১০. সুভসুত্তৱণ্ণনা

সুভমাণৱকৱত্থুৱণ্ণনা

৪৪৪. ‘‘অচিৰপৰিনিব্বুতে’’তি সত্থু পৰিনিব্বুতভাৱস্স চিৰকালতাপটিক্খেপেন আসন্নতা দস্সিতা, কালপৰিচ্ছেদো ন দস্সিতোতি তং পৰিচ্ছেদতো দস্সেতুং ‘‘পৰিনিব্বানতো উদ্ধং মাসমত্তে কালে’’তি ৱুত্তং. তত্থ মত্ত-গ্গহণেন কালস্স অসম্পুণ্ণতং জোতেতি. তুদিসঞ্ঞিতো গামো নিৱাসো এতস্সাতি তোদেয্যো. তং পনেস যস্মা সোণদণ্ডো ৱিয চম্পং, কূটদন্তো ৱিয চ খাণুমতং অজ্ঝাৱসতি, তস্মা ৱুত্তং ‘‘তস্স অধিপতিত্তা’’তি ইস্সৰভাৱতোতি অত্থো. সমাহাৰন্তি সন্নিচযং. পণ্ডিতো ঘৰমাৱসেতি যস্মা অপ্পতৰপ্পতৰেপি ৱযমানে ভোগা খিযন্তি, অপ্পতৰপ্পতৰেপি সঞ্চিযমানে ৱড্ঢন্তি, তস্মা ৱিঞ্ঞুজাতিকো কিঞ্চি ৱযং অকত্ৱা আযমেৱ উপ্পাদেন্তো ঘৰাৱাসং অনুতিট্ঠেয্যাতি লোভাদেসিতং পটিপত্তিং উপদিসতি.

অদানমেৱ সিক্খাপেত্ৱা লোভাভিভূততায তস্মিংযেৱ ঘৰে সুনখো হুত্ৱা নিব্বত্তি. লোভৱসিকস্স হি দুগ্গতি পাটিকঙ্খা. অতিৱিয পিযাযতি পুব্বপৰিচযেন. পিণ্ডায পাৱিসি সুভং মাণৱং অনুগ্গণ্হিতুকামো. নিৰযে নিব্বত্তিস্সসি কতোকাসস্স কম্মস্স পটিবাহিতুং অসক্কুণেয্যভাৱতো.

ব্ৰাহ্মণচাৰিত্তস্স ভাৱিততং সন্ধায, তথা পিতৰং উক্কংসেন্তো চ ‘‘ব্ৰহ্মলোকে নিব্বত্তো’’তি আহ. তং পৱত্তিং পুচ্ছীতি সুতমেতং মযা ‘‘ময্হং পিতা সুনখো হুত্ৱা নিব্বত্তো’’তি তুম্হেহি ৱুত্তং, কিমিদং সচ্চন্তি পুচ্ছি. তথেৱ ৱত্ৱাতি যথা পুব্বে সুনখস্স ৱুত্তং, তথেৱ ৱত্ৱা. অৱিসংৱাদনত্থন্তি সচ্চাপনত্থং ‘‘তোদেয্যব্ৰাহ্মণো সুনখো হুত্ৱা নিব্বত্তো’’তি অত্তনো ৱচনস্স অৱিসংৱাদনত্থং অৱিসংৱাদভাৱস্স দস্সনত্থন্তি অত্থো. সব্বং দস্সেসীতি বুদ্ধানুভাৱেন সো সুনখো তং সব্বং নেত্ৱা দস্সেসি, ন জাতিস্সৰতায. ভগৱন্তং দিস্ৱা ভুক্কৰণং পন পুৰিমজাতিসিদ্ধৱাসনাৱসেন. চুদ্দস পঞ্হে পুচ্ছিত্ৱাতি ‘‘দিস্সন্তি হি ভো গোতম মনুস্সা অপ্পাযুকা, দিস্সন্তি দীঘাযুকা. দিস্সন্তি বৱ্হাবাধা, দিস্সন্তি অপ্পাবাধা. দিস্সন্তি দুব্বণ্ণা, দিস্সন্তি ৱণ্ণৱন্তো. দিস্সন্তি অপ্পেসক্খা, দিস্সন্তি মহেসক্খা. দিস্সন্তি অপ্পভোগা, দিস্সন্তি মহাভোগা. দিস্সন্তি নীচকুলীনা, দিস্সন্তি উচ্চাকুলীনা. দিস্সন্তি দুপ্পঞ্ঞা, দিস্সন্তি পঞ্ঞাৱন্তো’’তি (ম. নি. ৩.২৮৯). ইমে চুদ্দস পঞ্হে পুচ্ছিত্ৱা, অঙ্গসুভতায কিৰেস ‘‘সুভো’’তি নামং লভি.

৪৪৫. ‘‘একা চ মে কঙ্খা অত্থী’’তি ইমিনা উপৰি পুচ্ছিযমানস্স পঞ্হস্স পগেৱ তেন অভিসঙ্খতভাৱং দস্সেতি. ৱিসভাগৱেদনাতি দুক্খৱেদনা. সা হি কুসলকম্মনিব্বত্তে অত্তভাৱে উপ্পজ্জনকসুখৱেদনাপটিপক্খভাৱতো ‘‘ৱিসভাগৱেদনা’’তি. কাযং গাড়্হা হুত্ৱা বাধতি পীড়েতীতি ‘‘আবাধো’’তি চ ৱুচ্চতি. একদেসে উপ্পজ্জিত্ৱাতি সৰীৰস্স একদেসে উট্ঠিতাপি অযপট্টেন আবন্ধিত্ৱা ৱিয গণ্হাতি অপৰিৱত্তভাৱকৰণতো, এতেন বলৱৰোগো আবাধো নামাতি দস্সেতি. কিচ্ছজীৱিতকৰোতি অসুখজীৱিতাৱহো, এতেন দুব্বলো অপ্পমত্তকো ৰোগো আতঙ্কোতি দস্সেতি. উট্ঠানন্তি সযননিসজ্জাদিতো উট্ঠহনং, তেন যথা তথা অপৰাপৰং সৰীৰস্স পৰিৱত্তনং ৱদতি. গৰুকন্তি ভাৰিযং কিচ্ছসিদ্ধিকং. কাযে বলং ন হোতীতি এত্থাপি ‘‘গিলানস্সেৱা’’তি পদং আনেত্ৱা সম্বন্ধিতব্বং. হেট্ঠা চতূহি পদেহি অফাসুৱিহাৰাভাৱং পুচ্ছিত্ৱা ইদানি ফাসুৱিহাৰসব্ভাৱং পুচ্ছতি, তেন সৱিসেসো ফাসুৱিহাৰো পুচ্ছিতোতি দট্ঠব্বো, অসতিপি অতিসযত্থজোতনে সদ্দে অতিসযত্থস্স লব্ভনতো যথা ‘‘অভিৰূপায দেয্যং দাতব্ব’’ন্তি.

৪৪৭. কালঞ্চ সমযঞ্চ উপাদাযাতি. এত্থ কালো নাম উপসঙ্কমনস্স যুত্তপত্তকালো. সমযো নাম তস্সেৱ পচ্চযসামগ্গী, অত্থতো তজ্জং সৰীৰবলঞ্চেৱ তপ্পচ্চযপৰিস্সযাভাৱো চ. উপাদানং নাম ঞাণেন তেসং গহণং সল্লক্খণন্তি দস্সেতুং ‘‘কালঞ্চা’’তিআদি ৱুত্তং. ফৰিস্সতীতি ৱড্ঢিস্সতি.

৪৪৮. চেতিযৰট্ঠেতি চেতিৰট্ঠে. য-কাৰেন হি পদং ৱড্ঢেত্ৱা ৱুত্তং. চেতিৰট্ঠতো অঞ্ঞং ৱিসুংযেৱেকং ৰট্ঠন্তি চ ৱদন্তি. মৰণপটিসংযুত্তন্তি মৰণং নাম তাদিসানং ৰোগ ৱসেনেৱ হোতীতি যেন ৰোগেন তং জাতং, তস্স সৰূপপুচ্ছা, কাৰণপুচ্ছা, মৰণহেতুকচিত্তসন্তাপপুচ্ছা, তস্স চ সন্তাপস্স সব্বলোকসাধাৰণতা, তথা মৰণস্স চ অপ্পতিকাৰতাতি এৱং আদিনা মৰণপটিসংযুত্তং সম্মোদনীযং কথং কথেসীতি দস্সেতুং ‘‘ভো আনন্দা’’তিআদি ৱুত্তং. ন ৰন্ধগৱেসী মাৰো ৱিয, ন ৱীমংসনাধিপ্পাযো উত্তৰমাণৱো ৱিযাতি অধিপ্পাযো. যেসু ধম্মেসূতি ৱিমোক্খুপাযেসু নিয্যানধম্মেসু. ধৰন্তীতি তিট্ঠন্তি, পৱত্তন্তীতি অত্থো.

৪৪৯. অত্থপ্পযুত্ততায সদ্দপযোগস্স সদ্দপ্পবন্ধলক্খণানি তীণি পিটকানি তদত্থভূতেহি সীলাদীহি ধম্মক্খন্ধেহি সঙ্গয্হন্তীতি ৱুত্তং ‘‘তীণি পিটকানি তীহি খন্ধেহি সঙ্গহেত্ৱা’’তি. সঙ্খিত্তেন কথিতন্তি ‘‘তিণ্ণং খন্ধান’’ন্তি এৱং গহণতো সামঞ্ঞতো চাতি সঙ্খেপেনেৱ কথিতং. ‘‘কতমেসং তিণ্ণ’’ন্তি অযং অদিট্ঠজোতনা পুচ্ছা, ন কথেতুকম্যতা পুচ্ছাতি ৱুত্তং ‘‘ৱিত্থাৰতো পুচ্ছিস্সামী ‘তি চিন্তেত্ৱা ‘কতমেসং তিণ্ণ’ন্তি আহা’’তি. কথেতুকম্যতাভাৱে পনস্স থেৰস্স ৱচনতা সিযা.

সীলক্খন্ধৱণ্ণনা

৪৫০-৪৫৩. সীলক্খন্ধস্সাতি এত্থ ইতি-সদ্দো আদিঅত্থো, পকাৰত্থো ৱা, তেন ‘‘অৰিযস্স সমাধিক্খন্ধস্স…পে… পতিট্ঠাপেসী’’তি অযং এত্তকো পাঠো দস্সিতোতি দট্ঠব্বং তেনাহ ‘‘তেসু দস্সিতেসূ’’তি, উদ্দেসৱসেনাতি অধিপ্পাযো. ভগৱতা ৱুত্তনযেনেৱাতি সামঞ্ঞফলদেসনাদীসু ভগৱতা দেসিতনযেনেৱ, তেনস্স সুত্তস্স সত্থুভাসিতভাৱং জিনৱচনভাৱং দস্সেতি. সাসনে ন সীলমেৱ সাৰোতি অৰিযমগ্গসাৰে ভগৱতো সাসনে যথা দস্সিতং সীলং সাৰো এৱ ন হোতি সাৰৱতো মহতো ৰুক্খস্স পপটিকট্ঠানিযত্তা. যদি এৱং কস্মা ইধ গহিতন্তি আহ ‘‘কেৱলঞ্হেতং পতিট্ঠামত্তকমেৱা’’তি. ঝানাদিউত্তৰিমনুস্সধম্মে অধিগন্তুকামস্স অধিট্ঠানমত্তং তত্থ অপ্পতিট্ঠিতস্স তেসং অসম্ভৱতো. অথ ৱা ন সীলমেৱ সাৰোতি কামঞ্চেত্থ সাসনে ‘‘মগ্গসীলং, ফলসীল’’ন্তি ইদং লোকুত্তৰসীলম্পি সাৰমেৱ, তথাপি ন সীলক্খন্ধো এৱ সাৰো অথ খো সমাধিক্খন্ধোপি পঞ্ঞাক্খন্ধোপি সাৰো এৱাতি এৱমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো. পুৰিমো এৱ সাৰো, তেনাহ ‘‘ইতো উত্তৰী’’তিআদি.

সমাধিক্খন্ধৱণ্ণনা

৪৫৪. কস্মা পনেত্থ থেৰো সমাধিক্খন্ধং পুট্ঠো ইন্দ্ৰিযসংৱৰাদিকে ৱিস্সজ্জেসি, ননু এৱং সন্তে অঞ্ঞং পুট্ঠো অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো অম্বং পুট্ঠো লবুজং ব্যাকৰোন্তো ৱিয হোতীতি ঈদিসী চোদনা ইধ অনোকাসাতি দস্সেন্তো ‘‘কথঞ্চ মাণৱ ভিক্খু…পে… সমাধিক্খন্ধং দস্সেতুকামো আৰভী’’তি আহ, তেনেত্থ ইন্দ্ৰিযসংৱৰাদযোপি সমাধিউপকাৰতং উপাদায সমাধিক্খন্ধপক্খিকানি উদ্দিট্ঠানীতি দস্সেতি ৰূপজ্ঝানানেৱ আগতানি, ন অৰূপজ্ঝানানি ৰূপাৱচৰচতুত্থজ্ঝানদেসনানন্তৰং অভিঞ্ঞাদেসনায অৱসৰোতি কত্ৱা. ৰূপাৱচৰচতুত্থজ্ঝানপাদিকা হি সপৰিভণ্ডা ছপি অভিঞ্ঞাযো. লোকিযা অভিঞ্ঞা পন সিজ্ঝমানা যস্মা অট্ঠসু সমাপত্তীসু চুদ্দসৱিধেন চিত্তপৰিদমনেন ৱিনা ন ইজ্ঝন্তি, তস্মা অভিঞ্ঞাসু দেসিযমানাসু অৰূপজ্ঝানানিপি দেসিতানেৱ হোন্তি নানন্তৰিযভাৱতো, তেনাহ ‘‘আনেত্ৱা পন দীপেতব্বানী’’তি. ৱুত্তনযেন দেসিতানেৱ কত্ৱা সংৱণ্ণকেহি পকাসেতব্বানীতি অত্থো. অট্ঠকথাযং পন ‘‘চতুত্থজ্ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতী’’তি ইমিনাৱ অৰূপজ্ঝানম্পি সঙ্গহিতন্তি দস্সেতুং ‘‘চতুত্থজ্ঝানেন হী’’তিআদি ৱুত্তং. চতুত্থজ্ঝানঞ্হি ৰূপৱিৰাগভাৱনাৱসেন পৱত্তং ‘‘অৰূপজ্ঝান’’ন্তি ৱুচ্চতীতি.

৪৭১-৪৮০. ন চিত্তেকগ্গতামত্তকেনেৱাতি এত্থ হেট্ঠা ৱুত্তনযানুসাৰেন অত্থো ৱেদিতব্বো. লোকিযস্স সমাধিক্খন্ধস্স অধিপ্পেতত্তা ‘‘ন চিত্তে…পে… অত্থী’’তি ৱুত্তং. অৰিয-সদ্দো চেত্থ সুদ্ধপৰিযাযো, ন লোকুত্তৰপৰিযাযো. তথা হেট্ঠাপি লোকিযাভিঞ্ঞাপটিসম্ভিদাহি ৱিনাৱ অৰহত্তে অধিগতে নত্থেৱ উত্তৰিংকৰণীযন্তি সক্কা ৱত্তুং যদত্থং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতি, তস্স সিদ্ধত্তা. ইধ পন লোকিযাভিঞ্ঞাপি আগতা এৱ. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

সুভসুত্তৱণ্ণনায লীনত্থপ্পকাসনা.