰিযানঞ্চ সমতং অধিট্ঠাহীতি সদ্ধাদীনং ইন্দ্ৰিযানং সমতং সমভাৱং অধিট্ঠাহি. তত্থ সদ্ধং পঞ্ঞায, পঞ্ঞঞ্চ সদ্ধায, ৱীৰিযং সমাধিনা, সমাধিঞ্চ ৱীৰিযেন যোজযতা ইন্দ্ৰিযানং সমতা অধিট্ঠিতা নাম হোতি. সতি পন সব্বত্থিকা, সা সদাপি বলৱতীযেৱ ৱট্টতি. তঞ্চ পন নেসং যোজনাৱিধানং ৱিসুদ্ধিমগ্গে (ৱিসুদ্ধি. ১.৬০-৬২) আগতনযেন ৱেদিতব্বং. তত্থ চ নিমিত্তং গণ্হাহীতি তস্মিঞ্চ সমভাৱে সতি যেন আদাসে মুখবিম্বেনেৱ নিমিত্তেন উপ্পজ্জিতব্বং, তং সমথনিমিত্তং ৱিপস্সনানিমিত্তং মগ্গনিমিত্তং ফলনিমিত্তঞ্চ গণ্হ নিব্বত্তেহীতি এৱমস্স সত্থা অৰহত্তে পক্খিপিত্ৱা কম্মট্ঠানং কথেসি.
তত্থ চ নিমিত্তং অগ্গহেসীতি সমথনিমিত্তঞ্চ ৱিপস্সনানিমিত্তঞ্চ অগ্গহেসি. একোতি অসহাযো. ৱূপকট্ঠোতি ৱত্থুকামেহি চ কিলেসকামেহি চ কাযেন চেৱ চিত্তেন চ ৱূপকট্ঠো. অপ্পমত্তোতি কম্মট্ঠানে সতিং অৱিজহন্তো. আতাপীতি কাযিকচেতসিকৱীৰিযাতাপেন আতাপো. আতপ্পতি কিলেসেহীতি আতাপো, ৱীৰিযং. পহিতত্তোতি কাযে চ জীৱিতে চ অনপেক্খতায পেসিতত্তো ৱিস্সট্ঠঅত্তভাৱো, নিব্বানে ৱা পেসিতচিত্তো. ন চিৰস্সেৱাতি কম্মট্ঠানাৰম্ভতো ন চিৰেনেৱ. অঞ্ঞতৰোতি একো. অৰহতন্তি ভগৱতো সাৱকানং অৰহন্তানং অব্ভন্তৰো একো মহাসাৱকো অহোসীতি অত্থো.
২৪৪. ৱুসিতৱাতি ৱুত্থব্ৰহ্মচৰিযৱাসো. কতকৰণীযোতি চতূহি মগ্গেহি কত্তব্বং কত্ৱা ঠিতো. ওহিতভাৰোতি খন্ধভাৰং কিলেসভাৰং অভিসঙ্খাৰভাৰঞ্চ ওতাৰেত্ৱা ঠিতো. অনুপ্পত্তসদত্থোতি সদত্থো ৱুচ্চতি অৰহত্তং, তং পত্তোতি অত্থো. পৰিক্খীণভৱসংযোজনোতি খীণভৱবন্ধনো. সম্মদঞ্ঞা ৱিমুত্তোতি সম্মা হেতুনা কাৰণেন জানিত্ৱা ৱিমুত্তো. ছ ঠানানীতি ছ কাৰণানি. অধিমুত্তো হোতীতি পটিৱিজ্ঝিত্ৱা পচ্চক্খং কত্ৱা ঠিতো হোতি. নেক্খম্মাধিমুত্তোতিআদি সব্বং অৰহত্তৱসেন ৱুত্তং. অৰহত্তঞ্হি সব্বকিলেসেহি নিক্খন্তত্তা নেক্খম্মং, তেহেৱ পৱিৱিত্তত্তা পৱিৱেকো, ব্যাপজ্জাভাৱতো অব্যাপজ্জং, উপাদানস্স খযন্তে উপ্পন্নত্তা উপাদানক্খযো, তণ্হায খযন্তে উপ্পন্নত্তা তণ্হক্খযো, সম্মোহাভাৱতো অসম্মোহোতি চ ৱুচ্চতি.
কেৱলং সদ্ধামত্তকন্তি পটিৱেধৰহিতং কেৱলং পটিৱেধপঞ্ঞায অসম্মিস্সং সদ্ধামত্তকং. পটিচযন্তি পুনপ্পুনং কৰণেন ৱড্ঢিং. ৱীতৰাগত্তাতি মগ্গপটিৱেধেন ৰাগস্স ৱিহতত্তাযেৱ নেক্খম্মসঙ্খাতং অৰহত্তং পটিৱিজ্ঝিত্ৱা সচ্ছিকত্ৱা ঠিতো হোতি, ফলসমাপত্তিৱিহাৰেন ৱিহৰতি, তন্নিন্নমানসোযেৱ হোতীতি অত্থো. সেসপদেসুপি এসেৱ নযো.
লাভসক্কাৰসিলোকন্তি চতুপচ্চযলাভঞ্চ তেসংযেৱ সুকতভাৱঞ্চ ৱণ্ণভণনঞ্চ. নিকামযমানোতি ইচ্ছমানো পত্থযমানো. পৱিৱেকাধিমুত্তোতি ‘‘পৱিৱেকে অধিমুত্তো অহ’’ন্তি এৱং অৰহত্তং ব্যাকৰোতীতি অত্থো.
সীলব্বতপৰামাসন্তি সীলঞ্চ ৱতঞ্চ পৰামসিত্ৱা গহিতগ্গহণমত্তং. সাৰতো পচ্চাগচ্ছন্তোতি সাৰভাৱেন জানন্তো. অব্যাপজ্জাধিমুত্তোতি অব্যাপজ্জং অৰহত্তং ব্যাকৰোতি. ইমিনাৱ নযেন সব্বৱাৰেসু অত্থো দট্ঠব্বো. অপিচেত্থ ‘‘নেক্খম্মাধিমুত্তোতি ইমস্মিংযেৱ অৰহত্তং কথিতং, সেসেসু পঞ্চসু নিব্বান’’ন্তি একে ৱদন্তি. অপৰে ‘‘অসম্মোহাধিমুত্তোতি এত্থেৱ নিব্বানং কথিতং, সেসেসু অৰহত্ত’’ন্তি ৱদন্তি. অযং পনেত্থ সাৰো – ‘‘সব্বেস্ৱেৱেতেসু অৰহত্তম্পি নিব্বানম্পি কথিতমেৱাতি.
ভুসাতি বলৱন্তো দিব্বৰূপসদিসা. নেৱস্স চিত্তং পৰিযাদিযন্তীতি এতস্স খীণাসৱস্স চিত্তং গহেত্ৱা ঠাতুং ন সক্কোন্তি. কিলেসা হি উপ্পজ্জমানা চিত্তং গণ্হন্তি নাম. অমিস্সীকতন্তি অমিস্সকতং. কিলেসা হি আৰম্মণেন সদ্ধিং চিত্তং মিস্সং কৰোন্তি, তেসং অভাৱা অমিস্সীকতং. ঠিতন্তি পতিট্ঠিতং. আনেঞ্জপ্পত্তন্তি অচলনপ্পত্তং. ৱযঞ্চস্সানুপস্সতীতি তস্স চেস চিত্তস্স উপ্পাদম্পি ৱযম্পি পস্সতি. ভুসা ৱাতৱুট্ঠীতি বলৱা ৱাতক্খন্ধো. নেৱ নং সঙ্কম্পেয্যাতি একভাগেন চালেতুং ন সক্কুণেয্য. ন সম্পকম্পেয্যাতি থূণং ৱিয সব্বভাগতো কম্পেতুং ন সক্কুণেয্য. ন সম্পৱেধেয্যাতি ৱেধেত্ৱা পৱেধেত্ৱা পাতেতুং ন সক্কুণেয্য.
নেক্খম্মং অধিমুত্তস্সাতি অৰহত্তং পটিৱিজ্ঝিত্ৱা ঠিতস্স. সেসপদেসুপি অৰহত্তমেৱ কথিতং. উপাদানক্খযস্স চাতি উপযোগত্থে সামিৱচনং. অসম্মোহঞ্চ চেতসোতি চিত্তস্স চ অসম্মোহং অধিমুত্তস্স. দিস্ৱা আযতনুপ্পাদন্তি আযতনানং উপ্পাদঞ্চ ৱযঞ্চ দিস্ৱা. সম্মা চিত্তং ৱিমুচ্চতীতি সম্মা হেতুনা নযেন ইমায ৱিপস্সনায পটিপত্তিযা ফলসমাপত্তিৱসেন চিত্তং ৱিমুচ্চতি, নিব্বানাৰম্মণে অধিমুচ্চতি. অথ ৱা ইমিনা খীণাসৱস্স পুব্বভাগপটিপদা কথিতা. তস্স হি আযতনুপ্পাদং দিস্ৱা ইমায ৱিপস্সনায অধিগতস্স অৰিযমগ্গস্স আনুভাৱেন সব্বকিলেসেহি সম্মা চিত্তং ৱিমুচ্চতি. এৱং তস্স সম্মা ৱিমুত্তস্স…পে… ন ৱিজ্জতি. তত্থ সন্তচিত্তস্সাতি নিব্বুতচিত্তস্স. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৱ.
সোণস্স পব্বজ্জাকথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সব্বনীলিকাদিপটিক্খেপকথাৱণ্ণনা
২৪৬. অদ্দাৰিট্ঠকৱণ্ণাতি অভিনৱাৰিট্ঠফলৱণ্ণা. উদকেন তিন্তকাকপত্তৱণ্ণাতিপি ৱদন্তি.
অজ্ঝাৰামে উপাহনপটিক্খেপকথাৱণ্ণনা
২৪৮. অভিজীৱন্তি এতেনাতি অভিজীৱনিকং. কিন্তং? সিপ্পং. তেনাহ ‘‘যেন সিপ্পেনা’’তিআদি.
কট্ঠপাদুকাদিপটিক্খেপকথাৱণ্ণনা
২৫১. উণ্ণাহি কতপাদুকাতি উণ্ণালোমমযকম্বলেহি, উণ্ণালোমেহি এৱ ৱা কতপাদুকা. ন, ভিক্খৱে, গাৱীনং ৱিসাণেসু গহেতব্বন্তিআদীসু ‘‘মোক্খাধিপ্পাযেন ৱিসাণাদীসু গহেতুং ৱট্টতী’’তি গণ্ঠিপদেসু ৱুত্তং.
যানাদিপটিক্খেপকথাৱণ্ণনা
২৫৩. অনুজানামি, ভিক্খৱে, পুৰিসযুত্তং হত্থৱট্টকন্তি এত্থ ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, পুৰিসযুত্তং, অনুজানামি, ভিক্খৱে, হত্থৱট্টক’’ন্তি এৱং পচ্চেকৱাক্যপৰিসমাপনং অধিপ্পেতন্তি আহ ‘‘পুৰিসযুত্তং ইত্থিসাৰথি ৱা…পে… পুৰিসা ৱা, ৱট্টতিযেৱা’’তি. পীঠকসিৱিকন্তি পীঠকযানং. পাটঙ্কিন্তি অন্দোলিকাযেতং অধিৱচনং.
উচ্চাসযনমহাসযনপটিক্খেপকথাৱণ্ণনা
২৫৪. ৱাড়ৰূপানীতি আহৰিমানি ৱাড়ৰূপানি. ‘‘অকপ্পিযৰূপাকুলো অকপ্পিযমঞ্চো পল্লঙ্কো’’তি সাৰসমাসে ৱুত্তং. ‘‘দীঘলোমকো মহাকোজৱোতি চতুৰঙ্গুলাধিকলোমো কাড়কোজৱো. ‘‘চতুৰঙ্গুলাধিকানি কিৰ তস্স লোমানী’’তি ৱচনতো চতুৰঙ্গুলতো হেট্ঠা ৱট্টতীতি ৱদন্তি. ৱানচিত্ৰো উণ্ণামযত্থৰণোতি ভিত্তিচ্ছেদাদিৱসেন ৱিচিত্ৰো উণ্ণামযত্থৰণো. ঘনপুপ্ফকো উণ্ণামযত্থৰণোতি উণ্ণামযলোহিতত্থৰণো. পকতিতূলিকাতি ৰুক্খতূললতাতূলপোটকীতূলসঙ্খাতানং তিণ্ণং তূলানং অঞ্ঞতৰপুণ্ণা তূলিকা. ‘‘উদ্দলোমীতি উভতোদসং উণ্ণামযত্থৰণং. একন্তলোমীতি একতোদসং উণ্ণামযত্থৰণ’’ন্তি দীঘনিকাযট্ঠকথাযং (দী. নি. অট্ঠ. ১.১৫) ৱুত্তং, সাৰসমাসে পন ‘‘উদ্দলোমীতি একতো উগ্গতপুপ্ফং. একন্তলোমীতি উভতো উগ্গতপুপ্ফ’’ন্তি ৱুত্তং. ‘‘কোসেয্যকট্টিস্সমযন্তি কোসেয্যকসটময’’ন্তি আচৰিযধম্মপালত্থেৰেন ৱুত্তং. সুদ্ধকোসেয্যন্তি ৰতনপৰিসিব্বনৰহিতং. দীঘনিকাযট্ঠকথাযং পনেত্থ ‘‘ঠপেত্ৱা তূলিকং সব্বানেৱ গোনকাদীনি ৰতনপৰিসিব্বিতানি ৱট্টন্তী’’তি ৱুত্তং. তত্থ ‘‘ঠপেত্ৱা তূলিক’’ন্তি এতেন ৰতনপৰিসিব্বনৰহিতাপি তূলিকা ন ৱট্টতীতি দীপেতি. ‘‘ৰতনপৰিসিব্বিতানি ৱট্টন্তী’’তি ইমিনা পন যানি ৰতনপৰিসিব্বিতানি, তানি ভূমত্থৰণৱসেন যথানুৰূপং মঞ্চাদীসু চ উপনেতুং ৱট্টতীতি দীপিতন্তি ৱেদিতব্বং. এত্থ চ ৱিনযপৰিযাযং পত্ৱা গৰুকে ঠাতব্বত্তা ইধ ৱুত্তনযেনেৱেত্থ ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বো. সুত্তন্তিকদেসনাযং পন গহট্ঠানম্পি ৱসেন ৱুত্তত্তা তেসং সঙ্গণ্হনত্থং ‘‘ঠপেত্ৱা তূলিকং…পে… ৱট্টন্তী’’তি ৱুত্তন্তি অপৰে.
অজিনচম্মেহীতি অজিনমিগচম্মেহি. তানি কিৰ চম্মানি সুখুমতৰানি, তস্মা দুপট্টতিপট্টানি কত্ৱা সিব্বন্তি. তেন ৱুত্তং ‘‘অজিনপৱেণী’’তি. উত্তৰং উপৰিভাগং ছাদেতীতি উত্তৰচ্ছদো, ৱিতানং, তঞ্চ লোহিতৱিতানং ইধাধিপ্পেতন্তি আহ ‘‘উপৰিবদ্ধেন ৰত্তৱিতানেনা’’তি. ‘‘ৰত্তৱিতানেসু চ কাসাৱং ৱট্টতি, কুসুম্ভাদিৰত্তমেৱ ন ৱট্টতী’’তি গণ্ঠিপদেসু ৱুত্তং. মহাউপধানন্তি পমাণাতিক্কন্তং উপধানং. এত্থ চ কিঞ্চাপি দীঘনিকাযট্ঠকথাযং (দী. নি অট্ঠ. ১.১৫) ‘‘অলোহিতকানি দ্ৱেপি ৱট্টন্তিযেৱ, ততো উত্তৰি লভিত্ৱা অঞ্ঞেসং দাতব্বানি, দাতুং অসক্কোন্তো মঞ্চে তিৰিযং অত্থৰিত্ৱা উপৰি পচ্চত্থৰণং দত্ৱা নিপজ্জিতুম্পি লভতী’’তি অৱিসেসেন ৱুত্তং, সেনাসনক্খন্ধকৱণ্ণনাযং (চূড়ৱ. অট্ঠ. ২৯৭) পন ‘‘অগিলানস্স সীসুপধানঞ্চ পাদুপধানঞ্চাতি দ্ৱযমেৱ ৱট্টতি, গিলানস্স বিম্বোহনানি সন্থৰিত্ৱা উপৰি পচ্চত্থৰণং দত্ৱা নিপজ্জিতুম্পি ৱট্টতী’’তি ৱুত্তত্তা গিলানোযেৱ মঞ্চে তিৰিযং অত্থৰিত্ৱা নিপজ্জিতুং লভতীতি ৱেদিতব্বং.
উচ্চাসযনমহাসযনপটিক্খেপকথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
গিহিৱিকতানুঞ্ঞাতাদিকথাৱণ্ণনা
২৫৬. অভিনিস্সায নিসীদিতুন্তি অপস্সায নিসীদিতুং.
সোণকুটিকণ্ণৱত্থুকথাৱণ্ণনা
২৫৭. পপতকে পব্বতেতি এত্থ ‘‘পৱত্তে পব্বতে’’তিপি পঠন্তি, পৱত্তনামকে পব্বতেতি অত্থো. সোণো উপাসকোতিআদীসু (উদা. অট্ঠ. ৪৬) নামেন সোণো নাম, তীহি সৰণগমনেহি উপাসকত্তপটিৱেদনেন উপাসকো, কোটিঅগ্ঘনকস্স কণ্ণপিড়ন্ধনস্স ধাৰণেন ‘‘কোটিকণ্ণো’’তি চ ৱত্তব্বে ‘‘কুটিকণ্ণো’’তি এৱং অভিঞ্ঞাতো, ন সুকুমাৰসোণোতি অধিপ্পাযো. অযঞ্হি আযস্মতো মহাকচ্চানস্স সন্তিকে ধম্মং সুত্ৱা সাসনে অভিপ্পসন্নো সৰণেসু চ সীলেসু চ পতিট্ঠিতো পপতকে পব্বতে ছাযূদকসম্পন্নে ঠানে ৱিহাৰং কাৰেত্ৱা থেৰং তত্থ ৱসাপেত্ৱা চতূহি পচ্চযেহি উপট্ঠাতি. তেন ৱুত্তং ‘‘আযস্মতো মহাকচ্চানস্স উপট্ঠাকো হোতী’’তি.
সো কালেন কালং থেৰস্স উপট্ঠানং গচ্ছতি, থেৰো চস্স ধম্মং দেসেতি, তেন সংৱেগবহুলো ধম্মচৰিযাযং উস্সাহজাতো ৱিহৰতি. সো একদা সত্থেন সদ্ধিং ৱাণিজ্জত্থায উজ্জেনিং গচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে অটৱিযং সত্থে নিৱিট্ঠে ৰত্তিযং জনসম্বাধভযেন একমন্তং অপক্কম্ম নিদ্দং উপগঞ্ছি. সত্থো পচ্চূসৱেলাযং উট্ঠায গতো, ন একোপি সোণং পবোধেসি, সব্বে ৱিস্সৰিত্ৱা অগমিংসু. সো পভাতায ৰত্তিযা পবুজ্ঝিত্ৱা উট্ঠায কঞ্চি অপস্সন্তো সত্থেন গতমগ্গং গহেত্ৱা সীঘং সীঘং গচ্ছন্তো একং ৱটৰুক্খং উপগঞ্ছি. তত্থ অদ্দস একং মহাকাযং ৱিৰূপদস্সনং বীভচ্ছং পুৰিসং অট্ঠিতো মুত্তানি অত্তনো মংসানি সযমেৱ খাদন্তং, দিস্ৱান ‘‘কোসি ত্ৱ’’ন্তি পুচ্ছি. পেতোস্মি, ভন্তেতি. কস্মা এৱং কৰোসীতি? অত্তনো পুব্বকম্মেনাতি. কিং পন তং কম্মন্তি? অহং পুব্বে ভাৰুকচ্ছনগৰৱাসী কূটৱাণিজো হুত্ৱা পৰেসং সন্তকং ৱঞ্চেত্ৱা খাদিং, সমণে চ ভিক্খায উপগতে ‘‘তুম্হাকং মংসং খাদথা’’তি অক্কোসিং, তেন কম্মেন এতৰহি ইমং দুক্খং অনুভৱামীতি. তং সুত্ৱা সোণো অতিৱিয সংৱেগং পটিলভি.
ততো পৰং গচ্ছন্তো মুখতো পগ্ঘৰিতকাড়লোহিতে দ্ৱে পেতদাৰকে পস্সিত্ৱা তথেৱ পুচ্ছি, তেপিস্স অত্তনো কম্মং কথেসুং. তে কিৰ ভাৰুকচ্ছনগৰে দাৰককালে গন্ধৱাণিজ্জায জীৱিকং কপ্পেন্তা অত্তনো মাতৰি খীণাসৱে নিমন্তেত্ৱা ভোজেন্তিযা গেহং গন্ত্ৱা ‘‘অম্হাকং সন্তকং কস্মা সমণানং দেসি, তযা দিন্নং ভোজনং ভুঞ্জনকসমণানং মুখতো কাড়লোহিতং পগ্ঘৰতূ’’তি অক্কোসিংসু. তে তেন কম্মেন নিৰযে পচ্চিত্ৱা তস্স ৱিপাকাৱসেসেন পেতযোনিযং নিব্বত্তিত্ৱা তদা ইমং দুক্খং অনুভৱন্তি. তম্পি সুত্ৱা সোণো অতিৱিয সংৱেগজাতো অহোসি.
সো উজ্জেনিং গন্ত্ৱা তং কৰণীযং তীৰেত্ৱা কুৰৰঘৰং পচ্চাগতো থেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা কতপটিসন্থাৰো তমত্থং আৰোচেসি. থেৰোপিস্স পৱত্তিনিৱত্তীসু আদীনৱানিসংসে ৱিভাৱেন্তো ধম্মং দেসেসি. সো থেৰং ৱন্দিত্ৱা গেহং গতো সাযমাসং ভুঞ্জিত্ৱা সযনং উপগতো থোকংযেৱ নিদ্দাযিত্ৱা পবুজ্ঝিত্ৱা সযনতলে নিসজ্জ যথাসুতং ধম্মং পচ্চৱেক্খিতুং আৰদ্ধো. তস্স তং ধম্মং পচ্চৱেক্খতো তে চ পেতত্তভাৱে অনুস্সৰতো সংসাৰদুক্খং অতিৱিয ভযানকং হুত্ৱা উপট্ঠাসি, পব্বজ্জায চিত্তং নমি. সো ৱিভাতায ৰত্তিযা সৰীৰপটিজগ্গনং কত্ৱা থেৰং উপগন্ত্ৱা অত্তনো অজ্ঝাসযং আৰোচেত্ৱা পব্বজ্জং যাচি. তেন ৱুত্তং ‘‘অথ খো সোণো উপাসকো…পে… পব্বাজেতু মং, ভন্তে, অয্যো মহাকচ্চানো’’তি.
তত্থ যথা যথাতিআদিপদানং অযং সঙ্খেপত্থো – যেন যেন আকাৰেন অয্যো মহাকচ্চানো ধম্মং দেসেতি আচিক্খতি পঞ্ঞপেতি পট্ঠপেতি ৱিৱৰতি ৱিভজতি উত্তানিং কৰোতি পকাসেতি, তেন তেন মে উপপৰিক্খতো এৱং হোতি ‘‘যদেতং সিক্খত্তযব্ৰহ্মচৰিযং একম্পি দিৱসং অখণ্ডং কত্ৱা চৰিমকচিত্তং পাপেতব্বতায একন্তপৰিপুণ্ণং, একদিৱসম্পি কিলেসমলেন অমলীনং কত্ৱা চৰিমকচিত্তং পাপেতব্বতায একন্তপৰিসুদ্ধং, সঙ্খলিখিতং লিখিতসঙ্খসদিসং ধোতসঙ্খসপ্পটিভাগং চৰিতব্বং, ইদং ন সুকৰং অগাৰং অজ্ঝাৱসতা অগাৰমজ্ঝে ৱসন্তেন একন্তপৰিপুণ্ণং…পে… চৰিতু’’ন্তি.
এৱং অত্তনো পৰিৱিতক্কিতং সোণো উপাসকো থেৰস্স আৰোচেত্ৱা তং পটিপজ্জিতুকামো ‘‘ইচ্ছামহং ভন্তে’’তিআদিমাহ. থেৰো পন ‘‘ন তাৱস্স ঞাণং পৰিপাকং গত’’ন্তি উপধাৰেত্ৱা ঞাণপৰিপাকং আগমযমানো ‘‘দুক্কৰং খো’’তিআদিনা পব্বজ্জাছন্দং নিৱাৰেসি. তত্থ একসেয্যন্তি অদুতিযসেয্যং. এত্থ চ সেয্যাসীসেন ‘‘একো তিট্ঠতি, একো গচ্ছতি, একো নিসীদতী’’তিআদিনা নযেন ৱুত্তং চতূসু ইৰিযাপথেসু কাযৱিৱেকং দীপেতি, ন একিকা হুত্ৱা সযনমত্তং. একভত্তন্তি ‘‘একভত্তিকো হোতি ৰত্তূপৰতো ৱিৰতো ৱিকালভোজনা’’তি (দী. নি. ১.১০, ১৯৪; ম. নি. ১.২৯৩ অ. নি. ৩.৭১) এৱং ৱুত্তং ৱিকালভোজনা ৱিৰতিং সন্ধায ৱদতি. ব্ৰহ্মচৰিযন্তি মেথুনৱিৰতিব্ৰহ্মচৰিযং, সিক্খত্তযানুযোগসঙ্খাতং সাসনব্ৰহ্মচৰিযং ৱা. ইঙ্ঘাতি চোদনত্থে নিপাতো. তত্থেৱাতি গেহেযেৱ. বুদ্ধানং সাসনং অনুযুঞ্জাতি নিচ্চসীলউপোসথসীলনিযমাদিভেদং পঞ্চঙ্গং অট্ঠঙ্গং দসঙ্গঞ্চ সীলং তদনুৰূপঞ্চ সমাধিপঞ্ঞাভাৱনং অনুযুঞ্জ. এতঞ্হি উপাসকেন পুব্বভাগে অনুযুঞ্জিতব্বং বুদ্ধসাসনং নাম. তেনাহ ‘‘কালযুত্তং একসেয্যং একভত্তং ব্ৰহ্মচৰিয’’ন্তি.
তত্থ কালযুত্তন্তি চাতুদ্দসীপঞ্চদ্দসীঅট্ঠমীপাটিহাৰিকপক্খসঙ্খাতেন কালেন যুত্তং, যথাৱুত্তকালে ৱা তুয্হং অনুযুঞ্জন্তস্স যুত্তং পতিৰূপং সক্কুণেয্যং, ন সব্বকালং সব্বন্তি অধিপ্পাযো. সব্বমেতং ঞাণস্স অপৰিপক্কত্তা তস্স কামানং দুপ্পহানতায সম্মা পটিপত্তিযং যোগ্যং কাৰাপেতুং ৱদতি, ন পব্বজ্জাছন্দং নিৱাৰেতুং. পব্বজ্জাভিসঙ্খাৰোতি পব্বজিতুং আৰম্ভো উস্সাহো. পটিপ্পস্সম্ভীতি ইন্দ্ৰিযানং অপৰিপক্কত্তা সংৱেগস্স চ নাতিতিক্খভাৱতো ৱূপসমি. কিঞ্চাপি পটিপ্পস্সম্ভি, থেৰেন ৱুত্তৱিধিং পন অনুতিট্ঠন্তো কালেন কালং থেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা পযিৰুপাসন্তো ধম্মং সুণাতি. তস্স ৱুত্তনযেনেৱ দুতিযম্পি পব্বজ্জায চিত্তং উপ্পজ্জি, থেৰস্স চ আৰোচেসি, দুতিযম্পি থেৰো পটিক্খিপি. ততিযৱাৰে পন ঞাণস্স পৰিপক্কভাৱং ঞত্ৱা ‘‘ইদানি নং পব্বাজেতুং কালো’’তি থেৰো পব্বাজেসি, পব্বজিতঞ্চ তং তীণি সংৱচ্ছৰানি অতিক্কমিত্ৱা গণং পৰিযেসিত্ৱা উপসম্পাদেসি. তং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘দুতিযম্পি খো সোণো…পে… উপসম্পাদেসী’’তি.
তত্থ অপ্পভিক্খুকোতি কতিপযভিক্খুকো. তদা কিৰ ভিক্খূ যেভুয্যেন মজ্ঝিমদেসেযেৱ ৱসিংসু, তস্মা তত্থ কতিপযা এৱ অহেসুং. তে চ একস্মিং গামে একো, একস্মিং নিগমে দ্ৱেতি এৱং ৱিসুং ৱিসুং ৱসিংসু. কিচ্ছেনাতি দুক্খেন. কসিৰেনাতি আযাসেন. ততো ততোতি তস্মা তস্মা গামনিগমাদিতো. থেৰেন হি কতিপযে ভিক্খূ আনেত্ৱা অঞ্ঞেসু আনীযমানেসু পুব্বে আনীতা কেনচিদেৱ কৰণীযেন পক্কমিংসু, কঞ্চি কালং আগমেত্ৱা পুন তেসু আনীযমানেসু ইতৰে পক্কমিংসু. এৱং পুনপ্পুনং আনযনেন সন্নিপাতো চিৰেনেৱ অহোসি. থেৰোপি তদা একৱিহাৰী অহোসি. তেন ৱুত্তং ‘‘তিণ্ণং ৱস্সানং…পে… সন্নিপাতাপেত্ৱা’’তি.
ৱস্সংৱুত্থস্সাতি ৱস্সং উপগন্ত্ৱা ৱুসিতৱতো. এদিসো চ এদিসো চাতি এৱৰূপো চ এৱৰূপো চ. ‘‘এৱৰূপায নাম ৰূপকাযসম্পত্তিযা সমন্নাগতো, এৱৰূপায ধম্মকাযসম্পত্তিযা সমন্নাগতো’’তি সুতোযেৱ মে সো ভগৱা. ন চ মযা সম্মুখা দিট্ঠোতি এত্থ পন পুথুজ্জনসদ্ধায এৱ আযস্মা সোণো ভগৱন্তং দট্ঠুকামো অহোসি. অপৰভাগে পন সত্থাৰা সদ্ধিং একগন্ধকুটিযং ৱসিত্ৱা পচ্চূসসমযং অজ্ঝিট্ঠো সোড়স অট্ঠকৱগ্গিযানি সত্থু সম্মুখা অট্ঠিং কত্ৱা মনসি কত্ৱা সব্বং চেতসা সমন্নাহৰিত্ৱা অত্থধম্মপটিসংৱেদী হুত্ৱা ভণন্তো ধম্মুপসঞ্হিতপামোজ্জাদিমুখেন সমাহিতো সৰভঞ্ঞপৰিযোসানে ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা সঙ্খাৰে সম্মসন্তো অনুপুব্বেন অৰহত্তং পাপুণি. এতদত্থমেৱ হিস্স ভগৱতা অত্তনা সদ্ধিং একগন্ধকুটিযং ৱাসো আণত্তোতি ৱদন্তি.
কেচি পনাহু ‘‘ন চ মযা সম্মুখা দিট্ঠোতি ইদং ৰূপকাযদস্সনমেৱ সন্ধায ৱুত্তং. আযস্মা হি সোণো পব্বজিত্ৱা থেৰস্স সন্তিকে কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা ঘটেন্তো ৱাযমন্তো অনুপসম্পন্নোৱ সোতাপন্নো হুত্ৱা উপসম্পজ্জিত্ৱা ‘উপাসকাপি সোতাপন্না হোন্তি, অহম্পি সোতাপন্নো, কিমেত্থ চিত্ত’ন্তি উপৰিমগ্গত্থায ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অন্তোৱস্সেযেৱ ছড়ভিঞ্ঞো হুত্ৱা ৱিসুদ্ধিপৱাৰণায পৱাৰেসি. অৰিযসচ্চদস্সনেন ভগৱতো ধম্মকাযো দিট্ঠো নাম হোতি. ৱুত্তঞ্হেতং ‘যো খো, ৱক্কলি, ধম্মং পস্সতি, সো মং পস্সতী’তি (সং. নি. ৩.৮৭). তস্মাস্স ধম্মকাযদস্সনং পগেৱ সিদ্ধং, পৱাৰেত্ৱা পন ৰূপকাযং দট্ঠুকামো অহোসী’’তি.
পাসাদিকন্তিআদিপদানং অত্থো অট্ঠকথাযমেৱ ৱুত্তো. তত্থ ৱিসূকাযিকৱিপ্ফন্দিতানন্তি পটিপক্খভূতানং দিট্ঠিচিত্তৱিপ্ফন্দিতানন্তি অত্থো. পাসাদিকন্তি (উদা. অট্ঠ. ১০) ৱা দ্ৱত্তিংসমহাপুৰিসলক্খণঅসীতিঅনুব্যঞ্জনব্যামপ্পভাকেতুমালালঙ্কতায সমন্তপাসাদিকায অত্তনো সৰীৰপ্পভায সম্পত্তিযা ৰূপকাযদস্সনব্যাৱটস্স জনস্স সব্বভাগতো পসাদাৱহং. পসাদনীযন্তি দসবলচতুৱেসাৰজ্জছঅসাধাৰণঞাণঅট্ঠাৰসআৱেণিকবুদ্ধধম্মপ্পভুতিঅপৰিমাণগুণগণসমন্নাগতায ধম্মকাযসম্পত্তিযা পৰিক্খকজনস্স পসাদনীযং পসীদিতব্বযুত্তং পসাদকং ৱা. সন্তিন্দ্ৰিযন্তি চক্খাদিপঞ্চিন্দ্ৰিযলোলতাৱিগমেন ৱূপসন্তপঞ্চিন্দ্ৰিযং. সন্তমানসন্তি ছট্ঠস্স মনিন্দ্ৰিযস্স নিব্বিসেৱনভাৱূপগমনেন ৱূপসন্তমানসং. উত্তমদমথসমথং অনুপ্পত্তন্তি লোকুত্তৰপঞ্ঞাৱিমুত্তিচেতোৱিমুত্তিসঙ্খাতং উত্তমং দমথং সমথঞ্চ অনুপ্পত্ৱা অধিগন্ত্ৱা ঠিতং. দন্তন্তি সুপৰিসুদ্ধকাযসমাচাৰতায হত্থপাদকুক্কুচ্চাভাৱতো দৱাদিঅভাৱতো চ কাযেন দন্তং. গুত্তন্তি সুপৰিসুদ্ধৱচীসমাচাৰতায নিৰত্থকৱাচাভাৱতো ৰৱাদিঅভাৱতো চ ৱাচায গুত্তং. যতিন্দ্ৰিযন্তি সুপৰিসুদ্ধমনোসমাচাৰতায অৰিযিদ্ধিযোগেন অব্যাৱটঅপ্পটিসঙ্খুপেক্খাভাৱতো চ মনিন্দ্ৰিযৱসেন যতিন্দ্ৰিযং. নাগন্তি ছন্দাদিৱসেন অগমনতো, পহীনানং ৰাগাদিকিলেসানং অপুনাগমনতো অপচ্চাগমনতো কস্সচিপি আগুস্স সব্বথাপি অকৰণতো, পুনব্ভৱস্স চ অগমনতোতি ইমেহি কাৰণেহি নাগং. এত্থ চ ‘‘পাসাদিক’’ন্তি ইমিনা ৰূপকাযেন ভগৱতো পমাণভূততং দীপেতি, ‘‘পসাদনীয’’ন্তি ইমিনা ধম্মকাযেন. ‘‘সন্তিন্দ্ৰিয’’ন্তিআদিনা সেসেহি পমাণভূততং দীপেতি, তেন চতুপ্পমাণিকে লোকসন্নিৱাসে অনৱসেসতো সত্তানং ভগৱতো পমাণভাৱো পকাসিতোতি ৱেদিতব্বো. একৱিহাৰেতি একগন্ধকুটিযং. গন্ধকুটি হি ইধ ‘‘ৱিহাৰো’’তি অধিপ্পেতো. ৱত্থুন্তি ৱসিতুং.
২৫৮. অজ্ঝোকাসে ৱীতিনামেত্ৱাতি (উদা. অট্ঠ. ৪৬) অজ্ঝোকাসে নিসজ্জায ৱীতিনামেত্ৱা. ‘‘যস্মা ভগৱা আযস্মতো সোণস্স সমাপত্তিসমাপজ্জনেন পটিসন্থাৰং কৰোন্তো সাৱকসাধাৰণা সব্বা সমাপত্তিযো অনুলোমপটিলোমং সমাপজ্জন্তো বহুদেৱ ৰত্তিং অজ্ঝোকাসে নিসজ্জায ৱীতিনামেত্ৱা পাদে পক্খালেত্ৱা ৱিহাৰং পাৱিসি, তস্মা আযস্মাপি সোণো ভগৱতো অধিপ্পাযং ঞত্ৱা তদনুৰূপং সব্বা তা সমাপত্তিযো সমাপজ্জন্তো বহুদেৱ ৰত্তিং অজ্ঝোকাসে নিসজ্জায ৱীতিনামেত্ৱা পাদে পক্খালেত্ৱা ৱিহাৰং পাৱিসী’’তি কেচি ৱদন্তি. পৱিসিত্ৱা চ ভগৱতা অনুঞ্ঞাতো চীৱৰং তিৰোকৰণীযং কত্ৱাপি ভগৱতো পাদপস্সে নিসজ্জায ৱীতিনামেসি. অজ্ঝেসীতি আণাপেসি. পটিভাতু তং ভিক্খু ধম্মো ভাসিতুন্তি ভিক্খু তুয্হং ধম্মো ভাসিতুং উপট্ঠাতু ঞাণমুখং আগচ্ছতু, যথাসুতং যথাপৰিযত্তং ধম্মং ভণাহীতি অত্থো.
সব্বানেৱ অট্ঠকৱগ্গিকানীতি অট্ঠকৱগ্গভূতানি কামসুত্তাদীনি (মহানি. ১) সোড়স সুত্তানি. সৰেন অভাসীতি সুত্তুস্সাৰণসৰেন অভাসি, সৰভঞ্ঞৱসেন কথেসীতি অত্থো. সৰভঞ্ঞপৰিযোসানেতি উস্সাৰণাৱসানে. সুগ্গহিতানীতি সম্মা উগ্গহিতানি. সুমনসিকতানীতি সুট্ঠু মনসি কতানি. একচ্চো উগ্গহণকালে সম্মা উগ্গহেত্ৱাপি পচ্ছা সজ্ঝাযাদিৱসেন মনসিকৰণকালে ব্যঞ্জনানি ৱা মিচ্ছা ৰোপেতি, পদপচ্চাভট্ঠং ৱা কৰোতি, ন এৱমযং. ইমিনা পন সম্মদেৱ যথুগ্গহিতং মনসি কতানি. তেন ৱুত্তং ‘‘সুমনসিকতানীতি সুট্ঠু মনসি কতানী’’তি. সূপধাৰিতানীতি অত্থতোপি সুট্ঠু উপধাৰিতানি. অত্থে হি সুট্ঠু উপধাৰিতে সক্কা পাড়ি সম্মা উস্সাৰেতুং. কল্যাণিযাপি ৱাচায সমন্নাগতোতি সিথিলধনিতাদীনং যথাৱিধানং ৱচনেন পৰিমণ্ডলপদব্যঞ্জনায পোৰিযা ৱাচায সমন্নাগতো. ৱিস্সট্ঠাযাতি ৱিমুত্তায. এতেনস্স ৱিমুত্তৱাদিতং দস্সেতি. অনেলগলাযাতি এলং ৱুচ্চতি দোসো, তং ন পগ্ঘৰতীতি অনেলগলা, তায নিদ্দোসাযাতি অত্থো. অথ ৱা অনেলগলাযাতি অনেলায চ অগলায চ, নিদ্দোসায অগলিতপদব্যঞ্জনায অপৰিহীনপদব্যঞ্জনাযাতি অত্থো. তথা হি নং ভগৱা ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৱে, মম সাৱকানং ভিক্খূনং কল্যাণৱাক্কৰণানং যদিদং সোণো কুটিকণ্ণো’’তি (অ. নি. ১.১৯৮, ২০৬) এতদগ্গে ঠপেসি. অত্থস্স ৱিঞ্ঞাপনিযাতি যথাধিপ্পেতং অত্থং ঞাপেতুং সমত্থায.
কতিৱস্সোতি সো কিৰ মজ্ঝিমৱযস্স ততিযে কোট্ঠাসে ঠিতো আকপ্পসম্পন্নো চ পৰেসং চিৰতৰপব্বজিতো ৱিয খাযতি. তং সন্ধায ভগৱা পুচ্ছীতি কেচি, তং অকাৰণং. এৱং সন্তং সমাধিসুখং অনুভৱিতুং যুত্তো, এত্তকং কালং কস্মা পমাদং আপন্নোসীতি পন অনুযুঞ্জিতুং সত্থা ‘‘কতিৱস্সোসী’’তি তং পুচ্ছি. তেনেৱাহ ‘‘কিস্স পন ত্ৱং ভিক্খু এৱং চিৰং অকাসী’’তি. তত্থ কিস্সাতি কিংকাৰণা. এৱং চিৰং অকাসীতি এৱং চিৰাযি, কেন কাৰণেন এৱং চিৰকালং পব্বজ্জং অনুপগন্ত্ৱা অগাৰমজ্ঝে ৱসীতি অত্থো. চিৰং দিট্ঠো মেতি চিৰেন চিৰকালেন মযা দিট্ঠো. কামেসূতি ৱত্থুকামেসু কিলেসকামেসু চ. আদীনৱোতি দোসো. অপিচাতি কামেসু আদীনৱে কেনচি পকাৰেন দিট্ঠেপি ন তাৱাহং ঘৰাৱাসতো নিক্খমিতুং অসক্খিং. কস্মা? সম্বাধো ঘৰাৱাসো, উচ্চাৱচেহি কিচ্চকৰণীযেহি সমুপব্যূড়্হো অগাৰিযভাৱো. তেনেৱাহ ‘‘বহুকিচ্চো বহুকৰণীযো’’তি.
এতমত্থং ৱিদিত্ৱাতি কামেসু যথাভূতং আদীনৱদস্সিনো চিত্তং চিৰাযিত্ৱাপি ঘৰাৱাসে ন পক্খন্দতি, অঞ্ঞদত্থু পদুমপলাসে উদকবিন্দু ৱিয ৱিনিৱত্ততিযেৱাতি এতমত্থং সব্বাকাৰতো ৱিদিত্ৱা. ইমং উদানন্তি পৱত্তিং নিৱত্তিঞ্চ সম্মদেৱ জানন্তো পৱত্তিযং তংনিমিত্তে চ ন কদাচিপি ৰমতীতি ইদমত্থদীপকং ইমং উদানং উদানেসি.
তত্থ দিস্ৱা আদীনৱং লোকেতি সব্বস্মিম্পি সঙ্খাৰলোকে ‘‘অনিচ্চো দুক্খো ৱিপৰিণামধম্মো’’তিআদীনৱং দোসং পঞ্ঞাচক্খুনা পস্সিত্ৱা. এতেন ৱিপস্সনাচাৰো কথিতো. ঞত্ৱা ধম্মং নিৰূপধিন্তি সব্বূপধিপটিনিস্সগ্গত্তা নিৰুপধিং নিব্বানধম্মং যথাভূতং ঞত্ৱা, নিস্সৰণৱিৱেকাসঙ্খতামতসভাৱতো মগ্গঞাণেন পটিৱিজ্ঝিত্ৱা. ‘‘দিস্ৱা ঞত্ৱা’’তি ইমেসং পদানং ‘‘ঘতং পিৱিত্ৱা বলং হোতি, সীহং দিস্ৱা ভযং হোতি, পঞ্ঞায চস্স দিস্ৱা আসৱা পৰিক্খীণা হোন্তী’’তিআদীসু (ম. নি. ১.২৭১) ৱিয হেতুঅত্থতা দট্ঠব্বা. অৰিযো ন ৰমতী পাপেতি কিলেসেহি আৰকত্তা অৰিযো সপ্পুৰিসো অণুমত্তেপি পাপে ন ৰমতি. কস্মা? পাপে ন ৰমতী সুচীতি সুৱিসুদ্ধকাযসমাচাৰাদিতায সুচি সুদ্ধপুগ্গলো ৰাজহংসো ৱিয উচ্চাৰট্ঠানে পাপে সংকিলিট্ঠধম্মে ন ৰমতি নাভিনন্দতি. ‘‘পাপো ন ৰমতী সুচি’’ন্তিপি পাঠো, তস্সত্থো – পাপো পুগ্গলো সুচিং অনৱজ্জং ৱোদানধম্মং ন ৰমতি, অঞ্ঞদত্থু গামসূকৰাদযো ৱিয উচ্চাৰট্ঠানং অসুচিং সংকিলেসধম্মংযেৱ ৰমতীতি পটিপক্খতো দেসনং পৰিৱত্তেতি.
সোণকুটিকণ্ণৱত্থুকথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২৫৯. কাড়সীহোতি কাড়মুখৱানৰজাতি. সেসমেত্থ পাড়িতো অট্ঠকথাতো চ সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱাতি.
চম্মক্খন্ধকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.