৯. মানকামসুত্তৱণ্ণনা
৯. সেয্যাদিভেদং মানং অপ্পহায তং পগ্গয্হ ৱিচৰন্তো কামেন্তো নাম হোতীতি আহ ‘‘মানং কামেন্তস্স ইচ্ছন্তস্সা’’তি. দমতি চিত্তং এতেনাতি দমো, সতিসম্বোজ্ঝঙ্গাদিকো সমাধিপক্খিকো দমো. মনচ্ছট্ঠানি ইন্দ্ৰিযানি দমেতীতি দমো, ইন্দ্ৰিযসংৱৰো. কিলেসে দমেতি পজহতীতি দমো, পঞ্ঞা. উপৱসনৱসেন কাযকম্মাদিং দমেতীতি দমো, উপোসথকম্মং. কোধূপনাহমক্খমানাদিকে দমেতি ৱিনেতীতি দমো, অধিৱাসনখন্তি. তেনেৱাতি ‘‘দমো’’তি সমাধিপক্খিকধম্মানং এৱ অধিপ্পেতত্তা. ‘‘ন মোনং অত্থী’’তি চ পাঠো. অসমাহিতস্সাতি সমাধিপটিক্খেপো জোতিতো.
মচ্চুধেয্যস্স পাৰতৰণস্স ৱুচ্চমানত্তা ‘‘মোনন্তি চতুমগ্গঞাণ’’ন্তি ৱুত্তং. ন হি ততো অঞ্ঞেন তং সম্ভৱতি. জানাতি অসম্মোহপটিৱেধৱসেন পটিৱিজ্ঝতীতি অত্থো. মচ্চু ধীযতি এত্থাতি মচ্চুধেয্যং, খন্ধপঞ্চকং মৰণধম্মত্তা. তস্সেৱাতি মচ্চুধেয্যস্সেৱ. পাৰং পৰতীৰভূতং নিব্বানং. তৰেয্যাতি এত্থ তৰণং নাম অৰিযমগ্গব্যাপাৰোতি আহ ‘‘পটিৱিজ্ঝেয্য পাপুণেয্যা’’তি. তথা হি ৱক্খতি ‘‘পটিৱেধতৰণং নাম ৱুত্ত’’ন্তি. ‘‘ন তৰেয্য ন পটিৱিজ্ঝেয্য ন পাপুণেয্য ৱা’’তি অযমেত্থ পাঠো যুত্তো. অঞ্ঞথা ‘‘ইদং ৱুত্তং হোতী’’তিআদিৱচনং ৱিৰুজ্ঝেয্য. একো অৰঞ্ঞে ৱিহৰন্তোতি একাকী হুত্ৱা অৰঞ্ঞে ৱিহৰন্তোতি অত্থো.
কামং হেট্ঠিমমগ্গেহিপি একচ্চস্স মানস্স পহানং লব্ভতি. অগ্গমগ্গেনেৱ পন তস্স অনৱসেসতো পহানন্তি আহ – ‘‘অৰহত্তমগ্গেন নৱৱিধমানং পজহিত্ৱা’’তি. উপচাৰসমাধিপুব্বকো অপ্পনাসমাধীতি ৱুত্তং ‘‘উপচাৰপ্পনাসমাধীহী’’তি, ন উপচাৰসমাধিমত্তেন সমাধিমত্তং সন্ধায পচ্চেকং ৱাক্যপৰিসমাপনস্স অযুজ্জনতো. ন হি অপ্পনং অপ্পত্তং লোকুত্তৰজ্ঝানং অত্থি. ‘‘সুচেতসো’’তি চিত্তস্স ঞাণসহিততায লক্খণৱচনন্তি আহ ‘‘ঞাণসম্পযুত্ততাযা’’তিআদি. তথা হি ৱক্খতি ‘‘সুচেতসোতি এত্থ চিত্তেন পঞ্ঞা দস্সিতা’’তি. ‘‘সব্বধি ৱিপ্পমুত্তো’’তি সব্বেসু ভৱাদীসু ৱিসংসট্ঠচিত্তো সব্বসো খন্ধাদীহি ৱিসংযুত্তো হোতীতি ৱুত্তং ‘‘সব্বেসু খন্ধাযতনাদীসু ৱিপ্পমুত্তো হুত্ৱা’’তি. পৰিঞ্ঞাপটিৱেধো সচ্ছিকিৰিযপটিৱেধেন ৱিনা নত্থীতি আহ ‘‘তেভূমক…পে… ৱুত্ত’’ন্তি.
মানং নিস্সায দুচ্চৰিতচৰণতো মানো নামাযং সীলভেদনো. তস্মাতি মানস্স সীলপটিপক্খভাৱতো. ইমিনা পটিপক্খপ্পহানকিত্তনেন. অধিচিত্তসিক্খা কথিতা সৰূপতো এৱাতি অধিপ্পাযো. এত্থ চিত্তেনাতি সু-সদ্দেন ৱিসেসিতচিত্তেন. তস্মাতি পঞ্ঞায দস্সিতত্তা. ইমিনাতি ‘‘সুচেতসো’’তি ইমিনা পদেন. অধিসীলসিক্খা অধিচিত্তসিক্খা অধিপঞ্ঞাসিক্খাতি সীলাদীনিপি ৱিসেসেত্ৱা ৱুত্তানি. সম্ভৱে ব্যভিচাৰে চ ৱিসেসনৱিসেসিতব্বতাতি তং দস্সেন্তো ‘‘অধিসীলঞ্চ নাম সীলে সতি হোতী’’তিআদিং ৱত্ৱা তদুভযং ৱিভাগেন দস্সেতুং ‘‘তস্মা’’তিআদি ৱুত্তং. পঠমনযো সঙ্কৰৱসেন পৱত্তোতি অসঙ্কৰৱসেন দস্সেতুং ‘‘অপিচা’’তিআদিনা দুতিযনযো ৱুত্তো. ‘‘সমাপন্না’’তি এত্থাপি ‘‘নিব্বানং পত্থযন্তেনা’’তি আনেত্ৱা সম্বন্ধো. ৱিপস্সনায পাদকভাৱং অনুপগতাপি তদত্থং নিব্বত্তনাদিৱসেন সমাপন্নাতি অযমত্থো পুৰিমনযতো ৱিসেসো. অধিপঞ্ঞায পনেত্থ পুৰিমনযতো ৱিসেসো নত্থীতি সা অনুদ্ধটা. সমোধানেত্ৱাতি পৰিযাযতো সৰূপতো চ সঙ্গহেত্ৱা. সকলসাসনন্তি তিস্সন্নং কথিতত্তা এৱ সিক্খত্তযসঙ্গহং সকলসাসনং কথিতং হোতীতি.
মানকামসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.