১১. কেৱট্টসুত্তৱণ্ণনা
কেৱট্টগহপতিপুত্তৱত্থুৱণ্ণনা
৪৮১. পাৱাৰিকম্বৱনেতি পাৱাৰিকসেট্ঠিনো অম্ববহুলে উপৱনে. তং কিৰ সো সেট্ঠী ভগৱতো অনুচ্ছৱিকং গন্ধকুটিং, ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ ৰত্তিট্ঠানদিৱাট্ঠানকুটিমণ্ডপাদীনি সম্পাদেত্ৱা পাকাৰপৰিক্খিত্তং দ্ৱাৰকোট্ঠকসম্পন্নং কত্ৱা বুদ্ধপ্পমুখস্স সঙ্ঘস্স নিয্যাতেসি, পুৰিমৱোহাৰেন পন ‘‘পাৱাৰিকম্বৱন’’ন্তি ৱুচ্চতি, তস্মিং পাৱাৰিকম্বৱনে. কেৱট্টোতি ইদং তস্স নামং কেৱট্টেহি সংৰক্খিতত্তা, তেসং ৱা সন্তিকে সংৱড্ঢিতত্তাতি কেচি. ‘‘গহপতিপুত্তস্সা’’তি এত্থ কামং তদা সো গহপতিট্ঠানে ঠিতো, পিতু পনস্স অচিৰকালংকততায পুৰিমসমঞ্ঞায ‘‘গহপতিপুত্তো’’ ত্ৱেৱ ৱোহৰীযতি, তেনাহ ‘‘গহপতি মহাসালো’’তি. মহাৱিভৱতায মহাসাৰো, গহপতীতি অত্থো ৰ-কাৰস্স ল-কাৰং কত্ৱা ‘‘মহাসালো সুখুমালো অহ’’ন্তিআদীসু (অ. নি. ৩.৩৯) ৱিয. সদ্ধাসম্পন্নোতি পোথুজ্জনিকায সদ্ধায ৱসেন সদ্ধা সমন্নাগতো.
সমিদ্ধাতি সম্মদেৱ ইদ্ধা, ইদ্ধিযা ৱিভৱসম্পত্তিযা ৱেপুল্লপ্পত্তাতি অত্থো. ‘‘এহি ত্ৱং ভিক্খু অন্ৱদ্ধমাসং, অনুমাসং, অনুসংৱচ্ছৰং ৱা মনুস্সানং পসাদায ইদ্ধিপাটিহাৰিযং কৰোহী’’তি একস্স ভিক্খুনো আণাপনং তস্মিং ঠানে তস্স ঠপনং নাম হোতীতি আহ ‘‘ঠানন্তৰে ঠপেতূ’’তি. উত্তৰিমনুস্সানং ধম্মতোতি উত্তৰিমনুস্সানং বুদ্ধাদীনং অধিগমধম্মতো. নিদ্ধাৰণে চেতং নিস্সক্কং. ইদ্ধিপাটিহাৰিযঞ্হি ততো নিদ্ধাৰেতি. মনুস্সধম্মতো উত্তৰীতি পকতিমনুস্সধম্মতো উপৰি. পজ্জলিতপদীপোতি পজ্জলন্তো পদীপো.
৪৮২. ন ধংসেমীতি গুণসম্পত্তিতো ন চাৱেমি, তেনাহ ‘‘সীলভেদ’’ন্তিআদি. ৱিস্সাসং ৱড্ঢেত্ৱা ভগৱতি অত্তনো ৱিস্সত্থভাৱং ব্ৰূহেত্ৱা ৱিভূতং পাকটং কত্ৱা.
ইদ্ধিপাটিহাৰিযৱণ্ণনা
৪৮৩-৪. আদীনৱন্তি দোসং. গন্ধাৰীতি চূড়গন্ধাৰী, মহাগন্ধাৰীতি দ্ৱে গন্ধাৰীৱিজ্জা. তত্থ চূড়গন্ধাৰী নাম তিৱস্সতো ওৰং মতানং সত্তানং উপপন্নট্ঠানজাননৱিজ্জা. মহাগন্ধাৰী তম্পি জানাতি ততো উত্তৰিপি ইদ্ধিৱিধঞাণকপ্পং যেভুয্যেন ইদ্ধিৱিধকিচ্চং সাধেতি. তস্সা কিৰ ৱিজ্জায সাধকো পুগ্গলো তাদিসে দেসকালে মন্তং পৰিজপ্পিত্ৱা বহুধাপি অত্তানং দস্সেতি, হত্থিআদীনিপি দস্সেতি, দস্সনীযোপি হোতি, অগ্গিথম্ভম্পি কৰোতি, জলথম্ভম্পি কৰোতি, আকাসেপি অত্তানং দস্সেতি. সব্বং ইন্দজালসদিসং দট্ঠব্বং. অট্টোতি দুক্খিতো বাধিতো, তেনাহ ‘‘পীড়িতো’’তি.
আদেসনাপাটিহাৰিযৱণ্ণনা
৪৮৫. কামং ‘‘চেতসিক’’ন্তি পদং যে চেতসি নিযুত্তা চিত্তেন সম্পযুত্তা, তেসং সাধাৰণৱচনং, সাধাৰণে পন গহিতে চিত্তৱিসেসো গহিতোৱ হোতি, সামঞ্ঞজোতনা চ ৱিসেসে অৱতিট্ঠতীতি চেতসিকগ্গহণস্স অধিপ্পাযং ৱিৱৰন্তো ‘‘সোমনস্সদোমনস্সং অধিপ্পেত’’ন্তি আহ. সোমনস্সগ্গহণেন চেত্থ তদেকট্ঠা ৰাগাদযো, সদ্ধাদযো চ দস্সিতা হোন্তি, দোমনস্সগ্গহণেন দোসাদযো. ৱিতক্কৱিচাৰা পন সৰূপেনেৱ দস্সিতা. এৱং তৱ মনোতি ইমিনা আকাৰেন তৱ মনো পৱত্তোতি অত্থো. কেন পকাৰেন পৱত্তোতি আহ ‘‘সোমনস্সিতো ৱা’’তিআদি. ‘‘এৱং তৱ মনো’’তি ইদং পন সোমনস্সিততাদিমত্তদস্সনং, ন পন যেন যেন সোমনস্সিতো ৱা দোমনস্সিতো ৱা, তং তং দস্সনং. দুতিযন্তি ‘‘ইত্থম্পি তে মনো’’তি ইদং. ইতিপীতি এত্থ ইতি-সদ্দো নিদস্সনত্থো ‘‘অত্থীতি খো, কচ্চান, অযমেকো অন্তো’’তিআদীসু (সং. নি. ২.১৫; ৩.৯০) ৱিয, তেনাহ ‘‘ইমঞ্চ ইমঞ্চ অত্থং চিন্তযমান’’ন্তি পি-সদ্দো ৱুত্তত্থসম্পিণ্ডনত্থো. পৰস্স চিন্তং মনতি জানাতি এতেনাতি চিন্তামণি. তস্সা কিৰ ৱিজ্জায সাধকো পুগ্গলো তাদিসে দেসকালে মন্তং পৰিজপ্পিত্ৱা যস্স চিত্তং জানিতুকামো, তস্স দিট্ঠসুতাদিৱিসেসসঞ্জাননমুখেন চিত্তাচাৰং অনুমিনন্তো কথেতীতি কেচি. অপৰে ‘‘ৱাচং নিচ্ছৰাপেত্ৱা তত্থ অক্খৰসল্লক্খণৱসেনা’’তি ৱদন্তি.
অনুসাসনীপাটিহাৰিযৱণ্ণনা
৪৮৬. পৱত্তেন্তাতি পৱত্তনকা হুত্ৱা, পৱত্তনৱসেনাতি অত্থো. ‘‘এৱ’’ন্তি হি পদং যথানুসিট্ঠায অনুসাসনিযা ৱিধিৱসেন, পটিসেধৱসেন চ পৱত্তিআকাৰপৰামসনং, সা চ সম্মাৱিতক্কানং মিচ্ছাৱিতক্কানঞ্চ পৱত্তিআকাৰদস্সনৱসেন পৱত্ততি তত্থ আনিসংসস্স আদীনৱস্স চ ৱিভাৱনত্থং. অনিচ্চসঞ্ঞমেৱ ন নিচ্চসঞ্ঞন্তি অত্থো. পটিযোগীনিৱত্তনত্থঞ্হি এৱ-কাৰগ্গহণং. ইধাপি এৱং সদ্দগ্গহণস্স অত্থো, পযোজনঞ্চ ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. ইদংগহণেপি এসেৱ নযো. পঞ্চকামগুণিকৰাগন্তি নিদস্সনমত্তং দট্ঠব্বং, তদঞ্ঞৰাগস্স, দোসাদীনঞ্চ পহানস্স ইচ্ছিতত্তা, তপ্পহানস্স চ তদঞ্ঞৰাগাদিখেপনস্স উপাযভাৱতো তথা ৱুত্তং দুট্ঠলোহিতৱিমোচনস্স পুব্বদুট্ঠমংসখেপনূপাযতা ৱিয. লোকুত্তৰধম্মমেৱাতি অৱধাৰণং পটিপক্খভাৱতো সাৱজ্জধম্মনিৱত্তনপৰং দট্ঠব্বং তস্সাধিগমূপাযানিসংসভূতানং তদঞ্ঞেসং অনৱজ্জধম্মানং নানন্তৰিযভাৱতো. ইদ্ধিৱিধং ইদ্ধিপাটিহাৰিযন্তি দস্সেতি ইদ্ধিদস্সনেন পৰসন্তানে পসাদাদীনং পটিপক্খস্স হৰণতো. ইমিনা নযেন সেসপদদ্ৱযেপি অত্থো ৱেদিতব্বো. সততং ধম্মদেসনাতি সব্বকালং দেসেতব্বধম্মদেসনা.
ইদ্ধিপাটিহাৰিযেনাতি সহযোগে কৰণৱচনং, ইদ্ধিপাটিহাৰিযেন সদ্ধিন্তি অত্থো. আদেসনাপাটিহাৰিযেনাতি এত্থাপি এসেৱ নযো. ধম্মসেনাপতিস্স আচিণ্ণন্তি যোজনা. ‘‘চিত্তাচাৰং ঞত্ৱা’’তি ইমিনা আদেসনাপাটিহাৰিযং দস্সেতি. ‘‘ধম্মং দেসেসী’’তি ইমিনা অনুসাসনীপাটিহাৰিযং ‘‘বুদ্ধানং সততং ধম্মদেসনা’’তি অনুসাসনীপাটিহাৰিযস্স তত্থ সাতিসযতায ৱুত্তং. সউপাৰম্ভানি পতিৰূপেন উপাৰম্ভিতব্বতো. সদোসানি দোসসমুচ্ছিন্দনস্স অনুপাযভাৱতো. সদোসত্তা এৱ অদ্ধানং ন তিট্ঠন্তি চিৰকালট্ঠাযীনি ন হোন্তি. অদ্ধানং অতিট্ঠনতো ন নিয্যন্তীতি ফলেন হেতুনো অনুমানং. অনিয্যানিকতায হি তানি অনদ্ধনিযানি. অনুসাসনীপাটিহাৰিযং অনুপাৰম্ভং ৱিসুদ্ধিপ্পভৱতো, ৱিসুদ্ধিনিস্সযতো চ. ততো এৱ নিদ্দোসং. ন হি তত্থ পুব্বাপৰৱিৰোধাদিদোসসম্ভৱো. নিদ্দোসত্তা এৱ অদ্ধানং তিট্ঠতি পৰৱাদৱাতেহি, কিলেসৱাতেহি চ অনুপহন্তব্বতো. তস্মাতি যথাৱুত্তকাৰণতো, তেন সউপাৰম্ভাদিং, অনুপাৰম্ভাদিং চাতি উভযং উভযত্থ যথাক্কমং গাৰয্হপাসংসভাৱানং হেতুভাৱেন পচ্চামসতি.
ভূতনিৰোধেসকৱত্থুৱণ্ণনা
৪৮৭. অনিয্যানিকভাৱদস্সনত্থন্তি যস্মা মহাভূতপৰিযেসকো ভিক্খু পুৰিমেসু দ্ৱীসু পাটিহাৰিযেসু ৱসিপ্পত্তো কুসলোপি সমানো মহাভূতানং অপৰিসেসনিৰোধসঙ্খাতং নিব্বানং নাৱবুজ্ঝি, তস্মা তানি নিয্যানাৱহতাভাৱতো অনিয্যানিকানীতি তেসং অনিয্যানিকভাৱদস্সনত্থং. ততিযং পন তক্কৰস্স একন্ততো নিয্যানাৱহন্তি তস্সেৱ নিয্যানিকভাৱদস্সনত্থং.
এৱমেতিস্সা দেসনায মুখ্যপযোজনং দস্সেত্ৱা ইদানি অনুসঙ্গিকম্পি দস্সেতুং ‘‘অপিচা’’তিআদি আৰদ্ধং. মহাভূতে পৰিযেসন্তোতি অপৰিসেসং নিৰুজ্ঝনৱসেন মহাভূতে গৱেসন্তো, তেসং অনৱসেসনিৰোধং ৱীমংসন্তোতি অত্থো. ৱিচৰিত্ৱাতি ধম্মতায চোদিযমানো ৱিচৰিত্ৱা. ধম্মতাসিদ্ধং কিৰেতং, যদিদং তস্স ভিক্খুনো তথা ৱিচৰণং, যথা অভিজাতিযং মহাপথৱিকম্পাদি. মহন্তভাৱপ্পকাসনত্থন্তি সদেৱকে লোকে অনঞ্ঞসাধাৰণস্স বুদ্ধানং মহন্তভাৱস্স মহানুভাৱতায দীপনত্থং. ইদঞ্চ কাৰণন্তি সব্বেসম্পি বুদ্ধানং সাসনে ঈদিসো একো ভিক্খু তদানুভাৱপ্পকাসনো হোতীতি ইদম্পি কাৰণং দস্সেন্তো.
কত্থাতি নিমিত্তে ভুম্মং, তস্মা কত্থাতি কিস্মিং ঠানে কাৰণভূতে. কিং আগম্মাতি কিং আৰম্মণং পচ্চযভূতং অধিগন্ত্ৱা, তেনাহ ‘‘কিং পত্তস্সা’’তি. তেতি মহাভূতা. অপ্পৱত্তিৱসেনাতি অনুপ্পজ্জনৱসেন. সব্বাকাৰেনাতি ৱচনত্থলক্খণাদিসমুট্ঠানকলাপচুণ্ণনানত্তেকত্তৱিনিব্ভোগাৱিনিব্ভোগ- সভাগৱিসভাগঅজ্ঝত্তিকবাহিৰসঙ্গহপচ্চযসমন্নাহাৰপচ্চযৱিভাগাকাৰতো, সসম্ভাৰসঙ্খেপসসম্ভাৰৱিভত্তিসলক্খণসঙ্খেপসলক্খণৱিভত্তিআকাৰতো চাতি সব্বেন আকাৰেন.
৪৮৮. দিব্বন্তি এত্থ পঞ্চহি কামগুণেহি সমঙ্গীভূতা হুত্ৱা ৱিচৰন্তি, কীড়ন্তি, জোতন্তি চাতি দেৱো, দেৱলোকো. তং যন্তি উপগচ্ছন্তি এতেনাতি দেৱযানিযো. ৱসং ৱত্তেন্তোতি এত্থ ৱসৱত্তনং নাম যথিচ্ছিতট্ঠানগমনং. চত্তাৰো মহাৰাজানো এতেসং ইস্সৰাতি চাতুমহাৰাজিকা যা দেৱতা মগ্গফললাভিনো তা তমত্থং একদেসেন জানেয্যুং বুদ্ধৱিসযো পনাযং পঞ্হোতি চিন্তেত্ৱা ‘‘ন জানামা’’তি আহংসু, তেনাহ ‘‘বুদ্ধৱিসযে’’তিআদি. অজ্ঝোত্থৰণং নামেত্থ নিপ্পীড়নন্তি আহ ‘‘পুনপ্পুনং পুচ্ছতী’’তি. অভিক্কন্ততৰাতি ৰূপসম্পত্তিযা চেৱ পঞ্ঞাপটিভানাদিগুণেহি চ অম্হে অভিভুয্য পৰেসং কামনীযতৰা. পণীততৰাতি উড়াৰতৰা, তেনাহ ‘‘উত্তমতৰা’’তি.
৪৯১-৩. দেৱযানিযসদিসো ইদ্ধিৱিধঞাণস্সেৱ অধিপ্পেতত্তা. ‘‘দেৱযানিযমগ্গোতি ৱা …পে… সব্বমেতং ইদ্ধিৱিধঞাণস্সেৱ নাম’’ন্তি ইদং পাড়িযং অট্ঠকথাসু চ তত্থ তত্থ আগতৰুড়্হিৱসেন ৱুত্তং.
৪৯৪. আগমনপুব্বভাগে নিমিত্তন্তি ব্ৰহ্মুনো আগমনস্স পুব্বভাগে উপ্পজ্জননিমিত্তং. পাতুৰহোসীতি আৱি ভৱি. পাকটো অহোসীতি পকাসো অহোসি.
৪৯৭. পদেসেনাতি একদেসেন, উপাদিন্নকৱসেন, সত্তসন্তানপৰিযাপন্নেনাতি অত্থো. অনুপাদিন্নকেপীতি অনিন্দ্ৰিযবদ্ধেপি. নিপ্পদেসতো অনৱসেসতো. পুচ্ছামূড়্হস্সাতি পুচ্ছিতুং অজানন্তস্স. পুচ্ছায দোসং দস্সেত্ৱাতি তেন কতপুচ্ছায পুচ্ছিতাকাৰে দোসং ৱিভাৱেত্ৱা. যস্মা ৱিস্সজ্জনং নাম পুচ্ছানুৰূপং পুচ্ছাসভাগেন ৱিস্সজ্জেতব্বতো, ন চ তথাগতা ৱিৰজ্ঝিত্ৱা কতপুচ্ছানুৰূপং ৱিস্সজ্জেন্তি, অত্থসভাগতায চ ৱিস্সজ্জনস্স পুচ্ছকা তদত্থং অনৱবুজ্ঝন্তা সম্মুয্হন্তি, তস্মা পুচ্ছায সিক্খাপনং বুদ্ধাচিণ্ণং, তেনাহ ‘‘পুচ্ছং সিক্খাপেত্ৱা’’তিআদি.
৪৯৮. অপ্পতিট্ঠাতি অপ্পচ্চযা, সব্বসো সমুচ্ছিন্নকাৰণাতি অত্থো. উপাদিন্নং যেৱাতি ইন্দ্ৰিযবদ্ধমেৱ. যস্মা একদিসাভিমুখং সন্তানৱসেন সণ্ঠিতে ৰূপপ্পবন্ধে দীঘসমঞ্ঞা তং উপাদায ততো অপ্পকে ৰস্সসমঞ্ঞা তদুভযঞ্চ ৱিসেসতো ৰূপগ্গহণমুখেন গয্হতি, তস্মা আহ ‘‘দীঘঞ্চ ৰস্সঞ্চাতি সণ্ঠানৱসেন উপাদাৰূপং ৱুত্ত’’ন্তি. অপ্পপৰিমাণে ৰূপসঙ্ঘাতে অণুসমঞ্ঞা, তং উপাদায ততো মহতি থূলসমঞ্ঞা. ইদম্পি দ্ৱযং ৱিসেসতো ৰূপগ্গহণমুখেন গয্হতি, তেনাহ ‘‘ইমিনাপী’’তিআদি. পি-সদ্দেন চেত্থ ‘‘সণ্ঠানৱসেন উপাদাৰূপং ৱুত্ত’’ন্তি এত্থাপি ৱণ্ণমত্তমেৱ কথিতন্তি ইমমত্থং সমুচ্চিনতীতি ৱদন্তি. সুভন্তি সুন্দৰং, ইট্ঠন্তি অত্থো. অসুভন্তি অসুন্দৰং, অনিট্ঠন্তি ৱুত্তং হোতি. তেনেৱাহ ‘‘ইট্ঠানিট্ঠাৰম্মণং পনেৱং কথিত’’ন্তি. দীঘং ৰস্সং, অণুং থূলং, সুভাসুভন্তি তীসু ঠানেসু উপাদাৰূপস্সেৱ গহণং, ভূতৰূপানং ৱিসুং গহিতত্তা. নামন্তি ৱেদনাদিক্খন্ধচতুক্কং তঞ্হি আৰম্মণাভিমুখং নমনতো, নামকৰণতো চ ‘‘নাম’’ন্তি ৱুচ্চতি. হেট্ঠা ‘‘দীঘং ৰস্স’’ন্তিআদিনা ৱুত্তমেৱ ইধ ৰুপ্পনট্ঠেন ‘‘ৰূপ’’ন্তি গহিতন্তি আহ ‘‘দীঘাদিভেদং ৰূপঞ্চা’’তি. দীঘাদীতি চ আদি-সদ্দেন আপাদীনঞ্চ সঙ্গহো দট্ঠব্বো. যস্মা ৱা দীঘাদিসমঞ্ঞা ন ৰূপাযতনৱত্থুকাৱ, অথ খো ভূতৰূপৱত্থুকাপি. তথা হি সণ্ঠানং ফুসনমুখেনপি গয্হতি, তস্মা দীঘৰস্সাদিগ্গহণেন ভূতৰূপম্পি গয্হতেৱাতি ‘‘দীঘাদিভেদং ৰূপ’’মিচ্চেৱ ৱুত্তং. কিং আগম্মাতি কিং অধিগন্ত্ৱা কিস্স অধিগমহেতু. ‘‘উপৰুজ্ঝতী’’তি ইদং অনুপ্পাদনিৰোধং সন্ধায ৱুত্তং, ন খণনিৰোধন্তি আহ ‘‘অসেসমেতং নপ্পৱত্ততী’’তি.
৪৯৯. ৱিঞ্ঞাতব্বন্তি ৱিসিট্ঠেন ঞাতব্বং, ঞাণুত্তমেন অৰিযমগ্গঞাণেন পচ্চক্খতো জানিতব্বন্তি অত্থো, তেনাহ ‘‘নিব্বানস্সেতং নাম’’ন্তি. নিদিস্সতীতি নিদস্সনং, চক্খুৱিঞ্ঞেয্যং. ন নিদস্সনং অনিদস্সনং, অচক্খুৱিঞ্ঞেয্যন্তি এতমত্থং ৱদন্তি. নিদস্সনং ৱা উপমা, তং এতস্স নত্থীতি অনিদস্সনং. ন হি নিব্বানস্স নিচ্চস্স একস্স অচ্চন্তসন্তপণীতসভাৱস্স সদিসং নিদস্সনং কুতোচি লব্ভতীতি. যং অহুত্ৱা সম্ভোতি, হুত্ৱা পটিৱেতি তং সঙ্খতং উদযৱযন্তেহি সঅন্তং, অসঙ্খতস্স পন নিব্বানস্স নিচ্চস্স তে উভোপি অন্তা ন সন্তি, ততো এৱ নৱভাৱাপগমসঙ্খাতো জৰন্তোপি তস্স নত্থীতি আহ ‘‘উপ্পাদন্তো…পে… অনন্ত’’ন্তি. ‘‘তিত্থস্স নাম’’ন্তি ৱত্ৱা তত্থ নিব্বচনং দস্সেতুং ‘‘পপন্তি এত্থাতি পপ’’ন্তি ৱুত্তং. এত্থ হি পপন্তি পানতিত্থং. ভ-কাৰো কতো নিৰুত্তিনযেন. ৱিসুদ্ধট্ঠেন ৱা সব্বতোপভং, কেনচি অনুপক্কিলিট্ঠতায সমন্ততো পভস্সৰন্তি অত্থো. যেন নিব্বানং অধিগতং, তং সন্ততিপৰিযাপন্নানংযেৱ ইধ অনুপ্পাদনিৰোধো অধিপ্পেতোতি ৱুত্তং ‘‘উপাদিন্নকধম্মজাতং নিৰুজ্ঝতি অপ্পৱত্তং হোতী’’তি.
তত্থাতি ‘‘ৱিঞ্ঞাণস্স নিৰোধেনা’’তি যং পদং ৱুত্তং, তস্মিং. ‘‘ৱিঞ্ঞাণ’’ন্তি ৱিঞ্ঞাণং উদ্ধৰতি ৱিভত্তব্বত্তা এত্থেতং উপৰুজ্ঝতীতি এতস্মিং নিব্বানে এতং নামৰূপং চৰিমকৱিঞ্ঞাণনিৰোধেন অনুপ্পাদৱসেন নিৰুজ্ঝতি অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা, তেনাহ ‘‘ৱিজ্ঝাতদীপসিখা ৱিয অপণ্ণত্তিকভাৱং যাতী’’তি. ‘‘চৰিমকৱিঞ্ঞাণ’’ন্তি হি অৰহতো চুতিচিত্তং অধিপ্পেতং. ‘‘অভিসঙ্খাৰৱিঞ্ঞাণস্সাপী’’তিআদিনাপি সউপাদিসেসনিব্বানমুখেন অনুপাদিসেসনিব্বানমেৱ ৱদতি নামৰূপস্স অনৱসেসতো উপৰুজ্ঝনস্স অধিপ্পেতত্তা, তেনাহ ‘‘অনুপ্পাদৱসেন উপৰুজ্ঝতী’’তি. সোতাপত্তিমগ্গঞাণেনাতি কত্তৰি, কৰণে ৱা কৰণৱচনং. নিৰোধেনাতি পন হেতুম্হি. এত্থাতি এতস্মিং নিব্বানে. সেসমেত্থ যং অত্থতো ন ৱিভত্তং, তং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.
কেৱট্টসুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা.