৮. মহাসীহনাদসুত্তৱণ্ণনা
অচেলকস্সপৱত্থুৱণ্ণনা
৩৮১. যস্মিং ৰট্ঠে তং নগৰং, তস্স ৰট্ঠস্সপি যস্মিং নগৰে তদা ভগৱা ৱিহাসি, তস্স নগৰস্সপি এতদেৱ নামং, তস্মা উৰুঞ্ঞাযন্তি উৰুঞ্ঞাজনপদে উৰুঞ্ঞাসঙ্খাতে নগৰেতি অত্থো. ৰমণীযোতি মনোহৰভূমিভাগতায ছাযূদকসম্পত্তিযা, জনৱিৱিত্ততায চ মনোৰমো. নামন্তি গোত্তনামং. তপনং সন্তপনং কাযস্স খেদনং তপো, সো এতস্স অত্থীতি তপস্সী, তং তপস্সিং. যস্মা তথাভূতো তপং নিস্সিতো, তপো ৱা তং নিস্সিতো, তস্মা আহ ‘‘তপনিস্সিতক’’ন্তি. লূখং ৱা ফৰুসং সাধুসম্মতাচাৰৱিৰহতো নপসাদনীযং আজীৱতি ৱত্ততীতি লূখাজীৱী, তং লূখাজীৱিং. মুত্তাচাৰাদীতি আদি-সদ্দেন পৰতো পাড়িযং (দী. নি. ১.৩৯৭) আগতা হত্থাপলেখনাদযো সঙ্গহিতা. উপ্পণ্ডেতীতি উহসনৱসেন পৰিভাসতি. উপৱদতীতি অৱঞ্ঞাপুব্বকং অপৱদতি, তেনাহ ‘‘হীড়েতি ৱম্ভেতী’’তি. ধম্মস্স চ অনুধম্মংতি এত্থ ধম্মো নাম হেতু ‘‘হেতুম্হি ঞাণং ধম্মপটিসম্ভিদা’’তিআদীসু (ৱিভ. ৭২০) ৱিযাতি আহ ‘‘কাৰণস্স অনুকাৰণ’’ন্তি. কাৰণন্তি চেত্থ তথাপৱত্তস্স সদ্দস্স অত্থো অধিপ্পেতো তস্স পৱত্তিহেতুভাৱতো. অত্থপ্পযুত্তো হি সদ্দপ্পযোগো. অনুকাৰণন্তি চ সো এৱ পৰেহি তথা ৱুচ্চমানো. পৰেহীতি ‘‘যে তে’’তি ৱুত্তসত্তেহি পৰেহি. ৱুত্তকাৰণেনাতি যথা তেহি ৱুত্তং, তথা চে তুম্হেহি ন ৱুত্তং, এৱং সতি তেহি ৱুত্তকাৰণেন সকাৰণো হুত্ৱা তুম্হাকং ৱাদো ৱা ততো পৰং তস্স অনুৱাদো কোচি অপ্পমত্তকোপি ৱিঞ্ঞূহি গৰহিতব্বং ঠানং কাৰণং নাগচ্ছেয্য, কিমেৱং নাগচ্ছতীতি যোজনা. ‘‘ইদং ৱুত্তং হোতী’’তিআদিনা তমেৱত্থং সঙ্খেপতো দস্সেতি.
৩৮২. ইদানি যং ৱিভজ্জৱাদং সন্ধায ভগৱতা ‘‘ন মে তে ৱুত্তৱাদিনো’’তি সঙ্খেপতো ৱত্ৱা তং ৱিভজিত্ৱা দস্সেতুং ‘‘ইধাহং কস্সপা’’তিআদি ৱুত্তং, তং ৱিভাগেন দস্সেন্তো ‘‘ইধেকচ্চো’’তিআদিমাহ. ভগৱা হি নিৰত্থকং অনুপসমসংৱত্তনিকং কাযকিলমথং ‘‘অত্তকিলমথানুযোগো দুক্খো অনৰিযো অনত্থসংহিতো’’তিআদিনা (সং. নি. ৩.১০৮১; মহাৱ. ১৩; পটি. ম. ২.৩০) গৰহতি. সাত্থকং পন উপসমসংৱত্তনিকং ‘‘আৰঞ্ঞিকো হোতি, পংসুকূলিকো হোতী’’তিআদিনা ৱণ্ণেতি. অপ্পপুঞ্ঞতাযাতি অপুঞ্ঞতায. তীণি দুচ্চৰিতানি পূৰেত্ৱাতি মিচ্ছাদিট্ঠিভাৱতো কম্মফলং পটিক্খিপন্তো ‘‘নত্থি দিন্ন’’ন্তিআদিনা (দী. নি. ১.১৭১; ম. নি. ১.৪৪৫; ২.৯৪, ৯৫, ২২৫; ৩.৯১, ১১৫; সং. নি. ৩.২১০; ধ. স. ১২২১; ৱিভ. ৯৩৮) মিচ্ছাদিট্ঠিং পুৰক্খত্ৱা তথা তথা তীণি দুচ্চৰিতানি পূৰেত্ৱা. অনেসনৱসেনাতি কোহঞ্ঞে ঠত্ৱা অসন্তগুণসম্ভাৱনিচ্ছায মিচ্ছাজীৱৱসেন. ইমে দ্ৱেতি ‘‘অপ্পপুঞ্ঞো পুঞ্ঞৱা’’তি চ ৱুত্তে দুচ্চৰিতকাৰিনো দ্ৱে পুগ্গলে সন্ধায.
‘‘ইমে দ্ৱে সন্ধাযা’’তি এত্থ পন দুতিযনযে ‘‘অপ্পপুঞ্ঞো, পুঞ্ঞৱা’’তি চ ৱুত্তে সুচৰিতকাৰিনোতি আদিনা যোজেতব্বং. কম্মকিৰিযৱাদিনো হি ইমে দ্ৱে পুগ্গলা. ইতি পঠমদুতিযনযেসু ৱুত্তনযেনেৱ ততিযচতুত্থনযেসু যোজনা ৱেদিতব্বা.
বাহিৰকাচাৰযুত্তো তিত্থিযাচাৰযুত্তো, ন ৱিমুত্তাচাৰো. অত্তানং সুখেত্ৱাতি অধম্মিকেন সুখেন অত্তানং সুখেত্ৱা, তেনাহ ‘‘দুচ্চৰিতানি পূৰেত্ৱা’’তি. ‘‘ন দানি মযা সদিসো অত্থী’’তিআদিনা তিস্সন্নং মঞ্ঞনানং ৱসেন দুচ্চৰিতপূৰণমাহ. মিচ্ছাদিট্ঠিৱসেনাতি ‘‘নত্থি কামেসু দোসো’’তি এৱং পৱত্তমিচ্ছাদিট্ঠিৱসেন. পৰিব্বাজিকাযাতি পব্বজ্জং উপগতায তাপসদাৰিকায. দহৰাযাতি তৰুণায. মুদুকাযাতি সুখুমালায. লোমসাযাতি তনুতম্বলোমতায অপ্পলোমায. কামেসূতি ৱত্থুকামেসু. পাতব্যতন্তি পৰিভুঞ্জিতব্বং, পাতব্যতন্তি ৱা পৰিভুঞ্জনকতং. আপজ্জন্তোতি উপগচ্ছন্তো. পৰিভোগত্থো হি অযং পা-সদ্দো, কত্তুসাধনো চ তব্ব-সদ্দো, যথাৰুচি পৰিভুঞ্জন্তোতি অত্থো. কিলেসকামোপি হি অস্সাদিযমানো ৱত্থুকামন্তোগধোযেৱ.
ইদন্তি যথাৱুত্তং অত্থপ্পভেদং ৱিভজ্জনং. তিত্থিযৱসেন আগতং অট্ঠকথাযং তথা ৱিভত্তত্তা. সাসনেপীতি ইমস্মিং সাসনেপি.
অৰহত্তং ৱা অত্তনি অসন্তং ‘‘অত্থী’’তি ৱিপ্পটিজানিত্ৱা. সামন্তজপ্পনং, পচ্চযপটিসেৱনং, ইৰিযাপথনিস্সিতন্তি ইমানি তীণি ৱা কুহনৱত্থূনি. তাদিসো ৱাতি ধুতঙ্গ- (মি. প. ৪.২; ৱিসুদ্ধি. ১.২২) সমাদানৱসেন লূখাজীৱী এৱ. দুল্লভসুখো ভৱিস্সামি দুগ্গতীসু উপপত্তিযাতি অধিপ্পাযো.
৩৮৩. অসুকট্ঠানতোতি অসুকভৱতো. আগতাতি নিব্বত্তনৱসেন ইধাগতা. ইদানি গন্তব্বট্ঠানন্তি আযতিং নিব্বত্তনট্ঠানং. পুন উপপত্তিন্তি আযতিং অনন্তৰভৱতো ততিযং উপপত্তিং, পুন উপপত্তীতি পুনপ্পুনং নিব্বত্তি. কেন কাৰণেনাতি যথাভূতং অজানন্তো হি ইচ্ছাদোসৱসেন যং কিঞ্চি গৰহেয্য, অহং পন যথাভূতং জানন্তো সব্বং তং কেন কাৰণেন গৰহিস্সামি, তং কাৰণং নত্থীতি অধিপ্পাযো, তেনাহ ‘‘গৰহিতব্বমেৱা’’তিআদি. তমত্থন্তি গৰহিতব্বস্সেৱ গৰহণং, পসংসিতব্বস্স চ পসংসনং.
ন কোচি ‘‘ন সাধূ’’তি ৱদতি দিট্ঠধম্মিকস্স, সম্পৰাযিকস্স চ অত্থস্স সাধনৱসেনেৱ পৱত্তিযা ভদ্দকত্তা. পঞ্চৱিধং ৱেৰন্তি পাণাতিপাতাদিপঞ্চৱিধং ৱেৰং. তঞ্হি পঞ্চৱিধস্স সীলস্স পটিসত্তুভাৱতো, সত্তানং ৱেৰহেতুতায চ ‘‘ৱেৰ’’ন্তি ৱুচ্চতি. ততো এৱ তং ন কোচি ‘‘সাধূ’’তি ৱদতি, তথা দিট্ঠধম্মিকাদিঅত্থানং অসাধনতো, সত্তানং সাধুভাৱস্স চ দূসনতো. ন নিৰুন্ধিতব্বন্তি ৰূপগ্গহণে ন নিৱাৰেতব্বং. দস্সনীযদস্সনত্থো হি চক্খুপটিলাভোতি তেসং অধিপ্পাযো. যদগ্গেন তেসং পঞ্চদ্ৱাৰে অসংৱৰো সাধু, তদগ্গেন তত্থ সংৱৰো ন সাধূতি আহ ‘‘পুন যং তে একচ্চন্তি পঞ্চদ্ৱাৰে সংৱৰ’’ন্তি.
অথ ৱা যং তে একচ্চং ৱদন্তি ‘‘সাধূ’’তি তে ‘‘একে সমণব্ৰাহ্মণা’’তি ৱুত্তা তিত্থিযা যং অত্তকিলমথানুযোগাদিং ‘‘সাধূ’’তি ৱদন্তি, মযং তং ন ‘‘সাধূ’’তি ৱদাম. যং তে একচ্চং ৱদন্তি ‘‘ন সাধূ’’তি যং পন তে অনৱজ্জপচ্চযপৰিভোগং, সুনিৱত্থসুপাৰুপনাদিসম্মাপটিপত্তিঞ্চ ‘‘ন সাধূ’’তি ৱদন্তি, তং মযং ‘‘সাধূ’’তি ৱদামাতি এৱং পেত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো.
এৱং যং পৰৱাদমূলকং চতুক্কং দস্সিতং, তদেৱ পুন সকৱাদমূলকং কত্ৱা দস্সিতন্তি পকাসেন্তো ‘‘এৱ’’ন্তিআদিমাহ. যঞ্হি কিঞ্চি কেনচি সমানং, তেনপি তং সমানমেৱ, তথা অসমানং পীতি. সমানাসমানতন্তি সমানাসমানতামত্তং. অনৱসেসতো হি পহাতব্বানং ধম্মানং পহানং সকৱাদে দিস্সতি, ন পৰৱাদে. তথা পৰিপুণ্ণমেৱ চ উপসম্পাদেতব্বধম্মানং উপসম্পাদনং সকৱাদে, ন পৰৱাদে. তেন ৱুত্তং ‘‘ত্যাহ’’ন্তিআদি.
সমনুযুঞ্জাপনকথাৱণ্ণনা
৩৮৫. লদ্ধিং পুচ্ছন্তোতি ‘‘কিং সমণো গোতমো সংকিলেসধম্মে অনৱসেসং পহায ৱত্ততি, উদাহু পৰে গণাচৰিযা. এত্থ তাৱ অত্তনো লদ্ধিং ৱদা’’তি লদ্ধিং পুচ্ছন্তো. কাৰণং পুচ্ছন্তোতি ‘‘সমণো গোতমো সংকিলেসধম্মে অনৱসেসং পহায ৱত্ততী’’তি ৱুত্তে ‘‘কেন কাৰণেন এৱমত্থং গাহযা’’তি কাৰণং পুচ্ছন্তো. উভযং পুচ্ছন্তোতি ‘‘ইদং নামেত্থ কাৰণ’’ন্তি কাৰণং ৱত্ৱা পটিঞ্ঞাতে অত্থে সাধিযমানে অন্ৱযতো, ব্যতিৰেকতো চ কাৰণং সমত্থেতুং সদিসাসদিসভেদং উপমোদাহৰণদ্ৱযং পুচ্ছন্তো, উভযং পুচ্ছন্তো কাৰণস্স চ তিলক্খণসম্পত্তিযা যথাপটিঞ্ঞাতে অত্থে সাধিতে সম্মদেৱ অনুপচ্ছা ভাসন্তো নিগমেন্তো সমনুভাসতি নাম. উপসংহৰিত্ৱাতি উপনেত্ৱা. ‘‘কিং তে’’তিআদি উপসংহৰণাকাৰদস্সনং. দুতিযপদেতি ‘‘সঙ্ঘেন ৱা সঙ্ঘ’’ন্তি ইমস্মিং পদে.
তমত্থন্তি তং পহাতব্বধম্মানং অনৱসেসং পহায ৱত্তনসঙ্খাতঞ্চ সমাদাতব্বধম্মানং অনৱসেসং সমাদায ৱত্তনসঙ্খাতঞ্চ অত্থং. যোজেত্ৱাতি অকুসলাদিপদেহি যোজেত্ৱা. অকোসল্লসম্ভূতট্ঠেন অকুসলা চেৱ ততোযেৱ অকুসলাতি চ সঙ্খং গতাতি সঙ্খাতা তত্থ পুৰিমপদেন একন্তাকুসলে ৱদতি, দুতিযপদেন তংসহগতে, তংপক্খিযে চ, তেনাহ ‘‘কোট্ঠাসং ৱা কত্ৱা ঠপিতা’’তি, অকুসলপক্খিযভাৱেন ৱৱত্থাপিতাতি অত্থো. অৱজ্জট্ঠো দোসট্ঠো গাৰয্হপৰিযাযত্তাতি আহ ‘‘সাৱজ্জাতি সদোসা’’তি. অৰিযা নাম নিদ্দোসা, ইমে পন কত্থচিপি নিদ্দোসা ন হোন্তীতি নিদ্দোসট্ঠেন অৰিযা ভৱিতুং নালং অসমত্থা.
৩৮৬-৩৯২. যন্তি কাৰণে এতং পচ্চত্তৱচনন্তি আহ ‘‘যেন ৱিঞ্ঞূ’’তি. যং ৱা পনাতি ‘‘যং পন কিঞ্চী’’তি অসম্ভাৱনৱচনমেতন্তি আহ ‘‘যং ৱা তং ৱা অপ্পমত্তক’’ন্তি. গণাচৰিযা পূৰণাদযো. সত্থুপ্পভৱত্তা সঙ্ঘস্স সঙ্ঘসম্পত্তিযাপি সত্থুসম্পত্তি ৱিভাৱীযতীতি আহ ‘‘সঙ্ঘপসংসাযপি সত্থুযেৱ পসংসাসিদ্ধিতো’’তি. সা পন পসংসা পসাদহেতুকাতি পসাদমুখেন তং দস্সেতুং ‘‘পসীদমানাপি হী’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ পি-সদ্দেন যথা অন্ৱযতো পসংসা সমুচ্চীযতি, এৱং সত্থুৱিপ্পটিপত্তিযা সাৱকেসু, সাৱকৱিপ্পটিপত্তিযা চ সত্থৰি অপ্পসাদো সমুচ্চীযতীতি দট্ঠব্বং. সৰীৰসম্পত্তিন্তি ৰূপসম্পত্তিং, ৰূপকাযপাৰিপূৰিন্তি অত্থো. ভৱন্তি ৱত্তাৰো ৰূপপ্পমাণা, ঘোসধম্মপ্পমাণা চ. পুন ভৱন্তি ৱত্তাৰোতি ধম্মপ্পমাণৱসেনেৱ যোজেতব্বং. যা সঙ্ঘস্স পসংসাতি আনেত্ৱা সম্বন্ধো.
তত্থ যা বুদ্ধানং, বুদ্ধসাৱকানংযেৱ চ পাসংসতা, অঞ্ঞেসঞ্চ তদভাৱো জোতিতো, তং ৱিৰতিপ্পহানসংৱৰুদ্দেসৱসেন নীহৰিত্ৱা দস্সেতুং ‘‘অযমধিপ্পাযো’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ সেতুঘাতৱিৰতি নাম অৰিযমগ্গৱিৰতি. ৱিপস্সনামত্তৱসেনাতি ‘‘অনিচ্চ’’ন্তি ৱা ‘‘দুক্খ’’ন্তি ৱা ৱিৱিধং দস্সনমত্তৱসেন, ন পন নামৰূপৱৱত্থানপচ্চযপৰিগ্গণ্হনপুব্বকং লক্খণত্তযং আৰোপেত্ৱা সঙ্খাৰানং সম্মসনৱসেন. ইতৰানীতি সমুচ্ছেদপটিপ্পস্সদ্ধিনিস্সৰণপ্পহানানি. ‘‘সেস’’ন্তি পঞ্চসীলতো অঞ্ঞো সব্বো সীলসংৱৰো, ‘‘খমো হোতী’’তিআদিনা (ম. নি. ১.২৪; ৩.১৫৯; অ. নি. ৪.১১৪) ৱুত্তো সুপৰিসুদ্ধো খন্তিসংৱৰো, ‘‘পঞ্ঞাযেতে পিধিয্যৰে’’তি (সু. নি. ১০৪১; চূড়নি. ৬০) এৱং ৱুত্তো কিলেসানং সমুচ্ছেদকো মগ্গঞাণসঙ্খাতো ঞাণসংৱৰো, মনচ্ছট্ঠানং ইন্দ্ৰিযানং পিদহনৱসেন পৱত্তো পৰিসুদ্ধো ইন্দ্ৰিযসংৱৰো, ‘‘অনুপ্পন্নানং পাপকানং অকুসলানং ধম্মানং অনুপ্পাদাযা’’তিআদিনা (দী. নি. ২.৪০২; ম. নি. ১.১৩৫; সং. নি. ৫.৮; ৱিভ. ২০৫) ৱুত্তো সম্মপ্পধানসঙ্খাতো ৱীৰিযসংৱৰোতি ইমং সংৱৰপঞ্চকং সন্ধাযাহ. পঞ্চ খো পনিমে পাতিমোক্খুদ্দেসাতিআদি সাসনে সীলস্স বহুভাৱং দস্সেত্ৱা তদেকদেসে এৱ পৰেসং অৱট্ঠানদস্সনত্থং যথাৱুত্তসীলসংৱৰস্সেৱ পুন গহণং.
অৰিযঅট্ঠঙ্গিকমগ্গৱণ্ণনা
৩৯৩. সীহনাদন্তি সেট্ঠনাদং, অভীতনাদং কেনচি অপ্পটিৱত্তিযনাদন্তি অত্থো. ‘‘অযং যথাৱুত্তো মম ৱাদো অৱিপৰীতো, তস্স অৱিপৰীতভাৱো ইমং মগ্গং পটিপজ্জিত্ৱা অপৰপ্পচ্চযতো জানিতব্বো’’তি এৱং অৱিপৰীতভাৱাৱবোধনত্থং. ‘‘অত্থি কস্সপা’’তিআদীসু যং মগ্গং পটিপন্নো সমণো গোতমো ৱদন্তো যুত্তপত্তকালে, তথভাৱতো ভূতং, একংসতো হিতাৱিহভাৱেন অত্থং, ধম্মতো অনপেতত্তা ধম্মং, ৱিনযযোগতো পৰেসং ৱিনযনতো চ ৱিনযং ৱদতীতি সামংযেৱ অত্তপচ্চক্খতোৱ জানিস্সতি, সো মযা সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা পৱেদিতো সকলৱট্টদুক্খনিস্সৰণভূতো অত্থি কস্সপ মগ্গো, তস্স চ অধিগমূপাযভূতা পুব্বভাগপটিপদাতি অযমেত্থ যোজনা. তেন ‘‘সমণো গোতমো ইমে ধম্মে’’তিআদিনযপ্পৱত্তো ৱাদো কেনচি অসংকম্পিযো যথাভূতসীহনাদোতি দস্সেতি.
‘‘এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতী’’তিআদীসু (অ. নি. ৩.১৩৪) ৱিয মগ্গঞ্চ পটিপদঞ্চ একতো কত্ৱা দস্সেন্তো. ‘‘অযমেৱা’’তি ৱচনং মগ্গস্স পুথুভাৱপটিক্খেপনত্থং, সব্বঅৰিযসাধাৰণভাৱদস্সনত্থং, সাসনে পাকটভাৱদস্সনত্থঞ্চ. তেনাহ ‘‘একাযনো অযং ভিক্খৱে মগ্গো’’তি, (দী. নি. ২.৩৭৩; ম. নি. ১.১০৬; সং. নি. ৫.৩৬৭, ৩৮৪, ৪০৯)‘‘এসেৱ মগ্গো নত্থঞ্ঞো দস্সনস্স ৱিসুদ্ধিযা’’তি (ধ. প. ২৭৪),
‘‘একাযনং জাতিখযন্তদস্সী,
মগ্গং পজানাতি হিতানুকম্পী;
এতেন মগ্গেন তৰিংসু পুব্বে,
তৰিস্সন্তি যে চ তৰন্তি ওঘ’’ন্তি. (সং. নি. ৫.৩৮৪, ৪০৯; মহানি. ১৯১; চূড়নি. ১০৭, ১২১; নেত্তি. ১৭০);
সব্বেসু সুত্তপদেসেসু অভিধম্মপদেসেসু চ একোৱাযং মগ্গো পাকটো পঞ্ঞাতো আগতো চাতি.
তপোপক্কমকথাৱণ্ণনা
৩৯৪. তপোযেৱ উপক্কমিতব্বতো আৰভিতব্বতো তপোপক্কমোতি আহ ‘‘তপাৰম্ভা’’তি. আৰম্ভনঞ্চেত্থ কৰণমেৱাতি আহ ‘‘তপোকম্মানীতি অত্থো’’তি. সমণকম্মসঙ্খাতাতি সমণেহি কত্তব্বকম্মসঞ্ঞিতা. নিচ্চোলোতি নিস্সট্ঠচেলো সব্বেন সব্বং পটিক্খিত্তচেলো. নগ্গিযৱতসমাদানেন নগ্গো. ‘‘ঠিতকোৱ উচ্চাৰং কৰোতী’’তিআদি নিদস্সনমত্তং, ৱমিত্ৱা মুখৱিক্খালনাদিআচাৰস্সপি তেন ৱিস্সট্ঠত্তা. জিৱ্হায হত্থং অপলিখতি অপলিহতি উদকেন অধোৱনতো. দুতিযৱিকপ্পেপি এসেৱ নযো. ‘‘এহি ভদ্দন্তে’’তি ৱুত্তে উপগমনসঙ্খাতো ৱিধি এহিভদ্দন্তো, তং চৰতীতি এহিভদ্দন্তিকো, তপ্পটিক্খেপেন ন এহিভদ্দন্তিকো. ন কৰোতি সমণেন নাম পৰস্স ৱচনকৰেন ন ভৱিতব্বন্তি অধিপ্পাযেন. পুৰেতৰন্তি তং ঠানং অত্তনো উপগমনতো পুৰেতৰং. তং কিৰ সো ‘‘ভিক্খুনা নাম যাদিচ্ছকী এৱ ভিক্খা গহেতব্বা’’তি অধিপ্পাযেন ন গণ্হাতি. উদ্দিস্সকতং ‘‘মম নিমিত্তভাৱেন বহূ খুদ্দকা পাণা সঙ্ঘাতং আপাদিতা’’তি ন গণ্হাতি. নিমন্তনং ন সাদিযতি ‘‘এৱং তেসং ৱচনং কতং ভৱিস্সতী’’তি. কুম্ভীআদীসুপি সো সত্তসঞ্ঞীতি আহ ‘‘কুম্ভীকড়োপিযো’’তিআদি.
কবড়ন্তৰাযোতি কবড়স্স অন্তৰাযো হোতীতি. গামসভাগাদিৱসেন সঙ্গম্ম কিত্তেন্তি এতিস্সাতি সঙ্কিত্তি, তথা সংহটতণ্ডুলাদিসঞ্চযো. মনুস্সাতি ৱেয্যাৱচ্চকৰমনুস্সা.
সুৰাপানমেৱাতি মজ্জলক্খণপ্পত্তায সুৰায পানমেৱ সুৰাগ্গহণেন চেত্থ মেৰযম্পি সঙ্গহিতং. একাগাৰমেৱ উঞ্ছতীতি একাগাৰিকো. একালোপেনেৱ ৱত্ততীতি একালোপিকো. দীযতি এতাযাতি দত্তি, দ্ৱত্তিআলোপমত্তগাহি খুদ্দকং ভিক্খাদানভাজনং, তেনাহ ‘‘খুদ্দকপাতী’’তি. অভুঞ্জনৱসেন একো অহো এতস্স অত্থীতি একাহিকো, আহাৰো. তং একাহিকং, সো পন অত্থতো একদিৱসলঙ্ঘকোতি আহ ‘‘একদিৱসন্তৰিক’’ন্তি. ‘‘দ্ৱীহিক’’ন্তিআদীসুপি এসেৱ নযো. একাহং অভুঞ্জিত্ৱা একাহং ভুঞ্জনং একাহৱাৰো, তং একাহিকমেৱ অত্থতো. দ্ৱীহং অভুঞ্জিত্ৱা দ্ৱীহং ভুঞ্জনং দ্ৱীহৱাৰো. সেসদ্ৱযেপি এসেৱ নযো. উক্কট্ঠো পন পৰিযাযভত্তভোজনিকো দ্ৱীহং অভুঞ্জিত্ৱা একাহমেৱ ভুঞ্জতি. সেসদ্ৱযেপি এসেৱ নযো.
৩৯৫. কুণ্ডকন্তি তনুতৰং তণ্ডুলসকলং.
৩৯৬. সণেহি সণৱাকেহি নিব্বত্তৱত্থানি সাণানি. মিস্সসাণানি মসাণানি, ন ভঙ্গানি. এৰকতিণাদীনীতি আদি-সদ্দেন অক্কমকচিকদলীৱাকাদীনং সঙ্গহো. এৰকাদীহি কতানি হি ছৱানি লামকানি দুস্সানীতি ৱত্তব্বতং লভন্তি.
মিচ্ছাৱাযামৱসেনেৱ উক্কুটিকৱতানুযোগোতি আহ ‘‘উক্কুটিকৱীৰিযং অনুযুত্তো’’তি. থণ্ডিলন্তি ৱা সমা পকতিভূমি ৱুচ্চতি ‘‘পত্থণ্ডিলে পাতুৰহোসী’’তিআদীসু (ম. নি. ৪.১০) ৱিয, তস্মা থণ্ডিলসেয্যন্তি অনন্তৰহিতায পকতিভূমিযং সেয্যন্তি ৱুত্তং হোতি. লদ্ধং আসনন্তি নিসীদিতুং যথালদ্ধং আসনং. অকোপেত্ৱাতি অঞ্ঞত্থ অনুপগন্ত্ৱা, তেনাহ ‘‘তত্থেৱ নিসীদনসীলো’’তি. সো হি তং অছড্ডেন্তো অপৰিচ্চজন্তো অকোপেন্তো নাম হোতি. ৱিকটন্তি গূথং ৱুচ্চতি আসযৱসেন ৱিৰূপং জাতন্তি কত্ৱা.
এত্থ চ ‘‘অচেলকো হোতী’’তিআদীনি ৱতপদানি যাৱ ‘‘ন থুসোদকং পিৱতী’’তি এতানি একৱাৰানি. ‘‘একাগাৰিকো ৱা’’তিআদীনি নানাৱাৰানি, নানাকালিকানি ৱা. তথা ‘‘সাকভক্খো ৱা’’তিআদীনি, ‘‘সাণানিপি ধাৰেতী’’তিআদীনি চ. তথা হেত্থ ৱা-সদ্দগ্গহণং, পি-সদ্দগ্গহণঞ্চ কতং. পি-সদ্দোপি ৱিকপ্পত্থো এৱ দট্ঠব্বো. পুৰিমেসু পন ন কতং. এৱঞ্চ কত্ৱা ‘‘অচেলকো হোতী’’তি ৱত্ৱা ‘‘সাণানিপি ধাৰেতী’’তিআদি ৱচনস্স, ‘‘ৰজোজল্লধৰো হোতী’’তি ৱত্ৱা ‘‘উদকোৰোহনানুযোগং অনুযুত্তো’’তি ৱচনস্স চ অৱিৰোধো সিদ্ধো হোতি. অথ ৱা কিমেত্থ অৱিৰোধচিন্তায. উম্মত্তকপচ্ছিসদিসো হি তিত্থিযৱাদো. অথ ৱা ‘‘অচেলকো হোতী’’তি আৰভিত্ৱা তপ্পসঙ্গেন সব্বম্পি অত্তকিলমথানুযোগং দস্সেন্তেন ‘‘সাণানিপি ধাৰেতী’’তিআদি ৱুত্তন্তি দট্ঠব্বং.
তপোপক্কমনিৰত্থকথাৱণ্ণনা
৩৯৭. সীলসম্পদাদীহি ৱিনাতি সীলসম্পদা, সমাধিসম্পদা, পঞ্ঞাসম্পদাতি ইমাহি লোকুত্তৰাহি সম্পদাহি ৱিনা ন কদাচি সামঞ্ঞং ৱা ব্ৰহ্মঞ্ঞং ৱা সম্ভৱতি, যস্মা চ তদেৱং, তস্মা তেসং তপোপক্কমানং নিৰত্থকতং দস্সেন্তোতি যোজনা. ‘‘দোসৱেৰৱিৰহিত’’ন্তি ইদং দোসস্স মেত্তায উজুপটিপক্খতায ৱুত্তং. দোস-গ্গহণেন ৱা সব্বেপি ঝানপটিপক্খা সংকিলেসধম্মা গহিতা, ৱেৰ-গ্গহণেন পচ্চত্থিকভূতা সত্তা. যদগ্গেন হি দোসৰহিতং, তদগ্গেন ৱেৰৰহিতন্তি.
৩৯৮. পাকটভাৱেন কাযতি গমেতীতি পকতি, লোকসিদ্ধৱাদো, তেনাহ ‘‘পকতি খো এসাতি পকতিকথা এসা’’তি. মত্তাযাতি মত্তা-সদ্দো ‘‘মত্তা সুখপৰিচ্চাগা’’তিআদীসু (ধ. প. ২৯০) ৱিয অপ্পত্থং অন্তোনীতং কত্ৱা পমাণৱাচকোতি আহ ‘‘ইমিনা পমাণেন এৱং পৰিত্তকেনা’’তি. তেন পন পমাণেন পহাতব্বো পকৰণপ্পত্তো পটিপত্তিক্কমোতি আহ ‘‘পটিপত্তিক্কমেনা’’তি. সব্বত্থাতি সব্বৱাৰেসু.
৩৯৯. অঞ্ঞথা ৱদথাতি যদি অচেলকভাৱাদিনা সামঞ্ঞং ৱা ব্ৰহ্মঞ্ঞং ৱা অভৱিস্স, সুৱিজানোৱ সমণো সুৱিজানো ব্ৰাহ্মণো. যস্মা পন তুম্হে ইতো অঞ্ঞথাৱ সামঞ্ঞং ব্ৰহ্মঞ্ঞঞ্চ ৱদথ, তস্মা দুজ্জানোৱ সমণো দুজ্জানো ব্ৰাহ্মণো, তেনাহ ‘‘ইদং সন্ধাযাহা’’তি. তং পকতিৱাদং পটিক্খিপিত্ৱাতি পুব্বে যং পাকতিকং সামঞ্ঞং ব্ৰহ্মঞ্ঞঞ্চ হদযে ঠপেত্ৱা তেন ‘‘দুক্কৰ’’ন্তিআদি ৱুত্তং, তমেৱ সন্ধায ভগৱতাপি ‘‘পকতি খো এসা’’তিআদি ৱুত্তং. ইধ পন তং পকতিৱাদং পাকতিকসমণব্ৰাহ্মণৱিসযং কথং পটিক্খিপিত্ৱা পটিসংহৰিত্ৱা সভাৱতোৱ পৰমত্থতোৱ সমণস্স ব্ৰাহ্মণস্স চ দুজ্জানভাৱং আৱিকৰোন্তো পকাসেন্তো. তত্ৰাপীতি সমণব্ৰাহ্মণৱাদেপি ৱুত্তনযেনেৱ.
সীলসমাধিপঞ্ঞাসম্পদাৱণ্ণনা
৪০০-১. পণ্ডিতোতি হেতুসম্পত্তিসিদ্ধেন পণ্ডিচ্চেন সমন্নাগতো, কথং উগ্গহেসি পৰিপক্কঞাণত্তা ঘটে পদীপেন ৱিয অব্ভন্তৰে সমুজ্জলন্তেন পঞ্ঞাৱেয্যত্তিযেন তত্থ তত্থ ভগৱতা দেসিতমত্থং পৰিগ্গণ্হন্তো তম্পি দেসনং উপধাৰেসি. তস্স চাতি যো অচেলকো হোতি যাৱ উদকোৰোহনানুযোগং অনুযুত্তো ৱিহৰতি, তস্স চ. তা সম্পত্তিযো পুচ্ছামি, যাহি সমণো চ হোতীতি অধিপ্পাযো. সীলসম্পদাযাতি ইতি-সদ্দো আদিঅত্থো, তেন ‘‘চিত্তসম্পদায পঞ্ঞাসম্পদাযা’’তি পদদ্ৱযং সঙ্গণ্হাতি অসেক্খসীলাদিখন্ধত্তযসঙ্গহিতঞ্হি অৰহত্তং, তেনাহ ‘‘অৰহত্তফলমেৱ সন্ধায ৱুত্ত’’ন্তিআদি. তত্থ ইদন্তি ইদং ৱচনং.
সীহনাদকথাৱণ্ণনা
৪০২. অনঞ্ঞসাধাৰণতায, অনঞ্ঞসাধাৰণত্থৱিসযতায চ অনুত্তৰং বুদ্ধসীহনাদং নদন্তো. অতিৱিয অচ্চন্তৱিসুদ্ধতায পৰমৱিসুদ্ধং. পৰমন্তি উক্কট্ঠং, তেনাহ ‘‘উত্তম’’ন্তি. সীলমেৱ লোকিযসীলত্তা. যথা অনঞ্ঞসাধাৰণং ভগৱতো লোকুত্তৰসীলং সৱাসনং পটিপক্খৱিদ্ধংসনতো, এৱং লোকিযসীলম্পি তস্স অনুচ্ছৱিকভাৱেন সম্ভূতত্তা, সমেন সমন্তি সমসমন্তি অযমেত্থ অত্থোতি আহ ‘‘মম সীলসমেন সীলেন মযা সম’’ন্তি. ‘‘যদিদং অধিসীল’’ন্তি লোকিযং, লোকুত্তৰঞ্চাতি দুৱিধম্পি বুদ্ধসীলং একজ্ঝং কত্ৱা ৱুত্তং. তেনাহ ‘‘সীলেপী’’তি. ইতি ইমন্তি এৱং ইমং সীলৱিসযং. পঠমং পৱত্তত্তা পঠমং.
তপতীতি সন্তপ্পতি, ৱিধমতীতি অত্থো. জিগুচ্ছতীতি হীড়েতি লামকতো ঠপেতি. নিদ্দোসত্তা অৰিযা আৰকা কিলেসেহীতি. মগ্গফলসম্পযুত্তা ৱীৰিযসঙ্খাতা তপোজিগুচ্ছাতি আনেত্ৱা সম্বন্ধো. পৰমা নাম সব্বুক্কট্ঠভাৱতো. যথা যুৱিনো ভাৱো যোব্বনং, এৱং জিগুচ্ছিনো ভাৱো জেগুচ্ছং. কিলেসানং সমুচ্ছিন্দনপটিপ্পস্সম্ভনানি সমুচ্ছেদপটিপস্সদ্ধিৱিমুত্তিযো. নিস্সৰণৱিমুত্তি নিব্বানং. অথ ৱা সম্মাৱাচাদীনং অধিসীলগ্গহণেন, সম্মাৱাযামস্স অধিজেগুচ্ছগ্গহণেন, সম্মাদিট্ঠিযা অধিপঞ্ঞাগ্গহণেন গহিতত্তা অগ্গহিতগ্গহণেন সম্মাসঙ্কপ্পসতিসমাধযো মগ্গফলপৰিযাপন্না সমুচ্ছেদপটিপস্সদ্ধিৱিমুত্তিযো দট্ঠব্বা. নিস্সৰণৱিমুত্তি পন নিব্বানমেৱ.
৪০৩. যং কিঞ্চি জনৱিৱিত্তং ঠানং ইধ ‘‘সুঞ্ঞাগাৰ’’ন্তি অধিপ্পেতং. তত্থ নদন্তেন ৱিনা নাদো নত্থীতি আহ ‘‘একতোৱ নিসীদিত্ৱা’’তি. অট্ঠসু পৰিসাসূতি খত্তিযপৰিসা, ব্ৰাহ্মণপৰিসা, গহপতিপৰিসা, সমণপৰিসা, চাতুমহাৰাজিকপৰিসা, তাৱতিংসপৰিসা, মাৰপৰিসা, ব্ৰহ্মপৰিসাতি ইমাসু অট্ঠসু পৰিসাসু.
ৱেসাৰজ্জানীতি ৱিসাৰদভাৱা ঞাণপ্পহানসম্পদানিমিত্তং কুতোচি অসন্তস্সনভাৱা নিব্ভযভাৱাতি অত্থো. আসভং ঠানন্তি সেট্ঠং ঠানং, উত্তমং ঠানন্তি অত্থো. আসভা ৱা পুব্ববুদ্ধা, তেসং ঠানন্তি অত্থো.
অপিচ উসভস্স ইদন্তি আসভং, আসভং ৱিযাতি আসভং. যথা হি নিসভসঙ্খাতো উসভো অত্তনো উসভবলেন চতূহি পাদেহি পথৱিং উপ্পীড়েত্ৱা অচলট্ঠানেন তিট্ঠতি, এৱং তথাগতোপি দসহি তথাগতবলেহি সমন্নাগতো চতূহি ৱেসাৰজ্জপাদেহি অট্ঠপৰিসাপথৱিং উপ্পীড়েত্ৱা সদেৱকে লোকে কেনচি পচ্চত্থিকেন অকম্পিযো অচলেন ঠানেন তিট্ঠতি. এৱং তিট্ঠমানোৱ তং আসভং ঠানং পটিজানাতি উপগচ্ছতি ন পচ্চক্খাতি অত্তনি আৰোপেতি. তেন ৱুত্তং ‘‘আসভং ঠানং পটিজানাতী’’তি.
সীহনাদং নদতীতি যথা মিগৰাজা পৰিস্সযানং সহনতো, ৱনমহিংসমত্তৱাৰণাদীনং হননতো চ ‘‘সীহো’’তি ৱুচ্চতি, এৱং তথাগতো লোকধম্মানং সহনতো, পৰপ্পৱাদানং হননতো চ ‘‘সীহো’’তি ৱুচ্চতি. এৱং ৱুত্তস্স সীহস্স নাদং সীহনাদং. তত্থ যথা সীহো সীহবলেন সমন্নাগতো সব্বত্থ ৱিসাৰদো ৱিগতলোমহংসো সীহনাদং নদতি, এৱং তথাগতসীহোপি দসহি তথাগতবলেহি সমন্নাগতো অট্ঠসু পৰিসাসু ৱিসাৰদো ৱিগতলোমহংসো ‘‘ইতি ৰূপ’’ন্তিআদিনা (সং. নি. ৩.৭৮; অ. নি. ৮.২) নযেন নানাৱিলাসসম্পন্নং সীহনাদং নদতি.
পঞ্হং অভিসঙ্খৰিত্ৱাতি ঞাতুং ইচ্ছিতমত্থং অত্তনো ঞাণবলানুৰূপং অভিৰচিত্ৱা তঙ্খণংযেৱাতি পুচ্ছিতক্খণেযেৱ ঠানুপ্পত্তিকপটিভানেন ৱিস্সজ্জেতি. চিত্তং পৰিতোসেতিযেৱ অজ্ঝাসযানুৰূপং ৱিস্সজ্জনতো. সোতব্বঞ্চস্স মঞ্ঞন্তি অট্ঠক্খণৱজ্জিতেন নৱমেন খণেন লব্ভমানত্তা. ‘‘যং নো সত্থা ভাসতি, তং নো সোস্সামা’’তি আদৰগাৰৱজাতা মহন্তেন উস্সাহেন সোতব্বং সম্পটিচ্ছিতব্বং মঞ্ঞন্তি. সুপ্পসন্না পসাদাভিবুদ্ধিযা ৱিগতুপক্কিলেসতায কল্লচিত্তা মুদুচিত্তা হোন্তি. পসন্নকাৰন্তি পসন্নেহি কাতব্বসক্কাৰং, ধম্মামিসপূজন্তি অত্থো. তত্থ আমিসপূজং দস্সেন্তো ‘‘পণীতানী’’তিআদিমাহ. ধম্মপূজা পন ‘‘তথত্তাযা’’তি ইমিনা দস্সিতা. তথাভাৱাযাতি যথত্তায যস্স ৱট্টদুক্খনিস্সৰণত্থায ধম্মো দেসিতো, তথাভাৱায, তেনাহ ‘‘ধম্মানুধম্মপটিপত্তিপূৰণত্থাযা’’তি. সা চ ধম্মানুধম্মপটিপত্তি যায অনুপুব্বিযা পটিপজ্জিতব্বা, পটিপজ্জন্তানঞ্চ সতি অজ্ঝত্তিকঙ্গসমৱাযে একংসিকা তস্সা পাৰিপূৰীতি তং অনুপুব্বিং দস্সেতুং ‘‘কেচি সৰণেসূ’’তিআদি ৱুত্তং.
ইমস্মিং পনোকাসে ঠত্ৱাতি ‘‘পটিপন্না চ আৰাধেন্তী’’তি এতস্মিং সীহনাদকিচ্চপাৰিপূৰিদীপনে পাড়িপদেসে ঠত্ৱা. সমোধানেতব্বাতি সঙ্কলিতব্বা. একো সীহনাদো অসাধাৰণো অঞ্ঞেহি অপ্পটিৱত্তিযো সেট্ঠনাদো অভীতনাদোতি কত্ৱা. এস নযো সেসেসুপি. পুৰিমানং দসন্নন্তিআদিতো পট্ঠায যাৱ ‘‘ৱিমুত্তিযা ময্হং সদিসো নত্থী’’তি এতেসং পুৰিমানং দসন্নং সীহনাদানং, নিদ্ধাৰণে চেত্থ সামিৱচনং, তেনাহ ‘‘একেকস্সা’’তি. ‘‘পৰিসাসু চ নদতী’’তি আদযো পৰিৱাৰা ‘‘একচ্চং তপস্সিং নিৰযে নিব্বত্তং পস্সামী’’তি সীহনাদং নদন্তো ভগৱা পৰিসাযং নদতি ৱিসাৰদো নদতি যাৱ ‘‘পটিপন্না আৰাধেন্তী’’তি অত্থযোজনায সম্ভৱতো. তথা সেসেসুপি নৱসু.
‘‘এৱ’’ন্তিআদি যথাৱুত্তানং তেসং সঙ্কলেত্ৱা দস্সনং. তে দসাতি তে ‘‘পৰিসাসু চ নদতী’’তি আদযো সীহনাদা. পুৰিমানং দসন্নন্তি যথাৱুত্তানং পুৰিমানং দসন্নং. পৰিৱাৰৱসেনাতি পচ্চেকং পৰিৱাৰৱসেন যোজিযমানা সতং সীহনাদা. পুৰিমা চ দসাতি তথা অযোজিযমানা পুৰিমা চ দসাতি এৱং দসাধিকং সীহনাদসতং হোতি. এৱং ৱাদীনং ৱাদন্তি এৱং পৱত্তৱাদানং তিত্থিযানং ৱাদং. পটিসেধেত্ৱাতি তথাভাৱাভাৱদস্সনেন পটিক্খিপিত্ৱা. যং ভগৱা উদুম্বৰিকসুত্তে ‘‘ইধ নিগ্ৰোধ তপস্সী’’তিআদিনা (দী. নি. ৩.৩৩) উপক্কিলেসৱিভাগং, পাৰিসুদ্ধিৱিভাগঞ্চ দস্সেন্তো সপৰিসস্স নিগ্ৰোধস্স পৰিব্বাজকস্স পুৰতো সীহনাদং নদি, তং দস্সেতুং ‘‘ইদানি পৰিসতি নদিতপুব্বং সীহনাদং দস্সেন্তো’’তিআদি ৱুত্তং.
তিত্থিযপৰিৱাসকথাৱণ্ণনা
৪০৪. ইদন্তি ‘‘ৰাজগহে গিজ্ঝকূটে পব্বতে ৱিহৰন্তং মং…পে… পঞ্হং পুচ্ছী’’তি ইদং ৱচনং. কামং যদা নিগ্ৰোধো পঞ্হং পুচ্ছি, ভগৱা চস্স ৱিস্সজ্জেসি, ন তদা গিজ্ঝকূটে পব্বতে ৱিহৰতি, ৰাজগহসমীপে পন ৱিহৰতীতি কত্ৱা ‘‘ৰাজগহে গিজ্ঝকূটে পব্বতে ৱিহৰন্তং ম’’ন্তি ৱুত্তং, গিজ্ঝকূটে ৱিহৰণঞ্চস্স তদা অৱিচ্ছিন্নন্তি, তেনাহ ‘‘যং তং ভগৱা’’তিআদি. যোগেতি নযে, দুক্খনিস্সৰণূপাযেতি অত্থো.
৪০৫. যং পৰিৱাসং সামণেৰভূমিযং ঠিতো পৰিৱসতীতি যোজনা. যস্মা সামণেৰভূমিযং ঠিতেন পৰিৱসিতব্বং, ন গিহিভূতেন, তস্মা অপৰিৱসিত্ৱাযেৱ পব্বজ্জং লভতি. আকঙ্খতি পব্বজ্জং, আকঙ্খতি উপসম্পদন্তি এত্থ পন পব্বজ্জা-গ্গহণং ৱচনসিলিট্ঠতাৱসেনেৱ ‘‘দিৰত্ততিৰত্তং সহসেয্য’’ন্তি (পাচি. ৫০) এত্থ দিৰত্তগ্গহণং ৱিয. গামপ্পৱেসনাদীনীতি আদি-সদ্দেন ৱেসিযাৱিধৱাথুল্লকুমাৰিপণ্ডকভিক্খুনিগোচৰতা, সব্ৰহ্মচাৰীনং উচ্চাৱচেসু কিংকৰণীযেসু দক্খানলসাদিতা, উদ্দেসপৰিপুচ্ছাদীসু তিব্বছন্দতা, যস্স তিত্থাযতনতো ইধাগতো, তস্স অৱণ্ণে, ৰতনত্তযস্স চ ৱণ্ণে অনত্তমনতা, তদুভযং যথাক্কমং ৱণ্ণে চ অৱণ্ণে চ অত্তমনতাতি ইমেসং সঙ্গহো ৱেদিতব্বো, তেনাহ ‘‘অট্ঠ ৱত্তানি পূৰেন্তেনা’’তি. ঘংসিত্ৱা কোট্টেত্ৱাতি অজ্ঝাসযস্স ৱীমংসনৱসেন সুৱণ্ণং ৱিয ঘংসিত্ৱা কোট্টেত্ৱা.
গণমজ্ঝে নিসীদিত্ৱাতি উপসম্পদাকম্মস্স গণপ্পহোনকানং ভিক্খূনং মজ্ঝে সঙ্ঘত্থেৰো ৱিয তস্স অনুগ্গহত্থং নিসীদিত্ৱা. ৱূপকট্ঠোতি ৱিৱিত্তো. তাদিসস্স সীলৱিসোধনে অপ্পমাদো অৱুত্তসিদ্ধোতি আহ ‘‘কম্মট্ঠানে সতিং অৱিজহন্তো’’তি. পেসিতচিত্তোতি নিব্বানং পতি পেসিতচিত্তো তংনিন্নো তপ্পোণো তপ্পব্ভাৰো. জাতিকুলপুত্তাপি আচাৰসম্পন্না এৱ অৰহত্তাধিগমায পব্বজ্জাপেক্খা হোন্তীতি তেপি তেহি একসঙ্গহে কৰোন্তো আহ ‘‘কুলপুত্তাতি আচাৰকুলপুত্তা’’তি, তেনাহ ‘‘সম্মদেৱাতি হেতুনাৱ কাৰণেনেৱা’’তি. ‘‘ওতিণ্ণোম্হি জাতিযা’’তিআদিনা নযেন হি সংৱেগপুব্বিকং যথানুসিট্ঠং পব্বজ্জং সন্ধায ইধ ‘‘সম্মদেৱা’’তি ৱুত্তং. হেতুনাতি ঞাযেন. পাপুণিত্ৱাতি পত্ৱা অধিগন্ত্ৱা. সম্পাদেত্ৱাতি অসেক্খা সীলসমাধিপঞ্ঞা নিপ্ফাদেত্ৱা, পৰিপূৰেত্ৱা ৱাতি অত্থো.
নিট্ঠাপেতুন্তি নিগমনৱসেন পৰিযোসাপেতুং. ‘‘ব্ৰহ্মচৰিযপৰিযোসানং…পে… ৱিহাসী’’তি ইমিনা এৱ হি অৰহত্তনিকূটেন দেসনা পৰিযোসাপিতা. তং পন নিগমেন্তো ‘‘অঞ্ঞতৰো খো পনা…পে… অহোসী’’তি ৱুত্তং ধম্মসঙ্গাহকেহি. যং পনেত্থ অত্থতো ন ৱিভত্তং, তং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.
মহাসীহনাদসুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা.