১. মগ্গসুত্তং

৮৩৩. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘পুব্বেৱ মে, ভিক্খৱে, সম্বোধা অনভিসম্বুদ্ধস্স বোধিসত্তস্সেৱ সতো এতদহোসি – ‘কো নু খো মগ্গো, কা পটিপদা ইদ্ধিপাদভাৱনাযা’তি? তস্স ময্হং, ভিক্খৱে, এতদহোসি – ‘ইধ ভিক্খু ছন্দসমাধিপ্পধানসঙ্খাৰসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৱেতি – ইতি মে ছন্দো ন চ অতিলীনো ভৱিস্সতি, ন চ অতিপ্পগ্গহিতো ভৱিস্সতি, ন চ অজ্ঝত্তং সংখিত্তো ভৱিস্সতি, ন চ বহিদ্ধা ৱিক্খিত্তো ভৱিস্সতি. পচ্ছাপুৰেসঞ্ঞী চ ৱিহৰতি – যথা পুৰে তথা পচ্ছা, যথা পচ্ছা তথা পুৰে; যথা অধো তথা উদ্ধং, যথা উদ্ধং তথা অধো; যথা দিৱা তথা ৰত্তিং, যথা ৰত্তিং তথা দিৱা. ইতি ৱিৱটেন চেতসা অপৰিযোনদ্ধেন সপ্পভাসং চিত্তং ভাৱেতি. ৱীৰিযসমাধি…পে… চিত্তসমাধি…পে… ৱীমংসাসমাধিপ্পধানসঙ্খাৰসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৱেতি – ইতি মে ৱীমংসা ন চ অতিলীনা ভৱিস্সতি, ন চ অতিপ্পগ্গহিতা ভৱিস্সতি, ন চ অজ্ঝত্তং সংখিত্তা ভৱিস্সতি, ন চ বহিদ্ধা ৱিক্খিত্তা ভৱিস্সতি. পচ্ছাপুৰেসঞ্ঞী চ ৱিহৰতি – যথা পুৰে তথা পচ্ছা, যথা পচ্ছা তথা পুৰে; যথা অধো তথা উদ্ধং, যথা উদ্ধং তথা অধো; যথা দিৱা তথা ৰত্তিং যথা ৰত্তিং তথা দিৱা’ – ইতি ৱিৱটেন চেতসা অপৰিযোনদ্ধেন সপ্পভাসং চিত্তং ভাৱেতি.

‘‘এৱং ভাৱিতেসু খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু চতূসু ইদ্ধিপাদেসু এৱং বহুলীকতেসু অনেকৱিহিতং ইদ্ধিৱিধং পচ্চনুভোতি – একোপি হুত্ৱা বহুধা হোতি, বহুধাপি হুত্ৱা একো হোতি…পে… যাৱ ব্ৰহ্মলোকাপি কাযেন ৱসং ৱত্তেতি. এৱং ভাৱিতেসু খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু চতূসু ইদ্ধিপাদেসু এৱং বহুলীকতেসু, আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতী’’তি. পঠমং.

(ছপি অভিঞ্ঞাযো ৱিত্থাৰেতব্বা).