১৬. সোড়সমো পৰিচ্ছেদো
অভিঞ্ঞানিদ্দেসো
১০৪৩. ইতো পৰং কৰিস্সামি, পঞ্ঞাসুদ্ধিকৰং পৰং;
পঞ্চন্নম্পি অভিঞ্ঞানং, মুখমত্তনিদস্সনং.
১০৪৪. ৰূপাৰূপসমাপত্তী,
নিব্বত্তেত্ৱা পনট্ঠপি;
লোকিকাপি অভিঞ্ঞাযো,
ভাৱেতব্বা ৱিভাৱিনা.
১০৪৫. চতুত্থজ্ঝানমত্তেপি, সুচিণ্ণৱসিনা সতা;
অনুযোগমভিঞ্ঞাসু, কাতুং ৱত্ততি যোগিনো.
১০৪৬. অভিঞ্ঞা নাম ভিক্খূনং, সাভিঞ্ঞানং অনুত্তৰো;
অলঙ্কাৰো হি তাণন্তি, সত্থন্তি চ পৱুচ্চতি.
১০৪৭. নিব্বত্তিতাস্ৱভিঞ্ঞাসু, যোগাৱচৰভিক্খুনা;
সমাধিভাৱনা হিস্স, তদা নিট্ঠঙ্গতা সিযা.
১০৪৮. দিব্বানি চক্খুসোতানি, ইদ্ধিচিত্তৱিজাননং;
পুব্বেনিৱাসঞাণন্তি, পঞ্চাভিঞ্ঞা ইমা সিযুং.
১০৪৯. কসিণানুলোমতাদীহি, চতুদ্দসনযেহি চ;
দমেতব্বমভিঞ্ঞাযো, পত্তুকামেন মানসং.
১০৫০. দন্তে সমাহিতে সুদ্ধে, পৰিযোদাতে অনঙ্গণে;
নুপক্লেসে মুদুভূতে, কম্মনীযে ঠিতাচলে.
১০৫১. ইতি অট্ঠঙ্গসম্পন্নে, চিত্তে ইদ্ধিৱিধায চ;
অভিনীহৰতি চে চিত্তং, সিজ্ঝতিদ্ধিৱিকুব্বনং.
১০৫২. অভিঞ্ঞাপাদকজ্ঝানং, সমাপজ্জ ততো পন;
ৱুট্ঠায হি সতং ৱাপি, সহস্সং ৱা যদিচ্ছতি.
১০৫৩. ‘‘সতং হোমি সতং হোমী’’-চ্চেৱং কত্ৱান মানসং;
অভিঞ্ঞাপাদকজ্ঝানং, সমাপজ্জ ততো পন.
১০৫৪. ৱুট্ঠায পুনধিট্ঠাতি,
সহাধিট্ঠানচেতসা;
সতং হোতি হি সো যোগী,
সহস্সাদীস্ৱযং নযো.
১০৫৫. পাদকজ্ঝানচিত্তং তু, নিমিত্তাৰম্মণং সিযা;
পৰিকম্মমনানেত্থ, সতাৰম্মণিকানি তু.
১০৫৬. তদাধিট্ঠানচিত্তম্পি, সতাৰম্মণমেৱ তং;
পুব্বে ৱুত্তপ্পনাচিত্তং, ৱিয গোত্ৰভুনন্তৰং.
১০৫৭. তমেকং জাযতে তত্থ, চতুত্থজ্ঝানিকং মনো;
পৰিকম্মৱিসেসোৱ, সেসং পুব্বসমং ইধ.
ইদ্ধিৱিধঞাণং.
১০৫৮. দিব্বসোতমিদং তত্থ, ভাৱেতব্বং কথং সিযা;
অভিঞ্ঞাপাদকজ্ঝানং, সমাপজ্জ ততো পুন.
১০৫৯. ৱুট্ঠায পৰিকম্মেন, কামাৱচৰচেতসা;
সদ্দো আৱজ্জিতব্বোৱ, মহন্তো সুখুমোপি চ.
১০৬০. তস্সেৱং পন সদ্দস্স, নিমিত্তং মনসি কুব্বতো;
দিব্বসোতমিদানিস্স, উপ্পজ্জিস্সতি তং ইতি.
১০৬১. সদ্দেস্ৱঞ্ঞতৰং সদ্দং, কত্ৱা আৰম্মণং ততো;
উপ্পজ্জিত্ৱা নিৰুদ্ধে তু, মনোদ্ৱাৰাৱজ্জনে পুন.
১০৬২. জৱনানি হি জাযন্তে, তস্স চত্তাৰি পঞ্চ ৱা;
পুৰিমানেত্থ চিত্তেসু, তীণি চত্তাৰি ৱা পন.
১০৬৩. পৰিকম্মোপচাৰানু-লোমগোত্ৰভুনামকা;
চতুত্থং পঞ্চমং ৱাপি, অপ্পনাচিত্তমীৰিতং.
১০৬৪. সহজাতং তু যং ঞাণং, অপ্পনামানসেন হি;
তং ঞাণং দিব্বসোতন্তি, ৱদন্তি সুতকোৱিদা.
১০৬৫. থামজাতং কৰোন্তেন, তং ঞাণং তেন যোগিনা;
‘‘এত্থন্তৰগতং সদ্দং, সুণামী’’তি চ চেতসা.
১০৬৬. অঙ্গুলং দ্ৱঙ্গুলং ভিয্যো,
ৱিদত্থি ৰতনং তথা;
গামো দেসো ততো যাৱ,
চক্কৱাড়া ততো পৰং.
১০৬৭. ইচ্চেৱং তু পৰিচ্ছিজ্জ, ৱড্ঢেতব্বং যথাক্কমং;
এসো অধিগতাভিঞ্ঞো, পাদকাৰম্মণেন তু.
১০৬৮. ফুট্ঠোকাসগতে সদ্দে, সব্বে পন সুণাতি সো;
সুণন্তো পাটিযেক্কম্পি, সল্লক্খেতুং পহোতি সো.
দিব্বসোতঞাণং.
১০৬৯. কথং পনুপ্পাদেতব্বং, চেতোপৰিযমানসং;
দিব্বচক্খুৱসেনেৱ, ইদং ঞাণং পনিজ্ঝতি.
১০৭০. আলোকং পন ৱড্ঢেত্ৱা, তস্মা দিব্বেন চক্খুনা;
হদযং পন নিস্সায, ৱত্তমানং তু লোহিতং.
১০৭১. দিস্ৱা পৰস্স ৱিঞ্ঞেয্যং,
হোতি চিত্তং তু ভিক্খুনা;
সোমনস্সযুতে চিত্তে,
লোহিতং লোহিতং সিযা.
১০৭২. দোমনস্সযুতে চিত্তে, ৱত্তমানে তু কাড়কং;
উপেক্খাসহিতে চিত্তে, তিলতেলূপমং সিযা.
১০৭৩. তস্মা পৰস্স সত্তস্স, দিস্ৱা হদযলোহিতং;
চেতোপৰিযঞাণং তং, কাতব্বং থামতং গতং.
১০৭৪. এৱং থামগতে তস্মিং, যথানুক্কমতো পন;
চিত্তমেৱ ৱিজানাতি, ৱিনা লোহিতদস্সনং.
১০৭৫. কামাৱচৰচিত্তঞ্চ, ৰূপাৰূপেসু মানসং;
সব্বমেৱ ৱিজানাতি, সৰাগাদিপ্পভেদকং.
চেতোপৰিযঞাণং.
১০৭৬. পুব্বেনিৱাসঞাণেন, কত্তব্বা তদনুস্সতি;
তং সম্পাদেতুকামেন, আদিকম্মিকভিক্খুনা;
ঝানানি পন চত্তাৰি, সমাপজ্জানুপুব্বতো.
১০৭৭. অভিঞ্ঞাপাদকজ্ঝানা, ৱুট্ঠায হি ততো পুন;
ভিক্খুনা ৱজ্জিতব্বাৱ, নিসজ্জা সব্বপচ্ছিমা.
১০৭৮. ততো পভুতি সব্বম্পি, পটিলোমক্কমা পন;
সব্বমাৱজ্জিতব্বং তং, দিৱসে ৰত্তিযং কতং.
১০৭৯. পটিলোমক্কমেনেৱ, দুতিযে ততিযেপি চ;
দিৱসে পক্খমাসেসু, তথা সংৱচ্ছৰেসুপি.
১০৮০. যাৱ অস্মিং ভৱে সন্ধি, তাৱ তেন চ ভিক্খুনা;
কতমাৱজ্জিতব্বং তং, পুৰিমস্মিং ভৱেপি চ.
১০৮১. চুতিক্খণেপি নিব্বত্তং, নামৰূপঞ্চ সাধুকং;
এৱমাৱজ্জিতে তস্মিং, নামৰূপে যদা পন.
১০৮২. তদেৱাৰম্মণং কত্ৱা, নামৰূপং চুতিক্খণে;
মনোদ্ৱাৰে মনক্কাৰো, উপ্পজ্জতি তদা পন.
১০৮৩. আৱজ্জনে নিৰুদ্ধস্মিং, তদেৱাৰম্মণং পন;
কত্ৱা জৱনচিত্তানি, হোন্তি চত্তাৰি পঞ্চ ৱা;
পুব্বে ৱুত্তনযেনেৱ, সেসং ঞেয্যং ৱিভাৱিনা.
১০৮৪. পৰিকম্মাদিনামানি, পুৰিমানি ভৱন্তি তু;
পচ্ছিমং অপ্পনাচিত্তং, ৰূপাৱচৰিকং ভৱে.
১০৮৫. তেন চিত্তেন যং ঞাণং, সংযুত্তং তেন যা পন;
সংযুত্তা সতি সা পুব্বে-নিৱাসানুস্সতীৰিতা.
পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণং.
১০৮৬. ৰূপং পস্সিতুকামেন, ভিক্খুনা দিব্বচক্খুনা;
কসিণাৰম্মণং ঝানং, অভিঞ্ঞাপাদকং পন.
১০৮৭. অভিনীহাৰক্খমং কত্ৱা, তেজোকসিণমেৱ ৱা;
ওদাতকসিণং ৱাপি, আলোককসিণম্পি ৱা.
১০৮৮. ইমেসু কতপুঞ্ঞেহি, কসিণেসু চ তীসুপি;
আলোককসিণং এত্থ, সেট্ঠন্তি পৰিদীপিতং.
১০৮৯. তস্মা তমিতৰং ৱাপি, উপ্পাদেত্ৱা যথাক্কমং;
উপচাৰভূমিযংযেৱ, ঠত্ৱা তং পন পণ্ডিতো.
১০৯০. ৱড্ঢেত্ৱান ঠপেতব্বং, ন উপ্পাদেয্য অপ্পনং;
উপ্পাদেতি সচে হোতি, পাদকজ্ঝাননিস্সিতং.
১০৯১. ঝানস্স ৱড্ঢিতস্সন্তো-গতং ৰূপং তু যোগিনা;
পস্সিতব্বং ভৱে ৰূপং, পস্সতো পন তস্স তং.
১০৯২. পৰিকম্মস্স ৱাৰো হি, অতিক্কমতি তাৱদে;
আলোকোপি ততো তস্স, খিপ্পমন্তৰধাযতি.
১০৯৩. তস্মিং অন্তৰহিতে ৰূপ-গতম্পি চ ন দিস্সতি;
তেনাথ পাদকজ্ঝানং, পৱিসিত্ৱা ততো পুন.
১০৯৪. ৱুট্ঠায পন আলোকো, ফৰিতব্বোৱ ভিক্খুনা;
এৱং অনুক্কমেনেৱ, আলোকো থামৱা সিযা.
১০৯৫. ‘‘আলোকো এত্থ হোতূ’’তি,
যত্তকং ঠানমেৱ সো;
পৰিচ্ছিন্দতি তত্থেৱ,
আলোকো পন তিট্ঠতি.
১০৯৬. দিৱসম্পি নিসীদিত্ৱা, পস্সতো হোতি দস্সনং;
তিণুক্কায গতো মগ্গং, পুৰিসেত্থ নিদস্সনং.
১০৯৭. উপ্পাদনক্কমোপিস্স, তত্ৰাযং দিব্বচক্খুনো;
ৱুত্তপ্পকাৰৰূপং তং, কত্ৱা আৰম্মণং পন.
১০৯৮. মনোদ্ৱাৰে মনক্কাৰে, জাতে যানি তদেৱ চ;
ৰূপং আৰম্মণং কত্ৱা, জাযন্তি জৱনানি হি.
১০৯৯. কামাৱচৰচিত্তানি, তানি চত্তাৰি পঞ্চ ৱা;
হেট্ঠা ৱুত্তনযেনেৱ, সেসং ঞেয্যং ৱিভাৱিনা.
১১০০. অত্থসাধকচিত্তং তং, চতুত্থজ্ঝানিকং মতং;
তংচিত্তসংযুতং ঞাণং, দিব্বচক্খুন্তি ৱুচ্চতি.
১১০১. অনাগতংসঞাণস্স, যথাকম্মুপগস্স চ;
পৰিকম্মং ৱিসুং নত্থি, ইজ্ঝন্তি দিব্বচক্খুনা.
১১০২. চুতূপপাতঞাণম্পি, দিব্বচক্খুন্তি ৱা পন;
অত্থতো একমেৱেদং, ব্যঞ্জনে পন নানতা.
দিব্বচক্খুঞাণং.
১১০৩. যোধ সুণাতি কৰোতি চ চিত্তে,
গন্থমিমং পৰমং পন ভিক্খু;
সো অভিধম্মমহণ্ণৱপাৰং,
যাতি অনেন তৰেন তৰিত্ৱা.
ইতি অভিধম্মাৱতাৰে অভিঞ্ঞানিদ্দেসো নাম
সোড়সমো পৰিচ্ছেদো.