৫. সুভাসিতসুত্তৱণ্ণনা

২১৩. অঙ্গীযন্তি হেতুভাৱেন আগমভাৱেন অৱযৱভাৱেন ৱা ঞাযন্তীতি অঙ্গানি, কাৰণানি, অৱযৱা ৱাতি আহ ‘‘অঙ্গেহীতি কাৰণেহি, অৱযৱেহি ৱা’’তি. ৱিৰতিযো সুভাসিতৱাচায পুব্বং পতিট্ঠিতা হোন্তীতি মুসাৱাদাৱেৰমণিআদযো তস্সা ৱিসেসহেতূতি আহ ‘‘মুসাৱাদা…পে… কাৰণানী’’তি. যস্মা অৰিযৱোহাৰা ৱিসেসতো চেতনাসভাৱা, তস্মা ৱচীসুচৰিতসমুদাযস্স সচ্চৱাচাদযো অঙ্গভূতাতি আহ ‘‘সচ্চৱচনাদযো চত্তাৰো অৱযৱা’’তি. নিস্সক্কৱচনন্তি হেতুম্হি নিস্সক্কৱচনং. তেনাহ ‘‘সমনুআগতা পৱত্তা’’তি. ৱাচা হি তায ৱিৰতিযা সম্মা অনুৰূপতো আগতা পৱত্তাতি ‘‘সমন্নাগতা’’তি ৱুচ্চতি. কৰণৱচনন্তি সহযোগে কৰণৱচনং. তেনাহ ‘‘যুত্তা’’তি. সহজাতাপি হি চেতনা যথাসমাদিন্নায ৱিৰতিযা সম্মা অনুৰূপতো যুত্তাতি ৱত্তুং অৰহতি.

সমুল্লপনৱাচাতি সদ্দৱাচা, সা ৱুচ্চতীতি ৱাচা নাম. ৱিঞ্ঞত্তি পন ৱুচ্চতি এতাযাতি ৱাচা নাম, তথা ৱিৰতি চেতনাৱাচা. ন সা ইধ অধিপ্পেতাতি সা চেতনাৱাচা ৱিঞ্ঞত্তিৱাচা ৱিয ইধ ইমস্মিং সুত্তে ন অধিপ্পেতা ‘‘সুভাসিতা হোতী’’তি ৱচনতো. তেনাহ ‘‘অভাসিতব্বতো’’তি. সুট্ঠু ভাসিতাতি সম্মা ঞাযেন ভাসিতা ৱচীসুচৰিতভাৱতো. অত্থাৱহতন্তি হিতাৱহকালং পতি আহ. কাৰণসুদ্ধিন্তি যোনিসোমনসিকাৰেন কাৰণৱিসুদ্ধিং. দোসাভাৱন্তি অগতিগমনাদিদোসাভাৱং. ৰাগদোসাদিৱিনিমুত্তঞ্হি তং ভাসতো অনুৰোধৱিৰোধৱিৱজ্জনতো অগতিগমনং দূৰসমুগ্ঘাটিতমেৱাতি. অনুৱাদৱিমুত্তাতি অপৱাদৱিৰহিতা. সব্বাকাৰসম্পত্তিং দীপেতি, অসতি হি সব্বাকাৰসম্পতিযং অনুৱজ্জতাপি.

কিঞ্চাপি পুব্বে ধম্মাধিট্ঠানা দেসনা আৰদ্ধা, পুগ্গলজ্ঝাসযতো পন পুগ্গলাধিট্ঠানায…পে… ৱচনমেতং. কামঞ্চেত্থ ‘‘অঞ্ঞতৰনিদ্দোসৱচন’’ন্তি অৱিসেসতো ৱুত্তং, ‘‘ধম্মংযেৱ ভাসতী’’তিআদিনা পন অধম্মদোসাদিৰহিতায ৱাচায ৱুচ্চমানত্তা ইধাপি সুভাসিতা ৱাচা অধিপ্পেতাতি. ‘‘সুভাসিতংযেৱা’’তি অৱধাৰণেন নিৱত্তিতং সৰূপতো দস্সেতি ‘‘নো দুব্ভাসিত’’ন্তি ইমিনা. তেনাহ ‘‘তস্সেৱ ৱাচঙ্গস্স পটিপক্খভাসননিৱাৰণ’’ন্তি. পটিযোগীনিৱত্তনত্থো হি এৱ-সদ্দো, তেন পিসুণৱাচাপটিক্খেপো দস্সিতো. ‘‘সুভাসিত’’ন্তি ৱা ইমিনা চতুব্বিধং ৱচীসুচৰিতং গহিতন্তি ‘‘নো দুব্ভাসিতন্তি ইমিনা মিচ্ছাৱাচপ্পহানং দীপেতী’’তি ৱুত্তং. সব্বৱচীসুচৰিতসাধাৰণৱচনঞ্হি সুভাসিতন্তি. তেন পৰভেদনাদিকং অসব্ভাদিকঞ্চ বোধিসত্তানং ৱচনং অপিসুণাদিৱিসযন্তি দট্ঠব্বং. ভাসিতব্বৱচনলক্খণন্তি ভাসিতব্বস্স ৱচনস্স সভাৱলক্খণং দীপেতীতি আনেত্ৱা সম্বন্ধো. যদি এৱং ননু অভাসিতব্বং পঠমং ৱত্ৱা ভাসিতব্বং পচ্ছা ৱত্তব্বং যথা ‘‘ৱামং মুঞ্চ, দক্খিণং গণ্হা’’তি আহ ‘‘অঙ্গপৰিদীপনত্থং পনা’’তিআদি.

পঠমেনাতি ‘‘সুভাসিত’’ন্তি পদেন. ধম্মতো অনপেতন্তি অত্তনো পৰেসঞ্চ হিতসুখাৱহধম্মতো অনপেতং. মন্তাৱচনন্তি মন্তায পৱত্তেতব্বৱচনং. পঞ্ঞৱা অৱিকিণ্ণৱাচো হি ন চ অনত্থাৱহং ৱাচং ভাসতি. ইতৰেহি দ্ৱীহীতি ততিযচতুত্থপদেহি. ‘‘ইমেহি খোতিআদীনীতি কৰণে এতং উপযোগৱচন’’ন্তি কেচি. তং ৱাচন্তি যথাৱুত্তং চতুৰঙ্গিকং. যঞ্চ ৱাচং মঞ্ঞন্তীতি সম্বন্ধো. অঞ্ঞেতি ইতো বাহিৰকা ঞাযৱাদিনো অক্খৰচিন্তকা চ. ‘‘পটিঞ্ঞাহেতুউদাহৰণূপনযনিগমনানি অৱযৱা ৱাক্যস্সা’’তি ৱদন্তি. নামাদীহীতি নামাখ্যাতপদেহি. লিঙ্গং ইত্থিলিঙ্গাদি ৱচনং একৱচনাদি. পঠমাদি ৱিভত্তি অতীতাদি কালং. কত্তা সম্পদানং অপাদানং কৰণং অধিকৰণং কম্মঞ্চ কাৰকং. সম্পত্তীহি সমন্নাগতন্তি এতে অৱযৱাদিকে সম্পাদেত্ৱা ৱুত্তং. তং পটিসেধেতীতি তং যথাৱুত্তৱিসেসম্পি ৱাচং ‘‘ইমেহি খো’’তি ৱদন্তো ভগৱা পটিসেধেতি. খো-সদ্দো হেত্থ অৱধাৰণত্থো. তেনাহ ‘‘অৱযৱাদী’’তিআদি. যা কাচি অসভাৱনিৰুত্তিলক্খণা. সা মিলক্খুভাসা. সীহড়কেনেৱাতি সীহড়ভাসায পৰিযাপন্নেন ৱচনেন. অৰহত্তং পাপুণিংসূতি সংসাৰে অতিৱিয সঞ্জাতসংৱেগা তন্নিস্সৰণে নিন্নপোণমানসা হুত্ৱা ৱিপস্সনং উস্সুক্কাপেত্ৱা মগ্গপটিপাটিযা অৰহত্তং পাপুণিংসু.

পাতোৱ ফুল্লিতকোকনদন্তি পাতোৱ সংফুল্লপদুমং. ভিজ্জিযতেতি নিব্ভিজ্জিযতি নিব্ভিগ্গো জাযতি. মনুস্সত্তং গতাতি মনুস্সত্তভাৱং উপগতা.

বুদ্ধন্তৰেতি বুদ্ধুপ্পাদন্তৰে দ্ৱিন্নং বুদ্ধুপ্পাদানং অন্তৰা. তদা হি পচ্চেকবুদ্ধানং সাসনে, ন বুদ্ধসাসনে দিপ্পমানে.

জৰায পৰিমদ্দিতন্তি যথা হত্থচৰণাদিঅঙ্গানি সিথিলানি হোন্তি, চক্খাদীনি ইন্দ্ৰিযানি সৱিসযগ্গহণে অসমত্থানি হোন্তি, যোব্বনং সব্বসো ৱিগতং, কাযবলং অপগতং, সতিমতিধিতিআদযো ৱিপ্পযুত্তা, পুব্বে অত্তনো ওৱাদপটিকৰা পুত্তদাৰাদযোপি অপসাদকা, পৰেহি ৱুট্ঠাপনীযসংৱেসনীযতা পুনদেৱ বালভাৱপ্পত্তি চ হোন্তি, এৱং জৰায সব্বসো ৱিমদ্দিতং. এতন্তি সৰীৰং ৱদতি. মিলাতছৱিচম্মনিস্সিতন্তি জিণ্ণভাৱেন অপ্পমংসলোহিতত্তা মিলাতেহি গতযোব্বনেহি ধম্মেহি সন্নিস্সিতং. ঘাসমামিসন্তি ঘাসভূতং আমিসং মচ্চুনা গিলিত্ৱা ৱিয পতিট্ঠপেতব্বতো. কেসলোমাদিনানাকুণপপূৰিতং. ততো এৱ অসুচিভাজনং এতং. সব্বথাপি নিস্সাৰতায কদলিক্খন্ধসমং.

অনুচ্ছৱিকাহীতি সম্মাসম্বুদ্ধস্স অনুৰূপাহি. ন তাপেয্যাতি চিত্তঞ্চ কাযঞ্চ ন তাপেয্য. তাপনা চেত্থ সম্পতি আযতি চ ৱিসাদনা. ন বাধেয্যাতি ‘‘নাভিভৱেয্যা’’তি পদস্স অত্থদস্সনং. অপিসুণৱাচাৱসেনাতি সব্বসো পহীনপিসুণৱাচতাৱসেন. পাপানীতি লামকানি নিকিট্ঠকানি. তেনাহ ‘‘অপ্পিযানী’’তিআদি. অনাদাযাতি অগ্গহেত্ৱা.

সাধুভাৱেনাতি নিদ্দোসমধুৰভাৱেন. অমতসদিসাতি সদিসে তব্বোহাৰোতি, কাৰণে ৱাযং কাৰিযৱোহাৰোতি আহ ‘‘নিব্বানামতপচ্চযত্তা ৱা’’তি. পচ্চযৱসেন হি সা তদা দস্সনপ্পৱত্তি. চৰিযাতি চাৰিত্তং. পোৰাণা নাম পঠমকপ্পিকা, বুদ্ধাদযো ৱা অৰিযা.

পতিট্ঠিতাতি নিচ্চলভাৱেন অট্ঠিং কত্ৱা পচ্চযাযত্তভাৱতো অৱিসংৱাদনকা. উভযথা পটিপত্তিং আহ ‘‘অত্তনো চ পৰেসঞ্চ অত্থে পতিট্ঠিতা’’তি. অত্থে দিট্ঠধম্মিকসম্পৰাযিকাদিহিতে পতিট্ঠিতত্তা এৱ ধম্মে অৱিহিংসাদিধম্মে পতিট্ঠিতা. অনুপৰোধকৰন্তি এতেন হিতপৰিযাযোযং অত্থ-সদ্দোতি দস্সেতি. ধম্মিকন্তি ধম্মতো অনপেতং, অত্থধম্মূপসংহিতং ৱা.

নিব্বানপ্পত্তিযাতি নিব্বানপ্পত্তিযত্থং. দুক্খস্স অন্তকিৰিযায অন্তকৰণত্থং. যস্মা বুদ্ধো খেমায ভাসতি, তস্মা খেমুপ্পত্তিহেতুযা খেমা, তস্মা সা সব্বৱাচানং উত্তমাতি এৱম্পেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. মন্তাৱচনৱসেনাতি সব্বদোসৰহিতৱসেন.

সুভাসিতসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.