৭. পৱাৰণাসুত্তৱণ্ণনা

২১৫. তস্মিং অহূতি তস্মিং অহনীতি আহ ‘‘তস্মিং দিৱসে’’তি. অনসনেনাতি সব্বসো আহাৰস্স অভুঞ্জনেন. সাসনিকসীলেন বাহিৰকঅনসনেন ৱা উপেতা হুত্ৱাতি যোজনা. ৱা-সদ্দেন খীৰপানমধুসাযনাদীনিপি সঙ্গণ্হাতি. পকাৰেহি দিট্ঠাদীহি ৱাৰেতি কাযকম্মাদিকে সৰাপেতি গাৰয্হে কৰোতি এতাযাতি পৱাৰণা, পটিপত্তিৱিসোধনায অত্তনো অত্তনো ৱজ্জসোধনায ওকাসদানং. যস্মা যেভুয্যেন ৱস্সংৱুট্ঠেহি কাতব্বা এসা ৱিসুদ্ধিদেসনা, তস্মা ৱুত্তং ‘‘ৱস্সংৱুট্ঠপৱাৰণায. ৱিসুদ্ধিপৱাৰণাতিপি এতিস্সাৱ নাম’’ন্তি. তদা তস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স তুণ্হীভাৱস্স অনৱসেসতাযপি ৱণ্ণং দস্সেতুং পাড়িযং ‘‘তুণ্হীভূত’’ন্তি ৱুত্তন্তি আহ ‘‘যতো যতো…পে…নত্থী’’তি. হত্থস্স কুক্কুচ্চতা অসংযমো অসম্পজঞ্ঞকিৰিযা হত্থকুক্কুচ্চং. তথা পাদকুক্কুচ্চং ৱেদিতব্বং, ৱা-সদ্দো অৱুত্তৱিকপ্পত্থো, তেন তদঞ্ঞেসমভাৱো ৱিভাৱিতোতি দট্ঠব্বং.

পঞ্চপসাদেহীতি পঞ্চৱণ্ণেহি পসাদেহি. ৱোস্সগ্গত্থো যথাৰুচি কিৰিযায ৱোস্সজ্জনং. পুচ্ছনত্থেতি পটিক্খেপমুখেনেৱ পুচ্ছনত্থে নকাৰো, মে কিঞ্চি কিৰিযং ৱা ৱাচসিকং ৱা ন গৰহথ, কিং নু গৰহথ কাযৱাচাহীতি অত্থো. কেচি ‘‘দ্ৱাৰানেৱা’’তি দ্ৱাৰসীসেন দ্ৱাৰপ্পৱত্তচৰিযং ৱদন্তি. ৱিসুদ্ধিপৱাৰণায অধিপ্পেতত্তা যেন পৱাৰিতং, তেনেৱ ৱিসুদ্ধীতি ঞাযতি, যেন ন পৱাৰিতং. কিং নু তং অৱিসুদ্ধন্তি সিযা কস্সচি পুথুজ্জনস্স আসঙ্কা? তন্নিৱাৰণত্থমাহ ‘‘নো অপৰিসুদ্ধত্তা’’তি. মনোদ্ৱাৰং পৰিসুদ্ধং অসুচিকাৰকউপক্কিলেসানং দূৰীকতত্তা. ইদানি এতৰহি বুদ্ধকালে. এত্থাতি মনোদ্ৱাৰপৰিসুদ্ধিযং.

কাযৱচীসমাচাৰপৰিসুদ্ধিযা পৱেদিতায মনোসমাচাৰপৰিসুদ্ধি অত্থতো পৱেদিতাৱ হোতীতি ‘‘কাযিকং ৱা ৱাচসিকং ৱা’’ইচ্চেৱাহ. তথা হি ৱুত্তং ‘‘কাযিকং ৱা ৱাচসিকং ৱাতি ইদং চতুন্নং অৰক্খিযতং সন্ধায থেৰো আহা’’তি. ‘‘ভিক্খৱে, পৱাৰেমি ৱো’’তি ভিক্খুসঙ্ঘৱিসযত্তা পৱাৰণায তত্থ ভিক্খুসঙ্ঘেন ৱত্তব্বং পটিৱচনং দেন্তো ধম্মসেনাপতি ‘‘ভিক্খুসঙ্ঘস্স ভাৰং ৱহন্তো’’তি ৱুত্তো. তেনাহ ‘‘ন খো মযং, ভন্তে’’তিআদি. অৰক্খিযানীতি পৰানুৱাদতো ন ভাযিতব্বানি সুপৰিসুদ্ধভাৱতো.

‘‘অনুপ্পন্নস্সা’’তি ইদং অধিপ্পাযিকৱচনন্তি তদধিপ্পাযং ৱিৱৰন্তো ‘‘কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধতো পট্ঠাযা’’তিআদিমাহ. কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধতোতি ৱিভত্তে নিস্সক্কং, তস্মা কস্সপসম্মাসম্বুদ্ধতো ওৰন্তি অত্থোতি. অঞ্ঞেনাতি ইতো ভগৱতো অঞ্ঞেন. অনুপ্পাদিতপুব্বস্সাতি পৰসন্তানে ন উপ্পাদিতপুব্বস্স. সসন্তানে পন পচ্চেকবুদ্ধানং ৱসেন ন উপ্পাদিতোতি ন সক্কা ৱত্তুং. সমনুআগতাতি সম্মা অনু উপগতা. ভগৱতো সীলাদযো গুণাতি বুদ্ধভূতস্স গুণা অধিপ্পেতাতি আহ ‘‘অৰহত্তমগ্গমেৱ নিস্সায আগতা’’তি. সব্বগুণাতি দসবলঞাণাদযো সব্বে বুদ্ধগুণা. ভন্তেতি এত্থ ইতিসদ্দো আদিঅত্থো. তেন ‘‘ইমেসং পন…পে… ৱাচসিকং ৱা’’তি যাৱাযং পাড়িপদেসো, তং সব্বং গণ্হাতি. তেনাহ ‘‘ইদং থেৰো…পে… পৱাৰেন্তো আহা’’তি.

যং অত্তনো পুঞ্ঞানুভাৱসিদ্ধং চক্কৰতনং নিপ্পৰিযাযতো তেন পৱত্তিতং নাম, ন ইতৰন্তি পঠমনযো ৱুত্তো. যস্মা পৱত্তিতস্সেৱ অনুপৱত্তনং, পঠমনযো চ তংসদিসে তব্বোহাৰৱসেন ৱুত্তোতি তং অনাদিযিত্ৱা দুতিযনযো ৱুত্তো. দসৱিধন্তি অন্তোজনস্মিং, বলকাযে ৰক্খাৱৰণগুত্তিযা সংৱিধানং, খত্তিযেসু অনুযুত্তেসু, ব্ৰাহ্মণগহপতিকেসু, নেগমজানপদেসু, সমণব্ৰাহ্মণেসু, মিগপক্খীসু অধম্মচাৰপটিক্খেপো, অধনানং ধনানুপ্পদানং, সমণব্ৰাহ্মণে উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্হপুচ্ছনন্তি এৱং দসৱিধং. তত্থ গহপতিকে পক্খিজাতে চ ৱিসুং কত্ৱা গহণৱসেন দ্ৱাদসৱিধং. চক্কৱত্তিৱত্তন্তি চক্কৱত্তিভাৱাৱহং ৱত্তং. যস্মা যাথাৱতো পৱত্তিতং, তদনুৰূপকং পন ঞাযেন যুত্তকেন পৱত্তিতং নাম হোতীতি আহ ‘‘সম্মা নযেন হেতুনা কাৰণেনা’’তি. উভতোভাগৱিমুত্তাতি উভযভাগেহি উভযভাগতো ৱিমুত্তাতি অযমেত্থ অত্থোতি দস্সেতি ‘‘দ্ৱীহি ভাগেহি ৱিমুত্তা, অৰূপা…পে… নামকাযতো’’তি ইমিনা. তেৱিজ্জাদিভাৱন্তি তেৱিজ্জছড়ভিঞ্ঞচতুপ্পটিসম্ভিদভাৱং. পঞ্ঞাৱিমুত্তা হি তং তিৱিধং অপ্পত্তা কেৱলং পঞ্ঞায এৱ ৱিমুত্তা.

ৱিসুদ্ধত্থাযাতি ৱিসুদ্ধিপৱাৰণত্থায. সংযোজনট্ঠেন সংযোজনসঙ্খাতে চেৱ বন্ধনট্ঠেন বন্ধনসঙ্খাতে চ. ৱিজিতসঙ্গামন্তি যথা ৰাগাদযো পুন ন সীসং উক্খিপন্তি, এৱং অৰিযমগ্গসেনায ৱসেন ৱিজিতসঙ্গামং. তেনাহ ‘‘ৱিজিতৰাগদোসমোহসঙ্গাম’’ন্তি. মাৰবলস্সাতি মাৰসেনায, মাৰস্স ৱা সামত্থিযস্স. ৱেনেয্যসত্থন্তি ৱিনেতব্বজনসমূহং. সকটাদিসত্থসভাগতো ৱিনেয্যোৱ সত্থোতি তং ৱেনেয্যসত্থং. সীলসাৰাদিঅভাৱতো অন্তোতুচ্ছো.

পৱাৰণাসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.