২. কাযসুত্তং

১৮৩. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, অযং কাযো আহাৰট্ঠিতিকো, আহাৰং পটিচ্চ তিট্ঠতি, অনাহাৰো নো তিট্ঠতি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ নীৱৰণা আহাৰট্ঠিতিকা, আহাৰং পটিচ্চ তিট্ঠন্তি, অনাহাৰা নো তিট্ঠন্তি.

‘‘কো চ, ভিক্খৱে, আহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা কামচ্ছন্দস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা কামচ্ছন্দস্স ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায? অত্থি, ভিক্খৱে, সুভনিমিত্তং. তত্থ অযোনিসোমনসিকাৰবহুলীকাৰো – অযমাহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা কামচ্ছন্দস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা কামচ্ছন্দস্স ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায.

‘‘কো চ, ভিক্খৱে, আহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা ব্যাপাদস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা ব্যাপাদস্স ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায? অত্থি, ভিক্খৱে, পটিঘনিমিত্তং. তত্থ অযোনিসোমনসিকাৰবহুলীকাৰো – অযমাহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা ব্যাপাদস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা ব্যাপাদস্স ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায.

‘‘কো চ, ভিক্খৱে, আহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা থিনমিদ্ধস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা থিনমিদ্ধস্স ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায? অত্থি, ভিক্খৱে, অৰতি তন্দি ৱিজম্ভিতা ভত্তসম্মদো চেতসো চ লীনত্তং. তত্থ অযোনিসোমনসিকাৰবহুলীকাৰো – অযমাহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা থিনমিদ্ধস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা থিনমিদ্ধস্স ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায.

‘‘কো চ, ভিক্খৱে, আহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চস্স ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায? অত্থি, ভিক্খৱে, চেতসো অৱূপসমো. তত্থ অযোনিসোমনসিকাৰবহুলীকাৰো – অযমাহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চস্স ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায.

‘‘কো চ, ভিক্খৱে, আহাৰো অনুপ্পন্নায ৱা ৱিচিকিচ্ছায উপ্পাদায, উপ্পন্নায ৱা ৱিচিকিচ্ছায ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায? অত্থি, ভিক্খৱে, ৱিচিকিচ্ছাট্ঠানীযা ধম্মা. তত্থ অযোনিসোমনসিকাৰবহুলীকাৰো – অযমাহাৰো অনুপ্পন্নায ৱা ৱিচিকিচ্ছায উপ্পাদায, উপ্পন্নায ৱা ৱিচিকিচ্ছায ভিয্যোভাৱায ৱেপুল্লায.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, অযং কাযো আহাৰট্ঠিতিকো, আহাৰং পটিচ্চ তিট্ঠতি, অনাহাৰো নো তিট্ঠতি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ইমে পঞ্চ নীৱৰণা আহাৰট্ঠিতিকা, আহাৰং পটিচ্চ তিট্ঠন্তি, অনাহাৰা নো তিট্ঠন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, অযং কাযো আহাৰট্ঠিতিকো, আহাৰং পটিচ্চ তিট্ঠতি, অনাহাৰো নো তিট্ঠতি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা আহাৰট্ঠিতিকা, আহাৰং পটিচ্চ তিট্ঠন্তি, অনাহাৰা নো তিট্ঠন্তি.

‘‘কো চ, ভিক্খৱে, আহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনায পাৰিপূৰিযা? অত্থি, ভিক্খৱে, সতিসম্বোজ্ঝঙ্গট্ঠানীযা ধম্মা. তত্থ যোনিসোমনসিকাৰবহুলীকাৰো – অযমাহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনায পাৰিপূৰিযা.

‘‘কো চ, ভিক্খৱে, আহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনায পাৰিপূৰিযা? অত্থি, ভিক্খৱে, কুসলাকুসলা ধম্মা, সাৱজ্জানৱজ্জা ধম্মা, হীনপণীতা ধম্মা, কণ্হসুক্কসপ্পটিভাগা ধম্মা. তত্থ যোনিসোমনসিকাৰবহুলীকাৰো – অযমাহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনায পাৰিপূৰিযা.

‘‘কো চ, ভিক্খৱে, আহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনায পাৰিপূৰিযা? অত্থি, ভিক্খৱে, আৰম্ভধাতু [আৰব্ভধাতু (স্যা. ক.)] নিক্কমধাতু পৰক্কমধাতু. তত্থ যোনিসোমনসিকাৰবহুলীকাৰো – অযমাহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনায পাৰিপূৰিযা.

‘‘কো চ, ভিক্খৱে, আহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনায পাৰিপূৰিযা? অত্থি, ভিক্খৱে, পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গট্ঠানীযা ধম্মা. তত্থ যোনিসোমনসিকাৰবহুলীকাৰো – অযমাহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনায পাৰিপূৰিযা.

‘‘কো চ, ভিক্খৱে, আহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনায পাৰিপূৰিযা? অত্থি, ভিক্খৱে, কাযপস্সদ্ধি, চিত্তপস্সদ্ধি. তত্থ যোনিসোমনসিকাৰবহুলীকাৰো – অযমাহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনায পাৰিপূৰিযা.

‘‘কো চ, ভিক্খৱে, আহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনায পাৰিপূৰিযা? অত্থি, ভিক্খৱে, সমথনিমিত্তং [সমাধিনিমিত্তং (স্যা.)] অব্যগ্গনিমিত্তং. তত্থ যোনিসোমনসিকাৰবহুলীকাৰো – অযমাহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনায পাৰিপূৰিযা.

‘‘কো চ, ভিক্খৱে, আহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনায পাৰিপূৰিযা? অত্থি, ভিক্খৱে, উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গট্ঠানীযা ধম্মা. তত্থ যোনিসোমনসিকাৰবহুলীকাৰো – অযমাহাৰো অনুপ্পন্নস্স ৱা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপ্পাদায, উপ্পন্নস্স ৱা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গস্স ভাৱনায পাৰিপূৰিযা.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, অযং কাযো আহাৰট্ঠিতিকো, আহাৰং পটিচ্চ তিট্ঠতি, অনাহাৰো নো তিট্ঠতি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ইমে সত্ত বোজ্ঝঙ্গা আহাৰট্ঠিতিকা, আহাৰং পটিচ্চ তিট্ঠন্তি, অনাহাৰা নো তিট্ঠন্তী’’তি. দুতিযং.