৩. গোধিকসুত্তৱণ্ণনা

১৫৯. পব্বতস্স পস্সেতি পব্বতপাদে উপচ্চকাযং. সমযে সমযে লদ্ধত্তা সামযিকং. তেনাহ ‘‘অপ্পিতপ্পিতক্খণে পচ্চনীকধম্মেহি ৱিমুচ্চতী’’তি. লোকিযৱিমুত্তি হি অনচ্চন্তপহাযিতায সমযৱিমুত্তি নাম, লোকুত্তৰৱিমুত্তি অচ্চন্তপহাযিতায অসমযৱিমুত্তি. তাহি সমন্নাগতা ‘‘সমযৱিমুত্তা, অসমযৱিমুত্তা’’তি চ ৱুচ্চন্তি. যাৱ পঠমজ্ঝাননিব্বত্তনং, তাৱ কস্মা পৰিহাযীতি অত্থো? সাবাধত্তাতি সৰোগত্তা. ৱাতপিত্তসেম্হৱসেনাতি কদাচি ৱাতপিত্তৱসেন, কদাচি ৱাতসেম্হৱসেন, উভিন্নম্পি সন্নিপাতৱসেন. অনুসাযিকোতি কাযং অনুগন্ত্ৱা সযিতো, যাপ্যামযভাৱেন ঠিতোতি অত্থো. সমাধিস্সাতি সমাধিভাৱনায. উপকাৰকধম্মে উতুভোজনাদিকে. পূৰেতুন্তি সমোধানেতুং. পৰিহাযীতি সৰীৰস্স অকল্লভাৱতো.

আহৰেয্যন্তি জীৱিতহৰণত্থায উপনেয্যং. নিবদ্ধা গতি হোতি কেৱলং ব্ৰহ্মলোকূপপত্তিতো, ন সোতাপন্নাদীনং ৱিয পৰিচ্ছিন্নভাৱেন. তেনাহ ‘‘ব্ৰহ্মলোকে নিব্বত্ততী’’তি.

জলমানাতি সমুট্ঠিতনিযতইদ্ধিযা অনঞ্ঞসাধাৰণপৰিৱাৰসম্পত্তিযা চ সদেৱকে লোকে জলমানা. মংসচক্খু দিব্বচক্খু ধম্মচক্খু পঞ্ঞাচক্খু সমন্তচক্খূতি পঞ্চহি চক্খূহি চক্খুমা. আনুভাৱধৰাতি অচিন্তেয্যাপৰিমেয্যবুদ্ধানুভাৱসম্পন্না. আনুভাৱপৰিযাযোপি হি জুতি-সদ্দো হোতি ‘‘ইদ্ধিজুতিবলৱীৰিযূপপত্তী’’তিআদীসু (জা. ২.২২.১৫৮৯, ১৫৯৫) ৱিয. অনৱসেসতো মানং সিযতি সমুচ্ছিন্দতীতি অগ্গমগ্গো মানসং. তন্নিব্বত্তনা পন অৰহত্তস্স মানসতা দট্ঠব্বা. সীলাদীনীতি অনুত্তৰসীলাদীনি. সিক্খমানোতি সিক্খানি ভাৱেন্তো অত্তনো সন্তানে উপ্পাদেন্তো. ন চিত্তভাৱনা. তেনাহ ‘‘সকৰণীযো’’তি. জনেতি সত্তস্স কাযে, সদেৱকে লোকেতি অত্থো. ৱিস্সুতাতি অনঞ্ঞসাধাৰণেহি সীলাদিগুণেহি ৱিস্সুতা.

ৱেদনং ৱিক্খম্ভেত্ৱাতি উপ্পন্নং দুক্খৱেদনং পটিচ্চ উপ্পন্নঅত্তকিলমথং অনুপ্পাদনৱসেন ৱিক্খম্ভেত্ৱা তংযেৱ ৱেদনং পৰিগ্গহেত্ৱা পৱত্তৱিপস্সনা ৱীথিমেৱ ওতৰতীতি কত্ৱা মূলকম্মট্ঠানন্তি ৱুত্তং. ‘‘সমসীসী হুত্ৱা পৰিনিব্বাযী’’তি ৱত্ৱা তস্স পভেদং ৱিভজিত্ৱা ইধাধিপ্পেতং দস্সেতুং ‘‘সমসীসী নাম তিৱিধো হোতী’’তিআদিমাহ. ইৰিযাপথৱসেন সমসীসী ইৰিযাপথসমসীসী. এস নযো সেসদ্ৱযেপি.

ইৰিযাপথকোপনঞ্চাতি ইৰিযাপথেহি অসমাযোগো. একপ্পহাৰেনেৱাতি একৱেলাযমেৱ. পৰিনিব্বানৱসেনাতি অনুপাদিসেসপৰিনিব্বানৱসেন, ন কিলেসক্খযমত্তেন. এত্থাতি এতেসু দ্ৱীসু নযেসু. এৱং সতি তেনেৱ ইৰিযাপথেন ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা তেনেৱ ইৰিযাপথেন, একস্মিং অন্তোৰোগেযেৱ ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা অৰহত্তং পত্ৱা তেনেৱ ৰোগেন পৰিনিব্বাযন্তা খীণাসৱা বহৱোপি সমসীসিনো এৱ সম্ভৱেয্যুং. তস্মা ৱুত্তনযেনেৱ অত্থো ৱেদিতব্বো.

সীসঞ্চেত্থ তেৰস – পলিবোধসীসং তণ্হা, বন্ধনসীসং মানো, পৰামাসসীসং দিট্ঠি, ৱিক্খেপসীসং উদ্ধচ্চং, কিলেসসীসং অৱিজ্জা, অধিমোক্খসীসং সদ্ধা, পগ্গহসীসং ৱীৰিযং, উপট্ঠানসীসং সতি, অৱিক্খেপসীসং সমাধি, দস্সনসীসং পঞ্ঞা, পৱত্তিসীসং জীৱিতিন্দ্ৰিযং, গোচৰসীসং ৱিমোক্খো, সঙ্খাৰসীসং নিৰোধোতি. ইমেসু তেৰসসু সীসেসু পলিবোধসীসাদীনি পৱত্তিসীসঞ্চ পৰিযাদিযিতব্বানি, অধিমোক্খসীসাদীনি পৰিযাদাযকানি, পৰিযাদাযকফলং গোচৰসীসং. তঞ্হি ৱিসযজ্ঝত্তং ফলং ৱিমোক্খো, পৰিযাদাযকস্স মগ্গস্স ফলস্স চ আৰম্মণং সঙ্খাৰসীসং সঙ্খাৰৱিৱেকভূতো নিৰোধোতি পৰিযাদিযিতব্বানং পৰিযাদাযকফলাৰম্মণানং সহ ৱিয সংসিদ্ধং দস্সনেন সমসীসিভাৱং দস্সেতুং পটিসম্ভিদাযং তেৰস সীসানি ৱুত্তানি. ইধ পন ‘‘অপুব্বং অচৰিমং আসৱপৰিযাদানঞ্চ হোতি জীৱিতপৰিযাদানঞ্চা’’তি (পু. প. ১৬) ৱচনতো তেসু কিলেসপৱত্তসীসানমেৱ ৱসেন যোজনং কৰোন্তো ‘‘এত্থ চ পৱত্তিসীস’’ন্তিআদিমাহ.

তত্থ পৱত্তিসীসং পৱত্ততো ৱুট্ঠহন্তো মগ্গো চুতিতো উদ্ধং অপ্পৱত্তিকৰণৱসেন যদিপি পৰিযাদীযতি, যাৱ পন চুতি, তাৱ পৱত্তিসব্ভাৱতো ‘‘পৱত্তিসীসং জীৱিতিন্দ্ৰিযং চুতিচিত্তং খেপেতী’’তি আহ. কিলেসপৰিযাদানেন পন মগ্গচিত্তেন অত্তনো অনন্তৰং ৱিয নিপ্ফাদেতব্বা পচ্চৱেক্খণৱাৰা চ কিলেসপৰিযাদানস্সেৱ ৱাৰাতি ৱত্তব্বতং অৰহন্তি. ‘‘ৱিমুত্তস্মিং ৱিমুত্তমিতি ঞাণং হোতী’’তি (ম. নি. ১.৭৮; সং. নি. ৩.১২) ৱচনতো পচ্চৱেক্খণপৰিসমাপনেন কিলেসপৰিযাদানং সমাপিতং নাম হোতি, তং পন পৰিসমাপনং যদি চুতিচিত্তেন হোতি, তেনেৱ জীৱিতপৰিসমাপনঞ্চ হোতীতি ইমায ৱাৰচুতিসমতায কিলেসপৰিযাদানজীৱিতপৰিযাদানানং অপুব্বাচৰিমতা ৱেদিতব্বাতি দস্সেন্তো ‘‘দ্ৱিন্নং চিত্তানং একতো উপ্পাদো নত্থী’’তিআদিমাহ. দ্ৱিন্নং চিত্তানন্তি চুতিচিত্তমগ্গচিত্তানং. তন্তি পচ্চৱেক্খণং পৰিপুণ্ণজৱনচিত্তানং সত্তক্খত্তুং পৱত্তিযা, অপৰিপুণ্ণানং ৱা পঞ্চক্খত্তুং পৱত্তিযা. কিঞ্চাপি ‘‘একো ৱা দ্ৱে ৱা’’তি ৱুত্তং যথা ‘‘একং ৱা দ্ৱে ৱা তদাৰম্মণচিত্তানী’’তি, হেট্ঠিমন্তেন পন দ্ৱে পৱত্তন্তি.

উপ্পাটেত্ৱাতি উদ্ধৰিত্ৱাতি অত্থো. অনুপাদিসেসেনাতি অনুপাদিসেসনিব্বানেন.

ধূমাযিতত্তন্তি ধূমস্স ৱিয অযিতভাৱং পৱত্তিআকাৰং. ধূমসদিসা ৱলাহকা ধূমৱলাহকা, তিমিৰৱলাহকা, যে মহিকা ‘‘তিমিৰ’’ন্তি ৱুচ্চন্তি. অপ্পতিট্ঠিতেনাতি পতিট্ঠং অলভন্তেন. ইত্থম্ভূতলক্খণে এতং কৰণৱচনং, অনুপ্পত্তিধম্মেনাতি অত্থো. সতি হি উপ্পাদে পতিট্ঠিতং নাম সিযা, অট্ঠকথাযং পন যদেৱ তস্স ৱিঞ্ঞাণস্স অপ্পতিট্ঠানকাৰণং, তদেৱ পৰিনিব্বানকাৰণন্তি ৱুত্তং ‘‘অপ্পতিট্ঠিতকাৰণা’’তি.

সোকেন ফুট্ঠস্সাতি ‘‘অফলো ৱত মে ৱাযামো জাতো’’তি সোকেন অভিভূতস্স. অভস্সথাতি বলৱসোকাভিতুন্নস্স সতিসম্মোসা সিথিলং গহিতা ভস্সি পতিতা সা কচ্ছা.

গোধিকসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.