১১. চীৱৰসুত্তৱণ্ণনা
১৫৪. ৰাজগহস্স দক্খিণভাগে গিৰি দক্খিণাগিৰি ণ-কাৰে অ-কাৰস্স দীঘং কত্ৱা, তস্স দক্খিণভাগে জনপদোপি ‘‘দক্খিণাগিৰী’’তি ৱুচ্চতি, ‘‘গিৰিতো দক্খিণভাগো’’তি কত্ৱা. একদিৱসেনাতি একেন দিৱসেন উপ্পব্বাজেসুং তেসং সদ্ধাপব্বজিতাভাৱতো.
যত্থ চত্তাৰো ৱা উত্তৰি ৱা ভিক্খূ অকপ্পিযনিমন্তনং সাদিযিত্ৱা পঞ্চন্নং ভোজনানং অঞ্ঞতৰং ভোজনং একতো পটিগ্গণ্হিত্ৱা ভুঞ্জন্তি, এতং গণভোজনং নাম, তং তিণ্ণং ভিক্খূনং ভুঞ্জিতুং ৱট্টতীতি ‘‘তিকভোজনং পঞ্ঞত্ত’’ন্তি ৱচনেন গণভোজনং পটিক্খিত্তন্তি ৱুত্তং হোতি. তযো অত্থৱসে পটিচ্চ অনুঞ্ঞাতত্তাপি ‘‘তিকভোজন’’ন্তি ৱদন্তি.
‘‘দুম্মঙ্কূনং নিগ্গহো এৱ পেসলানং ফাসুৱিহাৰো’’তি ইদং একং অঙ্গং. তেনেৱাহ ‘‘দুম্মঙ্কূনং নিগ্গহেনেৱা’’তিআদি. ‘‘যথা দেৱদত্তো…পে… সঙ্ঘং ভিন্দেয্যু’’ন্তি ইমিনা কাৰণেন তিকভোজনং পঞ্ঞত্তং.
অথ কিঞ্চৰহীতি অথ কস্মা ত্ৱং অসম্পন্নগণং বন্ধিত্ৱা চৰসীতি অধিপ্পাযো. অসম্পন্নায পৰিসায চাৰিকাচৰণং কুলানুদ্দযায ন হোতি, কুলানং ঘাতিতত্তাতি অধিপ্পাযেন থেৰো ‘‘সস্সঘাতং মঞ্ঞে চৰসী’’তিআদিমৱোচ.
সোধেন্তো তস্সা অতিৱিয পৰিসুদ্ধভাৱদস্সনেন. উদ্দিসিতুং ন জানামি তথা চিত্তস্সেৱ অনুপ্পন্নপুব্বত্তা. কিঞ্চনং কিলেসৱত্থু. সঙ্গহেতব্বখেত্তৱত্থু পলিবোধো, আলযো অপেক্খা. ওকাসাভাৱতোতি বহুকিচ্চকৰণীযতায কুসলকিৰিযায ওকাসাভাৱতো. সন্নিপাতট্ঠানতোতি সঙ্কেতং কত্ৱা ৱিয কিলেসৰজানং তত্থ সন্নিজ্ঝপৱত্তনতো.
সিক্খত্তযব্ৰহ্মচৰিযন্তি অধিসীলসিক্খাদিসিক্খত্তযসঙ্গহং ব্ৰহ্মং সেট্ঠং চৰিযং. খণ্ডাদিভাৱাপাদনেন অখণ্ডং কত্ৱা. লক্খণৱচনঞ্হেতং. কিঞ্চি সিক্খেকদেসং অসেসেত্ৱা একন্তেনেৱ পৰিপূৰেতব্বতায একন্তপৰিপুণ্ণং. চিত্তুপ্পাদমত্তম্পি সংকিলেসমলং অনুপ্পাদেত্ৱা অচ্চন্তমেৱ ৱিসুদ্ধং কত্ৱা পৰিহৰিতব্বতায একন্তপৰিসুদ্ধং. ততো এৱ সঙ্খং ৱিয লিখিতন্তি সঙ্খলিখিতং. তেনাহ ‘‘লিখিতসঙ্খসদিস’’ন্তি. দাঠিকাপি তগ্গহণেনেৱ গহেত্ৱা ‘‘মস্সু’’ত্ৱেৱ ৱুত্তং, ন এত্থ কেৱলং মস্সুযেৱাতি অত্থো. কসাযেন ৰত্তানি কাসাযানি.
ৱঙ্গসাটকোতি ৱঙ্গদেসে উপ্পন্নসাটকো. এসাতি মহাকস্সপত্থেৰো. অভিনীহাৰতো পট্ঠায পণিধানতো পভুতি, অযং ইদানি ৱুচ্চমানা. অগ্গসাৱকদ্ৱযং উপাদায ততিযত্তা ‘‘ততিযসাৱক’’ন্তি ৱুত্তং. অট্ঠসট্ঠিভিক্খুসতসহস্সন্তি ভিক্খূনং সতসহস্সঞ্চেৱ সট্ঠিসহস্সানি চ অট্ঠ চ সহস্সানি.
অযঞ্চ অযঞ্চ গুণোতি সীলতো পট্ঠায যাৱ অগ্গফলা গুণোতি কিত্তেন্তো মহাসমুদ্দং পূৰযমানো ৱিয কথেসি.
কোলাহলন্তি দেৱতাহি নিব্বত্তিতো কোলাহলো.
খুদ্দকাদিৱসেন পঞ্চৱণ্ণা. তৰণং ৱা হোতু মৰণং ৱাতি মহোঘং ওগাহন্তো পুৰিসো ৱিয মচ্ছেৰসমুদ্দং উত্তৰন্তো পচ্ছাপি…পে… পাদমূলে ঠপেসি ভগৱতো ধম্মদেসনায মচ্ছেৰপহানস্স কথিতত্তা.
সত্থু গুণা কথিতা নাম হোন্তীতি ৱুত্তং ‘‘সত্থু গুণে কথেন্তস্সা’’তি. ততো পট্ঠাযাতি তদা সত্থু সম্মুখা ধম্মস্সৱনতো পট্ঠায.
তথাগতমঞ্চস্সাতি তথাগতস্স পৰিভোগমঞ্চস্স. দানং দত্ৱা ব্ৰাহ্মণস্স পুৰোহিতট্ঠানে ঠপেসি. তাদিসস্সেৱ সেট্ঠিনো ধীতা হুত্ৱা.
অদিন্নৱিপাকস্সাতি পুব্বে কতূপচিতস্স সব্বসো ন দিন্নৱিপাকস্স. তস্স কম্মস্সাতি তস্স পচ্চেকবুদ্ধস্স পত্তে পিণ্ডপাতং ছিন্দিত্ৱা কললপূৰণকম্মস্স. তস্মিংযেৱ অত্তভাৱে সত্তসু ঠানেসু দুগ্গন্ধসৰীৰতায পটিনিৱত্তিতা. ইট্ঠকপন্তীতি সুৱণ্ণিট্ঠকপন্তি. ঘটনিট্ঠকাযাতি তস্স পন্তিযং পঠমং ঠপিতইট্ঠকায সদ্ধিং ঘটেতব্বইট্ঠকায ঊনা হোতি. ভদ্দকে কালেতি ঈদিসিযা ইট্ঠকায ইচ্ছিতকালেযেৱ আগতাসি. তেন বন্ধনেনাতি তেন সিলেসসম্বন্ধেন.
ওলম্বকাতি মুত্তামণিমযা ওলম্বকা. পুঞ্ঞন্তি নত্থি নো পুঞ্ঞং তং, যং নিমিত্তং যং কাৰণা ইতো সুখুমতৰস্স পটিলাভো সিযাতি অত্থো. পুঞ্ঞনিযামেনাতি পুঞ্ঞানুভাৱসিদ্ধেন নিযামেন. সো চ অস্স বাৰাণসিৰজ্জং দাতুং কতোকাসো.
ফুস্সৰথন্তি মঙ্গলৰথং. উণ্হীসং ৱালবীজনী খগ্গো মণিপাদুকা সেতচ্ছত্তন্তি পঞ্চৱিধং ৰাজককুধভণ্ডং. সেতচ্ছত্তং ৱিসুং গহিতং. দিব্বৱত্থং সাদিযিতুং পুঞ্ঞানুভাৱচোদিতো ‘‘ননু তাতা থূল’’ন্তিআদিমাহ.
পঞ্চ চঙ্কমনসতানীতি এত্থ ইতি-সদ্দেন আদিঅত্থেন অগ্গিসালাদীনি পব্বজিতসাৰুপ্পট্ঠানানি সঙ্গণ্হাতি.
সাধুকীড়িতন্তি অৰিযানং পৰিনিব্বুতট্ঠানে কাতব্বসক্কাৰং ৱদতি.
নপ্পমজ্জি নিৰোগা অয্যাতি পুচ্ছিতাকাৰদস্সনং. পৰিনিব্বুতা দেৱাতি দেৱী পটিৱচনং অদাসি. পটিযাদেত্ৱাতি নিয্যাতেত্ৱা. সমণকপব্বজ্জন্তি সমিতপাপেহি অৰিযেহি অনুট্ঠাতব্বপব্বজ্জং. সো হি ৰাজা পচ্চেকবুদ্ধানং ৱেসস্স দিট্ঠত্তা ‘‘ইদমেৱ ভদ্দক’’ন্তি তাদিসংযেৱ লিঙ্গং গণ্হি.
তত্থেৱাতি ব্ৰহ্মলোকেযেৱ. ৱীসতিমে ৱস্সে সম্পত্তেতি আহৰিত্ৱা সম্বন্ধো. ব্ৰহ্মলোকতো আগন্ত্ৱা নিব্বত্তত্তা ব্ৰহ্মচৰিযাধিকাৰস্স চিৰকালং সঙ্গহিতত্তা ‘‘এৱৰূপং কথং মা কথেথা’’তিআদিমাহ.
ৱীসতি ধৰণানি ‘‘নিক্খ’’ন্তি ৱদন্তি. অলভন্তো ন ৱসামীতি সঞ্ঞাপেস্সামীতি সম্বন্ধো.
ইত্থাকৰোতি ইত্থিৰতনস্স উপ্পত্তিট্ঠানং. অয্যধীতাতি অম্হাকং অয্যস্স ধীতা, ভদ্দকাপিলানীতি অত্থো. পসাদৰূপেন নিব্বিসিট্ঠতায ‘‘মহাগীৱ’’ন্তি পটিমায সদিসভাৱমাহ. তেনাহ ‘‘অয্যধীতাযা’’তিআদি.
সমানপণ্ণন্তি সদিসপণ্ণং, কুমাৰস্স কুমাৰিযা চ ৱুত্তন্তপণ্ণং. ইতো চ এত্তো চাতি তে পুৰিসা সমাগমট্ঠানতো মগধৰট্ঠে মহাতিত্থগামং মদ্দৰট্ঠে সাগলনগৰঞ্চ উদ্দিস্স পক্কমন্তা অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱিস্সজ্জেন্তা নাম হোন্তীতি ‘‘ইতো চ এত্তো চ পেসেসু’’ন্তি ৱুত্তা.
পুপ্ফদামন্তি হত্থিহত্থপ্পমাণং পুপ্ফদামং. তানি পুপ্ফদামানি. তেতি উভো ভদ্দা চেৱ পিপ্পলিকুমাৰো চ. লোকামিসেনাতি গেহস্সিতপেমেন, কামস্সাদেনাতি অত্থো. অসংসট্ঠাতি ন সংসট্ঠা. ৱিচাৰযিংসু ঘটে জলন্তেন ৱিয পদীপেন অজ্ঝাসযেন সমুজ্জলন্তেন ৱিমোক্খবীজেন সমুস্সাহিতচিত্তা. যন্তবদ্ধানীতি সস্সসম্পাদনত্থং তত্থ তত্থ ইট্ঠকদ্ৱাৰকৱাটযোজনৱসেন যন্তবদ্ধউদকনিক্খমনতুম্বানি. কম্মন্তোতি কসিকম্মকৰণট্ঠানং. দাসগামাতি দাসানং ৱসনগামা.
ওসাপেত্ৱাতি পক্খিপিত্ৱা. আকপ্পকুত্তৱসেনাতি আকাৰৱসেন কিৰিযাৱসেন চ. অননুচ্ছৱিকন্তি পব্বজিতৱেসস্স অননুৰূপং. তস্স মত্থকেতি দ্ৱেধাপথস্স দ্ৱিধাভূতট্ঠানে.
এতেসং সঙ্গহং কাতুং ৱট্টতীতি নিসীদীতি সম্বন্ধো. সা পন সত্থু তত্থ নিসজ্জা এদিসীতি দস্সেতুং ‘‘নিসীদন্তো পনা’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ যা বুদ্ধানং অপৰিমিতকালসঙ্গহিতা অচিন্তেয্যাপৰিমেয্যপুঞ্ঞসম্ভাৰূপচযনিব্বত্তা নিৰূপিতসভাৱবুদ্ধগুণৱিজ্জোতিতা লক্খণানুব্যঞ্জনসমুজ্জলা ব্যামপ্পভাকেতুমালালঙ্কতা সভাৱসিদ্ধতায অকিত্তিমা ৰূপকাযসিৰী, তংযেৱ মহাকস্সপস্স অদিট্ঠপুব্বং পসাদসংৱড্ঢনত্থং অনিগ্গহেত্ৱা নিসিন্নো ভগৱা ‘‘বুদ্ধৱেসং গহেত্ৱা…পে… নিসীদী’’তি ৱুত্তো. অসীতিহত্থং পদেসং ব্যাপেত্ৱা পৱত্তিযা ‘‘অসীতিহত্থা’’তি ৱুত্তা. সতসাখোতি বহুসাখো অনেকসাখো. সুৱণ্ণৱণ্ণো অহোসি নিৰন্তৰং বুদ্ধৰস্মীহি সমন্ততো সমোকিণ্ণত্তা. এৱং ৱুত্তপ্পকাৰেন ৱেদিতব্বা.
ৰাজগহং নাড়ন্দন্তি চ সামিঅত্থে উপযোগৱচনং অন্তৰাসদ্দযোগতোতি আহ ‘‘ৰাজগহস্স নাড়ন্দায চা’’তি. ন হি মে ইতো অঞ্ঞেন সত্থাৰা ভৱিতুং সক্কা দিট্ঠধম্মিকসম্পৰাযিকপৰমত্থেহি সত্তানং যথাৰহং অনুসাসনসমত্থস্স অঞ্ঞস্স সদেৱকে অভাৱতো. ন হি মে ইতো অঞ্ঞেন সুগতেন ভৱিতুং সক্কা সোভনগমনগুণগণযুত্তস্স অঞ্ঞস্স অভাৱতো. ন হি মে ইতো অঞ্ঞেন সম্মাসম্বুদ্ধেন ভৱিতুং সক্কা সম্মা সব্বধম্মানং সযম্ভুঞাণেন অভিসম্বুদ্ধস্স অভাৱতো. ইমিনাতি ‘‘সত্থা মে, ভন্তে’’তি ইমিনা ৱচনেন.
অজানমানোৱ সব্বঞ্ঞেয্যন্তি অধিপ্পাযো. সব্বচেতসাতি সব্বঅজ্ঝত্তিকঙ্গপৰিপুণ্ণচেতসা. সমন্নাগতন্তি সম্পন্নং সম্মদেৱ অনু অনু আগতং উপগতং. ফলেয্যাতি ৱিদালেয্য. ৱিলযন্তি ৱিনাসং.
এৱং সিক্খিতব্বন্তি ইদানি ৱুচ্চমানাকাৰেন. হিৰোত্তপ্পস্স বহলতা নাম ৱিপুলতাতি আহ ‘‘মহন্ত’’ন্তি. পঠমতৰমেৱাতি পগেৱ উপসঙ্কমনতো. তথা অতিমানপহীনো অস্স, হিৰিওত্তপ্পং যথা সণ্ঠাতি. কুসলসন্নিস্সিতন্তি অনৱজ্জধম্মনিস্সিতং. অট্ঠিকন্তি তেন ধম্মেন অট্ঠিকং. আদিতো পট্ঠায যাৱ পৰিযোসানা সৱনচিত্তং ‘‘সব্বচেতো’’তি অধিপ্পেতন্তি আহ ‘‘চিত্তস্স থোকম্পি বহি গন্তুং অদেন্তো’’তি. তেন সমোধানং দস্সেতি. সব্বেন…পে… সমন্নাহৰিত্ৱা আৰম্ভতো পভুতি যাৱ দেসনা নিপ্ফন্না, তাৱ অন্তৰন্তৰা পৱত্তেন সব্বেন সমন্নাহাৰচিত্তেন ধম্মংযেৱ সমন্নাহৰিত্ৱা. ঠপিতসোতোতি ধম্মে নিহিতসোতো. ওদহিত্ৱাতি অপিহিতং কত্ৱা. পঠমজ্ঝানৱসেনাতি ইদং অসুভেসু তস্সেৱ ইজ্ঝতো, ইতৰত্থঞ্চ সুখসম্পযুত্ততা ৱুত্তা.
সংসাৰসাগৰে পৰিব্ভমন্তস্স ইণট্ঠানে তিট্ঠন্তি কিলেসা আসৱসভাৱাপাদনতোতি আহ ‘‘সৰণোতি সকিলেসো’’তি. চত্তাৰো হি পৰিভোগাতিআদীসু যং ৱত্তব্বং, তং ৱিসুদ্ধিমগ্গত্তং সংৱণ্ণনাসু ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. এত্থ চ ভগৱা পঠমং ওৱাদং থেৰস্স ব্ৰাহ্মণজাতিকত্তা জাতিমানপহানত্থমভাসি, দুতিযং বাহুসচ্চং নিস্সায উপ্পজ্জনকঅহংকাৰপহানত্থং, ততিযং উপধিসম্পত্তিং নিস্সায উপ্পজ্জনকঅত্তসিনেহপহানত্থং. অট্ঠমে দিৱসেতি ভগৱতা সমাগতদিৱসতো অট্ঠমে দিৱসে.
মগ্গতো ওক্কমনং পঠমতৰং ভগৱতা সমাগতদিৱসেযেৱ অহোসি. যদি অৰহত্তাধিগমো পচ্ছা, অথ কস্মা পাড়িযং পগেৱ সিদ্ধং ৱিয ৱুত্তন্তি আহ ‘‘দেসনাৱাৰস্সা’’তিআদি. ‘‘সত্তাহমেৱ খ্ৱাহং, আৱুসো সৰণো, ৰট্ঠপিণ্ডং ভুঞ্জি’’ন্তি ৱত্ৱা অৱসৰপ্পত্তং অৰহত্তং পৱেদেন্তো ‘‘অট্ঠমিযা অঞ্ঞা উদপাদী’’তি আহ. অযমেত্থ দেসনাৱাৰস্স আগমো. ততো পৰং ভগৱতা অত্তনো কতং অনুগ্গহং চীৱৰপৰিৱত্তনং দস্সেন্তো ‘‘অথ খো, আৱুসো’’তিআদিমাহ.
অন্তন্তেনাতি চতুগ্গুণং কত্ৱা পঞ্ঞত্তায সঙ্ঘাটিযা অন্তন্তেন. জাতিপংসুকূলিকেন…পে… ভৱিতুং ৱট্টতীতি এতেন পুব্বে জাতিআৰঞ্ঞকগ্গহণেন চ তেৰস ধুতঙ্গা গহিতা এৱাতি দট্ঠব্বং. অনুচ্ছৱিকং কাতুন্তি অনুৰূপং পটিপত্তিং পটিপজ্জিতুং. থেৰো পাৰুপীতি সম্বন্ধো.
ভগৱতো ওৱাদং ভগৱতো ৱা ধম্মকাযং নিস্সায উৰস্স ৱসেন জাতোতি ওৰসো. ভগৱতো ৱা ধম্মসৰীৰস্স মুখতো সত্ততিংসবোধিপক্খিযতো জাতো. তেনেৱ ধম্মজাতধম্মনিম্মিতভাৱোপি সংৱণ্ণিতোতি দট্ঠব্বো. ওৱাদধম্মো এৱ সত্থাৰা দাতব্বতো থেৰেন আদাতব্বতো ওৱাদধম্মদাযাদো, ওৱাদধম্মদাযজ্জোতি অত্থো, তং অৰহতীতি. এস নযো সেসপদেসুপি.
‘‘পব্বজ্জা চ পৰিসোধিতা’’তি ৱত্ৱা তস্সা সম্মদেৱ সোধিতভাৱং ব্যতিৰেকমুখেন দস্সেতুং, ‘‘আৱুসো, যস্সা’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ এৱন্তি যথা অহং লভিং, এৱং সো সত্থু সন্তিকা লভতীতি যোজনা. সীহনাদং নদিতুন্তি এত্থাপি সীহনাদনদনা নাম দেসনাৱ, থেৰো সত্থাৰা অত্তনো কতানুগ্গহমেৱ অনন্তৰসুত্তে ৱুত্তনযেন উল্লিঙ্গেতি, ন অঞ্ঞথা. ন হি মহাথেৰো কেৱলং অত্তনো গুণানুভাৱং ৱিভাৱেতি. সেসন্তি যং ইধ অসংৱণ্ণিতং. পুৰিমনযেনেৱাতি অনন্তৰসুত্তে ৱুত্তনযেনেৱ.
চীৱৰসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.