৩. সত্তাৱাসৱগ্গো
১. তিঠানসুত্তৱণ্ণনা
২১. ততিযস্স পঠমে অমমাতি ৱত্থাভৰণপানভোজনাদীসুপি মমত্তৱিৰহিতা. অপৰিগ্গহাতি ইত্থিপৰিগ্গহেন অপৰিগ্গহা. তেসং কিৰ ‘‘অযং ময্হং ভৰিযা’’তি মমত্তং ন হোতি, মাতৰং ৱা ভগিনিং ৱা দিস্ৱা ছন্দৰাগো ন উপ্পজ্জতি. ধম্মতাসিদ্ধস্স সীলস্স আনুভাৱেন পুত্তে দিট্ঠমত্তে এৱ মাতুথনতো থঞ্ঞং পগ্ঘৰতি, তেন সঞ্ঞাণেন নেসং মাতৰি পুত্তস্স মাতুসঞ্ঞা, মাতু চ পুত্তে পুত্তসঞ্ঞা পচ্চুপট্ঠিতাতি কেচি.
অপিচেত্থ (সাৰত্থ. টী. ১.১ ৱেৰঞ্জকণ্ডৱণ্ণনা) উত্তৰকুৰুকানং পুঞ্ঞানুভাৱসিদ্ধো অযম্পি ৱিসেসো ৱেদিতব্বো. তত্থ কিৰ তেসু তেসু পদেসেসু ঘননিচিতপত্তসঞ্ছন্নসাখাপসাখা কূটাগাৰসমা মনোৰমা ৰুক্খা তেসং মনুস্সানং নিৱেসনকিচ্চং সাধেন্তি. যত্থ সুখং নিৱসন্তি, অঞ্ঞেপি তত্থ ৰুক্খা সুজাতা সব্বদাপি পুপ্ফিতগ্গা তিট্ঠন্তি. জলাসযাপি ৱিকসিতকমলকুৱলযপুণ্ডৰীকসোগন্ধিকাদিপুপ্ফসঞ্ছন্না সব্বকালং পৰমসুগন্ধং সমন্ততো পৱাযন্তা তিট্ঠন্তি. সৰীৰম্পি তেসং অতিদীঘাদিদোসৰহিতং আৰোহপৰিণাহসম্পন্নং জৰায অনভিভূতত্তা ৱলিতপলিতাদিদোসৱিৰহিতং যাৱতাযুকং অপৰিক্খীণজৱবলপৰক্কমসোভমেৱ হুত্ৱা তিট্ঠতি. অনুট্ঠানফলূপজীৱিতায ন চ নেসং কসিৱণিজ্জাদিৱসেন আহাৰপৰিযেট্ঠিৱসেন দুক্খং অত্থি, ততো এৱ ন দাসদাসিকম্মকৰাদিপৰিগ্গহো অত্থি, ন চ তত্থ সীতুণ্হডংসমকসৱাতাতপসৰীসপৱাড়াদিপৰিস্সযো অত্থি. যথা নামেত্থ গিম্হানং পচ্ছিমে মাসে পচ্চূসৱেলাযং সমসীতুণ্হো উতু হোতি, এৱমেৱ সব্বকালং তত্থ সমসীতুণ্হোৱ উতু হোতি, ন চ নেসং কোচি উপঘাতো ৱিহেসা ৱা উপ্পজ্জতি. অকট্ঠপাকিমেৱ সালিং অকণং অথুসং সুদ্ধং সুগন্ধং তণ্ডুলপ্ফলং পৰিভুঞ্জন্তি. তং ভুঞ্জন্তানং নেসং কুট্ঠং, গণ্ডো, কিলাসো, সোসো, কাসো, সাসো, অপমাৰো, জৰোতি এৱমাদিকো ন কোচি ৰোগো উপ্পজ্জতি, ন চ তে খুজ্জা ৱা ৱামনা ৱা কাণা ৱা কুণী ৱা খঞ্জা ৱা পক্খহতা ৱা ৱিকলঙ্গা ৱা ৱিকলিন্দ্ৰিযা ৱা হোন্তি.
ইত্থিযোপি তত্থ নাতিদীঘা, নাতিৰস্সা, নাতিকিসা, নাতিথূলা, নাতিকাড়া, নচ্চোদাতা, সোভগ্গপ্পত্তৰূপা হোন্তি. তথা হি দীঘঙ্গুলী, তম্বনখা, অলম্বথনা, তনুমজ্ঝা, পুণ্ণচন্দমুখী, ৱিসালক্খী, মুদুগত্তা, সহিতোৰূ, ওদাতদন্তা, গম্ভীৰনাভী, তনুজঙ্ঘা, দীঘনীলৱেল্লিতকেসী, পুথুলসুস্সোণী, নাতিলোমা, নালোমা, সুভগা, উতুসুখসম্ফস্সা, সণ্হা, সখিলা, সুখসম্ভাসা, নানাভৰণৱিভূসিতা ৱিচৰন্তি. সব্বদাপি সোড়সৱস্সুদ্দেসিকা ৱিয হোন্তি, পুৰিসা চ পঞ্চৱীসতিৱস্সুদ্দেসিকা ৱিয. ন পুত্তদাৰেসু ৰজ্জন্তি. অযং তত্থ ধম্মতা.
সত্তাহিকমেৱ চ তত্থ ইত্থিপুৰিসা কামৰতিযা ৱিহৰন্তি. ততো ৱীতৰাগা ৱিয যথাসকং গচ্ছন্তি, ন তত্থ ইধ ৱিয গব্ভোক্কন্তিমূলকং, গব্ভপৰিহৰণমূলকং, ৱিজাযনমূলকং ৱা দুক্খং হোতি. ৰত্তকঞ্চুকতো কঞ্চনপটিমা ৱিয দাৰকা মাতুকুচ্ছিতো অমক্খিতা এৱ সেম্হাদিনা সুখেনেৱ নিক্খমন্তি. অযং তত্থ ধম্মতা.
মাতা পন পুত্তং ৱা ধীতৰং ৱা ৱিজাযিত্ৱা তে ৱিচৰণকপ্পদেসে ঠপেত্ৱা অনপেক্খা যথাৰুচি গচ্ছতি. তেসং তত্থ সযিতানং যে পস্সন্তি পুৰিসা ৱা ইত্থিযো ৱা, তে অত্তনো অঙ্গুলিযো উপনামেন্তি. তেসং কম্মবলেন ততো খীৰং পৱত্ততি, তেন তে দাৰকা যাপেন্তি. এৱং পন ৱড্ঢেন্তা কতিপযদিৱসেহেৱ লদ্ধবলা হুত্ৱা দাৰিকা ইত্থিযো উপগচ্ছন্তি, দাৰকা পুৰিসে. কপ্পৰুক্খতো এৱ চ তেসং তত্থ ৱত্থাভৰণানি নিপ্ফজ্জন্তি. নানাৱিৰাগৱণ্ণৱিচিত্তানি হি সুখুমানি মুদুসুখসম্ফস্সানি ৱত্থানি তত্থ তত্থ কপ্পৰুক্খেসু ওলম্বন্তানি তিট্ঠন্তি. নানাৱিধৰস্মিজালসমুজ্জলৱিৱিধৱণ্ণৰতনৱিনদ্ধানি অনেকৱিধমালাকম্মলতাকম্মভিত্তিকম্মৱিচিত্তানি সীসূপগগীৱূপগহত্থূপগকটূপগপাদূপগানি সোৱণ্ণমযানি আভৰণানি কপ্পৰুক্খতো ওলম্বন্তি. তথা ৱীণামুদিঙ্গপণৱসম্মতাড়সঙ্খৱংসৱেতাড়পৰিৱাদিনীৱল্লকীপভুতিকা তূৰিযভণ্ডাপি ততো ততো ওলম্বন্তি. তত্থ বহূ ফলৰুক্খা কুম্ভমত্তানি ফলানি ফলন্তি মধুৰৰসানি, যানি পৰিভুঞ্জিত্ৱা তে সত্তাহম্পি খুপ্পিপাসাহি ন বাধীযন্তি.
নজ্জোপি তত্থ সুৱিসুদ্ধজলা সুপ্পতিত্থা ৰমণীযা অকদ্দমা ৱালুকতলা নাতিসীতা নচ্চুণ্হা সুৰভিগন্ধীহি জলজপুপ্ফেহি সঞ্ছন্না সব্বকালং সুৰভী ৱাযন্তিযো সন্দন্তি, ন তত্থ কণ্টকিকা কক্খড়গচ্ছলতা হোন্তি, অকণ্টকা পুপ্ফফলসম্পন্না এৱ হোন্তি, চন্দননাগৰুক্খা সযমেৱ ৰসং পগ্ঘৰন্তি, নহাযিতুকামা চ নদিতিত্থে একজ্ঝং ৱত্থাভৰণানি ঠপেত্ৱা নদিং ওতৰিত্ৱা ন্হত্ৱা উত্তিণ্ণুত্তিণ্ণা উপৰিট্ঠিমং উপৰিট্ঠিমং ৱত্থাভৰণং গণ্হন্তি, ন তেসং এৱং হোতি ‘‘ইদং মম, ইদং পৰস্সা’’তি. ততো এৱ ন তেসং কোচি ৱিগ্গহো ৱা ৱিৱাদো ৱা. সত্তাহিকা এৱ চ নেসং কামৰতিকীড়া হোতি, ততো ৱীতৰাগা ৱিয ৱিচৰন্তি. যত্থ চ ৰুক্খে সযিতুকামা হোন্তি, তত্থেৱ সযনং উপলব্ভতি. মতে চ সত্তে দিস্ৱা ন ৰোদন্তি ন সোচন্তি. তঞ্চ মণ্ডযিত্ৱা নিক্খিপন্তি. তাৱদেৱ চ নেসং তথাৰূপা সকুণা উপগন্ত্ৱা মতং দীপন্তৰং নেন্তি, তস্মা সুসানং ৱা অসুচিট্ঠানং ৱা তত্থ নত্থি, ন চ ততো মতা নিৰযং ৱা তিৰচ্ছানযোনিং ৱা পেত্তিৱিসযং ৱা উপপজ্জন্তি. ধম্মতাসিদ্ধস্স পঞ্চসীলস্স আনুভাৱেন তে দেৱলোকে নিব্বত্তন্তীতি ৱদন্তি. ৱস্সসহস্সমেৱ চ নেসং সব্বকালং আযুপ্পমাণং, সব্বমেতং তেসং পঞ্চসীলং ৱিয ধম্মতাসিদ্ধমেৱাতি.
তিঠানসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৩. তণ্হামূলকসুত্তৱণ্ণনা
২৩. ততিযে (দী. নি. টী. ২.১০৩) এসনতণ্হাতি ভোগানং পৰিযেসনৱসেন পৱত্তা তণ্হা. এসিততণ্হাতি পৰিযিট্ঠেসু ভোগেসু উপ্পজ্জমানতণ্হা. পৰিতস্সনৱসেন পৰিযেসতি এতাযাতি পৰিযেসনা, আসযতো পযোগতো চ পৰিযেসনা তথাপৱত্তো চিত্তুপ্পাদো. তেনাহ ‘‘তণ্হায সতি হোতী’’তি. ৰূপাদিআৰম্মণপ্পটিলাভোতি সৱত্থুকানং ৰূপাদিআৰম্মণানং গৱেসনৱসেন পটিলাভো. যং পন অপৰিযিট্ঠংযেৱ লব্ভতি, তম্পি অত্থতো পৰিযেসনায লদ্ধমেৱ নাম তথাৰূপস্স কম্মস্স পুব্বেকতত্তা এৱ লব্ভনতো. তেনাহ ‘‘সো হি পৰিযেসনায সতি হোতী’’তি.
সুখৱিনিচ্ছযন্তি সুখং ৱিসেসতো নিচ্ছিনোতীতি সুখৱিনিচ্ছযো. সুখং সভাৱতো সমুদযতো অত্থঙ্গমতো আদীনৱতো নিস্সৰণতো চ যাথাৱতো জানিত্ৱা পৱত্তঞাণংৱ সুখৱিনিচ্ছযং. জঞ্ঞাতি জানেয্য. ‘‘সুভং সুখ’’ন্তিআদিকং আৰম্মণে অভূতাকাৰং ৱিৱিধং নিন্নভাৱেন চিনোতি আৰোপেতীতি ৱিনিচ্ছযো, অস্সাদানুপস্সনা তণ্হা. দিট্ঠিযাপি এৱমেৱ ৱিনিচ্ছযভাৱো ৱেদিতব্বো. ইমস্মিং পন সুত্তে ৱিতক্কোযেৱ আগতোতি যোজনা. ইমস্মিং পন সুত্তেতি সক্কপঞ্হসুত্তে (দী. নি. ২.৩৫৮). তত্থ হি ‘‘ছন্দো খো, দেৱানমিন্দ, ৱিতক্কনিদানো’’তি আগতং. ইধাতি ইমস্মিং সুত্তে. ৱিতক্কেনেৱ ৱিনিচ্ছিনন্তীতি এতেন ‘‘ৱিনিচ্ছিনতি এতেনাতি ৱিনিচ্ছযো’’তি ৱিনিচ্ছযসদ্দস্স কৰণসাধনমাহ. এত্তকন্তিআদি ৱিনিচ্ছযনাকাৰদস্সনং.
ছন্দনট্ঠেন ছন্দো, এৱং ৰঞ্জনট্ঠেন ৰাগোতি ছন্দৰাগো. স্ৱাযং অনাসেৱনতায মন্দো হুত্ৱা পৱত্তো ইধাধিপ্পেতোতি আহ ‘‘দুব্বলৰাগস্সাধিৱচন’’ন্তি. অজ্ঝোসানন্তি তণ্হাদিট্ঠিৱসেন অভিনিৱেসনং. ‘‘ময্হং ইদ’’ন্তি হি তণ্হাগাহো যেভুয্যেন অত্তগ্গাহসন্নিস্সযোৱ হোতি. তেনাহ ‘‘অহং মমন্তী’’তি. বলৱসন্নিট্ঠানন্তি চ তেসং গাহানং থিৰভাৱপ্পত্তিমাহ. তণ্হাদিট্ঠিৱসেন পৰিগ্গহকৰণন্তি অহং মমন্তি বলৱসন্নিট্ঠানৱসেন অভিনিৱিট্ঠস্স অত্তত্তনিযগ্গাহৱত্থুনো অঞ্ঞাসাধাৰণং ৱিয কত্ৱা পৰিগ্গহেত্ৱা ঠানং, তথাপৱত্তো লোভসহগতচিত্তুপ্পাদো. অত্তনা পৰিগ্গহিতস্স ৱত্থুনো যস্স ৱসেন পৰেহি সাধাৰণভাৱস্স অসহমানো হোতি পুগ্গলো, সো ধম্মো অসহনতা. এৱং ৱচনত্থং ৱদন্তি নিৰুত্তিনযেন. সদ্দলক্খণেন পন যস্স ধম্মস্স ৱসেন মচ্ছৰিযযোগতো পুগ্গলো মচ্ছৰো, তস্স ভাৱো, কম্মং ৱা মচ্ছৰিযং, মচ্ছৰো ধম্মো. মচ্ছৰিযস্স বলৱভাৱতো আদৰেন ৰক্খণং আৰক্খোতি আহ ‘‘দ্ৱাৰ…পে… সুট্ঠু ৰক্খণ’’ন্তি.
অত্তনো ফলং কৰোতীতি কৰণং, যং কিঞ্চি কাৰণং. অধিকং কৰণন্তি অধিকৰণং, ৱিসেসকাৰণং. ৱিসেসকাৰণঞ্চ ভোগানং আৰক্খদণ্ডাদানাদিঅনত্থসম্ভৱস্সাতি ৱুত্তং ‘‘আৰক্খাধিকৰণ’’ন্তিআদি. পৰনিসেধনত্থন্তি মাৰণাদিনা পৰেসং ৱিবাধনত্থং. আদিযন্তি এতেনাতি আদানং, দণ্ডস্স আদানং দণ্ডাদানং, দণ্ডং আহৰিত্ৱা পৰৱিহেঠনচিত্তুপ্পাদো. সত্থাদানেপি এসেৱ নযো. হত্থপৰামাসাদিৱসেন কাযেন কাতব্বো কলহো কাযকলহো. মম্মঘট্টনাদিৱসেন ৱাচায কাতব্বো কলহো ৱাচাকলহো. ৱিৰুজ্ঝনৱসেন ৱিৰূপং গণ্হাতি এতেনাতি ৱিগ্গহো. ৱিৰুদ্ধং ৱদতি এতেনাতি ৱিৱাদো. ‘‘তুৱং তুৱ’’ন্তি অগাৰৱৱচনসহচৰণতো তুৱংতুৱং. সব্বেপি তে তথাপৱত্তদোসসহগতা চিত্তুপ্পাদা ৱেদিতব্বা. তেনাহ ভগৱা ‘‘অনেকে পাপকা অকুসলা ধম্মা সম্ভৱন্তী’’তি.
তণ্হামূলকসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৪-৫. সত্তাৱাসসুত্তাদিৱণ্ণনা
২৪-২৫. চতুত্থে সত্তা আৱসন্তি এতেসূতি সত্তাৱাসা, নানত্তসঞ্ঞিআদিভেদা সত্তনিকাযা. যস্মা তে তে সত্তনিৱাসা তপ্পৰিযাপন্নানং সত্তানং তায এৱ তপ্পৰিযাপন্নতায আধাৰো ৱিয ৱত্তব্বতং অৰহন্তি. সমুদাযাচাৰো হি অৱযৱস্স যথা ‘‘ৰুক্খে সাখা’’তি, তস্মা ‘‘সত্তানং আৱাসা, ৱসনট্ঠানানীতি অত্থো’’তি ৱুত্তং. সুদ্ধাৱাসাপি সত্তাৱাসোৱ ‘‘ন সো, ভিক্খৱে, সত্তাৱাসো সুলভৰূপো, যো মযা অনাৱুত্থপুব্বো ইমিনা দীঘেন অদ্ধুনা অঞ্ঞত্ৰ সুদ্ধাৱাসেহি দেৱেহী’’তি (দী. নি. ২.৯১) ৱচনতো. যদি এৱং তে কস্মা ইধ ন গহিতাতি তত্থ কাৰণমাহ ‘‘অসব্বকালিকত্তা’’তিআদি. ৱেহপ্ফলা পন চতুত্থেযেৱ সত্তাৱাসে ভজন্তীতি দট্ঠব্বং. পঞ্চমং উত্তানমেৱ.
সত্তাৱাসসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. সিলাযূপসুত্তৱণ্ণনা
২৬. ছট্ঠে পমাণমজ্ঝিমস্স পুৰিসস্স চতুৱীসতঙ্গুলিকো হত্থো কুক্কু, ‘‘কক্কূ’’তিপি তস্সেৱ নামং. অট্ঠ কুক্কূ উপৰি নেমস্সাতি অট্ঠ হত্থা আৱাটস্স উপৰি উগ্গন্ত্ৱা ঠিতা ভৱেয্যুং. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ.
সিলাযূপসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭. পঠমৱেৰসুত্তৱণ্ণনা
২৭. সত্তমে (সং. নি. টী. ২.২৪১) যতোতি যস্মিং কালে. অযঞ্হি তো-সদ্দো দা-সদ্দো ৱিয ইধ কালৱিসযো, যদাতি ৱুত্তং হোতি. ভযানি ৱেৰানীতি ভীযতে ভযং, ভযেন যোগা, ভাযিতব্বেন ৱা ভযং এৱ ৱেৰপ্পসৱট্ঠেন ৱেৰন্তি চ লদ্ধনামা চেতনাদযো. পাণাতিপাতাদযো হি যস্স পৱত্তন্তি, যঞ্চ উদ্দিস্স পৱত্তীযন্তি, উভযেসঞ্চ ৱেৰাৱহা, ততো এৱ চেতে ভাযিতব্বা ৱেৰসঞ্জনকা নামাতি. সোতস্স অৰিযমগ্গস্স আদিতো পজ্জনং পটিপত্তি অধিগমো সোতাপত্তি. তদত্থায তত্থ পতিট্ঠিতস্স চ অঙ্গানি সোতাপত্তিযঙ্গানি. দুৱিধঞ্হি (সং. নি. অট্ঠ. ২.২.৪১) সোতাপত্তিযঙ্গং সোতাপত্তিঅত্থায চ অঙ্গং কাৰণং, যং সোতাপত্তিমগ্গপ্পটিলাভতো পুব্বভাগে সোতাপত্তিপ্পটিলাভায সংৱত্ততি, ‘‘সপ্পুৰিসসংসেৱো সদ্ধম্মস্সৱনং যোনিসোমনসিকাৰো ধম্মানুধম্মপটিপত্তী’’তি (দী. নি. ৩.৩১১) এৱং আগতং. পটিলদ্ধগুণস্স চ সোতাপত্তিং পত্ৱা ঠিতস্স অঙ্গং, যং ‘‘সোতাপন্নস্স অঙ্গ’’ন্তিপি ৱুচ্চতি ‘‘সোতাপন্নো অঙ্গীযতি ঞাযতি এতেনা’’তি কত্ৱা, বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদাদীনং এতং অধিৱচনং. ইদমিধাধিপ্পেতং.
খীণনিৰযোতিআদীসু আযতিং তত্থ অনুপ্পজ্জনতায খীণো নিৰযো ময্হতি, সো অহং খীণনিৰযো. এস নযো সব্বত্থ. সোতাপন্নোতি মগ্গসোতং আপন্নো. অৱিনিপাতধম্মোতি ন ৱিনিপাতসভাৱো. নিযতোতি পঠমমগ্গসঙ্খাতেন সম্মত্তনিযামেন নিযতো. সম্বোধিপৰাযণোতি উপৰিমগ্গত্তযসঙ্খাতো সম্বোধি পৰং অযনং ময্হন্তি সোহং সম্বোধিপৰাযণো, সম্বোধিং অৱস্সং অভিসম্বুজ্ঝনকোতি অত্থো.
পাণাতিপাতপচ্চযাতি পাণাতিপাতকম্মস্স কৰণহেতু. ভযং ৱেৰন্তি অত্থতো একং. ৱেৰং ৱুচ্চতি ৱিৰোধো, তদেৱ ভাযিতব্বতো ‘‘ভয’’ন্তি ৱুচ্চতি. তঞ্চ পনেতং দুৱিধং হোতি – বাহিৰং, অজ্ঝত্তিকন্তি. একেন হি একস্স পিতা মাৰিতো হোতি. সো চিন্তেতি ‘‘এতেন কিৰ মে পিতা মাৰিতো, অহম্পি তংযেৱ মাৰেস্সামী’’তি নিসিতং সত্থং আদায চৰতি. যা তস্স অব্ভন্তৰে উপ্পন্না ৱেৰচেতনা, ইদং বাহিৰং ৱেৰং নাম তস্স ৱেৰস্স মূলভূততো ৱেৰকাৰকপুগ্গলতো বহিভাৱত্তা. যা পন ইতৰস্স ‘‘অযং কিৰ মং মাৰেস্সামীতি চৰতি, অহমেৱ নং পঠমতৰং মাৰেস্সামী’’তি চেতনা উপ্পজ্জতি, ইদং অজ্ঝত্তিকং ৱেৰং নাম. ইদং তাৱ উভযম্পি দিট্ঠধম্মিকমেৱ. যা পন তং নিৰযে উপ্পন্নং দিস্ৱা ‘‘এতং পহৰিস্সামী’’তি জলিতং অযমুগ্গৰং গণ্হন্তস্স নিৰযপালস্স চেতনা উপ্পজ্জতি, ইদমস্স সম্পৰাযিকং বাহিৰং ৱেৰং. যা চস্স ‘‘অযং নিদ্দোসং মং পহৰিস্সামীতি আগচ্ছতি, অহমেৱ নং পঠমতৰং পহৰিস্সামী’’তি চেতনা উপ্পজ্জতি, ইদমস্স সম্পৰাযিকং অজ্ঝত্তং ৱেৰং. যং পনেতং বাহিৰং ৱেৰং, তং অট্ঠকথাসু ‘‘পুগ্গলৱেৰ’’ন্তি ৱুচ্চতি. দুক্খং দোমনস্সন্তি অত্থতো একমেৱ. যথা চেত্থ, এৱং সেসেসুপি ‘‘ইমিনা মম ভণ্ডং হটং, ময্হং দাৰেসু চাৰিত্তং আপন্নং, মুসা ৱত্ৱা অত্থো ভগ্গো, সুৰামদমত্তেন ইদং নাম কত’’ন্তিআদিনা নযেন ৱেৰপ্পৱত্তি ৱেদিতব্বা.
অৱেচ্চপ্পসাদেনাতি অধিগতেন অচলপ্পসাদেন. অৰিযকন্তেহীতি পঞ্চহি সীলেহি. তানি হি অৰিযানং কন্তানি পিযানি ভৱন্তি, ভৱন্তৰগতাপি অৰিযা তানি ন ৱিজহন্তি, তস্মা ‘‘অৰিযকন্তানী’’তি ৱুচ্চন্তি. সেসমেত্থ যং ৱত্তব্বং সিযা, তং সব্বং ৱিসুদ্ধিমগ্গে অনুস্সতিনিদ্দেসে ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং.
পঠমৱেৰসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯. আঘাতৱত্থুসুত্তৱণ্ণনা
২৯. নৱমে ৱসতি এত্থ ফলং তন্নিমিত্ততায পৱত্ততীতি ৱত্থু, কাৰণন্তি আহ ‘‘আঘাতৱত্থূনী’’তি. কোপো নামাযং যস্মিং ৱত্থুস্মিং উপ্পজ্জতি, ন তত্থ একৱাৰমেৱ উপ্পজ্জতি, অথ খো পুনপি উপ্পজ্জতেৱাতি ৱুত্তং ‘‘বন্ধতী’’তি. অথ ৱা যো পচ্চযৱিসেসেন উপ্পজ্জমানো আঘাতো সৱিসযে বদ্ধো ৱিয ন ৱিগচ্ছতি, পুনপি উপ্পজ্জতেৱ. তং সন্ধাযাহ ‘‘আঘাতং বন্ধতী’’তি. তং পনস্স পচ্চযৱসেন নিব্বত্তনং উপ্পাদনমেৱাতি ৱুত্তং ‘‘উপ্পাদেতী’’তি.
আঘাতৱত্থুসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১০. আঘাতপটিৱিনযসুত্তৱণ্ণনা
৩০. দসমে তং কুতেত্থ লব্ভাতি এত্থ তন্তি কিৰিযাপৰামসনং. পদজ্ঝাহাৰেন চ অত্থো ৱেদিতব্বোতি ‘‘তং অনত্থচৰণং মা অহোসী’’তিআদিমাহ. কেন কাৰণেন লদ্ধব্বং নিৰত্থকভাৱতো. কম্মস্সকা হি সত্তা. তে কস্স ৰুচিযা দুক্খিতা সুখিতা ৱা ভৱন্তি, তস্মা কেৱলং তস্মিং ময্হং অনত্থচৰণং, তং কুতেত্থ লব্ভাতি অধিপ্পাযো. অথ ৱা তং কোপকাৰণং এত্থ পুগ্গলে কুতো লব্ভা পৰমত্থতো কুজ্ঝিতব্বস্স কুজ্ঝনকস্স চ অভাৱতো. সঙ্খাৰমত্তঞ্হেতং, যদিদং খন্ধপঞ্চকং যং ‘‘সত্তো’’তি ৱুচ্চতি, তে সঙ্খাৰা ইত্তৰখণিকা, কস্স কো কুজ্ঝতীতি অত্থো. লাভা নাম কে সিযুং অঞ্ঞত্ৰ অনত্থুপ্পত্তিতো.
আঘাতপটিৱিনযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
১১. অনুপুব্বনিৰোধসুত্তৱণ্ণনা
৩১. একাদসমে অনুপুব্বনিৰোধাতি অনুপুব্বেন অনুক্কমেন পৱত্তেতব্বনিৰোধা. তেনাহ ‘‘অনুপটিপাটিনিৰোধা’’তি.
অনুপুব্বনিৰোধসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সত্তাৱাসৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.