৮. নগৰৱিন্দেয্যসুত্তৱণ্ণনা

৪৩৫. সমৱিসমং চৰন্তীতি কাযসমাদিং সমঞ্ঞেৱ, কাযৱিসমাদিং ৱিসমঞ্ঞেৱ চৰন্তি কৰোন্তি পটিপজ্জন্তি. তং পন সমৱিসমং অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱিৰুদ্ধত্তা ৱিসদিসত্তা ন একস্মিং কালে সম্ভৱতীতি আহ – ‘‘কালেন সমং কালেন ৱিসম’’ন্তি. সমচৰিযম্পি হি এতন্তি পুব্বে সমচৰিযায জোতিতত্তা ৱুত্তং.

৪৩৭. আকৰোন্তি অধিপ্পেতমত্থং ঞাপেন্তি পবোধেন্তীতি আকাৰা, ঞাপককাৰণন্তি আহ – ‘‘কে আকাৰাতি কানি কাৰণানী’’তি. অনুবুদ্ধিযোতি অনুমানঞাণানি. তঞ্হি যথাদিট্ঠমত্থং দিট্ঠভাৱেন অন্ৱেতি অনুগচ্ছতীতি ‘‘অন্ৱযা’’তি ৱুচ্চতি. হৰিততিণচম্পকৱনাদিৱসেনাতি হৰিতকম্বলাদিসদিসতিণাদিৱসেন ৱিত্থাৰিতকনকপটাদিসদিৱিকসিতচম্পকৱনাদিৱসেন. আদিসদ্দেন চেত্থ কীচকৱেণুসদ্দমধুৰসফলাফলৱসেন সদ্দৰসানং অত্থিভাৱো ৱেদিতব্বোতি. চম্পকৱসেনেৱ পন ফস্সগন্ধানম্পি অত্থিভাৱো ৱুত্তোতি. তেনাহ – ‘‘ৰূপাদযো পঞ্চ কামগুণা অত্থী’’তি. ‘‘ইত্থিৰূপাদীনি সন্ধাযেতং কথিত’’ন্তি ৱত্ৱা ইন্দ্ৰিযবদ্ধা ৱা হোন্তু ৰূপাদযো অনিন্দ্ৰিযবদ্ধা ৱা, সব্বেপি চেতে কিলেসুপ্পত্তিনিমিত্ততায কামগুণা এৱাতি চোদনং সন্ধায ৱিসভাগিত্থিগতা ৰূপাদযো সৱিসেসং কিলেসুপ্পত্তিনিমিত্তন্তি দস্সেন্তো, ‘‘তানি হী’’তিআদিমাহ.

তত্থ তানীতি ৰূপাদীনি. হি-সদ্দো হেতুঅত্থো. তেন যথাৱুত্তমত্থং সমত্থেতি, ‘‘যস্মা পুৰিসস্স চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি, তস্মা ইত্থিৰূপাদীনি সন্ধায এতং কথিত’’ন্তি. পুৰিসস্স চিত্তন্তি পুৰিসস্স চতুভূমকং কুসলচিত্তং পৰিযাদায গহেত্ৱা অন্তোমুট্ঠিগতং ৱিয কত্ৱা. ‘‘হত্থিকাযং পৰিযাদিযিত্ৱা’’তিআদীসু (সং. নি. ১.১২৬) হি গহণং পৰিযাদানং নাম, ‘‘অনিচ্চসঞ্ঞা ভাৱিতা বহুলীকতা সব্বং কামৰাগং পৰিযাদিযতী’’তিআদীসু (সং. নি. ৩.১০২) খেপনং পৰিযাদানং, ইধ উভযম্পি ৱট্টতি. ইদানি যথাৱুত্তমত্থং সুত্তেনেৱ সাধেতুং, ‘‘যথাহা’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ ‘‘নাহং, ভিক্খৱে’’তিআদীসু ন-কাৰো পটিসেধত্থো. অহন্তি ভগৱা অত্তানং নিদ্দিসতি. ভিক্খৱেতি ভিক্খূ আলপতি. অঞ্ঞন্তি ইদানি ৱত্তব্বং ইত্থিৰূপতো অঞ্ঞং. একৰূপম্পীতি একম্পি ৰূপং. সমনুপস্সামীতি ঞাণস্স সমনুপস্সনা অধিপ্পেতা, হেট্ঠা ন-কাৰং আনেত্ৱা সম্বন্ধিতব্বং. অযঞ্হেত্থ অত্থো – ‘‘অহং, ভিক্খৱে, সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণেন সব্বসো ওলোকেন্তো অঞ্ঞং একৰূপম্পি ন সমনুপস্সামী’’তি. যং এৱং পুৰিসস্স চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠতীতি যং ৰূপং ৰূপগৰুকস্স পুৰিসস্স সব্বম্পি কুসলচিত্তং পৱত্তিতুং অপ্পদানৱসেন পৰিযাদিযিত্ৱা গহেত্ৱা খেপেত্ৱা চ তিট্ঠতি. যথযিদং ইত্থিৰূপন্তি ইত্থিযা ৰূপকাযং. ৰূপসদ্দো খন্ধাদিঅনেকত্থৱাচকো, ইধ পন ইত্থিযা চতুসমুট্ঠানে ৰূপাযতনে ৱণ্ণধাতুযং দট্ঠব্বো. ‘‘ইত্থিৰূপং, ভিক্খৱে, পুৰিসস্স চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠতী’’তি ইদং পুৰিমস্সেৱ দড়্হীকৰণত্থং ৱুত্তং. পুৰিমং ‘‘যথযিদং, ভিক্খৱে, ইত্থিৰূপ’’ন্তি ইদং ওপম্মৱসেন ৱুত্তং, ইদং পৰিযাদানভাৱে নিদস্সনন্তি দট্ঠব্বং. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

নগৰৱিন্দেয্যসুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা সমত্তা.