(১০) ৫. উপালিৱগ্গো

১-৪. কামভোগীসুত্তাদিৱণ্ণনা

৯১-৯৪. পঞ্চমস্স পঠমাদীনি উত্তানত্থানি. চতুত্থে তপনং সন্তপনং কাযস্স খেদনং তপো, সো এতস্স অত্থীতি তপস্সী, তং তপস্সিং. যস্মা তথাভূতো তপনিস্সিতো, তপো ৱা তন্নিস্সিতো, তস্মা আহ ‘‘তপনিস্সিতক’’ন্তি. লূখং ফৰুসং সাধুসম্মতাচাৰৱিৰহতো ন পসাদনীযং আজীৱতি ৱত্ততীতি লূখাজীৱী, তং লূখাজীৱিং. উপক্কোসতীতি উপ্পণ্ডেতি, উপহসনৱসেন পৰিভাসতি. উপৱদতীতি অৱঞ্ঞাপুব্বকং অপৱদতি. তেনাহ ‘‘হীড়েতি ৱম্ভেতী’’তি.

কামভোগীসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৫. উত্তিযসুত্তৱণ্ণনা

৯৫. পঞ্চমে পচ্চন্তে ভৱং পচ্চন্তিমং. পাকাৰস্স থিৰভাৱং উদ্ধমুদ্ধং পাপেতীতি উদ্ধাপং, পাকাৰমূলং. আদি-সদ্দেন পাকাৰদ্ৱাৰবন্ধপৰিখাদীনং সঙ্গহো ৱেদিতব্বো. পণ্ডিতদোৱাৰিকট্ঠানিযং কত্ৱা ভগৱা অত্তানং দস্সেসীতি দস্সেন্তো ‘‘একদ্ৱাৰন্তি কস্মা আহা’’তি চোদনং সমুট্ঠাপেসি. যস্সা পঞ্ঞায ৱসেন পুৰিসো পণ্ডিতোতি ৱুচ্চতি, তং পণ্ডিচ্চন্তি আহ ‘‘পণ্ডিচ্চেন সমন্নাগতো’’তি. তংতংইতিকত্তব্বতাসু ছেকভাৱো ব্যত্তভাৱো ৱেয্যত্তিযং. মেধতি সম্মোহং হিংসতি ৱিধমতীতি মেধা, সা এতস্স অত্থীতি মেধাৱী. ঠানে ঠানে উপ্পত্তি এতিস্সা অত্থীতি ঠানুপ্পত্তিকা, ঠানসো উপ্পজ্জনপঞ্ঞা. অনুপৰিযাযন্তি এতেনাতি অনুপৰিযাযো, সো এৱ পথোতি অনুপৰিযাযপথো, পৰিতো পাকাৰস্স অনুসংযাযনমগ্গো. পাকাৰভাগা সন্ধাতব্বা এত্থাতি পাকাৰসন্ধি, পাকাৰস্স ফুল্লিতপ্পদেসো. সো পন হেট্ঠিমন্তেন দ্ৱিন্নম্পি ইট্ঠকানং ৱিগমেন এৱং ৱুচ্চতীতি আহ ‘‘দ্ৱিন্নং ইট্ঠকানং অপগতট্ঠান’’ন্তি. ছিন্নট্ঠানন্তি ছিন্নভিন্নপ্পদেসো, ছিদ্দট্ঠানং ৱা. তঞ্হি ৱিৱৰন্তি ৱুচ্চতি.

উত্তিযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৬-৮. কোকনুদসুত্তাদিৱণ্ণনা

৯৬-৯৮. ছট্ঠে খন্ধাপি দিট্ঠিট্ঠানং আৰম্মণট্ঠেন ‘‘ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতী’’তিআদিৱচনতো. অৱিজ্জাপি দিট্ঠিট্ঠানং উপনিস্সযাদিভাৱেন পৱত্তনতো. যথাহ ‘‘অস্সুতৱা, ভিক্খৱে, পুথুজ্জনো অৰিযানং অদস্সাৱী অৰিযধম্মস্স অকোৱিদো’’তিআদি (ধ. স. ১০০৭). ফস্সোপি দিট্ঠিট্ঠানং. যথা চাহ ‘‘তদপি ফস্সপচ্চযা (দী. নি. ১.১১৮-১৩০) ফুস্স ফুস্স পটিসংৱেদিযন্তী’’তি (দী. নি. ১.১৪৪) চ. সঞ্ঞাপি দিট্ঠিট্ঠানং. ৱুত্তঞ্হেতং ‘‘সঞ্ঞানিদানা হি পপঞ্চসঙ্খা (সু. নি. ৮৮০; মহানি. ১০৯), পথৱিতো সঞ্ঞত্ৱা’’তি (ম. নি. ১.২) চ আদি. ৱিতক্কোপি দিট্ঠিট্ঠানং. ৱুত্তম্পি চেতং ‘‘তক্কঞ্চ দিট্ঠীসু পকপ্পযিত্ৱা, সচ্চং মুসাতি দ্ৱযধম্মমাহূ’’তি (সু. নি. ৮৯২; মহানি. ১২১), ‘‘তক্কী হোতি ৱীমংসী’’তি (দী. নি. ১.৩৪) চ আদি. অযোনিসোমনসিকাৰোপি দিট্ঠিট্ঠানং. তেনাহ ভগৱা – ‘‘তস্সেৱং অযোনিসো মনসিকৰোতো ছন্নং দিট্ঠীনং অঞ্ঞতৰা দিট্ঠি উপ্পজ্জতি, অত্থি মে অত্তাতি তস্স সচ্চতো থেততো দিট্ঠি উপ্পজ্জতী’’তিআদি (ম. নি. ১.১৯).

যা দিট্ঠীতি ইদানি ৱুচ্চমানানং অট্ঠাৰসন্নং পদানং সাধাৰণং মূলপদং. দিট্ঠিযেৱ দিট্ঠিগতং গূথগতং ৱিয, দিট্ঠীসু ৱা গতং ইদং দস্সনং দ্ৱাসট্ঠিদিট্ঠীসু অন্তোগধত্তাতিপি দিট্ঠিগতং, দিট্ঠিযা ৱা গতং দিট্ঠিগতং. ইদঞ্হি ‘‘অত্থি মে অত্তা’’তিআদি দিট্ঠিযা গমনমত্তমেৱ, নত্থেত্থ অত্তা ৱা নিচ্চো ৱা কোচীতি ৱুত্তং হোতি. সা চাযং দিট্ঠি দুন্নিগ্গমনট্ঠেন গহনং. দুৰতিক্কমট্ঠেন সপ্পটিভযট্ঠেন চ কন্তাৰো দুব্ভিক্খকন্তাৰৱাড়কন্তাৰাদযো ৱিয. সম্মাদিট্ঠিযা ৱিনিৱিজ্ঝনট্ঠেন, ৱিলোমনট্ঠেন ৱা ৱিসূকং. কদাচি সস্সতস্স, কদাচি উচ্ছেদস্স ৱা গহণতো ৱিৰূপং ফন্দিতন্তি ৱিপ্ফন্দিতং. বন্ধনট্ঠেন সংযোজনং. দিট্ঠিযেৱ অন্তো তুদনট্ঠেন দুন্নীহৰণীযট্ঠেন চ সল্লন্তি দিট্ঠিসল্লং. দিট্ঠিযেৱ পীড়াকৰণট্ঠেন সম্বাধোতি দিট্ঠিসম্বাধো. দিট্ঠিযেৱ মোক্খাৱৰণট্ঠেন পলিবোধোতি দিট্ঠিপলিবোধো. দিট্ঠিযেৱ দুম্মোচনীযট্ঠেন বন্ধনন্তি দিট্ঠিবন্ধনং. দিট্ঠিযেৱ দুৰুত্তৰণট্ঠেন পপাতোতি দিট্ঠিপপাতো. দিট্ঠিযেৱ থামগতট্ঠেন অনুসযোতি দিট্ঠানুসযো. দিট্ঠিযেৱ অত্তানং সন্তাপেতীতি দিট্ঠিসন্তাপো. দিট্ঠিযেৱ অত্তানং অনুদহতীতি দিট্ঠিপৰিড়াহো. দিট্ঠিযেৱ কিলেসকাযং গন্থেতীতি দিট্ঠিগন্থো. দিট্ঠিযেৱ ভুসং আদিযতীতি দিট্ঠুপাদানং. দিট্ঠিযেৱ ‘‘সচ্চ’’ন্তিআদিৱসেন অভিনিৱিসতীতি দিট্ঠাভিনিৱেসো. দিট্ঠিযেৱ ‘‘ইদং পৰ’’ন্তি আমসতি, পৰতো ৱা আমসতীতি দিট্ঠিপৰামাসো, সমুট্ঠাতি এতেনাতি সমুট্ঠানং, কাৰণং. সমুট্ঠানস্স ভাৱো সমুট্ঠানট্ঠো, তেন সমুট্ঠানট্ঠেন, কাৰণভাৱেনাতি অত্থো. সত্তমট্ঠমেসু নত্থি ৱত্তব্বং.

কোকনুদসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

৯-১০. উপালিসুত্তাদিৱণ্ণনা

৯৯-১০০. নৱমে অজ্ঝোগাহেত্ৱা অধিপ্পেতমত্থং সম্ভৱিতুং সাধেতুং দুক্খানি দুৰভিসম্ভৱানি. অট্ঠকথাযং পন তত্থ নিৱাসোযেৱ দুক্খোতি দস্সেতুং ‘‘সম্ভৱিতুং দুক্খানি দুস্সহানী’’তি ৱুত্তং. অৰঞ্ঞৱনপত্থানীতি অৰঞ্ঞলক্খণপ্পত্তানি ৱনসণ্ডানি. ৱনপত্থসদ্দো হি সণ্ডভূতে ৰুক্খসমূহেপি ৱত্ততীতি অৰঞ্ঞগ্গহণং. পৱিৱেকন্তি পকাৰতো, পকাৰেহি ৱা ৱিৱেচনং, ৰূপাদিপুথুত্তাৰম্মণে পকাৰতো গমনাদিইৰিযাপথপ্পকাৰেহি অত্তনো কাযস্স ৱিৱেচনং, গচ্ছতোপি তিট্ঠতোপি নিসজ্জতোপি নিপজ্জতোপি একস্সেৱ পৱত্তি. তেনেৱ হি ৱিৱেচেতব্বানং ৱিৱেচনাকাৰস্স চ ভেদতো বহুৱিধত্তা তে একত্তেন গহেত্ৱা ‘‘পৱিৱেক’’ন্তি একৱচনেন ৱুত্তং. দুক্কৰং পৱিৱেকন্তি ৱা পৱিৱেকং কত্তুং ন সুখন্তি অত্থো. একীভাৱেতি একত্তভাৱে. দ্ৱযংদ্ৱযাৰামোতি দ্ৱিন্নং দ্ৱিন্নং ভাৱাভিৰতো. হৰন্তি ৱিযাতি সংহৰন্তি ৱিয ৱিঘাতুপ্পাদনেন. তেনাহ ‘‘ঘসন্তি ৱিযা’’তি. ভযসন্তাসুপ্পাদনেন খাদিতুং আগতা যক্খৰক্খসপিসাচাদযো ৱিযাতি অধিপ্পাযো. ঈদিসস্সাতি অলদ্ধসমাধিনো. তিণপণ্ণমিগাদিসদ্দেহীতি ৱাতেৰিতানং তিণপণ্ণাদীনং মিগপক্খিআদীনঞ্চ ভীসনকেহি ভেৰৱেহি সদ্দেহি. ৱিৱিধেহি চ অঞ্ঞেহি খাণুআদীহি যক্খাদিআকাৰেহি উপট্ঠিতেহি ভীসনকেহি. ঘটেন কীড়া ঘটিকাতি একে. দসমং উত্তানমেৱ.

উপালিসুত্তাদিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

উপালিৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

দুতিযপণ্ণাসকং নিট্ঠিতং.

৩. ততিযপণ্ণাসকং