(১২) ২. আপাযিকৱগ্গো

১. আপাযিকসুত্তৱণ্ণনা

১১৪. দুতিযস্স পঠমে অপাযেসু নিব্বত্তনসীলতায অপাযূপগা আপাযিকাতি আহ ‘‘অপাযং গচ্ছিস্সন্তীতি আপাযিকা’’তি. অঞ্ঞে ব্ৰহ্মচাৰিনো সুনিৱত্থে সুপাৰুতে সুম্ভকপত্তধৰে গামনিগমৰাজধানীসু পিণ্ডায চৰিত্ৱা জীৱিকং কপ্পেন্তে দিস্ৱা সযম্পি তাদিসেন আকাৰেন তথাপটিপজ্জনতো ‘‘অহং ব্ৰহ্মচাৰী’’তি পটিঞ্ঞং দেন্তো ৱিয হোতীতি আহ ‘‘ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞোতি ব্ৰহ্মচাৰিপটিৰূপকো’’তি. ‘‘অহম্পি ভিক্খূ’’তি ৱত্ৱা উপোসথঙ্গাদীনি পৱিসন্তো পন ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞো হোতিযেৱ, তথা সঙ্ঘিকং লাভং গণ্হন্তো. তেনাহ ‘‘তেসং ৱা…পে… এৱংপটিঞ্ঞো’’তি. অক্কোসতীতি ‘‘অস্সমণোসি, সমণপটিঞ্ঞোসী’’তিআদিনা অক্কোসতি. পৰিভাসতীতি ‘‘সো ত্ৱং ‘হোতু, মুণ্ডকসমণো অহ’ন্তি মঞ্ঞসি, ইদানি তে অস্সমণভাৱং আৰোপেস্সামী’’তিআদিনা ৱদন্তো পৰিভাসতি.

কিলেসকামোপি অস্সাদিযমানো ৱত্থুকামন্তোগধোযেৱ, কিলেসকামৱসেন চ তেসং অস্সাদনং সিযাতি আহ ‘‘কিলেসকামেন ৱত্থুকামে সেৱন্তস্সা’’তি. কিলেসকামেনাতি কৰণত্থে কৰণৱচনং. নত্থি দোসোতি অস্সাদেত্ৱা ৱিসযপৰিভোগে নত্থি আদীনৱো, তপ্পচ্চযা ন কোচি অন্তৰাযোতি অধিপ্পাযো. পাতব্বতং আপজ্জতীতি পৰিভুঞ্জনকতং উপগচ্ছতি. পৰিভোগত্থো হি অযং পা-সদ্দো, কত্তুসাধনো চ তব্ব-সদ্দো, যথাৰুচি পৰিভুঞ্জতীতি অত্থো. পিৱিতব্বতং পৰিভুঞ্জিতব্বতন্তি এত্থাপি কত্তুৱসেনেৱ অত্থো ৱেদিতব্বো.

আপাযিকসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

২. দুল্লভসুত্তৱণ্ণনা

১১৫. দুতিযে পৰেন কতস্স উপকাৰস্স অনুৰূপপ্পৱত্তি অত্তনি কতং উপকাৰং উপকাৰতো জানন্তো ৱেদিযন্তো কতঞ্ঞূ কতৱেদীতি আহ ‘‘ইমিনা ময্হং কত’’ন্তিআদি.

দুল্লভসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৩. অপ্পমেয্যসুত্তৱণ্ণনা

১১৬. ততিযে সুখেন মেতব্বোতি যথা পৰিত্তস্স উদকস্স সুখেন পমাণং গয্হতি, এৱমেৱ ‘‘উদ্ধতো’’তিআদিনা যথাৱুত্তেহি অগুণঙ্গেহি সমন্নাগতস্স সুখেন পমাণং গয্হতীতি, সুখেন মেতব্বো. দুক্খেন মেতব্বোতি যথা মহাসমুদ্দস্স দুক্খেন পমাণং গয্হতি, এৱমেৱ ‘‘অনুদ্ধতো’’তিআদিনা দস্সিতেহি গুণঙ্গেহি সমন্নাগতস্স দুক্খেন পমাণং গয্হতি, ‘‘অনাগামী নু খো খীণাসৱো নু খো’’তি ৱত্তব্বতং গচ্ছতি, তেনেস দুক্খেন মেতব্বো. পমেতুং ন সক্কোতীতি যথা আকাসস্স ন সক্কা পমাণং গহেতুং, এৱং খীণাসৱস্স, তেনেস পমেতুং ন সক্কাতি অপ্পমেয্যো.

সাৰাভাৱেন তুচ্ছত্তা নড়ো ৱিয নড়ো, মানোতি আহ ‘‘উন্নড়োতি উগ্গতনড়ো’’তি, উট্ঠিততুচ্ছমানোতি ৱুত্তং হোতি. তেনাহ ‘‘তুচ্ছমানং উক্খিপিত্ৱা ঠিতোতি অত্থো’’তি. মনো হি সেয্যস্স সেয্যোতি সদিসোতি চ পৱত্তিযা ৱিসেসতো তুচ্ছো. চাপল্লেনাতি চপলভাৱেন, তণ্হালোলুপ্পেনাতি অত্থো. মুখৰোতি মুখেন ফৰুসো, ফৰুসৱাচোতি অত্থো. ৱিকিণ্ণৱাচোতি ৱিসটৱচনো সম্ফপ্পলাপিতায অপৰিযন্তৱচনো. তেনাহ ‘‘অসঞ্ঞতৱচনো’’তি, দিৱসম্পি নিৰত্থকৱচনং পলাপীতি ৱুত্তং হোতি. চিত্তেকগ্গতাৰহিতোতি উপচাৰপ্পনাসমাধিৰহিতো চণ্ডসোতে বদ্ধনাৱা ৱিয অনৱট্ঠিতকিৰিযো. ভন্তচিত্তোতি অনৱট্ঠিতচিত্তো পণ্ণাৰুড়্হৱালমিগসদিসো. ৱিৱটিন্দ্ৰিযোতি সংৱৰাভাৱেন গিহিকালে ৱিয অসংৱুতচক্খাদিইন্দ্ৰিযো.

অপ্পমেয্যসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৪. আনেঞ্জসুত্তৱণ্ণনা

১১৭. চতুত্থে সহ ব্যযতি গচ্ছতীতি সহব্যো, সহপৱত্তনকো. তস্স ভাৱো সহব্যতা, সহপৱত্তীতি আহ ‘‘সহভাৱং উপপজ্জতী’’তি. ‘‘যাৱতকং তেসং দেৱানং আযুপ্পমাণং, তং সব্বং খেপেত্ৱা নিৰযম্পি গচ্ছতী’’তিআদিৱচনতো অৰূপভৱতো চুতস্স অপাযূপপত্তি ৱুত্তা ৱিয দিস্সতীতি তন্নিৱত্তনত্থং ভগৱতো অধিপ্পাযং ৱিৱৰন্তো ‘‘সন্ধাযভাসিতমিদং ৱচন’’ন্তি দীপেতি ‘‘নিৰযাদীহি অৱিপ্পমুত্তত্তা’’তিআদিনা. ন হি তস্স উপচাৰজ্ঝানতো বলৱতৰং অকুসলং অত্থীতি. ইমিনা ততো চৱন্তানং উপচাৰজ্ঝানমেৱ পটিসন্ধিজনকং কম্মন্তি দীপেতি. অধিকং পযসতি পযুজ্জতি এতেনাতি অধিপ্পযাসো, সৱিসেসং ইতিকত্তব্বকিৰিযা. তেনাহ ‘‘অধিকপ্পযোগো’’তি. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ.

আনেঞ্জসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. ৱিপত্তিসম্পদাসুত্তৱণ্ণনা

১১৮. পঞ্চমে দিন্নন্তি দেয্যধম্মসীসেন দানং ৱুত্তন্তি আহ ‘‘দিন্নস্স ফলাভাৱং সন্ধায ৱদতী’’তি. দিন্নং পন অন্নাদিৱত্থুং কথং পটিক্খিপতি. এস নযো ‘‘যিট্ঠং হুত’’ন্তি এত্থাপি. মহাযাগোতি সব্বসাধাৰণং মহাদানং. পহেণকসক্কাৰোতি পাহুনকানং কাতব্বসক্কাৰো. ফলন্তি আনিসংসফলং নিস্সন্দফলঞ্চ. ৱিপাকোতি সদিসফলং. পৰলোকে ঠিতস্স অযং লোকো নত্থীতি পৰলোকে ঠিতস্স কম্মুনা লদ্ধব্বো অযং লোকো ন হোতি. ইধলোকে ঠিতস্সপি পৰলোকো নত্থীতি ইধলোকে ঠিতস্স কম্মুনা লদ্ধব্বো পৰলোকো ন হোতি. তত্থ কাৰণমাহ ‘‘সব্বে তত্থ তত্থেৱ উচ্ছিজ্জন্তী’’তি. ইমে সত্তা যত্থ যত্থ ভৱযোনিগতিআদীসু ঠিতা, তত্থ তত্থেৱ উচ্ছিজ্জন্তি, দ্ৱযৱিনাসেন ৱিনস্সন্তি.

ফলাভাৱৱসেনাতি মাতাপিতূসু সম্মাপটিপত্তিমিচ্ছাপটিপত্তীনং ফলস্স অভাৱৱসেন ‘‘নত্থি মাতা, নত্থি পিতা’’তি ৱদতি, ন মাতাপিতূনং, নাপি তেসু সম্মাপটিপত্তিমিচ্ছাপটিপত্তীনং অভাৱৱসেন তেসং লোকপচ্চক্খত্তা. পুব্বুড়কস্স ৱিয ইমেসং সত্তানং উপ্পাদো নাম কেৱলো, ন চ খনপুব্বকোতি দস্সনত্থং ‘‘নত্থি সত্তা ওপপাতিকা’’তি ৱুত্তন্তি আহ ‘‘চৱিত্ৱা উপ্পজ্জনকা সত্তা নাম নত্থীতি ৱদতী’’তি. সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা পৱেদেন্তীতি যে ইমঞ্চ লোকং পৰঞ্চ লোকং অভিৱিসিট্ঠায পঞ্ঞায সযং পচ্চক্খং কত্ৱা পৱেদেন্তি, তে নত্থীতি সব্বঞ্ঞুবুদ্ধানং অভাৱং দীপেতি.

ৱিপত্তিসম্পদাসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬-৭. অপণ্ণকসুত্তাদিৱণ্ণনা

১১৯-১২০. ছট্ঠে ছহি তলেহি সমন্নাগতো পাসকোতি চতূসু পস্সেসু চত্তাৰি তলানি, দ্ৱীসু কোটীসু দ্ৱে তলানীতি এৱং ছহি তলেহি সমন্নাগতো পাসককীড়াপসুতানং মণিসদিসো পাসকৱিসেসো. সত্তমং উত্তানমেৱ.

অপণ্ণকসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৮. পঠমসোচেয্যসুত্তৱণ্ণনা

১২১. অট্ঠমে সুচিভাৱোতি কিলেসাসুচিৱিগমেন সুদ্ধভাৱো অসংকিলিট্ঠভাৱো, অত্থতো কাযসুচৰিতাদীনি.

পঠমসোচেয্যসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯. দুতিযসোচেয্যসুত্তৱণ্ণনা

১২২. নৱমে সমুচ্ছেদৱসেন পহীনসব্বকাযদুচ্চৰিততায কাযে, কাযেন ৱা সুচি কাযসুচি. তেনাহ ‘‘কাযদ্ৱাৰে’’তিআদি. সোচেয্যসম্পন্নন্তি পটিপ্পস্সদ্ধকিলেসত্তা পৰিসুদ্ধায সোচেয্যসম্পত্তিযা উপেতং. নিন্হাতা অগ্গমগ্গসলিলেন ৱিক্খালিতা পাপা এতেনাতি নিন্হাতপাপকো, খীণাসৱো. তেনাহ ‘‘খীণাসৱোৱ কথিতো’’তি.

দুতিযসোচেয্যসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

১০. মোনেয্যসুত্তৱণ্ণনা

১২৩. দসমে মুনিনো ভাৱা মোনেয্যানি, যেহি ধম্মেহি উভযহিতমুননতো মুনি নাম হোতি, তে মুনিভাৱকৰা মোনেয্যা পটিপদা ধম্মা এৱ ৱুত্তা. মুনিনো ৱা এতানি মোনেয্যানি, যথাৱুত্তধম্মা এৱ. তত্থ যস্মা কাযেন অকত্তব্বস্স অকৰণং, কত্তব্বস্স চ কৰণং, ‘‘অত্থি ইমস্মিং কাযে কেসা’’তিআদিনা (দী. নি. ২.৩৭৭; ম. নি. ১.১১০; সং. নি. ৪.১২৭; খু. পা. ৩.দ্ৱত্তিংসাকাৰ) কাযসঙ্খাতস্স আৰম্মণস্স জাননং, কাযস্স চ সমুদযতো অত্থঙ্গমতো অস্সাদতো আদীনৱতো নিস্সৰণতো চ যাথাৱতো পৰিজাননতা, তথা পৰিজাননৱসেন পন পৱত্তো ৱিপস্সনামগ্গো, তেন চ কাযে ছন্দৰাগস্স পজহনং, কাযসঙ্খাৰং নিৰোধেত্ৱা পত্তব্বসমাপত্তি ৱা, সব্বে এতে কাযমুখেন পৱত্তা মোনেয্যপ্পটিপদা ধম্মা কাযমোনেয্যং নাম. তস্মা তমত্থং দস্সেতুং ‘‘কতমং কাযমোনেয্যং? তিৱিধকাযদুচ্চৰিতস্স পহানং কাযমোনেয্যং, তিৱিধকাযসুচৰিতম্পি কাযমোনেয্য’’ন্তিআদিনা (মহানি. ১৪) পাড়ি আগতা. ইধাপি তেনেৱ পাড়িনযেন অত্থং দস্সেন্তো ‘‘তিৱিধকাযদুচ্চৰিতপ্পহানং কাযমোনেয্যং নামা’’তিআদিমাহ.

ইদানি ‘‘কতমং ৱচীমোনেয্যং? চতুব্বিধৱচীদুচ্চৰিতস্স পহানং ৱচীমোনেয্যং, চতুব্বিধং ৱচীসুচৰিতং, ৱাচাৰম্মণে ঞাণং, ৱাচাপৰিঞ্ঞা, পৰিঞ্ঞাসহগতো মগ্গো, ৱাচায ছন্দৰাগস্স পহানং, ৱচীসঙ্খাৰনিৰোধো দুতিযজ্ঝানসমাপত্তি ৱচীমোনেয্য’’ন্তি ইমায পাড়িযা ৱুত্তমত্থং অতিদীপেন্তো ‘‘ৱচীমোনেয্যেপি এসেৱ নযো’’তিআদিমাহ. তত্থ চোপনৱাচঞ্চেৱ সদ্দৱাচঞ্চ আৰব্ভ পৱত্তা পঞ্ঞা ৱাচাৰম্মণে ঞাণং. তস্সা ৱাচায সমুদযাদিতো পৰিজাননং ৱাচাপৰিঞ্ঞা.

‘‘কতমং মনোমোনেয্যং? তিৱিধমনোদুচ্চৰিতস্স পহানং মনোমোনেয্যং, তিৱিধং মনোসুচ্চৰিতং, মনাৰম্মণে ঞাণং, মনপৰিঞ্ঞা, পৰিঞ্ঞাসহগতো মগ্গো, মনস্মিং ছন্দৰাগস্স পহানং, চিত্তসঙ্খাৰনিৰোধো সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধসমাপত্তি মনোমোনেয্য’’ন্তি ইমায পাড়িযা আগতনযেন অত্থং ৱিভাৱেন্তো ‘‘মনোমোনেয্যেপি ইমিনাৱ নযেন অত্থং ঞত্ৱা’’তিআদিমাহ. তত্থ চ একাসীতিৱিধং লোকিযচিত্তং আৰব্ভ পৱত্তঞাণং মনাৰম্মণে ঞাণং. তস্স সমুদযাদিতো পৰিজাননং মনপৰিঞ্ঞাতি অযং ৱিসেসো.

মোনেয্যসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

আপাযিকৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.