২. সঙ্ঘাদিসেসনিদ্দেসৱণ্ণনা

১৯. ইদানি সঙ্ঘাদিসেসং পকাসেতুং ‘‘গৰুকা নৱা’’তিআদি আৰদ্ধং. গৰুকাতি সঙ্ঘাদিসেসা ইধ অধিপ্পেতা, অঞ্ঞত্থ পন পাৰাজিকাপি সঙ্গয্হন্তি. কস্মা ‘‘তেৰসা’’তি অৱত্ৱা ‘‘নৱা’’তি ৱুত্তন্তি চে? ৱীতিক্কমক্খণেযেৱ আপজ্জিতব্বত্তা পঠমাপত্তিকা ৱুত্তা, যাৱততিযকা পন চত্তাৰো সঙ্ঘাদিসেসা সঙ্ঘাযত্তত্তা চিৰেন আপজ্জন্তীতি ন ৱুত্তা. তত্থ মোচেতুকামতাতি মোচেতুকামতাযাতি অত্থো ‘‘অলজ্জিতা’’তিআদীসু ৱিয. ইমিনা পন নযেন মোচনস্সাদো মুচ্চনস্সাদো মুত্তস্সাদো মেথুনস্সাদো ফস্সস্সাদো কণ্ডূৱনস্সাদো দস্সনস্সাদো নিসজ্জনস্সাদো ৱাচস্সাদো গেহসিতপেমং ৱনভঙ্গিযন্তি একাদস অস্সাদা ৱুত্তা, তেসু একংযেৱ মোচনস্সাদং গহেত্ৱা সেসা পটিক্খিত্তা হোন্তি.

তেসং অস্সাদানং ৱসেন এৱং ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বো – মোচেতুং অস্সাদো মোচনস্সাদো. মোচনস্সাদচেতনায নিমিত্তে উপক্কমতি, মুচ্চতি, সঙ্ঘাদিসেসো. ন মুচ্চতি চে, থুল্লচ্চযং. মুচ্চনস্সাদে সচে অত্তনো ধম্মতায মুচ্চমানং অস্সাদেতি, ন উপক্কমতি, অনাপত্তি. সচে মুচ্চমানং অস্সাদেন্তো উপক্কমিত্ৱা মোচেতি, সঙ্ঘাদিসেসোৱ. অত্তনো ধম্মতায মুত্তে অস্সাদো মুত্তস্সাদো. এত্থাপি উপক্কমস্স নত্থিতায অনাপত্তি. এৱং সব্বত্থ. মেথুনস্সাদেন ইত্থিং গণ্হন্তস্স মুত্তেপি অনাপত্তি, অযং মেথুনস্সাদো. ফস্সস্সাদো দুৱিধো অজ্ঝত্তিকো বাহিৰো চাতি. তত্থ অজ্ঝত্তিকে তাৱ অত্তনো নিমিত্তং ‘‘থদ্ধং মুদুকন্তি জানিস্সামী’’তি ৱা লোলভাৱেন ৱা কীড়াপযতো সচে মুচ্চতি, অনাপত্তি. বাহিৰফস্সস্সাদে কাযসংসগ্গৰাগেন মাতুগামং ফুসতো আলিঙ্গতো চ মুত্তে অনাপত্তি. কণ্ডূৱনস্সাদে দদ্দুকচ্ছাদীনং ৱসেন খজ্জমানং নিমিত্তং কণ্ডূৱনস্সাদেন কণ্ডূৱতো মুত্তেপি অনাপত্তি. দস্সনস্সাদে মাতুগামস্স অনোকাসং উপনিজ্ঝাযতো মুত্তেপি অনাপত্তি. নিসজ্জনস্সাদে মাতুগামেন সদ্ধিং ৰহো নিসিন্নস্স মুত্তেপি অনাপত্তি. ৱাচায অস্সাদো ৱাচস্সাদো. তেন অস্সাদেন মাতুগামং মেথুনপ্পটিসংযুত্তাহি ৱাচাহি ওভাসন্তস্স মুত্তেপি অনাপত্তি. গেহসিতপেমে মাতাদীনং মাতাদিপেমেন আলিঙ্গনাদিং কৰোন্তস্স মুত্তেপি অনাপত্তি. ৱনভঙ্গে চ সন্থৱকৰণত্থায ইত্থিযা পেসিতং পুপ্ফাদিৱনভঙ্গসঞ্ঞিতং পণ্ণাকাৰং ‘‘ইত্থন্নামায নাম ইদং মে পেসিত’’ন্তি অস্সাদেন আমসন্তস্স মুত্তেপি অনাপত্তি. এতেসু পন মোচনস্সাদৱসেনেৱ উপক্কমন্তস্স আপত্তি, সেসানং ৱসেন অনাপত্তীতি ৱেদিতব্বং.

সুক্কস্সাতি ‘‘নীলং পীতকং লোহিতকং ওদাতং তক্কৱণ্ণং দকৱণ্ণং তেলৱণ্ণং খীৰৱণ্ণং দধিৱণ্ণং সপ্পিৱণ্ণ’’ন্তি (পাৰা. ২৩৭) এৱং আগতেসু দসসু ৱণ্ণেসু যস্স কস্সচি সুক্কস্সাতি অধিপ্পাযো. উপক্কম্মাতি ‘‘অজ্ঝত্তৰূপে মোচেতি, বহিদ্ধাৰূপে মোচেতি, অজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰূপে মোচেতি, আকাসে কটিং কম্পেন্তো মোচেতী’’তি (পাৰা. ২৩৭) এৱং ৱুত্তেসু চতূসু উপাযেসু অঞ্ঞতৰেন উপাযেন ‘‘ৰাগূপত্থম্ভে মোচেতি, ৱচ্চূপত্থম্ভে মোচেতি, পস্সাৱূপত্থম্ভে মোচেতি, ৱাতূপত্থম্ভে মোচেতি, উচ্চালিঙ্গপাণকদট্ঠূপত্থম্ভে মোচেতী’’তি এৱং ৱুত্তেসু পঞ্চসু কালেসু কিস্মিঞ্চি কালে অঙ্গজাতে কম্মনিযং পত্তে ‘‘আৰোগ্যত্থায মোচেতি, সুখত্থায মোচেতি, ভেসজ্জত্থায, দানত্থায, পুঞ্ঞত্থায, যঞ্ঞত্থায, সগ্গত্থায, বীজত্থায, ৱীমংসত্থায, দৱত্থায মোচেতী’’তি (পাৰা. ২৩৭) এৱং ৱুত্তেসু দসসু অধিপ্পাযেসু যেন কেনচি অধিপ্পাযেন হত্থাদীসু যেন কেনচি উপক্কমিত্ৱাতি অত্থো. ৱিমোচযন্তি অন্তমসো যং একা খুদ্দকমক্খিকা পিৱেয্য, তত্তকম্পি মোচেন্তোতি অত্থো. অঞ্ঞত্ৰ সুপিনন্তেনাতি যা সুপিনন্তে সুক্কৱিস্সট্ঠি হোতি, তং ঠপেত্ৱাতি অত্থো. সমণোতি যো কোচি উপসম্পন্নো. গৰুকন্তি সঙ্ঘাদিসেসং. ফুসেতি আপজ্জেয্যাতি অত্থো.

সুক্কৱিস্সট্ঠিসিক্খাপদং পঠমং.

২০. ইদানি কাযসংসগ্গং দীপেতুং ‘‘ইত্থিসঞ্ঞী’’তিআদি আৰদ্ধং. তত্থ ইত্থিসঞ্ঞীতি তদহুজাতাযপি মনুস্সিত্থিযা ইত্থিসঞ্ঞীযেৱ হুত্ৱাতি অত্থো. সচে তত্থ ৱেমতিকো ৱা পণ্ডকপুৰিসতিৰচ্ছানগতসঞ্ঞী ৱা হোতি, থুল্লচ্চযং, তথা ইত্থিযা কাযেন কাযপ্পটিবদ্ধামসনে চ কাযপ্পটিবদ্ধেন কাযামসনে চ যক্খীপেতীপণ্ডকানং কাযেন কাযামসনে চ. পুৰিসতিৰচ্ছানগতিত্থীনং পন কাযেন কাযামসনেপি দুক্কটং, তথা যক্খীআদীনং কাযেন কাযপ্পটিবদ্ধাদীসু চ. মতিত্থিযা পন থুল্লচ্চযং. কাযসংসগ্গৰাগৱাতি ইমিনা মাতুপেমাদিং মোক্খাধিপ্পাযঞ্চ পটিক্খিপতি. সম্ফুসন্তোতি কাযসংসগ্গৰাগেন উপক্কম্ম অন্তমসো লোমেনপি মনুস্সিত্থিং সম্ফুসন্তোতি অত্থসম্বন্ধো. ইমিনা যো ইত্থিযা আলিঙ্গতোপি কাযেন ন ৱাযমতি, কেৱলং ফস্সংযেৱ অনুভৱতি, তস্স অনাপত্তীতি দীপিতং হোতি.

কাযসংসগ্গসিক্খাপদং দুতিযং.

২১. ইদানি দুট্ঠুল্লৱাচং পকাসেতুং ‘‘তথা সুণন্তি’’ন্তিআদি আৰদ্ধং. তত্থ তথাতি ইত্থিসঞ্ঞী. মনুস্সিত্থিং সুণন্তিন্তি সম্বন্ধো. সুণন্তিন্তি ইমিনা পটিবলাযপি ইত্থিযা অৱিঞ্ঞত্তিপথে ঠিতায দূতেন ৱা পণ্ণেন ৱা আৰোচেন্তস্স দুট্ঠুল্লৱাচাপত্তিন হোতীতি দীপিতং হোতি. ৱিঞ্ঞুঞ্চাতি ইমিনা যা মহল্লিকাপি বালাপি এড়মূগাপি অসদ্ধম্মপ্পটিসংযুত্তং কথং ন জানাতি, সা ইধ নাধিপ্পেতাতি দস্সেতি. ৱচ্চমগ্গপস্সাৱমগ্গানং ৱসেন মগ্গং ৱা মেথুনং ৱা আৰব্ভাতি সম্বন্ধো. দুট্ঠুল্লৱাচায ৰাগো দুট্ঠুল্লৱাচাৰাগো, তেন দুট্ঠুল্লৱাচাৰাগেন. তং অস্সাদেন্তো ওভাসেত্ৱা দুৰুত্তৱচনং ৱত্ৱা গৰুকং ফুসেতি অত্থো.

কথং দ্ৱে মগ্গে আৰব্ভ পসংসতি গৰহতি? তত্থ পসংসাযপি তাৱ ‘‘ইত্থিলক্খণেন সুভলক্খণেন সমন্নাগতাসী’’তি ৱদতি, ন তাৱসীসং এতি. ‘‘তৱ ৱচ্চমগ্গো চ পস্সাৱমগ্গো চ সুভো সুসণ্ঠানো দস্সনীযো, ঈদিসেন নাম ইত্থিলক্খণেন সুভলক্খণেন সমন্নাগতাসী’’তি ৱদতি, সীসং এতি, সঙ্ঘাদিসেসো হোতীতি অত্থো. গৰহণে পন ‘‘সিখৰণীসি, সম্ভিন্নাসি, উভতোব্যঞ্জনাসী’’তি ইমানি তীণি সুদ্ধানিযেৱ সীসং এন্তি ৱচ্চমগ্গপস্সাৱমগ্গানং নিযতৱচনত্তা অচ্চোড়াৰিকত্তা চ. অঞ্ঞানি পন ‘‘অনিমিত্তাসি, নিমিত্তমত্তাসী’’তিআদীনি মগ্গানং অনিযতৱচনত্তা মেথুনেন ঘটেত্ৱা ৱুত্তানি এৱ সীসং এন্তি. মেথুনপ্পটিসংযুত্তে ‘‘দেহি মে, অৰহসি মে দাতু’’ন্তিআদীহি পন সীসং ন এতি, ‘‘মেথুনধম্মং দেহী’’তিআদিনা মেথুনধম্মে ঘটিতেযেৱ সঙ্ঘাদিসেসো. ইত্থিযা ৱচ্চমগ্গপস্সাৱমগ্গে ঠপেত্ৱা অধক্খকং উব্ভজাণুমণ্ডলং আদিস্স ৱণ্ণাদিভণনে থুল্লচ্চযং, তথা যক্খীপেতীপণ্ডকেসু ৱচ্চমগ্গপস্সাৱমগ্গে মেথুনেপি. ইমেসং পন যক্খীআদীনং অধক্খকাদিকে ৱুত্তপ্পকাৰে পদেসে দুংক্কটং, তথা ইত্থিযাদীনং উব্ভক্খকে অধোজাণুমণ্ডলে কাযপ্পটিবদ্ধে চাতি.

দুট্ঠুল্লৱাচাসিক্খাপদং ততিযং.

২২. ইদানি অত্তকামপাৰিচৰিযং দস্সেতুং ‘‘ৱত্ৱা’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ ৱত্ৱাতি দুট্ঠুল্লোভাসনে ৱুত্তপ্পকাৰং ইত্থিং ইত্থিসঞ্ঞীযেৱ হুত্ৱা ৱত্ৱাতি অত্থো. অত্তকামুপট্ঠানৱণ্ণন্তি এত্থ মেথুনধম্মসঙ্খাতেন কামেন উপট্ঠানং কামুপট্ঠানং, অত্তনো অত্থায কামুপট্ঠানং অত্তকামুপট্ঠানং, অত্তনা ৱা কামিতং ইচ্ছিতন্তি অত্তকামং, সযং মেথুনৰাগৱসেন পত্থিতন্তি অত্থো, অত্তকামঞ্চ তং উপট্ঠানঞ্চাতি অত্তকামুপট্ঠানং, তস্স ৱণ্ণো অত্তকামুপট্ঠানৱণ্ণো, তং অত্তকামুপট্ঠানৱণ্ণং. ‘‘এতদগ্গং, ভগিনি, পাৰিচৰিযানং যা মাদিসং সীলৱন্তং কল্যাণধম্মং ব্ৰহ্মচাৰিং এতেন ধম্মেন পৰিচৰেয্যা’’তি এৱং ৱত্ৱাতি সম্বন্ধো. মেথুনৰাগিনোতি ইমিনা গিলানপচ্চযাদীহি উপট্ঠানস্স ৱণ্ণং ভণতো অনাপত্তীতি দীপিতং হোতি. ৱাচা মেথুনযুত্তেনাতি এত্থ মেথুনযুত্তেনেৱ ৱাচায মেথুনযাচনে গৰুকং হোতি, ন অঞ্ঞথাতি অধিপ্পাযো.

অত্তকামপাৰিচৰিযসিক্খাপদং চতুত্থং.

২৩. ইদানি সঞ্চৰিত্তং দস্সেতুং ‘‘পটিগ্গহেত্ৱা’’তিআদি আৰদ্ধং. তত্থ পটিগ্গহেত্ৱাতি ইত্থিযা ৱা পুৰিসেন ৱা উভিন্নং মাতাদীহি ৱা ‘‘ভন্তে, ইত্থন্নামং ইত্থিং ৱা পুৰিসং ৱা এৱং ভণাহী’’তি ৱুত্তো তেসং ৱচনং ‘‘সাধূ’’তি ৱা ‘‘হোতূ’’তি ৱা ‘‘ভণামী’’তি ৱা যেন কেনচি আকাৰেন ৱচীভেদং কত্ৱা, সীসকম্পনাদীহি ৱা সম্পটিচ্ছিত্ৱাতি অত্থো. সন্দেসন্তি এত্থ পন ইত্থী দসৱিধা মাতুৰক্খিতা পিতুৰক্খিতা মাতাপিতুৰক্খিতা ভাতুৰক্খিতা ভগিনিৰক্খিতা ঞাতিৰক্খিতা গোত্তৰক্খিতা ধম্মৰক্খিতা সাৰক্খা সপৰিদণ্ডাতি. দস ভৰিযাযো ধনক্কীতা ছন্দৱাসিনী ভোগৱাসিনী পটৱাসিনী ওদপত্তকিনী ওভটচুম্বটকা দাসী চ ভৰিযা চ কম্মকাৰী চ ভৰিযা চ ধজাহটা মুহুত্তিকা চাতি.

তাসু মাতুৰক্খিতা ভিক্খুং পহিণতি ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, ইত্থন্নামং ব্ৰূহি ‘হোমি ইত্থন্নামস্স ভৰিযা ধনক্কীতা…পে… মুহুত্তিকা চা’’তি, অযং ইত্থিযা সন্দেসো নাম. সচে মাতুৰক্খিতায মাতাপিতাভাতাভগিনিআদযো ভিক্খুং পহিণন্তি ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, ইত্থন্নামং ব্ৰূহি ‘হোতু ইত্থন্নামস্স ভৰিযা ধনক্কীতা…পে… মুহুত্তিকা চা’’তি, অযম্পি ইত্থিযা সন্দেসোযেৱ নাম. এৱং পিতুৰক্খিতাদীসুপি নযো নেতব্বো. পুৰিসো ভিক্খুং পহিণতি ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, ইত্থন্নামং মাতুৰক্খিতং ব্ৰূহি…পে… সপৰিদণ্ডং ব্ৰূহি ‘হোতু কিৰ ইত্থন্নামস্স ভৰিযা ধনক্কীতা…পে… মুহুত্তিকা চা’’তি, অযং পুৰিসস্স সন্দেসো নাম. সচে পুৰিসস্স মাতাপিতাভাতাভগিনিআদযো ভিক্খুং পহিণন্তি ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, ইত্থন্নামং মাতুৰক্খিতং ব্ৰূহি…পে… সপৰিদণ্ডং ব্ৰূহি ‘হোতু ইত্থন্নামস্স ভৰিযা ধনক্কীতা…পে… মুহুত্তিকা চা’’তি, অযম্পি পুৰিসস্স সন্দেসোযেৱ নাম, আণাপনন্তি অত্থো.

ৱীমংসিত্ৱাতি এত্থ ৱুত্তপ্পকাৰেন সাসনং গহেত্ৱা তস্সা ইত্থিযা ৱা পুৰিসস্স ৱা তেসং অৱস্সাৰোচনকানং মাতাপিতাভাতাভগিনিআদীনং ৱা আৰোচেত্ৱাতি অত্থো. হৰন্তি যত্থ পহিতো, তত্থ গন্ত্ৱা তস্সা ইত্থিযা ৱা পুৰিসস্স ৱা আৰোচেতি, সা ইত্থী ৱা পুৰিসো ৱা ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছতু ৱা, মা ৱা, লজ্জায ৱা তুণ্হী হোতু, পুন আগন্ত্ৱা তস্সা ইত্থিযা ৱা পুৰিসস্স ৱা হৰন্তো গৰুকং ফুসেতি সম্বন্ধো. এত্তাৱতা ‘‘পটিগ্গণ্হতি ৱীমংসতি পচ্চাহৰতী’’তি ৱুত্তং অঙ্গত্তযং সম্পাদিতং হোতি. ইমায তিৱঙ্গসম্পত্তিযা সঙ্ঘাদিসেসো, ইতো যেহি কেহিচি দ্ৱীহি অঙ্গেহি থুল্লচ্চযং, একেন দুক্কটং. যক্খীপেতীপণ্ডকেসু অঙ্গত্তযেনপি থুল্লচ্চযমেৱ, একেন ৱা দ্ৱীহি ৱা দুক্কটন্তি.

সঞ্চৰিত্তসিক্খাপদং পঞ্চমং.

২৪. ইদানি কুটিকাৰসিক্খাপদং আৱি কাতুং ‘‘সংযাচিতপৰিক্খাৰ’’ন্তিআদি আৰদ্ধং. তত্ৰাযং সঙ্খেপত্থো – ‘‘ৱাসিং দেথ, ফৰসুং দেথা’’তিআদিনা সযং পৱত্তিতযাচনায গহিতপৰিক্খাৰং সংযাচিতপৰিক্খাৰং পদভাজনে ৱুত্তনযেন সঙ্ঘং তিক্খত্তুং যাচিত্ৱা লদ্ধভিক্খূহি ৱা সঙ্ঘেনেৱ ৱা তত্থ গন্ত্ৱা সাৰম্ভানাৰম্ভসপৰিক্কমনাপৰিক্কমনভাৱং ঞত্ৱা অদেসিতৱত্থুকং ‘‘কুটি নাম উল্লিত্তা ৱা হোতি অৱলিত্তা ৱা উল্লিত্তাৱলিত্তা ৱা’’তি (পাৰা. ৩৪৯) এৱং ৱুত্তলক্খণং কুটিং. ‘‘তত্ৰিদং পমাণং, দীঘসো দ্ৱাদস ৱিদত্থিযো সুগতৱিদত্থিযা, তিৰিযং সত্তন্তৰা’’তি (পাৰা. ৩৪৮) এৱং ৱুত্তপমাণাতিক্কন্তং, ‘‘ময্হং ৱাসাগাৰং এসা’’তি এৱং অত্তা উদ্দেসো এতিস্সাতি অত্তুদ্দেসা, তং অত্তুদ্দেসং কত্ৱা গৰুং সঙ্ঘাদিসেসং ফুসেতি সম্বন্ধো. অযং পনেত্থ ৱিনিচ্ছযো – অদেসিতৱত্থুকং পমাণাতিক্কন্তং কুন্থকিপিল্লিকাদীনং আসযে কতত্তা সাৰম্ভং দ্ৱীহি বলীবদ্দেহি যুত্তেন সকটেন গন্তুং অসক্কুণেয্যতায অপৰিক্কমনং উল্লিত্তাদিভেদং কুটিং অত্তনো ৱসনত্থায কৰোন্তো ৱা কাৰাপেন্তো ৱা ‘‘ইদানি নিট্ঠানং গমিস্সতী’’তি পঠমপিণ্ডদানে থুল্লচ্চযং, দুতিযপিণ্ডদানেন লেপে ঘটিতে দ্ৱে চ সঙ্ঘাদিসেসে দ্ৱে চ দুক্কটানি, সচে দেসিতৱত্থুকাযেৱ ৱা পমাণাতিক্কন্তাযেৱ ৱা হোতি, একং সঙ্ঘাদিসেসং দ্ৱে চ দুক্কটানি আপজ্জতীতি.

কুটিকাৰসিক্খাপদং ছট্ঠং.

২৫. ইদানি ৱিহাৰকাৰসিক্খাপদং দস্সেতুং ‘‘মহল্লক’’ন্তিআদি আৰদ্ধং. তত্থ মহল্লকন্তি সস্সামিকভাৱেন সংযাচিতকুটিতো মহন্তভাৱো এতস্স অত্থি, যস্মা ৱা ৱত্থুং দেসাপেত্ৱা পমাণাতিক্কমেনাপি কাতুং ৱট্টতি, তস্মা পমাণমহন্ততাযপি মহল্লকো, তং মহল্লকং ৱিহাৰং ৱা কত্ৱাতি অত্থো. এত্থ পন অদেসিতৱত্থুকভাৱেন একো সঙ্ঘাদিসেসো, সেসং অনন্তৰসদিসমেৱ. ইধ চ তত্থ চ ৱাসাগাৰং ঠপেত্ৱা উপোসথাগাৰং ৱা জন্তাঘৰং ৱা অগ্গিসালং ৱা ভৱিস্সতীতি এৱমাদিনা নযেন কৰোন্তস্স অনাপত্তি.

ৱিহাৰকাৰসিক্খাপদং সত্তমং.

২৬. ইদানি অমূলকসিক্খাপদং পকাসেতুং ‘‘অমূলকেনা’’তিআদি আৰদ্ধং. তত্থ অমূলকেনাতি যং চোদকেন চুদিতকম্হি পুগ্গলে অদিট্ঠং অসুতং অপৰিসঙ্কিতং, ইদং এতেসং দস্সনসৱনপৰিসঙ্কাসঙ্খাতানং মূলানং অভাৱতো অমূলকং, তেন অমূলকেন ৱত্থুনাতি সম্বন্ধো. তত্থ অদিট্ঠং নাম অত্তনো পসাদচক্খুনা ৱা দিব্বচক্খুনা ৱা অদিট্ঠং. অসুতং নাম তথেৱ কেনচি ৱুচ্চমানং ন সুতং. অপৰিসঙ্কিতং নাম চিত্তেন অপৰিসঙ্কিতং, তং পন দিট্ঠসুতমুতৱসেন তিৱিধং. তত্থ ভিক্খুঞ্চ মাতুগামঞ্চ তথাৰূপে ঠানে দিস্ৱা ‘‘অদ্ধা ইমেহি কত’’ন্তি ৱা ‘‘কৰিস্সন্তী’’তি ৱা পৰিসঙ্কতি, ইদং দিট্ঠপৰিসঙ্কিতং নাম. অন্ধকাৰে পটিচ্ছন্নোকাসে ৱা ভিক্খুস্স চ মাতুগামস্স চ ৱচনং সুত্ৱা দুতিযস্স অত্থিভাৱং অজানন্তো পুব্বে ৱুত্তনযেন পৰিসঙ্কতি, ইদং সুতপৰিসঙ্কিতং নাম. ধুত্তেহি ইত্থীহি সদ্ধিং পচ্চন্তৱিহাৰেসু পুপ্ফগন্ধসুৰাদীহি অনুভৱিত্ৱা গতট্ঠানং দিস্ৱা ‘‘কেন নু খো ইদং কত’’ন্তি ৱীমংসন্তো তত্ৰ কেনচি ভিক্খুনা গন্ধাদীহি পূজা কতা হোতি, ভেসজ্জত্থায অৰিট্ঠং ৱা পীতং, সো তস্স গন্ধং ঘাযিত্ৱা ‘‘অযং সো ভৱিস্সতী’’তি পৰিসঙ্কতি, ইদং মুতপৰিসঙ্কিতং নাম. এৱং তিৱিধায পৰিসঙ্কায অভাৱেন অপৰিসঙ্কিতন্তি অত্থো.

চোদেন্তোতি ‘‘পাৰাজিকং ধম্মং আপন্নোসি, অস্সমণোসি, অসক্যপুত্তিযোসী’’তিআদীহি ৱচনেহি সযং চোদেন্তোতি অত্থো. এৱং চোদেন্তস্স ৱাচায ৱাচায সঙ্ঘাদিসেসো. চোদাপেন্তো ৱাতি অত্তনা তস্স সমীপে ঠত্ৱা অঞ্ঞং ভিক্খুং আণাপেত্ৱা চোদাপেন্তো তস্স আণত্তস্স ৱাচায ৱাচায গৰুং ফুসেতি অত্থো. অথ সোপি চাৱনাধিপ্পাযেন ‘‘মযাপি দিট্ঠং অত্থী’’তিআদিনা নযেন চোদেতি, দ্ৱিন্নম্পি ৱাচায আপত্তি. ৱত্থুনা অন্তিমেন চাতি ভিক্খুনো অনুৰূপেসু একূনৱীসতিযা পাৰাজিকেসু অঞ্ঞতৰেনাতি অত্থো. চাৱেতুন্তি ব্ৰহ্মচৰিযা চাৱেতুং, যো সুদ্ধং ৱা অসুদ্ধং ৱা কতূপসম্পদং পুগ্গলং সুদ্ধদিট্ঠিকো সমানো চাৱনাধিপ্পাযেন চোদেতি ৱা চোদাপেতি ৱা, তস্স সঙ্ঘাদিসেসোতি অধিপ্পাযো. সুণমানন্তি ইমিনা পৰম্মুখা দূতেন ৱা পণ্ণেন ৱা চোদেতি. চোদেন্তস্স ন ৰুহতীতি দীপিতং হোতি. পৰম্মুখা পন সত্তহি আপত্তিক্খন্ধেহি ৱদন্তস্স দুক্কটং.

অমূলকসিক্খাপদং অট্ঠমং.

২৭. ইদানি অঞ্ঞভাগিযসিক্খাপদং দস্সেতুং ‘‘অঞ্ঞস্স কিৰিয’’ন্তিআদিমাহ. তত্থ অঞ্ঞস্স কিৰিযন্তি অঞ্ঞস্স খত্তিযাদিজাতিকস্স পাৰাজিকস্স ৱীতিক্কমসঙ্খাতং কিৰিযং দিস্ৱাতি সম্বন্ধো. তেন লেসেনাতি ‘‘দস লেসা জাতিলেসো নামলেসো গোত্তলেসো লিঙ্গলেসো আপত্তিলেসো পত্তলেসো চীৱৰলেসো উপজ্ঝাযলেসো আচৰিযলেসো সেনাসনলেসো’’তি (পাৰা. ৩৯৪) এৱং ৱুত্তেসু দসসু লেসেসু যো তস্মিং পুগ্গলে দিস্সতি, তেন লেসেন তদঞ্ঞং পুগ্গলং ব্ৰহ্মচৰিযা চাৱেতুং অন্তিমৱত্থুনা চোদেন্তো গৰুকং ফুসেতি অত্থো. তত্থ অঞ্ঞম্পি ৱত্থুং লিস্সতি সিলিস্সতি ৱোহাৰমত্তেনেৱ ঈসকং অল্লীযতীতি লেসো, জাতিযেৱ লেসো জাতিলেসো. এস নযো সেসপদেসুপি. লেসেন চোদেন্তো কথং চোদেতি? অঞ্ঞো খত্তিযজাতিকো ইমিনা চোদকেন পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো দিট্ঠো হোতি, সো অঞ্ঞং অত্তনো ৱেৰিং খত্তিযজাতিকং ভিক্খুং পস্সিত্ৱা তং খত্তিযজাতিলেসং গহেত্ৱা এৱং চোদেতি ‘‘খত্তিযো মযা দিট্ঠো পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপজ্জন্তো, ত্ৱম্পি খত্তিযো পাৰাজিকং ধম্মং আপন্নোসী’’তি ৱা ‘‘সো ত্ৱং খত্তিযো, নাঞ্ঞো, পাৰাজিকং ধম্মং অজ্ঝাপন্নোসী’’তি ৱা চোদেতি. এৱং নামলেসাদযোপি ৱেদিতব্বা.

অঞ্ঞভাগিযসিক্খাপদং নৱমং.

২৮. এত্তাৱতা ‘‘গৰুকা নৱা’’তি উদ্দিট্ঠে ৱিত্থাৰতো দস্সেত্ৱা ইদানি তেসু আপন্নেসু পটিপজ্জনাকাৰং দস্সেতুং ‘‘ছাদেতি জানমাপন্ন’’ন্তিআদি ৱুত্তং. তস্সাযং পিণ্ডত্থো – যো ভিক্খু ‘‘অযং ইত্থন্নামা আপত্তী’’তি আপত্তিৱসেন ৱা ‘‘ইদং ভিক্খূনং ন ৱট্টতী’’তি এৱং ৱত্থুৱসেন ৱা জানমাপন্নং আপত্তিং যাৱ ছাদেতি, তাৱ তেন ভিক্খুনা অকামা পৰিৱাসো ৱসিতব্বোতি. চৰেয্যাতি মানত্তং সমাদায ৱসেয্য. কিত্তকং দিৱসন্তি চে? ছ ৰত্তিযো. মানত্তৱাসো পন সঙ্ঘেযেৱ, ন গণে, ন পুগ্গলে, তেন ৱুত্তং ‘‘সঙ্ঘে’’তি. পৰিৱুত্থোতি ‘‘তযো খো উপালি পাৰিৱাসিকস্স ভিক্খুনো ৰত্তিচ্ছেদা সহৱাসো ৱিপ্পৱাসো অনাৰোচনা’’তি (চূড়ৱ. ৮৩) এৱং ৱুত্তং ৰত্তিচ্ছেদং অকত্ৱা পৰিৱুত্থোতি অত্থো. তত্থ সহৱাসোতি পকতত্তেন ভিক্খুনা সদ্ধিং একচ্ছন্নে উদকপাতট্ঠানব্ভন্তৰে ৱাসো. ৱিপ্পৱাসো নাম অঞ্ঞং পকতত্তং ভিক্খুং ৱিনা ৱাসো. অনাৰোচনাতি আগন্তুকাদীনং অনাৰোচনা. এতেসু তীসু একেনাপি ৰত্তিচ্ছেদো হোতি এৱ. এত্থ পন উপচাৰসীমগতানং আৰোচেতব্বং, ন বহি ঠিতানং, বহি ঠিতানম্পি সচে সদ্দং সুণাতি, পস্সতি, দূৰং ৱা গন্ত্ৱা আৰোচেতব্বমেৱ, অনাৰোচেন্তস্স ৰত্তিচ্ছেদো চেৱ ৱত্তভেদে দুক্কটঞ্চ হোতি. অজানন্তস্সেৱ উপচাৰসীমং পৱিসিত্ৱা গচ্ছন্তি চে, ৰত্তিচ্ছেদোৱ হোতি, ন ৱত্তভেদো.

চিণ্ণমানত্তন্তি ‘‘চত্তাৰো খো, উপালি, মানত্তচাৰিকস্স ভিক্খুনো ৰত্তিচ্ছেদা সহৱাসো ৱিপ্পৱাসো অনাৰোচনা ঊনে গণে চৰণ’’ন্তি (চূড়ৱ. ৯২) এৱং ৱুত্তং ৰত্তিচ্ছেদং অকত্ৱা চিণ্ণমানত্তং পৰিনিট্ঠিতমানত্তন্তি অত্থো. এত্থ পন সহৱাসাদযো পৰিৱাসে ৱুত্তপ্পকাৰা এৱ. ‘‘ঊনে গণে চৰণ’’ন্তি এত্থ গণো চত্তাৰো ৱা অতিৰেকা ৱা ভিক্খূ, তস্মা সচেপি তীহি ভিক্খূহি সদ্ধিং ৱসতি, ৰত্তিচ্ছেদো হোতিযেৱ, ‘‘সচে পন তেন তেসং অত্থিভাৱং দিস্ৱা আৰোচিতে পক্কমন্তি, ঊনে গণে চৰণদোসো ন হোতী’’তি (চূড়ৱ. অট্ঠ. ৯৭) অট্ঠকথাসু ৱুত্তং কিৰ. অব্ভেয্যাতি তং ভিক্খুং ৱীসতিগণো সঙ্ঘো অব্ভেয্য সম্পটিচ্ছেয্য, অব্ভানকম্মৱসেন ওসাৰেয্যাতি অত্থো. সচে একেনপি ঊনো ৱীসতিগণো ভিক্খুসঙ্ঘো তং ভিক্খুং অব্ভেয্য, সো চ ভিক্খু ন অব্ভিতো, তে চ ভিক্খূ গাৰয্হা, দুক্কটং আপজ্জন্তীতি অত্থো.

২৯. ইদানি যথা ছাদিতা আপত্তি ছন্না হোতি, তং পকাৰং দস্সেতুং ‘‘আপত্তী’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থাযং পদযোজনা – আপত্তিতা চ অনুক্খিত্ততা চ অনন্তৰাযতা চ পহুত্ততা চ আপত্তিনুক্খিত্তঅনন্তৰাযপহুত্ততাযো, এতাসু চতূসু তথাসঞ্ঞিতা চ ছাদেতুকামো হুত্ৱা ছাদনা চাতি এৱং দসহঙ্গেহি অৰুণুগ্গমম্হি ছন্না হোতীতি. এত্থ পন আপত্তিআদীসু চতূসু আপত্তিসঞ্ঞিতা চ অনুক্খিত্তসঞ্ঞিতা চ অনন্তৰাযসঞ্ঞিতা চ পহুত্তসঞ্ঞিতা চাতি এৱং সঞ্ঞাৱসেন যোজেত্ৱা অট্ঠঙ্গানি গহেতব্বানি, ছাদেতুকামোতি ইদমেকং, ছাদনাতি ইদমেকন্তি এৱং দস.

এতেসু পন আদিতো পট্ঠায অযং ৱিনিচ্ছযো – ‘‘আপত্তি চ হোতি আপত্তিসঞ্ঞী চা’’তি এত্থ যং আপন্নো, সা তেৰসন্নং অঞ্ঞতৰা হোতি, সোপি চ তত্থ গৰুকাপত্তিসঞ্ঞীযেৱ হুত্ৱা জানন্তো ছাদেতি, ছন্না হোতি. সচে তত্থ অনাপত্তিসঞ্ঞী ৱা অঞ্ঞাপত্তিসঞ্ঞী ৱা ৱেমতিকো ৱা হোতি, অচ্ছন্নাৱ হোতি. তিৱিধং পন উক্খেপনীযকম্মং, তেন অকতো অনুক্খিত্তো. সো চে পকতত্তসঞ্ঞী হুত্ৱা ছাদেতি, ছন্না হোতি. সচে অপকতত্তসঞ্ঞী ছাদেতি, অচ্ছন্না হোতি. অপকতত্তেন পন পকতত্তসঞ্ঞিনাপি অপকতত্তসঞ্ঞিনাপি ছাদিতং অচ্ছাদিতমেৱ হোতীতি. অনন্তৰাযিকোতি যস্স দসসু ৰাজচোৰঅগ্গিউদকমনুস্সামনুস্সৱাড়সৰীসপজীৱিতব্ৰহ্মচৰিযন্তৰাযেসুপি একোপি নত্থি, সো চে অনন্তৰাযিকসঞ্ঞী হুত্ৱা ছাদেতি, ছন্না হোতি. সচে সো অন্ধকাৰভীৰুকো অনন্তৰাযে এৱ ৱাড়াদিঅন্তৰাযসঞ্ঞী হুত্ৱা ছাদেতি, অচ্ছন্নাৱ হোতি. পহূতি যো সক্কোতি সভাগভিক্খুনো সমীপং গন্তুঞ্চেৱ আৰোচিতুঞ্চ, সো চে পহুসঞ্ঞী হুত্ৱা ছাদেতি, ছন্না হোতি. যো পন অপহু হুত্ৱা পহুসঞ্ঞী, পহু ৱা অপহুসঞ্ঞী হুত্ৱা ছাদেতি, অচ্ছন্নাৱ হোতীতি.

অৰুণুগ্গমম্হীতি এত্থ পুৰেভত্তং ৱা আপত্তিং আপন্নো হোতি পচ্ছাভত্তং ৱা, যাৱ অৰুণং ন উগ্গচ্ছতি, তাৱ আৰোচেতব্বা. সচে পন অৰুণব্ভন্তৰে সতক্খত্তুম্পি ছাদেতুকামতা উপ্পজ্জতি, অচ্ছন্নাৱ হোতি. আৰোচেন্তো পন সভাগসঙ্ঘাদিসেসং আপন্নস্স আৰোচেতুং ন ৱট্টতি. সচে আৰোচেতি, আপত্তি পন আৱিকতা হোতি, আৰোচনপচ্চযা পন অঞ্ঞং দুক্কটং আপত্তিং আপজ্জতি. ইমিনা অঞ্ঞম্পি ৱত্থুসভাগাপত্তিং আৰোচেতুং ন ৱট্টতীতি দীপিতো হোতি. আৰোচেন্তেন পন ‘‘অহং তৱ সন্তিকে একং আপত্তিং আৱি কৰোমী’’তি ৱা ‘‘আচিক্খামী’’তি ৱা ‘‘আৰোচেমী’’তি ৱা ‘‘একং আপত্তিং আপন্নভাৱং জানাহী’’তি ৱা ‘‘একং গৰুকাপত্তিং আৱি কৰোমী’’তি ৱা আদিনা নযেন ৱত্তব্বং, এত্তাৱতা অচ্ছন্নাৱ হোতি. সচে ‘‘লহুকাপত্তিং আৰোচেমী’’তি ৱদতি, ছন্নাৱ হোতীতি. সঙ্ঘাদিসেসৱিনিচ্ছযো.

সঙ্ঘাদিসেসনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.