২৫. অকপ্পিযসযননিদ্দেসৱণ্ণনা
১৮৭-৯. অকপ্পিযানি সযনানীতি উচ্চাসযনমহাসযনানি. পধানৱসেন পন ‘‘সযনানী’’তি ৱুত্তং, পীঠাদযোপি এত্থেৱ সঙ্গয্হন্তি অঞ্জনী-সদ্দেন অৱসেসানি ৱিয. আসন্দি চ…পে… উভতোৰত্তূপধানকঞ্চেতি এতানি অকপ্পিযানীতি সম্বন্ধো. তত্থ আসন্দীতি সুগতঙ্গুলেন অতিৰেকট্ঠঙ্গুলপাদকানি মঞ্চপীঠানি. তত্থ পীঠং নাম মঞ্চো ৱিয নাতিদীঘং ৱুচ্চতি. তিৱিধং তূলমেতিস্সা অত্থীতি তূলী, পকতিতূলিকা. ‘‘পল্লঙ্কোতি পাদেসু ৱাড়ৰূপানি ঠপেত্ৱা কতো’’তি ঠপনস্স অট্ঠকথাযং (মহাৱ. অট্ঠ. ২৫৪) ৱুত্তত্তা ঠপনঞ্চ যথাকথঞ্চি হোতি, যুত্তি চ হোতীতি, ‘‘তত্থেৱ সীহৰূপাদিং দস্সেত্ৱা কতো পন ৱট্টতীতি ৱদন্তী’’তি যং টীকাযং ৱুত্তং, তং ‘‘কিমিতি এৱং ৱদন্তী’’তি ৱত্ৱা পটিক্খিপিতব্বং. ‘‘অকপ্পিযৰূপকতো অকপ্পিযমঞ্চো পল্লঙ্কো নামা’’তি হি সাৰসমাসেপি. আসন্দী পল্লঙ্কো উচ্চাসযনং, সেসা মহাসযনং. পটিকা উণ্ণামযো সেতত্থৰণো. গোনো চতুৰঙ্গুলাধিকলোমো মহাকোজৱো. চিত্তকং ৱানৱিচিত্ৰো উণ্ণামযত্থৰণো. উণ্ণা এড়কলোমং. পটলিকা ঘনপুপ্ফিকা. ৱিকতীতি সীহব্যগ্ঘাদিৰূপৱিচিত্তো. উদ্দলোমীতি একতো উগ্গতলোমো. একন্তলোমিকাতি উভতো উগ্গতলোমো.
কুত্তং সোড়সন্নং নাটকিত্থীনং ঠত্ৱা নচ্চনযোগ্গো. কোসেয্যং ৰতনপৰিসিব্বিতং কোসেয্যসুত্তমযং পচ্চত্থৰণং, কট্টিস্সং ৰতনপৰিসিব্বিতং কোসেয্যকট্টিস্সমযং. হত্থিনো চ অস্সা চ ৰথা চাতি সেনঙ্গানং বহুত্তে সমাহাৰদ্ৱন্দো, হত্থিঅস্সৰথে তেসং পিট্ঠীসু অত্থৰাতি তপ্পুৰিসো. অজিনপ্পৱেণীতি অজিনানং অজিনমিগচম্মানং মঞ্চপ্পমাণেন দুপট্টতিপট্টানি কত্ৱা সিব্বিতা পৱেণী. কদলিমিগানং ইদং কদলিমিগং, কিং তং? চম্মং, পৱৰো চ সো পচ্চত্থৰো চাতি পৱৰপচ্চত্থৰো, সো চ তং সেতৱত্থস্স উপৰি অত্থতঞ্চ, কদলিমিগঞ্চ তং পৱৰপচ্চত্থৰঞ্চাতি সমাসো, পৱৰপচ্চত্থৰণসঙ্খাতং সেতৱত্থস্স উপৰি পত্থৰিতং কদলিমিগপ্পৱৰপচ্চত্থৰণন্তি অত্থো. তং কিৰ এৱং কৰোন্তি. টীকাযং পন যথাৱুত্তদ্ৱযেন অত্থতং অঞ্ঞমেৱ কিঞ্চি ৱুত্তং, তং ন যুত্তং ‘‘অজিনপ্পৱেণী ধাৰেতব্বা’’তিআদিনা (মহাৱ. ২৫৪) ৱিসুং অত্থৰণানমেৱ ৱুত্তত্তা. তেসু হি ৱুত্তেসু তদত্থতং ৱুত্তমেৱ সিযা, তথা চ ৱুত্তং হেট্ঠা ৱিসুং পটিকাদিকন্তি.
সলোহিতৱিতানন্তি এতং ‘‘উভতোৰত্তূপধানক’’ন্তিমস্স ৱিসেসনং. লোহিতৱিতানেন সহ ৱত্তমানন্তি সমাসো. সেতৱিতানম্পি হেট্ঠা অকপ্পিযপচ্চত্থৰণে সতি ন ৱট্টতি. ৰত্তং উপধানং সীসূপধানং পাদূপধানঞ্চ ৰত্তূপধানকং, উভতো মঞ্চস্স সীসপাদনিক্খেপনট্ঠানে ৰত্তূপধানকন্তি অলোপসমাসো. যং পন একমেৱ উপধানং উভযপস্সেসু ৰত্তাদিৱণ্ণং ৱিচিত্ৰং, তং পমাণযুত্তমেৱ ৱট্টতি. তত্ৰিদং পমাণং – ৱিত্থাৰতো তীসু কণ্ণেসু দ্ৱিন্নং কণ্ণানং অন্তৰং ৱিদত্থিচতুৰঙ্গুলং, মজ্ঝে মুট্ঠিৰতনং, দীঘতো পন দিযড্ঢৰতনং ৱা দ্ৱিৰতনং ৱা. পৰিভুঞ্জতোতি ইমিনা কৰোন্তস্স কাৰাপেন্তস্স কত্থচি ছেদনকং পাচিত্তিযন্তি দীপেতি.
১৯০. ধম্মাসনে চ ভত্তগ্গে চ ঘৰে চাপি আসন্দাদিত্তযা সেসে গিহিসন্তকে গিহিৱিকটে সতি নিসীদিতুং লব্ভতীতি অজ্ঝাহাৰো পদসম্বন্ধো ৱেদিতব্বো. গিহিসন্তকেতি ইমিনা সঙ্ঘিকম্পি উপলক্খেতি. ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, ঠপেত্ৱা তীণি আসন্দিং পল্লঙ্কং তূলিকং গিহিৱিকট’’ন্তি (চূড়ৱ. ৩১৪) সামঞ্ঞেন ৱুত্তং. সামঞ্ঞজোতনায পন ৱিসেসেপি অৱট্ঠানতো আসন্দাদিত্তযাতি এত্থ ধম্মাসনে আসন্দাদিত্তযা সেসেতি যোজেত্ৱা অত্থো গহেতব্বো. অট্ঠকথাযঞ্হি ‘‘আসন্দী পল্লঙ্কো গোনকো’’তিআদিপাড়িক্কমে আসন্দাদিদ্ৱযমাদিতো হিত্ৱা ‘‘গোনকাদীনি সঙ্ঘিকৱিহাৰে ৱা পুগ্গলিকৱিহাৰে ৱা মঞ্চপীঠকেসু অত্থৰিত্ৱা পৰিভুঞ্জিতুং ন ৱট্টন্তি, ধম্মাসনে পন গিহিৱিকটনীহাৰেন লব্ভন্তি, তত্ৰাপি নিপজ্জিতুং ন ৱট্টতী’’তি (চূড়ৱ. অট্ঠ. ৩২০) ৱুত্তং. ভত্তগ্গং নাম ৱিহাৰে দানট্ঠানং. ধম্মাসনং পন যত্থ কত্থচি. ঘৰেতি অন্তৰঘৰে. নিসীদিতুং লব্ভতেতি ইমিনা নিপজ্জিতুং ন ৱট্টতীতি দীপেতি. সংখিপনং অন্তোকৰণং সঙ্খেপো, ভূমত্থৰণে সঙ্খেপো অস্স সযনস্সাতি সমাসো. তস্মিং ভূমত্থৰণে অন্তোকৰণভূমত্থৰতো ভূমত্থৰণমেৱাতি দট্ঠব্বং. সযিতুঞ্চাতি অত্তনো কপ্পিযপচ্চত্থৰণং অত্থৰিত্ৱা সযিতুঞ্চ নিসীদিতুঞ্চ. ‘‘পৰিভণ্ডকতং ভূমিং ৱা ভূমত্থৰণসেনাসনং ৱা সঙ্ঘিকমঞ্চপীঠং ৱা অত্তনো সন্তকেন পচ্চত্থৰণেন পচ্চত্থৰিত্ৱাৱ নিপজ্জিতব্ব’’ন্তি হি অট্ঠকথাযং (চূড়ৱ. অট্ঠ. ৩২৪) ৱুত্তং. ইদঞ্চ আসন্দাদীনম্পি অঞ্ঞথত্তকৰণে পৰিভোগে লক্খণৱচনং. ৱুত্তঞ্হি ভগৱতা ‘‘অনুজানামি ভিক্খৱে, আসন্দিযা পাদে ছিন্দিত্ৱা পৰিভুঞ্জিতুং, পল্লঙ্কস্স ৱাড়ে ভিন্দিত্ৱা পৰিভুঞ্জিতুং, তূলিকং ৱিজটেত্ৱা বিব্বোহনং কাতুং, অৱসেসং ভূমত্থৰণং কাতু’’ন্তি (চূড়ৱ. ৩২০).
১৯১. চতুৰংসপীঠা চ…পে… পঞ্চঙ্গা চ উচ্চপাদকা কপ্পন্তীতি অত্থতো ৱচনং ৱিপল্লাসেত্ৱা সম্বন্ধিতব্বং, ‘‘কপ্পিযা’’তি ইমিনা ৱা সম্বন্ধো ৱেদিতব্বো. তত্থ চত্তাৰো অংসা কোণা যেসং, তে চ তে পীঠা চাতি সমাসো. তিণ্ণং অপস্সযানং, চতুন্নঞ্চ পাদানং ৱসেন সত্ত অঙ্গানি যেসন্তি সমাসো. একাপস্সযস্স ৱসেন পঞ্চঙ্গা. চতুৰংসপীঠানং ৱিসুং কপ্পিযভাৱস্স ৱুত্তত্তা সত্তঙ্গাদযো পন দীঘাতি ৱিঞ্ঞাযন্তি. পাড়িযং ভত্তগ্গস্স একযোগনিদ্দিট্ঠত্তা একযোগনিদ্দিট্ঠানং সহ ৱা পৱত্তি, সহ ৱা নিৱত্তীতি ঘৰেতি ইমিনা ভত্তগ্গস্সপি গহণং. এৱ-সদ্দো অট্ঠানপ্পযুত্তো, তস্মা তূলোনদ্ধা মঞ্চপীঠা ঘৰে ৱা ভত্তগ্গে ৱা নিসীদিতুমেৱ কপ্পন্তীতি সম্বন্ধো. তত্ৰাযং পাড়ি ‘‘তেন খো পন সমযেন মনুস্সা ভত্তগ্গে অন্তৰঘৰে তূলোনদ্ধং মঞ্চম্পি পীঠম্পি পঞ্ঞপেন্তি. ভিক্খূ কুক্কুচ্চাযন্তা নাভিনিসীদন্তি. ভগৱতো এতমত্থং আৰোচেসুং. অনুজানামি, ভিক্খৱে, গিহিৱিকটং অভিনিসীদিতুং, ন ত্ৱেৱ অভিনিপজ্জিতু’’ন্তি (চূড়ৱ. ৩১৪). তে পন কৰোন্তস্স ৱা কাৰাপেন্তস্স ৱা উদ্দালনকং পাচিত্তিযং.
১৯২. সানুলোমানং ছন্নং চীৱৰানং অঞ্ঞতৰং চীৱৰং ছৱি এতাসন্তি ৱিগ্গহো. পঞ্চ ভিসীতি চোড়াদিতূলগণনায পঞ্চকা ৱুত্তা. সব্বত্থাতি ৱিহাৰমঞ্চপীঠাদীসু সব্বত্থ.
১৯৩. তূলত্তযন্তি সিম্বলিৰুক্খাদীনং খীৰৱল্লিআদীনং এৰকাদীনং তিণানং তূলত্তযং. ভিসিগব্ভো চোড়াদিকো পঞ্চৱিধো ভিসিগব্ভো. মিগপক্খিনং লোমানীতি এতং সব্বন্তি সেসো. মিগ-সদ্দেনেৱ সব্বেপি সীহাদযো চতুপ্পদা, পক্খি-সদ্দেন সব্বেপি হংসমোৰাদযো গহিতা. ননু চ ভিসিগব্ভসদ্দন্তোগধায উণ্ণায মিগপক্খিলোমানম্পি গহণসব্ভাৱেপি তেসং ৱিসুং গহণে সতি পুনৰুত্তিদোসো আপজ্জতীতি? নাপজ্জতি মনুস্সলোমপৰিচ্চাগৱিভাৱনপ্পযোজনসব্ভাৱতো. ননু চ এৱম্পি দোসোযেৱ, ‘‘মনুস্সলোমমুণ্ণায’’ন্তিআদিনা ভিসিগব্ভানং উপৰি নীযমানত্তা গম্যতে বিব্বোহনেপি অযমেৱ ভিসিগব্ভোতি? সচ্চং, তথাপি ন দোসো, গম্যমানত্থস্স সদ্দস্স পযোগং পতি কামচাৰোতি. মসূৰকে তূলৱজ্জা অনুঞ্ঞাতাতি ৱিপৰিণামেত্ৱা সম্বন্ধিতব্বং. মসূৰকং নাম চম্মছৱিকা ভিসীতি ৱদন্তি.
১৯৪. উণ্ণাযং মনুস্সলোমঞ্চ পণ্ণে সুদ্ধং তমালকঞ্চ পুপ্ফঞ্চ অপ্পটিৱেক্খিতং আসনঞ্চেৱ ন লব্ভন্তি সম্বন্ধো. মনুস্সলোমন্তি ইমিনা ন কেৱলং ইধ এড়কলোমমেৱ উণ্ণা, অথ খো কপ্পিযাকপ্পিযমংসজাতীনং পক্খিচতুপ্পদানং লোমম্পীতি দস্সেতি. পুপ্ফন্তি পিযঙ্গুবকুলপুপ্ফাদি. তমালকসদ্দেনেৱ উপচাৰতো পত্তং গহেত্ৱা ‘‘তমালক’’ন্তি ৱুত্তং. অপ্পটিৱেক্খিতন্তি অনুপপৰিক্খিতং. কীদিসং পন পটিৱেক্খিতব্বং, কীদিসং ন পটিৱেক্খিতব্বন্তি? যং ৱিনিচ্ছযতো ৱিঞ্ঞাতং, তং ন পটিৱেক্খিতব্বং, ইতৰং হত্থেন পৰামসন্তেন পটিৱেক্খিতব্বং.
অকপ্পিযসযননিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.