১. সত্তধাতুসুত্তৱণ্ণনা
৯৫. আভাতীতি আভা, আলোকভাৱেন নিপ্ফজ্জতি, উপট্ঠাতীতি ৱা অত্থো. সো এৱ নিজ্জীৱট্ঠেন ধাতূতি আভাধাতু. আলোকস্সাতি আলোককসিণস্স. সুট্ঠু, সোভনং ৱা ভাতীতি সুভং. কসিণসহচৰণতো ঝানং সুভং. সেসং ৱুত্তনযমেৱ. সুপৰিসুদ্ধৱণ্ণং কসিণং. আকাসানঞ্চাদযোপি সুভাৰম্মণং এৱাতি কেচি. দেসনং নিট্ঠাপেসীতি দেসনং উদ্দেসমত্তে এৱ ঠপেসি. পাড়িযং ‘‘অন্ধকাৰং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতী’’তি এত্থাপি আৰম্মণমেৱ গহিতং, তথা ‘‘অযং ধাতু অসুভং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতী’’তি এত্থাপি. যথা হি ইধ সুৱণ্ণং কসিণং সুভন্তি অধিপ্পেতং, এৱং দুব্বণ্ণং অসুভন্তি.
অন্ধকাৰং পটিচ্চাতি অন্ধকাৰং পটিচ্ছাদকপচ্চযং পটিচ্চ. পঞ্ঞাযতীতি পাকটো হোতি. তেনাহ ‘‘অন্ধকাৰো হী’’তিআদি. আলোকোপি, অন্ধকাৰেন পৰিচ্ছিন্নো হোতীতি যোজনা. অন্ধকাৰো তাৱ আলোকেন পৰিচ্ছিন্নো হোতু ‘‘যত্থ আলোকো নত্থি, তত্থ অন্ধকাৰো’’তি আলোকো কথং অন্ধকাৰেন পৰিচ্ছিন্নো হোতীতি আহ ‘‘অন্ধকাৰেন হি সো পাকটো হোতী’’তি. পৰিচ্ছেদলেখায ৱিয চিত্তৰূপং অন্ধকাৰেন হি পৰিতো পৰিচ্ছিন্নো হুত্ৱা পঞ্ঞাযতি, যথা তং ছাযায আতপো. এসেৱ নযোতি অসুভসুভানং অঞ্ঞমঞ্ঞপৰিচ্ছিন্নতং অতিদিসিত্ৱা তত্থ অধিপ্পেতমেৱ দস্সেন্তো ‘‘অসুভে সতি সুভং পঞ্ঞাযতী’’তি আহ. এৱমাহাতি ‘‘অসুভং পটিচ্চ সুভং পঞ্ঞাযতী’’তি অৱোচ. ‘‘ৰূপী ৰূপানি পস্সতী’’তিআদীসু ৱিয উত্তৰপদলোপেনাযং নিদ্দেসোতি আহ ‘‘ৰূপং পটিচ্চাতি ৰূপাৱচৰসমাপত্তিং পটিচ্চা’’তি. তায হি সতি অধিগতায. ৰূপসমতিক্কমা ৱা হোতীতি সভাৱাৰম্মণানং ৰূপজ্ঝানানং সমতিক্কমা আকাসানঞ্চাযতনসমাপত্তি নাম হোতীতি অত্থো. এসেৱ নযোতি ইমিনা ‘‘আকাসানঞ্চাযতনসমতিক্কমা ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনসমাপত্তি নাম হোতী’’তিআদিনা দ্ৱেপি পকাৰে অতিদিসতি. পটিসঙ্খাতি পটিসঙ্খাঞাণেন. অপ্পৱত্তিন্তি যথাপৰিচ্ছিন্নকালং অপ্পৱত্তনং. এতেন খণনিৰোধাদিং পটিক্খিপতি.
কথং সমাপত্তি পত্তব্বাতি ইমাসু সত্তসু ধাতূসু কা পকাৰা সঞ্ঞাসমাপত্তি নানা হুত্ৱা সমাপজ্জিতব্বা. তেনাহ ‘‘কীদিসা সমাপত্তিযো’’তিআদি. সঞ্ঞায অত্থিভাৱেনাতি পটুকিচ্চায সঞ্ঞায অত্থিভাৱেন. সুখুমসঙ্খাৰানং তত্থ সমাপত্তিযং অৱসিস্সতায. নিৰোধোৱাতি সঙ্খাৰানং নিৰোধো এৱ.
সত্তধাতুসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.