সেখিযকণ্ডো
১. পৰিমণ্ডলসিক্খাপদৱণ্ণনা
সেখিযেসু পঠমে পৰিমণ্ডলন্তি সমন্ততো মণ্ডলং. সিক্খা কৰণীযাতি ‘‘এৱং নিৱাসেস্সামী’’তি আৰামেপি অন্তৰঘৰেপি সব্বত্থ সিক্খা কাতব্বা, এত্থ চ যস্মা ৱত্তক্খন্ধকে ৱুত্তৱত্তানিপি সিক্খিতব্বত্তা সেখিযানেৱ হোন্তি, তস্মা পাৰাজিকাদীসু ৱিয পৰিচ্ছেদো ন কতো. চাৰিত্তৱিনযদস্সনত্থঞ্চ ‘‘যো পন ভিক্খু ওলম্বেন্তো নিৱাসেয্য, দুক্কট’’ন্তি এৱং আপত্তিনামেন অৱত্ৱা ‘‘সিক্খা কৰণীযা’’তি এৱং সব্বসিক্খাপদেসু পাড়ি আৰোপিতা, পদভাজনে (পাচি. ৫৭৬) পন ‘‘আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি ৱুত্তত্তা সব্বত্থ অনাদৰিযকৰণে দুক্কটং ৱেদিতব্বং.
ইদানি পৰিমণ্ডলন্তি এত্থ নাভিমণ্ডলং পটিচ্ছাদেত্ৱা জাণুমণ্ডলস্স হেট্ঠা জঙ্ঘট্ঠিকতো পট্ঠায অট্ঠঙ্গুলমত্তং নিৱাসনং ওতাৰেত্ৱা নিৱাসেন্তেন পৰিমণ্ডলং নিৱত্থং নাম হোতি, এৱং অনিৱাসেত্ৱা অনাদৰিযেন পুৰতো ৱা পচ্ছতো ৱা ওলম্বেত্ৱা নিৱাসেন্তস্স দুক্কটং. ন কেৱলঞ্চ তস্সেৱ, যে চঞ্ঞে ‘‘তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা গিহিনিৱত্থং নিৱাসেন্তি, হত্থিসোণ্ডকং মচ্ছৱালকং চতুক্কণ্ণকং তালৱণ্টকং সতৱলিকং নিৱাসেন্তি, সংৱল্লিযং নিৱাসেন্তী’’তি খন্ধকে (চূড়ৱ. ২৮০) নিৱাসনদোসা ৱুত্তা, তথা নিৱাসেন্তস্সপি দুক্কটমেৱ.
তত্থ হত্থিসোণ্ডকং নাম নাভিমূলতো হত্থিসোণ্ডসণ্ঠানং ওলম্বকং কত্ৱা নিৱত্থং চোড়িকইত্থীনং নিৱাসনং ৱিয. মচ্ছৱালকং নাম একতোদসন্তং একতো পাসন্তং ওলম্বেত্ৱা নিৱত্থং. চতুক্কণ্ণকং নাম উপৰি দ্ৱে, হেট্ঠতো দ্ৱেতি এৱং চত্তাৰো কণ্ণে দস্সেত্ৱা নিৱত্থং. তালৱণ্টকং নাম তালৱণ্টাকাৰেন সাটকং ওলম্বেত্ৱা নিৱত্থং. সতৱলিকং নাম দীঘসাটকং অনেকক্খত্তুং ওভুজিত্ৱা ওৱট্টিকং কৰোন্তেন নিৱত্থং, ৱামদক্খিণপস্সেসু ৱা নিৰন্তৰং ৱলিযো দস্সেত্ৱা নিৱত্থং. সচে পন জাণুতো পট্ঠায একা ৱা দ্ৱে ৱা ৱলিযো পঞ্ঞাযন্তি, ৱট্টতি. সংৱল্লিযন্তি মল্লকম্মকাৰাদীহি ৱিয কচ্ছং বন্ধিত্ৱা নিৱত্থং. এৱং নিৱাসেতুং গিলানস্সাপি মগ্গপ্পটিপন্নস্সাপি ন ৱট্টতি. যম্পি মগ্গং গচ্ছন্তা একং ৱা দ্ৱে ৱা কণ্ণে উক্খিপিত্ৱা অন্তৰৱাসকস্স উপৰি লগ্গন্তি, অন্তো ৱা একং কাসাৱং তথা নিৱাসেত্ৱা বহি অপৰং নিৱাসেন্তি, সব্বং ন ৱট্টতি.
গিলানো পন অন্তোকাসাৱস্স ওৱট্টিকং দস্সেত্ৱা অপৰং উপৰি নিৱাসেতুং লভতি, অগিলানেন দ্ৱে নিৱাসেন্তেন সগুণং কত্ৱা নিৱাসেতব্বানি. ইতি ইমং খন্ধকে পটিক্খিত্তঞ্চ ওলম্বকঞ্চ সব্বং ৱিৱজ্জেত্ৱা ৱুত্তলক্খণসম্পন্নং নিব্বিকাৰং পৰিমণ্ডলং নিৱাসেতব্বং, তথা অনিৱাসেত্ৱা যংকিঞ্চি ৱিকাৰং কৰোন্তস্স দুক্কটং.
‘‘নিদানং পুগ্গলং ৱত্থু’’ন্তিআদিকে (কঙ্খা. অট্ঠ. পঠমপাৰাজিকৱণ্ণনা ) পন ৱিনিচ্ছযে সুৰুসুৰুকাৰকং কোসম্বিযং পঞ্ঞত্তং, সামিসেন হত্থেন পানীযথালকসসিত্থকপত্তধোৱনপটিসংযুত্তদ্ৱযং ভগ্গেসু সম্বহুলে ভিক্খূ আৰব্ভ, সেসানি সব্বানেৱ সাৱত্থিযং ছব্বগ্গিযে আৰব্ভ ওলম্বেত্ৱা নিৱাসনাদিৱত্থুস্মিং পঞ্ঞত্তানি. সূপোদনৱিঞ্ঞত্তিযং ধম্মদেসনাদীসু চ গিলানৱসেন একা অনুপঞ্ঞত্তি, সব্বানি সাধাৰণপঞ্ঞত্তিযো, অনাণত্তিকানি, সব্বেসু দুক্কটমেৱ, অঞ্ঞো আপত্তিভেদো নত্থি, ৱিপত্তিৱিচাৰণা ৱুত্তাযেৱ, সমুট্ঠানাদীনি সব্বেসং অৱসানে দস্সযিস্সাম. অনাপত্তিমত্তং পন অঙ্গঞ্চ সব্বত্থ ৱত্তব্বং, তযিদং ৱুচ্চতি. ইমস্মিং তাৱ সিক্খাপদে অসঞ্চিচ্চ, অস্সতিযা, অজানন্তস্স, গিলানস্স, আপদাসু, উম্মত্তকাদীনঞ্চ অনাপত্তি.
তত্থ অসঞ্চিচ্চাতি ‘‘অপৰিমণ্ডলং নিৱাসেস্সামী’’তি এৱং অসঞ্চিচ্চ, অথ খো ‘‘পৰিমণ্ডলংযেৱ নিৱাসেস্সামী’’তি ৱিৰজ্ঝিত্ৱা অপৰিমণ্ডলং নিৱাসেন্তস্স অনাপত্তি. অস্সতিযাতি অঞ্ঞাৱিহিতস্সাপি তথা নিৱাসেন্তস্স অনাপত্তি. অজানন্তস্সাতি পৰিমণ্ডলং নিৱাসেতুং অজানন্তস্স অনাপত্তি, অপিচ নিৱাসনৱত্তং উগ্গহেতব্বং. যো পন সুক্খজঙ্ঘো ৱা হোতি মহাপিণ্ডিকমংসো ৱা, তস্স সাৰুপ্পত্থায অট্ঠঙ্গুলাধিকম্পি ওতাৰেত্ৱা নিৱাসেতুং ৱট্টতি. গিলানস্সাতি যস্স জঙ্ঘায ৱা পাদে ৱা ৱণো হোতি, তস্স উক্খিপিত্ৱা ৱা ওতাৰেত্ৱা ৱা নিৱাসেতুং ৱট্টতি. আপদাসূতি ৱাড়া ৱা চোৰা ৱা অনুবন্ধন্তি, এৱৰূপাসু আপদাসু অনাপত্তি. উম্মত্তকাদযো ৱুত্তনযা এৱ. অনাদৰিযং, অনাপত্তিকাৰণাভাৱো, অপৰিমণ্ডলনিৱাসনন্তি ইমানেত্থ তীণি অঙ্গানি. যথা চেত্থ, এৱং সব্বত্থ পুৰিমানি দ্ৱে তত্থ তত্থ ৱুত্তপ্পটিপক্খকৰণঞ্চাতি তীণিযেৱ হোন্তি, তস্মা ইতো পৰং তানিপি অৱত্ৱা অনাপত্তিমত্তমেৱ ৱক্খামাতি.
২. দুতিযপৰিমণ্ডলসিক্খাপদৱণ্ণনা
দুতিযে ‘‘ন, ভিক্খৱে, গিহিপাৰুতং পাৰুপিতব্ব’’ন্তি (চূড়ৱ. ২৮০) এৱং পটিক্খিত্তং গিহিপাৰুতং অপাৰুপিত্ৱা উভো কণ্ণে সমং কত্ৱা পাৰুপনং পৰিমণ্ডলপাৰুপনং নাম, তত্থ যংকিঞ্চি সেতপটপাৰুতং পৰিব্বাজকপাৰুতং একসাটকপাৰুতং সুৰাসোণ্ডপাৰুতং অন্তেপুৰিকপাৰুতং মহাজেট্ঠপাৰুতং কুটিপ্পৱেসকপাৰুতং ব্ৰাহ্মণপাৰুতং পাড়িকাৰকপাৰুতন্তি এৱমাদি পৰিমণ্ডললক্খণতো অঞ্ঞথা পাৰুতং, সব্বমেতং গিহিপাৰুতং নাম. তস্মা যথা সেতপটা অড্ঢপালকনিগণ্ঠা পাৰুপন্তি, যথা চ একচ্চে পৰিব্বাজকা উৰং ৱিৱৰিত্ৱা দ্ৱীসু অংসকূটেসু পাৱুৰণং ঠপেন্তি, যথা চ একসাটকা মনুস্সা নিৱত্থসাটকস্স একেন অন্তেন পিট্ঠিং পাৰুপিত্ৱা উভো কণ্ণে উভোসু অংসকূটেসু ঠপেন্তি, যথা চ সুৰাসোণ্ডাদযো সাটকেন গীৱং পৰিক্খিপিত্ৱা উভো অন্তে উৰে ৱা ওলম্বেন্তি, পিট্ঠিযং ৱা খিপন্তি, যথা চ অন্তেপুৰিকাযো অক্খিতাৰকমত্তং দস্সেত্ৱা ওগুণ্ঠিতং পাৰুপন্তি, যথা চ মহাজেট্ঠা দীঘসাটকং নিৱাসেত্ৱা তস্সেৱ একেনন্তেন সকলসৰীৰং পাৰুপন্তি, যথা চ কস্সকা খেত্তকুটিং পৱিসন্তা সাটকং পলিৱেঠেত্ৱা উপকচ্ছকে পক্খিপিত্ৱা তস্সেৱ একেনন্তেন সৰীৰং পাৰুপন্তি, যথা চ ব্ৰাহ্মণা উভিন্নং উপকচ্ছকানং অন্তৰে সাটকং পৱেসেত্ৱা অংসকূটেসু পক্খিপন্তি, যথা চ পাড়িকাৰকো ভিক্খু একংসপাৰুপনেন পাৰুতং ৱামবাহুং ৱিৱৰিত্ৱা চীৱৰং অংসকূটে আৰোপেতি, এৱং অপাৰুপিত্ৱা সব্বেপি এতে, অঞ্ঞে চ এৱৰূপে পাৰুপনদোসে ৱজ্জেত্ৱা নিব্বিকাৰং পৰিমণ্ডলং পাৰুপিতব্বং. তথা অপাৰুপিত্ৱা আৰামে ৱা অন্তৰঘৰে ৱা অনাদৰেন যংকিঞ্চি ৱিকাৰং কৰোন্তস্স দুক্কটং, অনাপত্তি পুৰিমসদিসাযেৱ, যথা চেত্থ, এৱং সব্বত্থ. যত্থ পন ৱিসেসো ভৱিস্সতি, তত্থ ৱক্খামাতি.
৩-৪. সুপ্পটিচ্ছন্নসিক্খাপদৱণ্ণনা
ততিযে সুপ্পটিচ্ছন্নোতি সুট্ঠু পটিচ্ছন্নো, গণ্ঠিকং পটিমুঞ্চিত্ৱা অনুৱাতন্তেন গীৱং পটিচ্ছাদেত্ৱা উভো কণ্ণে সমং কত্ৱা পটিসঙ্ঘৰিত্ৱা যাৱ মণিবন্ধং পটিচ্ছাদেত্ৱা অন্তৰঘৰে গমিস্সামীতি অত্থো, তথা অকত্ৱা পন জাণুং ৱা উৰং ৱা ৱিৱৰিত্ৱা গচ্ছন্তস্স দুক্কটং.
চতুত্থে গলৱাটকতো পট্ঠায সীসং, মণিবন্ধতো পট্ঠায হত্থে, পিণ্ডিকমংসতো পট্ঠায পাদে ৱিৱৰিত্ৱা সেসং ছাদেত্ৱা নিসিন্নো সুপ্পটিচ্ছন্নো নাম হোতি, এত্থ পন ৱাসূপগতস্স অনাপত্তি.
৫-৬. সুসংৱুতসিক্খাপদৱণ্ণনা
পঞ্চমে সুসংৱুতোতি হত্থং ৱা পাদং ৱা অকীড়াপেন্তো সুৱিনীতোতি অত্থো. ছট্ঠেপি এসেৱ নযো.
৭-৮. ওক্খিত্তচক্খুসিক্খাপদৱণ্ণনা
সত্তমে ওক্খিত্তচক্খূতি হেট্ঠা খিত্তচক্খু হুত্ৱা পুৰতো যুগমত্তং ভূমিভাগং পেক্খমানো, একস্মিং পন ঠানে ঠত্ৱা হত্থিঅস্সাদিপৰিস্সযাভাৱং ওলোকেতুং ৱট্টতি. অট্ঠমেপি এসেৱ নযো.
৯-১০. উক্খিত্তকসিক্খাপদৱণ্ণনা
নৱমে উক্খিত্তকাযাতি উক্খেপেন, ইত্থম্ভূতলক্খণে কৰণৱচনং, একতো ৱা উভতো ৱা উক্খিত্তচীৱৰো হুত্ৱাতি অত্থো, অন্তো ইন্দখীলতো পট্ঠায এৱং ন গন্তব্বং.
দসমে নিসিন্নকালে ধমকৰণং নীহৰন্তেনাপি চীৱৰং অনুক্খিপিত্ৱাৱ নীহৰিতব্বং, ৱাসূপগতস্স পন অনাপত্তি.
১১-১২. উজ্জগ্ঘিকসিক্খাপদৱণ্ণনা
একাদসমে উজ্জগ্ঘিকাযাতি মহাহসিতং হসন্তোতি অত্থো. ইধাপি হি ইত্থম্ভূতলক্খণেযেৱ কৰণৱচনং.
দ্ৱাদসমেপি এসেৱ নযো. উভযত্থ হসনীযস্মিং ৱত্থুস্মিং মিহিতমত্তং কৰোন্তস্স অনাপত্তি.
১৩-১৪. উচ্চসদ্দসিক্খাপদৱণ্ণনা
তেৰসমে অপ্পসদ্দোতি ন উচ্চাসদ্দমহাসদ্দো হুত্ৱা. চুদ্দসমেপি এসেৱ নযো. অযং পনেত্থ অপ্পসদ্দতাপৰিচ্ছেদো – সচে দ্ৱাদসহত্থে গেহে আদিম্হি সঙ্ঘত্থেৰো, মজ্ঝে দুতিযত্থেৰো, অন্তে ততিযত্থেৰোতি এৱং নিসিন্নেসু যং সঙ্ঘত্থেৰো দুতিযত্থেৰেন সদ্ধিং মন্তেতি, দুতিযত্থেৰো চ তস্স সদ্দং সুণাতি, কথঞ্চ ৱৱত্থপেতি. ততিযত্থেৰো পন সদ্দমেৱ সুণাতি, কথং ন ৱৱত্থপেতি, এত্তাৱতা অপ্পসদ্দো হোতি. সচে পন ততিযত্থেৰো কথঞ্চ ৱৱত্থপেতি, মহাসদ্দো নাম হোতি.
১৫…পে…২০. কাযপ্পচালকাদিসিক্খাপদৱণ্ণনা
ইতো পৰেসু ছসু কাযপ্পচালকন্তি কাযং চালেত্ৱা চালেত্ৱা, এস নযো সব্বত্থ. তস্মা কাযাদীনি পগ্গহেত্ৱা নিচ্চলানি উজুকানি ঠপেত্ৱা গন্তব্বঞ্চেৱ নিসীদিতব্বঞ্চ, নিসীদনপ্পটিসংযুত্তেসু তীসু ৱাসূপগতস্স অনাপত্তি.
২১-২২. খম্ভকতসিক্খাপদৱণ্ণনা
একৱীসদ্ৱাৱীসেসু খম্ভকতোতি কটিযং হত্থং ঠপেত্ৱা কতখম্ভো.
২৩-২৪. ওগুণ্ঠিতসিক্খাপদৱণ্ণনা
তেৱীসচতুৱীসেসু ওগুণ্ঠিতোতি সসীসং পাৰুতো.
২৫. উক্কুটিকসিক্খাপদৱণ্ণনা
পঞ্চৱীসে উক্কুটিকা ৱুচ্চতি পণ্হিযো উক্খিপিত্ৱা অগ্গপাদেহেৱ, অগ্গপাদে ৱা উক্খিপিত্ৱা পণ্হীহিযেৱ ভূমিযং ফুসন্তস্স গমনং, কৰণৱচনং পনেত্থ ৱুত্তলক্খণমেৱ.
২৬. পল্লত্থিকসিক্খাপদৱণ্ণনা
ছব্বীসে ন পল্লত্থিকাযাতি হত্থপল্লত্থিকায ৱা দুস্সপল্লত্থিকায ৱা ন নিসীদিতব্বং. অনাদৰেন নিসীদন্তস্স দুক্কটং, ৱাসূপগতস্স পন ইধাপি পুৰিমেসু চ দ্ৱাৱীসচতুৱীসেসু অনাপত্তি.
ছব্বীসতিসাৰুপ্পসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২৭. সক্কচ্চপটিগ্গহণসিক্খাপদৱণ্ণনা
ভোজনপ্পটিসংযুত্তেসু পঠমে সক্কচ্চন্তি সতিং উপট্ঠাপেত্ৱা.
২৮. পত্তসঞ্ঞীপটিগ্গহণসিক্খাপদৱণ্ণনা
দুতিযে পত্তে সঞ্ঞা পত্তসঞ্ঞা, সা অস্স অত্থীতি পত্তসঞ্ঞী, অত্তনো ভাজনে উপনিবদ্ধসঞ্ঞী হুত্ৱাতি অত্থো.
২৯. সমসূপকপটিগ্গহণসিক্খাপদৱণ্ণনা
ততিযে সমসূপকো নাম যত্থ মুগ্গমাসেহি ৱা কুলত্থাদীহি ৱা কতো হত্থহাৰিযো সূপো ভত্তস্স চতুত্থভাগপ্পমাণো হোতি, ততো হি অধিকং গণ্হন্তস্স দুক্কটং. ঠপেত্ৱা পন সূপং অৱসেসা সব্বাপি সূপেয্যব্যঞ্জনৱিকতি ৰসৰসো নাম হোতি, তস্মিং ৰসৰসে, ঞাতকানং ৱা পৱাৰিতানং ৱা অঞ্ঞস্সত্থায ৱা অত্তনো ধনেন ৱা ইধ অনাপত্তি.
৩০…পে…৩২. সমতিত্তিকসিক্খাপদৱণ্ণনা
চতুত্থে সমতিত্তিকন্তি সমপুণ্ণং সমভৰিতং অধিট্ঠানুপগপত্তস্স অন্তোমুখৱট্টিলেখং অনতিক্কমিত্ৱা ৰচিতং. পিণ্ডপাতন্তি যংকিঞ্চি যাৱকালিকং. অনধিট্ঠানুপগে পন যাৱকালিকং যামকালিকাদীনি চ যত্থকত্থচি থূপীকতানিপি ৱট্টন্তি, যং পন দ্ৱীসু পত্তেসু গহেত্ৱা একং পূৰেত্ৱা ৱিহাৰং হৰতি, যং ৱা পক্খিপিযমানং পূৱউচ্ছুক্খণ্ডফলাফলাদি হেট্ঠা ওৰোহতি, তক্কোলৱটংসকাদযো ৱা উপৰি ঠপেত্ৱা দিয্যন্তি, যঞ্চ পণ্ণে ৱা থালকে ৱা পক্খিপিত্ৱা পত্তমত্থকে ঠপিতং হোতি, ন তং থূপীকতং নাম, তস্মা তং সব্বং ৱট্টতি. ইধ পন গিলানস্সাপি অনাপত্তি নত্থি, তস্মা তেনপি সমতিত্তিকোযেৱ গহেতব্বো. সব্বত্থ পন পটিগ্গহেতুমেৱ ন ৱট্টতি, পটিগ্গহিতং পন সুপ্পটিগ্গহিতং পৰিভুঞ্জিতুং ৱট্টতি. পঞ্চমছট্ঠানি ৱুত্তনযানেৱ.
৩৩-৩৪. সপদানসিক্খাপদৱণ্ণনা
সত্তমে সপদানন্তি তত্থ তত্থ ওধিং অকত্ৱা অনুপটিপাটিযা. যো পন অঞ্ঞেসং ৱা দেন্তো, অঞ্ঞভাজনে ৱা আকিৰন্তো ততো ততো ওমসতি, তস্স, উত্তৰিভঙ্গঞ্চ উপ্পটিপাটিযা গণ্হন্তস্সাপি ইধ অনাপত্তি. অট্ঠমং ৱুত্তনযমেৱ.
৩৫. থূপকতসিক্খাপদৱণ্ণনা
নৱমে থূপকতোতি মত্থকতো ৱেমজ্ঝতোতি অত্থো. যো পন পৰিত্তকে সেসে একতো সঙ্কড্ঢিত্ৱা ওমদ্দিত্ৱা ভুঞ্জতি, তস্সাপি অনাপত্তি.
৩৬. ওদনপ্পটিচ্ছাদনসিক্খাপদৱণ্ণনা
দসমে যস্স ভত্তসামিকা মাঘাতসমযাদীসু ব্যঞ্জনং পটিচ্ছাদেত্ৱা দেন্তি, যো চ ন ভিয্যোকম্যতায পটিচ্ছাদেতি, তেসং অনাপত্তি, গিলানস্স পন অনাগতত্তা আপত্তিযেৱ.
৩৭. সূপোদনৱিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদৱণ্ণনা
একাদসমে ঞাতকানং ৱা পৱাৰিতানং ৱা অঞ্ঞস্সত্থায অত্তনো ধনেনাতি ইদং অনাপত্তিযং অধিকং.
৩৮. উজ্ঝানসঞ্ঞীসিক্খাপদৱণ্ণনা
দ্ৱাদসমে উজ্ঝানে সঞ্ঞা উজ্ঝানসঞ্ঞা, সা অস্স অত্থীতি উজ্ঝানসঞ্ঞী. ইধাপি গিলানো ন মুচ্চতি, ‘‘দস্সামী’’তি ৱা, ‘‘দাপেস্সামী’’তি ৱা ওলোকেন্তস্স পন, ন উজ্ঝানসঞ্ঞিস্স চ অনাপত্তি.
৩৯. কবড়সিক্খাপদৱণ্ণনা
তেৰসমে নাতিমহন্তন্তি মযূৰণ্ডং অতিমহন্তং, কুক্কুটণ্ডং অতিখুদ্দকং, তেসং ৱেমজ্ঝপ্পমাণং. মূলখাদনীযাদিভেদে পন সব্বখজ্জকে ফলাফলে চ অনাপত্তি.
৪০. আলোপসিক্খাপদৱণ্ণনা
চুদ্দসমে পৰিমণ্ডলন্তি অদীঘং. ইধ পন খজ্জকফলাফলেহি সদ্ধিং উত্তৰিভঙ্গেপি অনাপত্তি.
৪১-৪২. অনাহটসিক্খাপদৱণ্ণনা
পন্নৰসমে অনাহটেতি অনাহৰিতে, মুখদ্ৱাৰং অসম্পত্তেতি অত্থো. সোড়সমে সব্বহত্থন্তি সকলং হত্থং.
৪৩. সকবড়সিক্খাপদৱণ্ণনা
সত্তৰসমে সকবড়েনাতি এত্থ যত্তকেন ৱচনং অপৰিপুণ্ণং হোতি, তত্তকে সতি কথেন্তস্স আপত্তি. যো পন ধম্মং কথেন্তো হৰিটকাদীনি মুখে পক্খিপিত্ৱা কথেতি, যত্তকেন ৱচনং অপৰিপুণ্ণং ন হোতি, তত্তকে মুখম্হি সতি ৱট্টতি.
৪৪. পিণ্ডুক্খেপকসিক্খাপদৱণ্ণনা
অট্ঠাৰসমে পিণ্ডুক্খেপকন্তি পিণ্ডং উক্খিপিত্ৱা উক্খিপিত্ৱা, ইধাপি খজ্জকফলাফলেসু অনাপত্তি.
৪৫. কবড়াৱচ্ছেদকসিক্খাপদৱণ্ণনা
একূনৱীসতিমে কবড়াৱচ্ছেদকন্তি কবড়ং অৱচ্ছিন্দিত্ৱা অৱচ্ছিন্দিত্ৱা, ইধ খজ্জকফলাফলেহি সদ্ধিং উত্তৰিভঙ্গেপি অনাপত্তি.
৪৬. অৱগণ্ডকাৰকসিক্খাপদৱণ্ণনা
ৱীসতিমে অৱগণ্ডকাৰকন্তি মক্কটো ৱিয গণ্ডে কত্ৱা কত্ৱা, ইধ ফলাফলমত্তকে অনাপত্তি.
৪৭. হত্থনিদ্ধুনকসিক্খাপদৱণ্ণনা
একৱীসতিমে হত্থনিদ্ধুনকন্তি হত্থং নিদ্ধুনিত্ৱা নিদ্ধুনিত্ৱা, অনাপত্তিযং পনেত্থ ‘‘কচৱৰং ছড্ডেন্তো হত্থং নিদ্ধুনাতী’’তি (পাচি. ৬২৩) ইদং অধিকং.
৪৮. সিত্থাৱকাৰকসিক্খাপদৱণ্ণনা
দ্ৱাৱীসতিমে সিত্থাৱকাৰকন্তি সিত্থানি অৱকিৰিত্ৱা অৱকিৰিত্ৱা, ইধাপি ‘‘কচৱৰং ছড্ডেন্তো সিত্থং ছড্ডযতী’’তি (পাচি. ৬২৩) ইদং অনাপত্তিযং অধিকং.
৪৯. জিৱ্হানিচ্ছাৰকসিক্খাপদৱণ্ণনা
তেৱীসতিমে জিৱ্হানিচ্ছাৰকন্তি জিৱ্হং নিচ্ছাৰেত্ৱা নিচ্ছাৰেত্ৱা.
৫০-৫১. চপুচপুকাৰকসিক্খাপদৱণ্ণনা
চতুৱীসতিমে চপুচপুকাৰকন্তি চপু চপূতি এৱং সদ্দং কত্ৱা কত্ৱা. পঞ্চৱীসতিমেপি এসেৱ নযো.
৫২…পে…৫৪. হত্থনিল্লেহকাদিসিক্খাপদৱণ্ণনা
ছব্বীসতিমে হত্থনিল্লেহকন্তি হত্থং নিল্লেহিত্ৱা নিল্লেহিত্ৱা. ভুঞ্জন্তেন হি অঙ্গুলিমত্তম্পি নিল্লেহিতুং ন ৱট্টতি. ঘনযাগুফাণিতপাযাসাদিকে পন অঙ্গুলীহি গহেত্ৱা অঙ্গুলিযো মুখে পৱেসেত্ৱা ভুঞ্জিতুং ৱট্টতি, সত্তৱীসতিমঅট্ঠৱীসতিমেসুপি এসেৱ নযো. তস্মা একঙ্গুলিযাপি পত্তো ন নিল্লেহিতব্বো, একওট্ঠোপি চ জিৱ্হায ন নিল্লেহিতব্বো, ওট্ঠমংসেহি এৱ পন গহেত্ৱা অন্তো পৱেসেতুং ৱট্টতি.
৫৫. সামিসসিক্খাপদৱণ্ণনা
একূনতিংসতিমে ন সামিসেনাতি এতং পটিকূলৱসেন পটিক্খিত্তং, তস্মা সঙ্ঘিকম্পি পুগ্গলিকম্পি গিহিসন্তকম্পি অত্তনো সন্তকম্পি সঙ্খোপি সৰাৱকম্পি থালকম্পি ন গহেতব্বমেৱ, গণ্হন্তস্স দুক্কটং. সচে পন হত্থস্স একদেসো আমিসমক্খিতো ন হোতি, তেন পদেসেন গহেতুং ৱট্টতি, ইধ ‘‘ধোৱিস্সামীতি ৱা, ধোৱাপেস্সামীতি ৱা পটিগ্গণ্হাতী’’তি (পাচি. ৬৩১) ইদং অনাপত্তিযং অধিকং.
৫৬. সসিত্থকসিক্খাপদৱণ্ণনা
তিংসতিমে ‘‘উদ্ধৰিত্ৱা ৱা ভিন্দিত্ৱা ৱা পটিগ্গহে ৱা নীহৰিত্ৱা ৱা ছড্ডেতী’’তি ইদং অনাপত্তিযং অধিকং. তত্থ উদ্ধৰিত্ৱা ৱাতি সিত্থানি উদকতো উদ্ধৰিত্ৱা, একস্মিং ঠানে ৰাসিং কত্ৱা উদকং ছড্ডেতি. ভিন্দিত্ৱা ৱাতি সিত্থানি ভিন্দিত্ৱা উদকগতিকানি কত্ৱা ছড্ডেতি. পটিগ্গহে ৱাতি পটিগ্গহেন পটিচ্ছন্তানং পটিগ্গহে ছড্ডেতি. নীহৰিত্ৱাতি বহি নীহৰিত্ৱা ছড্ডেতি, এৱং ছড্ডেন্তস্স অনাপত্তি.
তিংসভোজনপ্পটিসংযুত্তসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫৭. ছত্তপাণিসিক্খাপদৱণ্ণনা
ধম্মদেসনাপটিসংযুত্তেসু পঠমে যংকিঞ্চি ছত্তং পাণিম্হি অস্সাতি ছত্তপাণি. সো তং ছত্তং যত্থকত্থচি সৰীৰাৱযৱে ঠপেত্ৱাপি যাৱ হত্থেন ন মুঞ্চতি, তাৱস্স ধম্মং দেসেতুং ন ৱট্টতি. সচে পনস্স অঞ্ঞো ছত্তং ধাৰেতি, পস্সে ৱা ঠিতং হোতি, হত্থতো অপগতমত্তে ছত্তপাণি নাম ন হোতি, তস্স দেসেতুং ৱট্টতি. ধম্মপৰিচ্ছেদো চেত্থ পদসোধম্মে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বো.
৫৮-৫৯. দণ্ডপাণিসিক্খাপদৱণ্ণনা
দুতিযে দণ্ডো নাম মজ্ঝিমস্স পুৰিসস্স চতুহত্থপ্পমাণো, দণ্ডপাণিভাৱো পনস্স ছত্তপাণিম্হি ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বো. ততিযেপি এসেৱ নযো. অসিং সন্নহিত্ৱা ঠিতোপি হি সত্থপাণিসঙ্খ্যং ন গচ্ছতি.
৬০. আৱুধপাণিসিক্খাপদৱণ্ণনা
চতুত্থে সব্বাপি ধনুৱিকতি সদ্ধিং সৰৱিকতিযা আৱুধন্তি ৱেদিতব্বা, তস্মা সদ্ধিং ৱা সৰেন ধনুং গহেত্ৱা, সুদ্ধধনুং ৱা সুদ্ধসৰং ৱা সজিযধনুং ৱা নিজ্জিযধনুং ৱা গহেত্ৱা ঠিতস্স ৱা নিসিন্নস্স ৱা ধম্মং দেসেতুং ন ৱট্টতি. সচে পনস্স ধনু খন্ধেপি পটিমুক্কং হোতি, যাৱ ন গণ্হাতি, তাৱ ৱট্টতি.
৬১-৬২. পাদুকসিক্খাপদৱণ্ণনা
পঞ্চমে পাদুকাৰুড়্হস্সাতি ছত্তদণ্ডকে অঙ্গুলন্তৰিকং অপ্পৱেসেত্ৱা কেৱলং অক্কন্তস্স ৱা, পৱেসেত্ৱা ঠানৱসেন পটিমুক্কস্স ৱা. ছট্ঠেপি এসেৱ নযো. ইধ পন য্ৱাযং পণ্হিকবন্ধং ওমুঞ্চিত্ৱা ঠানৱসেন ‘‘ওমুক্কো’’তি ৱুচ্চতি, তস্সাপি ন ৱট্টতি.
৬৩. যানসিক্খাপদৱণ্ণনা
সত্তমে সচেপি দ্ৱীহি জনেহি হত্থসঙ্ঘাটেন গহিতো, সাটকে ৱা ঠপেত্ৱা ৱংসেন ৱয্হতি, অযুত্তে ৱা ৱয্হাদিকে যানে ৱিসঙ্খৰিত্ৱা ৱা ঠপিতে চক্কমত্তেপি নিসিন্নো হোতি, যানগতোত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতি. সচে পন দ্ৱেপি একযানে নিসিন্না হোন্তি, ৱট্টতি. ৱিসুং নিসিন্নেসুপি উচ্চে যানে নিসিন্নেন নীচে নিসিন্নস্স দেসেতুং ৱট্টতি, সমপ্পমাণেপি ৱট্টতি, তথা পুৰিমে নিসিন্নেন পচ্ছিমে নিসিন্নস্স. পচ্ছিমে পন উচ্চতৰেপি নিসিন্নেন দেসেতুং ন ৱট্টতি.
৬৪. সযনসিক্খাপদৱণ্ণনা
অট্ঠমে সযনগতস্সাতি অন্তমসো কটসাৰকেপি পকতিভূমিযম্পি নিপন্নস্স উচ্চেপি মঞ্চে ৱা পীঠে ৱা ভূমিপ্পদেসে ৱা ঠিতেন নিসিন্নেন ৱা দেসেতুং ন ৱট্টতি. সযনগতেন পন সযনগতস্স উচ্চতৰে ৱা সমপ্পমাণে ৱা নিপন্নেন দেসেতুং ৱট্টতি. নিপন্নেন পন ঠিতস্স ৱা নিসিন্নস্স ৱা নিপন্নস্স ৱা, নিসিন্নেন চ ঠিতস্স ৱা নিসিন্নস্স ৱা, ঠিতেন ঠিতস্সেৱ ৱট্টতি.
৬৫. পল্লত্থিকসিক্খাপদৱণ্ণনা
নৱমে হত্থপল্লত্থিকাদীসু যায কাযচি নিসিন্নস্স দেসেতুং ন ৱট্টতি.
৬৬. ৱেঠিতসিক্খাপদৱণ্ণনা
দসমে ৱেঠিতসীসস্সাতি দুস্সৱেঠেন ৱা মোড়িআদীহি ৱা যথা কেসন্তো ন দিস্সতি, এৱং ৱেঠিতসীসস্স, তেনেৱস্স অনাপত্তিযং ‘‘কেসন্তং ৱিৱৰাপেত্ৱা দেসেতী’’তি (পাচি. ৬৪৩) ৱুত্তং.
৬৭. ওগুণ্ঠিতসিক্খাপদৱণ্ণনা
একাদসমে ওগুণ্ঠিতসীসস্সাতি সসীসং পাৰুতস্স, অনাপত্তিযং পনেত্থ ‘‘সীসং ৱিৱৰাপেত্ৱা দেসেতী’’তি (পাচি. ৬৪৪) অধিকং.
৬৮. ছমাসিক্খাপদৱণ্ণনা
দ্ৱাদসমে ছমাযং নিসীদিত্ৱাতি ভূমিযং নিসীদিত্ৱা. আসনেতি অন্তমসো ৱত্থম্পি তিণানিপি সন্থৰিত্ৱা নিসিন্নস্স.
৬৯. নীচাসনসিক্খাপদৱণ্ণনা
তেৰসমে উচ্চে আসনেতি অন্তমসো ভূমিপ্পদেসেপি উন্নতপ্পদেসে নিসিন্নস্স.
৭০. ঠিতসিক্খাপদৱণ্ণনা
চুদ্দসমে ন ঠিতো নিসিন্নস্সাতি সচে থেৰস্স উপট্ঠানং গন্ত্ৱা ঠিতং দহৰং আসনে নিসিন্নো মহাথেৰো পঞ্হং পুচ্ছতি, ন কথেতব্বং. গাৰৱেন পন থেৰং ‘‘উট্ঠহিত্ৱা পুচ্ছা’’তি ৱত্তুং ন সক্কা, তস্মা ‘‘পস্সে ঠিতস্স ভিক্খুনো কথেস্সামী’’তি কথেতুং ৱট্টতি.
৭১. পচ্ছতোগমনসিক্খাপদৱণ্ণনা
পন্নৰসমে সচে পুৰতো গচ্ছন্তো পঞ্হং পুচ্ছতি, তস্স তং অকথেত্ৱা ‘‘পচ্ছিমস্স ভিক্খুনো কথেস্সামী’’তি কথেতব্বং. সদ্ধিং উগ্গহিতধম্মং পন সজ্ঝাযিতুং, সমধুৰেন ৱা গচ্ছন্তস্স কথেতুং ৱট্টতি.
৭২. উপ্পথেনগমনসিক্খাপদৱণ্ণনা
সোড়সমে ন উপ্পথেনাতি এত্থ সচে দ্ৱেপি সকটমগ্গস্মিং একেকচক্কপথেন ৱা উপ্পথেন ৱা সমধুৰং গচ্ছন্তি, ৱট্টতি.
৭৩. ঠিতোউচ্চাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
সত্তৰসমে ‘‘অসঞ্চিচ্চা’’তি অনাপত্তিযং সচে পটিচ্ছন্নট্ঠানং গচ্ছন্তস্স সহসা উচ্চাৰো ৱা পস্সাৱো ৱা নিক্খমতি, অসঞ্চিচ্চ কতো নাম হোতি.
৭৪. হৰিতেউচ্চাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
অট্ঠাৰসমে যম্পি জীৱমানৰুক্খস্স মূলং পথৱিযং দিস্সমানং গচ্ছতি, সাখা ৱা ভূমিলগ্গা গচ্ছতি, সব্বং হৰিতসঙ্খাতমেৱ. খন্ধে নিসীদিত্ৱা পন অপ্পহৰিতট্ঠানে পাতেতুং ৱট্টতি. সচে অপ্পহৰিতট্ঠানং ওলোকেন্তস্সেৱ সহসা নিক্খমতি, গিলানট্ঠানে ঠিতো হোতি, ‘‘অপ্পহৰিতে কতো হৰিতং ওত্থৰতী’’তি (পাচি. ৬৫২) ইদমেত্থ অনাপত্তিযং অধিকং. তত্থ সচেপি অপ্পহৰিতং অলভন্তেন তিণণ্ডুপকং ৱা পললণ্ডুপকং ৱা ঠপেত্ৱা কতো পচ্ছা হৰিতং ওত্থৰতি, ৱট্টতিযেৱ. খেড়েন চেত্থ সিঙ্ঘাণিকাপি সঙ্গহিতা.
৭৫. উদকেউচ্চাৰসিক্খাপদৱণ্ণনা
একূনৱীসতিমে ন উদকেতি এতং পৰিভোগউদকমেৱ সন্ধায ৱুত্তং, ৱচ্চকুটিসমুদ্দাদিউদকেসু পন অপৰিভোগেসু অনাপত্তি. দেৱে ৱস্সন্তে সমন্ততো উদকোঘে জাতে অনুদকট্ঠানং অলভন্তেন উদকে কাতুং ৱট্টতি, ইধাপি ‘‘থলে কতো উদকং ওত্থৰতী’’তি (পাচি. ৬৫৪) ইদং অনাপত্তিযং অধিকং, সেসং সব্বসিক্খাপদেসু উত্তানমেৱ.
সমুট্ঠানাদিদীপনত্থায পনেত্থ ইদং পকিণ্ণকং – উজ্জগ্ঘিকউচ্চাসদ্দপ্পটিসংযুত্তানি চত্তাৰি, সকবড়েন মুখেন ব্যাহৰণং একং, ছমানীচাসননিসিন্নঠিতপচ্ছতোগমনউপ্পথগমনপ্পটিসংযুত্তানি পঞ্চাতি ইমানি দস সিক্খাপদানি সমনুভাসনসমুট্ঠানানি, একেকমেত্থ কিৰিযং, সঞ্ঞাৱিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৱজ্জং, কাযকম্মং, ৱচীকম্মং, অকুসলচিত্তং, দুক্খৱেদনং. সূপোদনৱিঞ্ঞত্তিসিক্খাপদং থেয্যসত্থসমুট্ঠানং, কিৰিযং, সঞ্ঞাৱিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৱজ্জং, কাযকম্মং, ৱচীকম্মং, অকুসলচিত্তং, দুক্খৱেদনং. ছত্তপাণিদণ্ডপাণিসত্থপাণিআৱুধপাণিপাদুকাউপাহনযানসযনপল্লত্থিকৱেঠিতওগুণ্ঠিতনামকানি একাদস ধম্মদেসনাসমুট্ঠানানি, কিৰিযাকিৰিযানি, সঞ্ঞাৱিমোক্খানি, সচিত্তকানি, লোকৱজ্জানি, ৱচীকম্মানি, অকুসলচিত্তানি, দুক্খৱেদনানি. সেসানি তেপণ্ণাস পঠমপাৰাজিকসমউট্ঠানাদিভেদানীতি.
একূনৱীসতিধম্মদেসনাপটিসংযুত্তসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
কঙ্খাৱিতৰণিযা পাতিমোক্খৱণ্ণনায
সেখিযৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
অধিকৰণসমথৱণ্ণনা
অধিকৰণসমথেসু সত্তাতি তেসং গণনপৰিচ্ছেদো. অধিকৰণানি সমেন্তি ৱূপসমেন্তীতি অধিকৰণসমথা. উদ্দেসং আগচ্ছন্তীতি আপত্তাধিকৰণসঙ্খাতাসু চ অৱসেসাধিকৰণত্তযপচ্চযাসু চ আপত্তীসু পৰিসুদ্ধভাৱং পুচ্ছনত্থং উদ্দিসিতব্বতং আগচ্ছন্তি. উপ্পন্নুপ্পন্নানন্তি উপ্পন্নানং উপ্পন্নানং. অধিকৰণানন্তি ৱিৱাদাধিকৰণং অনুৱাদাধিকৰণং আপত্তাধিকৰণং কিচ্চাধিকৰণন্তি ইমেসং চতুন্নং. সমথায ৱূপসমাযাতি সমনত্থঞ্চেৱ ৱূপসমনত্থঞ্চ সম্মুখাৱিনযো দাতব্বো…পে… তিণৱত্থাৰকোতি ইমে সত্ত সমথা দাতব্বা. তত্ৰাযং ৱিনিচ্ছযো – অধিকৰণেসু তাৱ ‘‘ধম্মো’’তি ৱা, ‘‘অধম্মো’’তি ৱা অট্ঠাৰসহি ৱত্থূহি ৱিৱদন্তানং ভিক্খূনং যো ৱিৱাদো, ইদং ৱিৱাদাধিকৰণং নাম. সীলৱিপত্তিযা ৱা আচাৰদিট্ঠিআজীৱৱিপত্তিযা ৱা অনুৱদন্তানং যো অনুৱাদো উপৱদনা চেৱ চোদনা চ, ইদং অনুৱাদাধিকৰণং নাম. মাতিকায আগতা পঞ্চ, ৱিভঙ্গে দ্ৱেতি সত্তপি আপত্তিক্খন্ধা আপত্তাধিকৰণং, নাম. যং সঙ্ঘস্স অপলোকনাদীনং চতুন্নং কম্মানং কৰণং, ইদং কিচ্চাধিকৰণং নাম.
তত্থ ৱিৱাদাধিকৰণং (চূড়ৱ. ২২৮) দ্ৱীহি সমথেহি সম্মতি সম্মুখাৱিনযেন চ যেভুয্যসিকায চ, সম্মুখাৱিনযেনেৱ সম্মমানং যস্মিং ৱিহাৰে উপ্পন্নং, তস্মিংযেৱ ৱা, অঞ্ঞত্থ ৱূপসমেতুং গচ্ছন্তানং অন্তৰামগ্গে ৱা, যত্থ গন্ত্ৱা সঙ্ঘস্স নিয্যাতিতং, তত্থ সঙ্ঘেন ৱা ৱূপসমেতুং অসক্কোন্তে তত্থেৱ উব্বাহিকায সম্মতপুগ্গলেহি ৱা ৱিনিচ্ছিতং সম্মতি, এৱং সম্মমানে চ পন তস্মিং যা সঙ্ঘসম্মুখতা ধম্মসম্মুখতা ৱিনযসম্মুখতা পুগ্গলসম্মুখতা অযং সম্মুখাৱিনযো নাম. তত্থ চ কাৰকসঙ্ঘস্স সঙ্ঘসামগ্গিৱসেন সম্মুখীভাৱো সঙ্ঘসম্মুখতা, সমেতব্বস্স ৱত্থুনো ভূততা ধম্মসম্মুখতা, যথা তং সমেতব্বং, তথেৱস্স সমনং ৱিনযসম্মুখতা, যো চ ৱিৱদতি, যেন চ ৱিৱদতি, তেসং উভিন্নং অত্থপচ্চত্থিকানং সম্মুখীভাৱো পুগ্গলসম্মুখতা. উব্বাহিকায ৱূপসমনে পনেত্থ সঙ্ঘসম্মুখতা পৰিহাযতি, এৱং তাৱ সম্মুখাৱিনযেনেৱ সম্মতি.
সচে পনেৱম্পি ন সম্মতি, অথ নং উব্বাহিকায সম্মতা ভিক্খূ ‘‘ন মযং সক্কোম ৱূপসমেতু’’ন্তি সঙ্ঘস্সেৱ নিয্যাতেন্তি, ততো সঙ্ঘো পঞ্চঙ্গসমন্নাগতং ভিক্খুং সলাকগ্গাহাপকং সম্মন্নিত্ৱা তেন গুড়্হকৱিৱট্টকসকণ্ণজপ্পকেসু তীসু সলাকগ্গাহেসু অঞ্ঞতৰৱসেন সলাকং গাহেত্ৱা সন্নিপতিতপৰিসায ধম্মৱাদীনং যেভুয্যতায যথা তে ধম্মৱাদিনো ৱদন্তি, এৱং ৱূপসন্তং অধিকৰণং সম্মুখাৱিনযেন চ যেভুয্যসিকায চ ৱূপসন্তং হোতি. তত্থ সম্মুখাৱিনযো ৱুত্তনযো এৱ, যং পন যেভুয্যসিককম্মস্স কৰণং. অযং যেভুয্যসিকা নাম, এৱং ৱিৱাদাধিকৰণং দ্ৱীহি সমথেহি সম্মতি.
অনুৱাদাধিকৰণং (চূড়ৱ. ২৩৬) চতূহি সমথেহি সম্মতি সম্মুখাৱিনযেন চ সতিৱিনযেন চ অমূড়্হৱিনযেন চ তস্সপাপিযসিকায চ. সম্মুখাৱিনযেনেৱ সম্মমানং যো চ অনুৱদতি, যঞ্চ অনুৱদতি, তেসং ৱচনং সুত্ৱা সচে কাচি আপত্তি নত্থি, উভো খমাপেত্ৱা, সচে অত্থি, ‘‘অযং নামেত্থ আপত্তী’’তি এৱং ৱিনিচ্ছিতং ৱূপসম্মতি, তত্থ সম্মুখাৱিনযলক্খণং ৱুত্তনযমেৱ. যদা পন খীণাসৱস্স ভিক্খুনো অমূলিকায সীলৱিপত্তিযা অনুদ্ধংসিতস্স সতিৱিনযং যাচমানস্স সঙ্ঘো ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন সতিৱিনযং দেতি, তদা সম্মুখাৱিনযেন চ সতিৱিনযেন চ ৱূপসন্তং হোতি, দিন্নে পন সতিৱিনযে পুন তস্মিং পুগ্গলে কস্সচি অনুৱাদো ন ৰুহতি. যদা উম্মত্তকো ভিক্খু উম্মাদৱসেন গতে অস্সামণকে অজ্ঝাচাৰে ‘‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং আপত্তি’’ন্তি ভিক্খূহি চোদিযমানো ‘‘উম্মত্তকেন মে, আৱুসো, এতং কতং, নাহং তং সৰামী’’তি ভণন্তোপি ভিক্খূহি চোদিযমানোৱ পুন অচোদনত্থায অমূড়্হৱিনযং যাচতি, সঙ্ঘো চস্স ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন অমূড়্হৱিনযং দেতি. তদা সম্মুখাৱিনযেন চ অমূড়্হৱিনযেন চ ৱূপসন্তং হোতি, দিন্নে পন অমূড়্হৱিনযে পুন তস্মিং পুগ্গলে কস্সচি তপ্পচ্চযা অনুৱাদো ন ৰুহতি.
যদা পন পাৰাজিকেন ৱা পাৰাজিকসামন্তেন ৱা চোদিযমানস্স অঞ্ঞেনঞ্ঞং পটিচৰতো পাপুস্সন্নতায পাপিযস্স পুগ্গলস্স ‘‘সচাযং অচ্ছিন্নমূলো ভৱিস্সতি, সম্মা ৱত্তিত্ৱা ওসাৰণং লভিস্সতি, সচে ছিন্নমূলো, সযমেৱস্স নাসনা ভৱিস্সতী’’তি মঞ্ঞমানো সঙ্ঘো ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন তস্সপাপিযসিকং কম্মং কৰোতি, তদা সম্মুখাৱিনযেন চ তস্সপাপিযসিকায চ ৱূপসন্তং হোতি, এৱং অনুৱাদাধিকৰণং চতূহি সমথেহি সম্মতি.
আপত্তাধিকৰণং (চূড়ৱ. ২৩৯) তীহি সমথেহি সম্মতি সম্মুখাৱিনযেন চ পটিঞ্ঞাতকৰণেন চ তিণৱত্থাৰকেন চ. তস্স সম্মুখাৱিনযেনেৱ ৱূপসমো নত্থি, যদা পন একস্স ৱা ভিক্খুনো, নিস্সগ্গিযৱণ্ণনাযং ৱুত্তনযেন সঙ্ঘগণমজ্ঝেসু ৱা ভিক্খু লহুকং আপত্তিং দেসেতি, তদা আপত্তাধিকৰণং সম্মুখাৱিনযেন চ পটিঞ্ঞাতকৰণেন চ ৱূপসম্মতি. তত্থ সম্মুখাৱিনযে তাৱ যো চ দেসেতি, যস্স চ দেসেতি, তেসং সম্মুখীভাৱো পুগ্গলসম্মুখতা, সেসং ৱুত্তনযমেৱ. পুগ্গলস্স চ গণস্স চ দেসনাকালে সঙ্ঘসম্মুখতা পৰিহাযতি.
যা পনেত্থ ‘‘অহং, ভন্তে, ইত্থন্নামং আপত্তিং আপন্নো’’তি চ, ‘‘পস্সসী’’তি, ‘‘আম পস্সামী’’তি চ পটিঞ্ঞা, তায ‘‘আযতিং সংৱৰেয্যাসী’’তি কৰণং পটিঞ্ঞাতকৰণং নাম. সঙ্ঘাদিসেসে পৰিৱাসাদিযাচনা পটিঞ্ঞা, পৰিৱাসাদীনং দানং পটিঞ্ঞাতকৰণং নাম. দ্ৱেপক্খজাতা পন ভণ্ডনকাৰকা ভিক্খূ বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচাৰং চৰিত্ৱা পুন লজ্জিধম্মে উপ্পন্নে ‘‘সচে মযং ইমাহি আপত্তীহি অঞ্ঞমঞ্ঞং কৰিস্সাম, সিযাপি তং অধিকৰণং কক্খড়ত্থায ৱাড়ত্থায সংৱত্তেয্যা’’তি অঞ্ঞমঞ্ঞং আপত্তিযা কাৰাপনে দোসং দিস্ৱা যদা তিণৱত্থাৰককম্মং কৰোন্তি, তদা আপত্তাধিকৰণং সম্মুখাৱিনযেন চ তিণৱত্থাৰকেন চ সম্মতি. তত্ৰ হি যত্তকা হত্থপাসূপগতা ‘‘ন মেতং খমতী’’তি এৱং দিট্ঠাৱিকম্মং অকত্ৱা নিদ্দম্পি ওক্কমন্তা হোন্তি, সব্বেসং ঠপেত্ৱা থুল্লৱজ্জঞ্চ গিহিপ্পটিসংযুত্তঞ্চ সব্বাপত্তিযো ৱুট্ঠহন্তি, এৱং আপত্তাধিকৰণং তীহি সমথেহি সম্মতি.
কিচ্চাধিকৰণং (চূড়ৱ. ২৪২) একেন সমথেন সম্মতি সম্মুখাৱিনযেনেৱ. ইতি ইমানি চত্তাৰি অধিকৰণানি যথানুৰূপং ইমেহি সত্তহি সমথেহি সম্মন্তি, তেন ৱুত্তং ‘‘উপ্পন্নুপ্পন্নানং অধিকৰণানং সমথায ৱূপসমায সম্মুখাৱিনযো দাতব্বো…পে… তিণৱত্থাৰকো’’তি. অযমেত্থ ৱিনিচ্ছযনযো, ৱিত্থাৰো পন সমথক্খন্ধকে আগতোযেৱ, ৱিনিচ্ছযোপিস্স সমন্তপাসাদিকাযং ৱুত্তো.
তত্থাযস্মন্তে পুচ্ছামি, কচ্চিত্থ পৰিসুদ্ধাতি তেসু সত্তসু অধিকৰণসমথেসু কচ্চিত্থ পৰিসুদ্ধা, নত্থি ৱো কিঞ্চি সমথেহি ৱূপসমেতব্বন্তি পুচ্ছামি, এতেন সব্বাপত্তীহি পৰিসুদ্ধভাৱো পুচ্ছিতো হোতি.
উদ্দিট্ঠং খো আযস্মন্তো নিদানন্তিআদি নিগমনৱচনং. তত্থ এত্তকন্তি এত্তকং সিক্খাপদং. সুত্তাগতন্তি সুত্তে পাতিমোক্খে আগতং. সুত্তপৰিযাপন্নন্তি তত্থেৱ অন্তোগধং. অন্ৱদ্ধমাসং উদ্দেসং আগচ্ছতীতি অদ্ধমাসে অদ্ধমাসে উপোসথৱসেন উদ্দিসিতব্বতং আগচ্ছতি. সমগ্গেহীতি কাযসামগ্গিৱসেন সমগ্গেহি. সম্মোদমানেহীতি চিত্তসামগ্গিৱসেন একজ্ঝাসযতায সুট্ঠু মোদমানেহি. অৱিৱদমানেহীতি অট্ঠাৰসসু ৱিৱাদৱত্থূসু অঞ্ঞতৰৱসেনাপি অৱিৱদমানেহি. সিক্খিতব্বন্তি তং তং সিক্খাপদং অৱীতিক্কমন্তেহি অধিসীলসিক্খা সম্পাদেতব্বা. অন্তৰন্তৰা পন যং ন ৱুত্তং, তং সব্বং পুৰিমে পুৰিমে সিক্খাপদে ৱুত্তত্তা চেৱ উত্তানত্থত্তা চাতি.
অধিকৰণসমথৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
কঙ্খাৱিতৰণিযা পাতিমোক্খৱণ্ণনায
ভিক্খুপাতিমোক্খৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মসম্বুদ্ধস্স