৪. অচ্চেন্তিসুত্তৱণ্ণনা

৪. কালযন্তি খেপেন্তীতি কালা. পুৰেভত্তাদযো হি কালা ধম্মপ্পৱত্তিমত্ততায পৰমত্থতো অৱিজ্জমানাপি লোকসঙ্কেতমত্তসিদ্ধা তস্সাযেৱ ধম্মপ্পৱত্তিযা গতগতায অনিৱত্তনতো তং তং ধম্মপ্পৱত্তিং খেপেন্তা ৱিনাসযন্তা ৱিয সযঞ্চ তাহি সদ্ধিং অচ্চেন্তা ৱিয হোন্তি. তেনাহ – ‘‘কালো ঘসতি ভূতানি, সব্বানেৱ সহত্তনা’’তি (জা. ১.২.১৯০). ‘‘তৰযন্তি ৰত্তিযো’’তি এত্থাপি ৱুত্তনযেনেৱ অত্থো ৱেদিতব্বো. ‘‘এতং ভযং মৰণে পেক্খমানো’’তি ৱুচ্চমানত্তা পুগ্গলং মৰণূপগমনায তৰযন্তীতি অত্থো ৱুত্তো. ৱযোগুণাতি এত্থ কোট্ঠাসা গুণা. তিত্থিযানং হি চৰিমচিত্তেন সকলচিত্তে ৱযসমূহে ৱযসমঞ্ঞাতি আহ – ‘‘পঠমমজ্ঝিমপচ্ছিমৱযানং গুণা, ৰাসযোতি অত্থো’’তি. আনিসংসট্ঠো গুণট্ঠো ‘‘ৱাকচিৰং নিৱাসেসিং, দ্ৱাদসগুণমুপাগত’’ন্তিআদীসু (বু. ৱং. ২.৩০) ৱিয. ‘‘তন্দিগুণাহং কৰিস্সামি, দিগুণং দিগুণং ৱদ্ধেয্যা’’তি চ এৱমাদীসু পন তব্ভাৱৱুত্তিঅত্থো গুণট্ঠো.

‘‘অসঙ্খ্যেয্যানি নামানি, সগুণেন মহেসিনো;

গুণেন নামমুদ্ধেয্যং, অপি নাম সহস্সতো’’তি. (ধ. স. অট্ঠ. ১৩১৩; উদা. ৫৩; পটি. ম. অট্ঠ. ১.১.৭৬) –

আদীসু পসংসট্ঠো গুণট্ঠো দট্ঠব্বো. ‘‘ৱযোগুণা অনুপুব্বং জহন্তী’’তি এত্থ অত্থো ‘‘অচ্চেন্তি কালা’’তি এত্থ ৱুত্তনযো এৱ. পঠমমজ্ঝিমৱযাতি পঠমগ্গহণঞ্চেত্থ ৱযস্স গতস্স অপুনৰাৱত্তিদস্সনত্থং কতং. তেনেৱাহ – ‘‘মৰণক্খণে পন তযোপি ৱযা জহন্তেৱা’’তি.

এত্থ চ পাড়িযং ‘‘অচ্চেন্তি কালা’’তি সামঞ্ঞতো কালস্স অপগমনং দস্সিতং, পুন তং ৱিসেসতোপি দস্সেতুং ইতৰদ্ৱযং ৱুত্তং. অট্ঠকথাযং পন মুদিন্দ্ৰিযস্স ৱসেন ‘‘ৱযোগুণা অনুপুব্বং জহন্তী’’তি ৱুত্তং, মজ্ঝিমিন্দ্ৰিযস্স ৱসেন ‘‘তৰযন্তি ৰত্তিযো’’তি ৱুত্তন্তি অধিপ্পাযেন ‘‘কালাতি পুৰেভত্তাদযো কালা’’তি ৱুত্তং. তস্মা তত্থ আদি-সদ্দেন পচ্ছাভত্তপঠমযাম-মুহুত্তকালাদি-কালকোট্ঠাসো এৱ অণুপভেদো কালৱিভাগো গহিতোতি ৱেদিতব্বো. সেসন্তি ইধ দ্ৱীসু গাথাসু পচ্ছিমদ্ধো. সো হি ইধ অত্থতো অধিগতত্তা অনন্তৰসুত্তে চ ৱুত্তত্তা অতিদিসিতো.

অচ্চেন্তিসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.