৪. দানৱগ্গো
১-৪. পঠমদানসুত্তাদিৱণ্ণনা
৩১-৩৪. চতুত্থস্স পঠমে আসজ্জাতি যস্স দেতি, তস্স আগমনহেতু তেন সমাগমনিমিত্তং. ভযাতি ভযহেতু. ননু ভযং নাম লদ্ধকামতাৰাগাদযো ৱিয চেতনায অৱিসুদ্ধিকৰং, তং কস্মা ইধ গহিতন্তি? নযিদং তাদিসং ৱোহাৰভযাদিং সন্ধায ৱুত্তন্তি দস্সেতুং ‘‘অযং অদাযকো অকাৰকো’’তিআদি ৱুত্তং. অদাসি মেতি যং পুব্বে কতং উপকাৰং চিন্তেত্ৱা দীযতি, তং সন্ধায ৱুত্তং. দস্সতি মেতি পচ্চুপকাৰাসীসায যং দীযতি, তং সন্ধায ৱদতি. সাহু দানন্তি দানং নামেতং পণ্ডিতপঞ্ঞত্তন্তি সাধুসমাচাৰে ঠত্ৱা দেতি. অলঙ্কাৰত্থন্তি উপসোভনত্থং. দানঞ্হি দত্ৱা তং পচ্চৱেক্খন্তস্স পামোজ্জপীতিসোমনস্সাদযো উপ্পজ্জন্তি, লোভদোসইস্সামচ্ছেৰাদযোপি ৱিদূৰী ভৱন্তি. ইদানি দানং অনুকূলধম্মপৰিব্ৰূহনেন পচ্চনীকধম্মৱিদূৰীকৰণেন চ ভাৱনাচিত্তস্স উপসোভনায চ পৰিক্খাৰায চ হোতীতি ‘‘অলঙ্কাৰত্থঞ্চেৱ পৰিক্খাৰত্থঞ্চ দেতী’’তি ৱুত্তং. তেনাহ ‘‘দানঞ্হি চিত্তং মুদুং কৰোতী’’তিআদি. মুদুচিত্তো হোতি লদ্ধা দাযকে ‘‘ইমিনা ময্হং সঙ্গহো কতো’’তি, দাতাপি লদ্ধৰি. তেন ৱুত্তং ‘‘উভিন্নম্পি চিত্তং মুদুং কৰোতী’’তি.
অদন্তদমনন্তি অদন্তা অনস্সৱাপিস্স দানেন দন্তা অস্সৱা হোন্তি, ৱসে ৱত্তন্তি. অদানং দন্তদূসকন্তি অদানং পুব্বে দন্তানং অস্সৱানম্পি ৱিঘাতুপ্পাদনেন চিত্তং দূসেতি. উন্নমন্তি দাযকা পিযংৱদা চ পৰেসং গৰুচিত্তীকাৰট্ঠানতায. নমন্তিপটিগ্গাহকা দানেন পিযৱাচায চ লদ্ধসঙ্গহাসঙ্গাহকানং.
চিত্তালঙ্কাৰদানমেৱ উত্তমং অনুপক্কিলিট্ঠতায সুপৰিসুদ্ধতায গুণৱিসেসপচ্চযতায চ. দুতিযাদীনি উত্তানত্থানেৱ.
পঠমদানসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৫. দানূপপত্তিসুত্তৱণ্ণনা
৩৫. পঞ্চমে দানপচ্চযাতি দানকাৰণা, দানমযপুঞ্ঞস্স কতত্তা উপচিতত্তাতি অত্থো. উপপত্তিযোতি মনুস্সেসু দেৱেসু চ নিব্বত্তিযো. ঠপেতীতি একৱাৰমেৱ অনুপ্পজ্জিত্ৱা যথা উপৰি তেনেৱাকাৰেন পৱত্ততি, এৱং ঠপেতি. তদেৱ চস্স অধিট্ঠানন্তি আহ ‘‘তস্সেৱ ৱেৱচন’’ন্তি. ৱড্ঢেতীতি ব্ৰূহেতি ন হাপেতি. ৱিমুত্তন্তি অধিমুত্তং, নিন্নং পোণং পব্ভাৰন্তি অত্থো. ৱিমুত্তন্তি ৱা ৱিস্সট্ঠং. নিপ্পৰিযাযতো উত্তৰি নাম পণীতং মজ্ঝেপি হীনমজ্ঝিমৱিভাগস্স লব্ভনতোতি ৱুত্তং ‘‘উত্তৰি অভাৱিতন্তি ততো উপৰিমগ্গফলত্থায অভাৱিত’’ন্তি. সংৱত্ততি তথাপণিহিতং দানমযং চিত্তং. যং পন পাড়িযং ‘‘তঞ্চ খো’’তিআদি ৱুত্তং, তং তত্ৰুপপত্তিযা ৱিবন্ধকৰদুস্সীল্যাভাৱদস্সনপৰং দট্ঠব্বং, ন দানমযস্স পুঞ্ঞস্স কেৱলস্স তংসংৱত্তনতাদস্সনপৰন্তি দট্ঠব্বং. সমুচ্ছিন্নৰাগস্সাতি সমুচ্ছিন্নকামৰাগস্স. তস্স হি সিযা ব্ৰহ্মলোকে উপপত্তি, ন সমুচ্ছিন্নভৱৰাগস্স. ৱীতৰাগগ্গহণেন চেত্থ কামেসু ৱীতৰাগতা অধিপ্পেতা, যায ব্ৰহ্মলোকূপপত্তি সিযা. তেনাহ ‘‘দানমত্তেনেৱা’’তিআদি. যদি এৱং দানং তত্থ কিমত্থিযন্তি আহ ‘‘দানং পনা’’তিআদি. দানেন মুদুচিত্তোতি বদ্ধাঘাতে ৱেৰিপুগ্গলেপি অত্তনো দানসম্পটিচ্ছনেন মুদুভূতচিত্তো.
দানূপপত্তিসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৬. পুঞ্ঞকিৰিযৱত্থুসুত্তৱণ্ণনা
৩৬. ছট্ঠে পুজ্জভৱফলং নিব্বত্তেন্তি, অত্তনো সন্তানং পুনন্তীতি ৱা পুঞ্ঞানি চ তানি হেতুপচ্চযেহি কত্তব্বতো কিৰিযা চাতি পুঞ্ঞকিৰিযা, তাযেৱ চ তেসং তেসং পিযমনাপতাদিআনিসংসানং ৱত্থুভাৱতো পুঞ্ঞকিৰিযৱত্থূনি.
অনুচ্ছিন্নভৱমূলস্স অনুগ্গহৱসেন, পূজাৱসেন ৱা অত্তনো দেয্যধম্মস্স পৰস্স পৰিচ্চাগচেতনা দীযতি এতেনাতি দানং, দানমেৱ দানমযং. পদপূৰণমত্তং ময-সদ্দো. চীৱৰাদীসু চতূসু পচ্চযেসু (দী. নি. অট্ঠ. ৩.৩০৫), অন্নাদীসু ৱা দসসু দানৱত্থূসু, ৰূপাদীসু ৱা ছসু আৰম্মণেসু তং তং দেন্তস্স তেসং উপ্পাদনতো পট্ঠায পুব্বভাগে পৰিচ্চাগকালে পচ্ছা সোমনস্সচিত্তেন অনুস্সৰণে চাতি তীসু কালেসু পৱত্তচেতনা দানমযং পুঞ্ঞকিৰিযৱত্থু নাম.
নিচ্চসীলউপোসথসীলাদিৱসেন পঞ্চ অট্ঠ দস ৱা সীলানি সমাদিযন্তস্স ‘‘সীলপূৰণত্থং পব্বজিস্সামী’’তি ৱিহাৰং গচ্ছন্তস্স পব্বজন্তস্স, মনোৰথং মত্থকং পাপেত্ৱা ‘‘পব্বজিতো ৱতম্হি সাধু সুট্ঠূ’’তি আৱজ্জেন্তস্স, সদ্ধায পাতিমোক্খং পৰিপূৰেন্তস্স, পঞ্ঞায চীৱৰাদিকে পচ্চযে পচ্চৱেক্খন্তস্স, সতিযা আপাথগতেসু ৰূপাদীসু চক্খুদ্ৱাৰাদীনি সংৱৰন্তস্স, ৱীৰিযেন আজীৱং সোধেন্তস্স চ পৱত্তচেতনা সীলতি, সীলেতীতি ৱা সীলমযং পুঞ্ঞকিৰিযৱত্থু নাম.
পটিসম্ভিদাযং (পটি. ম. ১.৪৮) ৱুত্তেন ৱিপস্সনামগ্গেন চক্খুং অনিচ্চতো দুক্খতো অনত্ততো ৱিপস্সন্তস্স, সোতং…পে… ঘানং…পে… জিৱ্হং…পে… কাযং…পে… ৰূপে…পে… ধম্মে…পে… চক্খুৱিঞ্ঞাণং…পে… মনোৱিঞ্ঞাণং…পে… চক্খুসম্ফস্সং …পে… মনোসম্ফস্সং…পে… চক্খুসম্ফস্সজং ৱেদনং…পে… মনোসম্ফস্সজং ৱেদনং…পে… জৰামৰণং অনিচ্চতো দুক্খতো অনত্ততো ৱিপস্সন্তস্স যা চেতনা, যা চ পথৱীকসিণাদীসু সব্বাসু অট্ঠত্তিংসায আৰম্মণেসু পৱত্তা ঝানচেতনা, যা চ অনৱজ্জেসু কম্মাযতনসিপ্পাযতনৱিজ্জাট্ঠানেসু পৰিচযমনসিকাৰাদিৱসেন পৱত্তা চেতনা, সব্বা সা ভাৱেতি এতাযাতি ভাৱনামযং ৱুত্তনযেন পুঞ্ঞকিৰিযৱত্থু চাতি ভাৱনামযং পুঞ্ঞকিৰিযৱত্থু.
একমেকঞ্চেত্থ যথাৰহং পুব্বভাগতো পট্ঠায কৰোন্তস্স কাযকম্মং হোতি. তদত্থং ৱাচং নিচ্ছাৰেন্তস্স ৱচীকম্মং. কাযঙ্গং ৱাচঙ্গঞ্চ অচোপেত্ৱা মনসা চিন্তযন্তস্স মনোকম্মং. অন্নাদীনি দেন্তস্স চাপি ‘‘অন্নদানাদীনি দেমী’’তি ৱা, দানপাৰমিং আৱজ্জেত্ৱা ৱা দানকালে দানমযং পুঞ্ঞকিৰিযৱত্থু হোতি. যথা হি কেৱলং ‘‘অন্নদানাদীনি দেমী’’তি দানকালে দানমযং পুঞ্ঞকিৰিযৱত্থু হোতি, এৱং ‘‘ইদং দানমযং সম্মাসম্বোধিযা পচ্চযো হোতূ’’তি দানপাৰমিং আৱজ্জেত্ৱা দানকালেপি দানসীসেনেৱ পৱত্তিতত্তা. ৱত্তসীসে ঠত্ৱা দদন্তো ‘‘এতং দানং নাম ময্হং কুলৱংসহেতু পৱেণিচাৰিত্ত’’ন্তি চাৰিত্তসীসেন ৱা দেন্তো চাৰিত্তসীলত্তা সীলমযং. খযতো ৱযতো সম্মসনং পট্ঠপেত্ৱা দদতো ভাৱনামযং পুঞ্ঞকিৰিযৱত্থু হোতি. যথা হি দেয্যধম্মপৰিচ্চাগৱসেন ৱত্তমানাপি দানচেতনা ৱত্তসীসে ঠত্ৱা দদতো সীলমযং পুঞ্ঞকিৰিযৱত্থু হোতি পুব্বাভিসঙ্খাৰস্স অপৰভাগে চেতনায চ তথাপৱত্তত্তা.
পুঞ্ঞকিৰিযৱত্থুসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৭-৮. সপ্পুৰিসদানসুত্তাদিৱণ্ণনা
৩৭-৩৮. সত্তমে ৱিচেয্য দেতীতি এত্থ দ্ৱে ৱিচিননানি দক্খিণেয্যৱিচিননং, দক্খিণাৱিচিননঞ্চ. তেসু ৱিপন্নসীলে ইতো বহিদ্ধা পঞ্চনৱুতি পাসণ্ডভেদে চ দক্খিণেয্যে পহায সীলাদিগুণসম্পন্নানং সাসনে পব্বজিতানং দানং দক্খিণেয্যৱিচিননং নাম. লামকলামকে পচ্চযে অপনেত্ৱা পণীতপণীতে ৱিচিনিত্ৱা তেসং দানং দক্খিণাৱিচিননং নাম. তেনাহ ‘‘ইমস্স দিন্নং মহপ্ফলং ভৱিস্সতী’’তিআদি. অট্ঠমে নত্থি ৱত্তব্বং.
সপ্পুৰিসদানসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
৯-১০. অভিসন্দসুত্তাদিৱণ্ণনা
৩৯-৪০. নৱমে পুঞ্ঞাভিসন্দাতি পুঞ্ঞনদিযো. কুসলাভিসন্দাতি কুসলানং পৱাহা. সুখস্সাহাৰাতি সুখপচ্চযা. অগ্গানীতি ঞাতত্তা অগ্গঞ্ঞানি. চিৰৰত্তং ঞাতত্তা ৰত্তঞ্ঞানি. অৰিযানং সাধূনং ৱংসানীতি ঞাতত্তা ৱংসঞ্ঞানি. পোৰাণানং আদিপুৰিসানং এতানীতি পোৰাণানি. সব্বসো কেনচিপি পকাৰেন সাধূহি ন কিণ্ণানি ন খিত্তানি ছড্ডিতানীতি অসংকিণ্ণানি. অযঞ্চ নযো নেসং যথা অতীতে, এৱং এতৰহি অনাগতে চাতি আহ ‘‘অসংকিণ্ণপুব্বানি ন সংকিযন্তি ন সংকিযিস্সন্তী’’তি. ততো এৱ অপ্পটিকুট্ঠানি. ন হি কদাচি ৱিঞ্ঞূ সমণব্ৰাহ্মণা হিংসাদিপাপধম্মং অনুজানন্তি. অপৰিমাণানং সত্তানং অভযং দেতীতি সব্বেসু ভূতেসু নিহিতদণ্ডত্তা সকলস্সপি সত্তকাযস্স ভযাভাৱং দেতি. অৱেৰন্তি ৱেৰাভাৱং. অব্যাবজ্ঝন্তি নিদ্দুক্খতং. এৱমেত্থ সঙ্খেপতো পাড়িৱণ্ণনা ৱেদিতব্বা. দসমে নত্থি ৱত্তব্বং.
অভিসন্দসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
দানৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.