৪. অনমতগ্গসংযুত্তং

১. পঠমৱগ্গো

১. তিণকট্ঠসুত্তৱণ্ণনা

১২৪. উপসগ্গো সমাসৱিসযে সসাধনং কিৰিযং দস্সেতীতি ৱুত্তং ‘‘ঞাণেন অনুগন্ত্ৱাপী’’তি. ৱস্সসতং ৱস্সসহস্সন্তি নিদস্সনমত্তমেতং, ততো ভিয্যোপি অনুগন্ত্ৱা অনমতগ্গো এৱ সংসাৰো. অগ্গ-সদ্দো ইধ মৰিযাদৱচনো, অনুদ্দেসিকঞ্চেতং ৱচনন্তি আহ ‘‘অপৰিচ্ছিন্নপুব্বাপৰকোটিকো’’তি. অঞ্ঞথা অন্তিমভৱিকপৰিচ্ছিন্নকতৱিমুত্তিপৰিপাচনীযধম্মাদীনং ৱসেন অপৰিচ্ছিন্নপুব্বাপৰকোটি ন সক্কা ৱত্তুং. সংসৰণং সংসাৰো. পচ্ছিমাপি ন পঞ্ঞাযতি অন্ধবালানং ৱসেনাতি অধিপ্পাযো. তেনাহ ভগৱা ‘‘দীঘো বালান সংসাৰো’’তি (ধ. প. ৬০). ৱেমজ্ঝেযেৱ পন সত্তা সংসৰন্তি পুব্বাপৰকোটীনং অলব্ভনীযত্তা. অত্থো পৰিত্তো হোতি যথাভূতাৱবোধাভাৱতো. বুদ্ধসমযেতি সাসনেতি অত্থো. অত্থো মহা যথাভূতাৱবোধিসম্ভৱতো, অত্থস্স ৱিপুলতায তংসদিসা উপমা নত্থীতি পৰিত্তংযেৱ উপমং আহৰন্তীতি অধিপ্পাযো. ইদানি ৱুত্তমেৱত্থং ‘‘পাড়িযং হী’’তিআদিনা সমত্থেতি. মাতু মাতৰোতি মাতু মাতামহিযো. তস্সেৱাতি দুক্খস্সেৱ. তিব্বন্তি দুক্খপৰিযাযোতি.

তিণকট্ঠসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. পথৱীসুত্তৱণ্ণনা

১২৫. মহাপথৱিন্তি অৱিসেসেন অনৱসেসপৰিযাদাযিনীতি আহ ‘‘চক্কৱাড়পৰিযন্ত’’ন্তি. পৰিকপ্পৱচনঞ্চেতং.

পথৱীসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. অস্সুসুত্তৱণ্ণনা

১২৬. কন্দনং সসদ্দং, ৰোদনং পন কেৱলমেৱাতি আহ ‘‘কন্দন্তানন্তি সসদ্দং ৰুদমানান’’ন্তি. পৱত্তন্তি সন্দনৱসেন পৱত্তং. ‘‘সিনেৰুৰস্মীহি পৰিচ্ছিন্নেসূ’’তি সঙ্খেপেন ৱুত্তমত্থং ৱিৱৰন্তো ‘‘সিনেৰুস্সা’’তিআদিমাহ. মণিমযন্তি ইন্দনীলমণিমযং. সিনেৰুস্স পুব্বদক্খিণকোণসমপদেসা ‘‘পুব্বদক্খিণপস্সা’’তি অধিপ্পেতা. তেহি নিক্খন্তৰজতৰস্মিযো ইন্দনীলৰস্মিযো চ একতো হুত্ৱা. তাসং ৰস্মীনং অন্তৰেসূতি তাসং চতূহি কোণেহি নিক্খন্তৰস্মীনং চতূসু অন্তৰেসু. চত্তাৰোতি দক্খিণাদিভেদা চত্তাৰো মহাসমুদ্দা হোন্তি. ৱিঅসনন্তি ৱিসেসেন খেপনং. কিং পন তন্তি আহ ‘‘ৱিনাসোতি অত্থো’’তি.

অস্সুসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. খীৰসুত্তৱণ্ণনা

১২৭. মাতুথঞ্ঞন্তি পীতং মাতুযা থনতো নিব্বত্তখীৰং বহুতৰন্তি ৱেদিতব্বং.

খীৰসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. পব্বতসুত্তৱণ্ণনা

১২৮. ‘‘অনমতগ্গস্স সংসাৰস্স দীঘতমত্তা ন সুকৰং নসুকৰ’’ন্তি অট্ঠকথাপাঠো. কথং নচ্ছিন্দতীতি কথং ন পৰিযোসাপেতি, কাযচিপি গহণতাযাতি অধিপ্পাযো. তযো কপ্পাসংসূতি তযো এককপ্পাসংসূ. যেহি নং ফুট্ঠং, ততোপি সুখুমতৰং সাসপমত্তং খীযেয্য পব্বতং সব্বভাগেহি অতিচিৰৱেলং পৰিমজ্জন্তে.

পব্বতসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬. সাসপসুত্তৱণ্ণনা

১২৯. নগৰন্তি নগৰসঙ্খেপেন পাকাৰেন পৰিক্খিত্ততং সন্ধায ৱুত্তং. অন্তো পন সব্বসো ৱিচিত্তসাসপেহি এৱ পুণ্ণং, এৱং চুণ্ণিকাবদ্ধং. তেনাহ ‘‘ন পন…পে… দট্ঠব্ব’’ন্তি.

সাসপসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৭. সাৱকসুত্তৱণ্ণনা

১৩০. তস্স ঠিতট্ঠানতোতি ভিক্খুনো অনুস্সৰিত্ৱা ঠিতট্ঠানতো, তেন অনুস্সৰিতস্স সতসহস্সকপ্পস্স অনন্তৰকপ্পতো পট্ঠাযাতি অত্থো. এৱন্তি ৱুত্তপ্পকাৰেন. চত্তাৰোপি ভিক্খূ অভিঞ্ঞালাভিনো. চত্তাৰি কপ্পসতসহস্সানি দিৱসে দিৱসে অনুস্সৰেয্যুন্তি পৰিকপ্পনৱসেন ৱদন্তি.

সাৱকসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. গঙ্গাসুত্তৱণ্ণনা

১৩১. এতস্মিং অন্তৰেতি এতস্মিং পভৱসমুদ্দপদেসপৰিচ্ছিন্নে আযামতো পঞ্চযোজনসতিকে অতিৰেকযোজনসতিকে ৱা ঠানে.

গঙ্গাসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. দণ্ডসুত্তৱণ্ণনা

১৩২. নৱমে খিত্তোতি পুনপ্পুনং খিত্তো. একৱাৰঞ্হি খিত্তো মূলাদীসু একেনেৱ নিপতেয্য. তথা সতি অধিপ্পেতো পাতস্স অনিযমো ন নিদস্সিতো সিযা. তত্থ চ ধম্মং সুণন্তা ভিক্খূ মনুস্সলোকে, তে সন্ধায ‘‘অস্মা লোকা’’তি আহ, তদঞ্ঞং সন্ধায ‘‘পৰলোক’’ন্তি. তস্স তস্স ৱা পুগ্গলস্স যথাধিপ্পেতো অযং লোকো, তদঞ্ঞো পৰলোকো.

দণ্ডসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. পুগ্গলসুত্তৱণ্ণনা

১৩৩. সমট্ঠিকালোতি সমেন আকাৰেন লদ্ধব্বঅট্ঠিকালো. গিৰিপৰিক্খেপেতি পঞ্চহি গিৰীহি পৰিক্খিত্তত্তা ‘‘গিৰিপৰিক্খেপো’’তি লদ্ধনামে ৰাজগহে.

পুগ্গলসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

পঠমৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. দুতিযৱগ্গো

১. দুগ্গতসুত্তৱণ্ণনা

১৩৪. দুগ্গতন্তি কিচ্ছজীৱিকত্তা সব্বথা দুক্খং গতং উপগতং. তথাভূতো পন দলিদ্দো ৱৰাকো নাম হোতীতি ৱুত্তং ‘‘দলিদ্দং কপণ’’ন্তি. হত্থপাদেহীতি নিদস্সনমত্তং, অঞ্ঞেহিপি সৰীৰাৱযৱেহি দুস্সণ্ঠানেহি উপেতো দুৰুপেতো এৱাতি.

দুগ্গতসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. সুখিতসুত্তৱণ্ণনা

১৩৫. সুখিতন্তি সঞ্জাতসুখং. তেনাহ ‘‘সুখসমপ্পিত’’ন্তিআদি. সুসজ্জিতন্তি সুখুমুপকৰণেহি সব্বথা সজ্জিতং.

সুখিতসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. তিংসমত্তসুত্তৱণ্ণনা

১৩৬. ধুতঙ্গসমাদানৱসেন, ন অৰঞ্ঞৱাসাদিমত্তেন. সসংযোজনা সব্বসো সংযোজনানং অপ্পহীনত্তা, ন পুথুজ্জনভাৱতো. একেকৱণ্ণকালোৱ গহেতব্বোতি এতেন মহিংসাদীনং ৰস্সদীঘপিঙ্গলাদীসু একেকানেৱ গহেত্ৱা দস্সেতি.

তিংসমত্তসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪-৯. মাতুসুত্তাদিৱণ্ণনা

১৩৭-১৪২. লিঙ্গনিযমেন চেৱ চক্কৱাড়নিযমেন চাতি ‘‘পুৰিসানঞ্হি মাতুগামকালো, মাতুগামানঞ্চ পুৰিসকালো’’তি যথা সত্তসন্তানে লিঙ্গনিযমো নত্থি, এৱং কদাচি ইমস্মিং চক্কৱাড়ে নিব্বত্তন্তি, কদাচি অঞ্ঞতৰস্মিন্তি চক্কৱাড়নিযমোপি নত্থি. এৱমেৱ ঠিতে

চক্কৱাড়ে মাতুগামকালে নমাতাভূতপুব্বো নত্থীতিআদিনা লিঙ্গনিযমেন চক্কৱাড়নিযমো চ ৱেদিতব্বো. তেনাহ ‘‘তেসূ’’তিআদি.

মাতুসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. ৱেপুল্লপব্বতসুত্তৱণ্ণনা

১৪৩. একং অপদানং আহৰিত্ৱা দস্সেতি ‘‘এৱং সংৱেগং জনেত্ৱা ভিক্খূ ৱিসেসং পাপেস্সামী’’তি. চতূহেন আৰোহন্তি চতুযোজনুব্বেধত্তা. দ্ৱিন্নং বুদ্ধানন্তি ককুসন্ধস্স কোণাগমনস্স চাতি ইমেসং দ্ৱিন্নং বুদ্ধানং. ‘‘তিৱৰা ৰোহিতস্সা সুপ্পিযা’’তি মনুস্সানং তস্মিং তস্মিং কালে সমঞ্ঞা তত্থ দেসনামৱসেন জাতাতি ৱেদিতব্বা, যথা এতৰহি মাগধাতি.

পুন ৱস্সসতন্তি পঠমৱস্সসততো উপৰিৱস্সসতং জীৱনকো নাম মনুস্সো নত্থি. পৰিহীনসদিসং কতং দেসনায. ৱড্ঢিত্ৱাতি দসৱস্সাযুকভাৱতো পট্ঠায যাৱ অসঙ্খ্যেয্যাযুকভাৱা ৱড্ঢিত্ৱা. ‘‘পৰিহীন’’ন্তি ৱত্ৱা তং পৰিহীনভাৱং দস্সেন্তো ‘‘কথ’’ন্তিআদিমাহ. যং আযুপ্পমাণেসূতি যত্তকং আযুপ্পমাণেসূতি.

ৱেপুল্লপব্বতসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

দুতিযৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

সাৰত্থপ্পকাসিনিযা সংযুত্তনিকায-অট্ঠকথায

অনমতগ্গসংযুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.