১. সন্তুট্ঠসুত্তৱণ্ণনা

১৪৪. সন্তুট্ঠোতি সকেন উচ্চাৱচেন পচ্চযেন সমমেৱ চ তুস্সনকো. তেনাহ ‘‘ইতৰীতৰেনা’’তিআদি. তত্থ দুৱিধং ইতৰীতৰং – পাকতিকং, ঞাণসঞ্জনিতঞ্চাতি. তত্থ পাকতিকং পটিক্খিপিত্ৱা ঞাণসঞ্জনিতমেৱ দস্সেন্তো ‘‘থূলসুখুমা’’তিআদিমাহ. ইতৰং ৱুচ্চতি হীনং পণীততো অঞ্ঞত্তা. তথা পণীতম্পি ইতৰং হীনতো অঞ্ঞত্তা. অপেক্খাসদ্দা হি ইতৰীতৰাতি. ইতি যেন কেনচি হীনেন ৱা পণীতেন ৱা চীৱৰাদিপচ্চযেন সন্তুস্সিতো তথাপৱত্তো অলোভো ইতৰীতৰপচ্চযসন্তোসো, তংসমঙ্গিতায সন্তুট্ঠো. যথালাভং অত্তনো লাভানুৰূপং সন্তোসো যথালাভসন্তোসো. সেসপদদ্ৱযেপি এসেৱ নযো. লব্ভতীতি ৱা লাভো, যো যো লাভো যথালাভো, তেন সন্তোসো যথালাভসন্তোসো. বলন্তি কাযবলং. সাৰুপ্পন্তি ভিক্খুনো অনুচ্ছৱিকতা.

যথালদ্ধতো অঞ্ঞস্স অপত্থনা নাম সিযা অপ্পিচ্ছতায পৱত্তিআকাৰোতি ততো ৱিনিৱত্তিতমেৱ সন্তোসস্স সৰূপং দস্সেন্তো ‘‘লভন্তোপি ন গণ্হাতী’’তি আহ. তং পৰিৱত্তেত্ৱাতি পকতিদুব্বলাদীনং গৰুচীৱৰং ন ফাসুভাৱাৱহং সৰীৰবাধাৱহঞ্চ হোতীতি পযোজনৱসেন, নাত্ৰিচ্ছতাদিৱসেন পৰিৱত্তেত্ৱা. লহুকচীৱৰপৰিভোগে সন্তোসৱিৰোধি ন হোতীতি আহ ‘‘লহুকেন যাপেন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতী’’তি. মহগ্ঘচীৱৰং বহূনি ৱা চীৱৰানি লভিত্ৱা তানি ৱিস্সজ্জেত্ৱা অঞ্ঞস্স গহণং যথাসাৰুপ্পনযে ঠিতত্তা ন সন্তোসৱিৰোধীতি আহ ‘‘তেসং…পে… ধাৰেন্তোপি সন্তুট্ঠোৱ হোতী’’তি. এৱং সেসপচ্চযেসু যথাবলযথাসাৰুপ্পনিদ্দেসেসু অপি-সদ্দগ্গহণে অধিপ্পাযো ৱেদিতব্বো.

পকতীতি ৱাচাপকতিআদিকা. অৱসেসনিদ্দায অভিভূতত্তা পটিবুজ্ঝতো সহসা পাপকা ৱিতক্কা পাতুভৱন্তীতি.

মুত্তহৰীতকন্তি গোমুত্তপৰিভাৱিতং, পূতিভাৱেন ৱা ছড্ডিতত্তা মুত্তহৰীতকং. বুদ্ধাদীহি ৱণ্ণিতন্তি ‘‘পূতিমুত্তভেসজ্জং নিস্সায যা পব্বজ্জা’’তিআদিনা সম্মাসম্বুদ্ধাদীহি পসত্থং.

একো একচ্চো সন্তুট্ঠো হোতি, সন্তোসস্স ৱণ্ণং ন কথেতি সেয্যথাপি আযস্মা বাকুলত্থেৰো. ন সন্তুট্টো হোতি, সন্তোসস্স ৱণ্ণং কথেতি সেয্যথাপি থেৰো উপনন্দো সক্যপুত্তো. নেৱ সন্তুট্ঠো হোতি, ন সন্তোসস্স ৱণ্ণং কথেতি সেয্যথাপি থেৰো লাড়ুদাযী. অযন্তি আযস্মা মহাকস্সপো. অনেসনন্তি অযোনিসো মিচ্ছাজীৱৱসেন পচ্চযপৰিযেসনং. উত্তসতীতি ‘‘কথং নু খো লভেয্য’’ন্তি জাতুত্তাসেন উত্তসতি. তথা পৰিতস্সতি. অযন্তি মহাকস্সপত্থেৰো. এৱং যথাৱুত্তএকচ্চভিক্খু ৱিয ন পৰিতস্সতি, অলাভপৰিত্তাসেন ৱিঘাতপ্পত্তিযা ন পৰিত্তাসং আপজ্জতি. লোভোযেৱ আৰম্মণেন সদ্ধিং গন্থনট্ঠেন বজ্ঝনট্ঠেন গেধো লোভগেধো. মুচ্ছন্তি গেধং মোমূহত্তভাৱং. আদীনৱন্তি দোসং. নিস্সৰণমেৱাতি চীৱৰে ইদমত্থিতাদস্সনপুব্বকং অলগ্গভাৱসঙ্খাতনিয্যানমেৱ পজানন্তো. যথালদ্ধাদীনন্তি যথালদ্ধপিণ্ডপাতাদীনং. নিদ্ধাৰণে চেতং সামিৱচনং.

যথা মহাকস্সপত্থেৰোতি অত্তনা ৱত্তব্বনিযামেন ৱদতি, ভগৱতা পন ৱত্তব্বনিযামেন ‘‘যথা কস্সপো ভিক্খূ’’তি ভৱিতব্বং. কস্সপেন নিদস্সনভূতেন. কথনং নাম ভাৰো ‘‘মুত্তো মোচেয্য’’ন্তি পটিঞ্ঞানুৰূপত্তা. পটিপত্তিং পৰিপূৰং কত্ৱা পূৰণং ভাৰো সত্থু আণায সিৰসা সম্পটিচ্ছিতব্বতো.

সন্তুট্ঠসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.