১৩. তেৰসমনযো অসঙ্গহিতেনসম্পযুত্তৱিপ্পযুত্তপদৱণ্ণনা

৪৪৮. তেৰসমনযৱণ্ণনাযং যেহি তীহিপি সঙ্গহেহি অসঙ্গহিতং ৱিঞ্ঞাণমেৱ হোতি, তে পাড়িযং ‘‘ৰূপঞ্চ ধম্মাযতন’’ন্তিআদিউদ্দানগাথায দস্সিতা বাৱীস ধম্মা ‘‘ৰূপক্খন্ধেন সদিসপঞ্হা ধম্মা’’তি ৱুত্তা. যেহি পন তীহিপি সঙ্গহেহি অসঙ্গহিতানি অৰূপভৱেন ৱিয ওড়াৰিকাযতনানেৱ হোন্তি, তে ৱুত্তাৱসেসা সব্বে ইধ উদ্ধটা ‘‘অৰূপভৱেন সদিসা’’তি ৱুত্তা. সেসাতি সেসা পঞ্চমনযে আগতা ৱেদনাক্খন্ধাদযো সতিপি অসঙ্গাহকত্তে ইধ ৱিস্সজ্জনং ন ৰুহন্তীতি ন উদ্ধটা. যে পন অসঙ্গাহকা এৱ ন হোন্তি দুক্খসচ্চাদিধম্মা, তেসু ৱত্তব্বমেৱ নত্থি. যথা পন ৱেদনাক্খন্ধাদযো ন ৰুহন্তি, তং দস্সেতুং ‘‘ৱেদনাক্খন্ধেন হী’’তিআদিমাহ. তত্থ তেসঞ্চ সম্পযোগো নাম নত্থীতি ৰূপাৰূপধম্মানং অসম্পযোগেহি ৱোমিস্সতায সম্পযোগো নত্থীতি অত্থো.

যদি পন তে কদাচি অসব্বৱিঞ্ঞাণধাতুসম্পযুত্তা অৰূপধম্মা ৰূপধম্মা চ সিযুং, ন তেসং ৱিপ্পযোগো নত্থীতি ‘‘ৱিপ্পযোগো চ নত্থী’’তি ন ৱুত্তং, ন ৱেদনাক্খন্ধেন অসঙ্গহিতানং ৱিপ্পযোগস্স অত্থিতাযাতি ৱেদিতব্বং. উভযাভাৱতো হি ৱেদনাক্খন্ধাদযো ইধ ন ৰুহন্তীতি. এৱং পনেত্থ সিযা ‘‘ৱেদনাক্খন্ধেন হি খন্ধাদিৱসেন অনাৰম্মণমিস্সকা সত্তৱিঞ্ঞাণধাতুধম্মা অসঙ্গহিতা হোন্তি, তেসঞ্চ সম্পযোগো ৱিপ্পযোগো চ নত্থী’’তি. অনাৰম্মণসহিতানঞ্হি সব্বৱিঞ্ঞাণধাতূনং সব্বৱিঞ্ঞাণধাতুসম্পযুত্তানং তদুভযধম্মানঞ্চ ৱেদনাক্খন্ধাদিৱিঞ্ঞাণক্খন্ধাদিচক্খাযতনাদীহি তীহিপি সঙ্গহেহি অসঙ্গহিতানং সম্পযোগৱিপ্পযোগাভাৱো অৰুহণে কাৰণং. জাতিৱিপ্পযোগভূমিকালসন্তানৱিপ্পযোগতো চতুব্বিধো ৱিপ্পযোগো. তত্থ জাতিৱিপ্পযোগো ‘‘কুসলা ধম্মা, অকুসলা ধম্মা’’তিআদি, ভূমিৱিপ্পযোগো ‘‘কামাৱচৰা, ৰূপাৱচৰা’’তিআদি, কালৱিপ্পযোগো ‘‘অতীতা ধম্মা, অনাগতা ধম্মা’’তিআদি, সন্তানৱিপ্পযোগো ‘‘অজ্ঝত্তা ধম্মা, বহিদ্ধা ধম্মা’’তিআদি. এৱং ৱিপ্পযোগো চতুধা ৱেদিতব্বো.

তেৰসমনযঅসঙ্গহিতেনসম্পযুত্তৱিপ্পযুত্তপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.