৭. সমযসুত্তৱণ্ণনা

৩৭. উদানং পটিচ্চাতি উক্কাকৰঞ্ঞা জাতিসম্ভেদপৰিহাৰনিমিত্তং অত্তনো ৱংসপৰিসুদ্ধং নিস্সায ৱুত্তং পীতিউদাহাৰং পটিচ্চ গোত্তৱসেন ‘‘সক্কা’’তি লদ্ধনামানং. যদি একোপি জনপদো, কথং বহুৱচনন্তি আহ ‘‘ৰুড়্হীসদ্দেনা’’তি. অক্খৰচিন্তিকা হি ঈদিসেসু ঠানেসু যুত্তে ৱিয সলিঙ্গৱচনানি ইচ্ছন্তি, অযমেত্থ ৰুড়্হী যথা ‘‘অৱন্তী কুৰূ’’তি, তব্বিসেসনে পন জনপদসদ্দে জাতিসদ্দতায একৱচনমেৱ. অৰোপিমেতি কেনচি ন ৰোপিমে.

আৱৰণেনাতি সেতুনা. বন্ধাপেত্ৱাতি পণ্ডুপলাসপাসাণমত্তিকখণ্ডাদীহি আলিং থিৰং কাৰাপেত্ৱা. সস্সানি কাৰেন্তীতি জেট্ঠমাসে কিৰ ঘম্মস্স বলৱভাৱেন হিমৱন্তে হিমং ৱিলীযিত্ৱা সন্দিত্ৱা অনুক্কমেন ৰোহিণিং নদিং পৱিসতি, তং বন্ধিত্ৱা সস্সানি কাৰেন্তি. ‘‘জাতিং ঘট্টেত্ৱা কলহং ৱড্ঢযিংসূ’’তি সঙ্খেপেন ৱুত্তমত্থং পাকটতৰং কাতুং ‘‘কোলিযকম্মকৰা ৱদন্তী’’তি আহ. নিযুত্তঅমচ্চানন্তি তস্মিং সস্সপৰিপালনকম্মে নিযোজিতমহামত্তানং.

তীণি জাতকানীতি ‘‘কুঠাৰিহত্থো পুৰিসো’’তিআদিনা ফন্দনজাতকং (জা. ১.১৩.১৪ আদযো) ‘‘দুদ্দুভাযতি ভদ্দন্তে’’তিআদিনা দুদ্দুভজাতকং, (জা. ১.৪.৮৫ আদযো) ‘‘ৱন্দামি তং কুঞ্জৰা’’তিআদিনা লটুকিকজাতকন্তি (জা. ১.৫.৩৯ আদযো) ইমানি তীণি জাতকানি. দ্ৱে জাতকানীতি –

‘‘সাধু সম্বহুলা ঞাতী, অপি ৰুক্খা অৰঞ্ঞজা;

ৱাতো ৱহতি একট্ঠং, ব্ৰহন্তম্পি ৱনপ্পতি’’ন্তি. –

আদিনা ৰুক্খধম্মজাতকং (জা. ১.১.৭৪).

‘‘সম্মোদমানা গচ্ছন্তি, জালমাদায পক্খিনো;

যদা তে ৱিৱদিস্সন্তি, তদা এহিন্তি মে ৱস’’ন্তি. (জা. ১.১.৩৩) –

আদিনা সম্মোদমানজাতকন্তি ইমানি দ্ৱে জাতকানি.

‘‘অত্তদণ্ডা ভযং জাতং, জনং পস্সথ মেধগং;

সংৱেগং কিত্তযিস্সামি, যথা সংৱিজিতং মযা’’তি. (সু. নি. ৯৪১) –

আদিনা অত্তদণ্ডসুত্তং.

তেনাতি ভগৱতা. কলহকৰণভাৱোতি কলহকৰণস্স অত্থিভাৱো. মহাপথৱিযা মহগ্ঘে খত্তিযে কস্মা নাসেথাতি দস্সেত্ৱা কলহং ৱূপসমেতুকামো ভগৱা পথৱিং নিদস্সনভাৱেন গণ্হীতি দস্সেন্তো ‘‘পথৱী নাম কিং অগ্ঘতী’’তিআদিমাহ. অট্ঠানেতি অকাৰণে. ৱেৰং কত্ৱাতি ৱিৰোধং উপ্পাদেত্ৱা. তংতংপলোভনকিৰিযায পৰক্কমন্তিযো ‘‘উক্কণ্ঠন্তূ’’তি সাসনং পেসেন্তি. কুণালদহেতি কুণালদহতীৰে পতিট্ঠায. পুচ্ছিতং কথেসি অনুক্কমেন কুণালসকুণৰাজস্স পুচ্ছাপসঙ্গেন কুণালজাতকং (জা. ২.২১.কুণালজাতক) কথেস্সামীতি. অনভিৰতিং ৱিনোদেসি ইত্থীনং দোসদস্সনমুখেন কামানং আদীনৱোকাৰসংকিলেসৱিভাৱনৱসেন. পুৰিসপুৰিসেহীতি কোসজ্জং ৱিদ্ধংসেত্ৱা পুৰিসথামব্ৰূহনেন উত্তমপুৰিসেহি নো ভৱিতুং ৱট্টতীতি উপ্পন্নচিত্তা. অৱিস্সট্ঠসমণকম্মন্তা অপৰিচ্চত্তকম্মট্ঠানাভিযোগাতি অত্থো. নিসীদিতুং ৱট্টতীতি ভগৱা চিন্তেসীতি যোজনা.

পদুমিনিযন্তি পদুমৱনে. ৱিকসিংসু গুণগণৱিবোধেন. অযংইমস্স…পে… ন কথেসীতি ইমিনা সব্বেপি তে ভিক্খূ তাৱদেৱ পটিপাটিযা আগতত্তা অঞ্ঞমঞ্ঞস্স লজ্জমানা অত্তনা পটিলদ্ধৱিসেসং ভগৱতো নাৰোচেসুন্তি দস্সেতি. খীণাসৱানন্তিআদিনা তত্থ কাৰণমাহ.

ওসটমত্তেতি ভগৱতো সন্তিকং উপগতমত্তে. অৰিযমণ্ডলেতি অৰিযপুগ্গলসমূহে. পাচীনযুগন্ধৰপৰিক্খেপতোতি যুগন্ধৰপব্বতস্স পাচীনপৰিক্খেপতো, ন বাহিৰকেহি ৱুচ্চমানউদযপব্বততো. ৰামণেয্যকদস্সনত্থন্তি বুদ্ধুপ্পাদপটিমণ্ডিতত্তা ৱিসেসতো ৰমণীযস্স লোকস্স ৰমণীযভাৱদস্সনত্থং. উল্লঙ্ঘিত্ৱাতি উট্ঠহিত্ৱা. এৱৰূপে খণে লযে মুহুত্তেতি যথাৱুত্তে চন্দমণ্ডলস্স উট্ঠিতক্খণে উট্ঠিতৱেলাযং উট্ঠিতমুহুত্তেতি উপৰূপৰিকালস্স ৱড্ঢিতভাৱদস্সনত্থং ৱুত্তং.

তেসং ভিক্খূনং জাতিআদিৱসেন ভগৱতো অনুৰূপপৰিৱাৰভাৱং দস্সেন্তো ‘‘তত্থা’’তিআদিমাহ. মহাসম্মতস্স ৱংসে উপ্পন্নোতিআদি কুলৱংসসুদ্ধিদস্সনং. খত্তিযগব্ভে জাতোতি ইদং সতিপি জাতিৱিসুদ্ধিযং মাতাপিতূনং ৱসেন অৱিসুদ্ধতা সিযাতি তেসম্পি ‘‘অৱিসুদ্ধতা নত্থি ইমেস’’ন্তি ৱিসুদ্ধিদস্সনত্থং ৱুত্তং. সতিপি চ গব্ভৱিসুদ্ধিযং কতদোসেন মিস্সকত্তা অৰজ্জাৰহতাপি সিযাতি ‘‘তম্পি নত্থি ইমেস’’ন্তি দস্সনত্থং ‘‘ৰাজপব্বজিতা’’তিআদি ৱুত্তং.

সামন্তাতি সমীপে. চলিংসূতি উট্ঠহিংসু. কোসমত্তং ঠানং সদ্দন্তৰং, ‘‘সদ্দসৱনট্ঠানমেৱ সদ্দন্তৰ’’ন্তি অপৰে. তিক্খত্তুং তেসট্ঠিযা নগৰসহস্সেসূতি জম্বুদীপে কিৰ আদিতো মহন্তানি তেসট্ঠি নগৰসহস্সানি উপ্পন্নানি, তথা দুতিযং, তথা ততিযং. তং সন্ধাযাহ ‘‘তিক্খত্তুং তেসট্ঠিযা নগৰসহস্সেসূ’’তি. তানি পন সম্পিণ্ডেত্ৱা সতসহস্সতো পৰং নৱসহস্সাধিকানি অসীতিসহস্সানি. নৱনৱুতিযা দোণমুখসতসহস্সেসূতি নৱসতসহস্সাধিকেসু নৱুতিসতসহস্সেসু দোণমুখেসু. দোণমুখন্তি চ মহানগৰস্স আযুপ্পত্তিট্ঠানভূতং পাদনগৰং ৱুচ্চতি. ছনৱুতিযা পট্টনকোটিসতসহস্সেসূতি ছকোটিসতসহস্সঅধিকেসু নৱুতিকোটিসতসহস্সপট্টনেসু. তম্বপণ্ণিদীপাদিছপণ্ণাসায ৰতনাকৰেসু. এৱং পন নগৰ-দোণমুখপট্টন-ৰতনাকৰাদিভাৱেন কথনং তংতংঅধিৱত্থায ৱসন্তীনং তাসং দেৱতানং বহুভাৱদস্সনত্থং. যদি দসসহস্সচক্কৱাড়েসু দেৱতা সন্নিপতিতা. অথ কস্মা পাড়িযং ‘‘দসহি চ লোকধাতূহী’’তি? ৱুত্তন্তি আহ ‘‘দসসহস্স…পে… অধিপ্পেত’’ন্তি. তেন সহস্সিলোকধাতু ইধ ‘‘একা লোকধাতূ’’তি ৱেদিতব্বা.

লোহপাসাদেতি সব্বপঠমকতে লোহপাসাদে. ব্ৰহ্মলোকেতি হেট্ঠিমে ব্ৰহ্মলোকে. যদি তা দেৱতা এৱং নিৰন্তৰা হুত্ৱা সন্নিপতিতা, পচ্ছা আগতানং ওকাসো এৱ ন ভৱেয্যাতি চোদনং সন্ধাযাহ ‘‘যথা খো পনা’’তিআদি.

সুদ্ধাৱাসকাযে উপ্পন্না সুদ্ধাৱাসকাযিকা. তাসং পন যস্মা সুদ্ধাৱাসভূমি নিৱাসট্ঠানং, তস্মা ৱুত্তং ‘‘সুদ্ধাৱাসৱাসীন’’ন্তি. আৱাসাতি আৱাসট্ঠানভূতা. দেৱতা পন ওৰম্ভাগিযানং ইতৰেসঞ্চ সংযোজনানং সমুচ্ছিন্নট্ঠেন সুদ্ধো আৱাসো ৱিহাৰো এতেসন্তি সুদ্ধাৱাসা. মহাসমাগমং ঞত্ৱাতি মহাসমাগমং গতাতি ঞত্ৱা.

পুৰত্থিমচক্কৱাড়মুখৱট্টিযং ওতৰি অঞ্ঞত্থ ওকাসং অলভমানো. এৱং সেসাপি. মণিৱম্মন্তি ইন্দনীলমণিমযং কৱচং. বুদ্ধানং অভিমুখভাগো বুদ্ধৱীথি, সা যাৱ চক্কৱাড়া উত্তৰিতুং ন সক্কা. মহতিযা বুদ্ধৱীথিযাৱাতি বুদ্ধানং সন্তিকং উপসঙ্কমন্তেহি তেহি দেৱব্ৰহ্মেহি ৱলঞ্জিতবুদ্ধৱীথিযাৱ.

সমিতি সঙ্গতি সন্নিপাতো সমযো, মহন্তো সমযো মহাসমযোতি আহ ‘‘মহাসমূহো’’তি. পৱদ্ধং ৱনং পৱনন্তি আহ ‘‘ৱনসণ্ডো’’তি. দেৱঘটাতি দেৱসমূহা. সমাদহংসূতি সমাহিতং লোকুত্তৰসমাধিং সুট্ঠু অপ্পিতং অকংসু. তথা সমাহিতং পন সমাধিনা নিযোজিতং নাম হোতীতি ৱুত্তং ‘‘সমাধিনা যোজেসু’’ন্তি. সব্বেসং গোমুত্তৱঙ্কাদীনং দূৰসমুস্সাৰিতত্তা অত্তনো…পে… অকৰিংসু. ৱিনযতি অস্সে এতেহীতি নেত্তানি, যোত্তানি. অৱীথিপটিপন্নানং অস্সানং ৱীথিপটিপাদনং ৰস্মিগ্গহণেন হোতীতি ‘‘যোত্তানি গহেত্ৱা অচোদেন্তো’’তি ৱত্ৱা তং পন অচোদনং অৱাৰণমেৱাতি আহ ‘‘অচোদেন্তো অৱাৰেন্তো’’তি.

যথা খীলং ভিত্তিযং, ভূমিযং ৱা আকোটিতং দুন্নীহৰণং, যথা চ পলিঘং নগৰপ্পৱেসনিৱাৰণং, যথা চ ইন্দখীলং গম্ভীৰনেমি সুনিখাতং দুন্নীহৰণং, এৱং ৰাগাদযো সত্তসন্তানতো দুন্নীহৰণা নিব্বাননগৰপ্পৱেসনিৱাৰণা চাতি তে ‘‘খীলং পলিঘং ইন্দখীল’’ন্তি চ ৱুত্তা. ঊহচ্চাতি উদ্ধৰিত্ৱা. তণ্হাএজায অভাৱেন অনেজা. পৰমসন্তুট্ঠভাৱেন চাতুদ্দিসত্তা অপ্পটিহতচাৰিকং চৰন্তি. বুদ্ধচক্খু-ধম্মচক্খু-দিব্বচক্খু-সমন্তচক্খু-পকতিচক্খূনং ৱসেন পঞ্চহি চক্খূহি. সুদন্তা কুতোতি আহ ‘‘চক্খুতোপী’’তি. ছন্দাদীহীতি ছন্দাদীনং ৱসেন ন গচ্ছন্তি ন ৱত্তন্তি. ন আগচ্ছন্তি অনুপ্পাদনতো. আগুন্তি অপৰাধং.

সব্বসংযোগাতি ৱিভত্তিলোপেন নিদ্দেসো, সব্বে সংযোগেতি অত্থো. ৱিসজ্জাতি ৱিসজ্জিত্ৱা. এৱম্পীতি ইমাযপি গাথায ৱসেন ‘‘আগুং ন কৰোতী’’তি পদে.

গতাসেতি গতা এৱ. ন গমিস্সন্তি পৰিনিট্ঠিতসৰণগমনত্তা. লোকুত্তৰসৰণগমনঞ্হেত্থ অধিপ্পেতং. তেনাহ ‘‘নিব্বেমতিকসৰণগমনেন গতা’’তি. তে হি নিযমেন অপাযং ন গমিস্সন্তি, দেৱকাযঞ্চ পৰিপূৰেস্সন্তি. যে পন লোকিযেন সৰণগমনেন বুদ্ধং সৰণং গতা, ন তে গমিস্সন্তি অপাযং, সতি চ পচ্চযন্তৰসমৱাযে পহায মানুসং দেহং দেৱকাযং পৰিপূৰেস্সন্তীতি. তেনাহ সো ব্ৰহ্মা ‘‘যে কেচি বুদ্ধং…পে… পৰিপূৰেস্সন্তী’’তি.

সমযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.