৮. পদীপোপমসুত্তং
৯৮৪. ‘‘আনাপানস্সতিসমাধি, ভিক্খৱে, ভাৱিতো বহুলীকতো মহপ্ফলো হোতি মহানিসংসো. কথং ভাৱিতো চ, ভিক্খৱে, আনাপানস্সতিসমাধি কথং বহুলীকতো মহপ্ফলো হোতি মহানিসংসো?
‘‘ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰঞ্ঞগতো ৱা ৰুক্খমূলগতো ৱা সুঞ্ঞাগাৰগতো ৱা নিসীদতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱা উজুং কাযং পণিধায পৰিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৱা. সো সতোৱ অস্সসতি, সতোৱ পস্সসতি. দীঘং ৱা অস্সসন্তো ‘দীঘং অস্সসামী’তি পজানাতি…পে… ‘পটিনিস্সগ্গানুপস্সী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘পটিনিস্সগ্গানুপস্সী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. এৱং ভাৱিতো খো, ভিক্খৱে, আনাপানস্সতিসমাধি এৱং বহুলীকতো মহপ্ফলো হোতি মহানিসংসো.
‘‘অহম্পি সুদং, ভিক্খৱে, পুব্বেৱ সম্বোধা অনভিসম্বুদ্ধো বোধিসত্তোৱ সমানো ইমিনা ৱিহাৰেন বহুলং ৱিহৰামি. তস্স ময্হং, ভিক্খৱে, ইমিনা ৱিহাৰেন বহুলং ৱিহৰতো নেৱ কাযো কিলমতি ন চক্খূনি; অনুপাদায চ মে আসৱেহি চিত্তং ৱিমুচ্চি.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘নেৱ মে কাযো কিলমেয্য ন চক্খূনি, অনুপাদায চ মে আসৱেহি চিত্তং ৱিমুচ্চেয্যা’তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘যে মে গেহসিতা সৰসঙ্কপ্পা তে পহীযেয্যু’ন্তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘অপ্পটিকূলে পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰেয্য’ন্তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘পটিকূলে অপ্পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰেয্য’ন্তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘পটিকূলে চ অপ্পটিকূলে চ পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰেয্য’ন্তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘পটিকূলে চ অপ্পটিকূলে চ অপ্পটিকূলসঞ্ঞী ৱিহৰেয্য’ন্তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘অপ্পটিকূলঞ্চ পটিকূলঞ্চ তদুভযং অভিনিৱজ্জেত্ৱা উপেক্খকো ৱিহৰেয্যং সতো সম্পজানো’তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্য’ন্তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা অজ্ঝত্তং সম্পসাদনং চেতসো একোদিভাৱং অৱিতক্কং অৱিচাৰং সমাধিজং পীতিসুখং দুতিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্য’ন্তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘পীতিযা চ ৱিৰাগা উপেক্খকো চ ৱিহৰেয্যং সতো চ সম্পজানো, সুখঞ্চ কাযেন পটিসংৱেদেয্যং, যং তং অৰিযা আচিক্খন্তি – উপেক্খকো সতিমা সুখৱিহাৰীতি ততিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্য’ন্তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘সুখস্স চ পহানা দুক্খস্স চ পহানা পুব্বেৱ সোমনস্সদোমনস্সানং অত্থঙ্গমা অদুক্খমসুখং উপেক্খাসতিপাৰিসুদ্ধিং চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্য’ন্তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘সব্বসো ৰূপসঞ্ঞানং সমতিক্কমা পটিঘসঞ্ঞানং অত্থঙ্গমা নানত্তসঞ্ঞানং অমনসিকাৰা অনন্তো আকাসোতি আকাসানঞ্চাযতনং উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্য’ন্তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘সব্বসো আকাসানঞ্চাযতনং সমতিক্কম্ম অনন্তং ৱিঞ্ঞাণন্তি ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্য’ন্তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘সব্বসো ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং সমতিক্কম্ম নত্থি কিঞ্চীতি আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্য’ন্তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘সব্বসো আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমতিক্কম্ম নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্য’ন্তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চেপি আকঙ্খেয্য – ‘সব্বসো নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমতিক্কম্ম সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধং উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্য’ন্তি, অযমেৱ আনাপানস্সতিসমাধি সাধুকং মনসি কাতব্বো.
‘‘এৱং ভাৱিতে খো, ভিক্খৱে, আনাপানস্সতিসমাধিম্হি এৱং বহুলীকতে, সুখং চে ৱেদনং ৱেদযতি, সা ‘অনিচ্চা’তি পজানাতি, ‘অনজ্ঝোসিতা’তি পজানাতি, ‘অনভিনন্দিতা’তি পজানাতি; দুক্খং চে ৱেদনং ৱেদযতি, ‘সা অনিচ্চা’তি পজানাতি, ‘অনজ্ঝোসিতা’তি পজানাতি, ‘অনভিনন্দিতা’তি পজানাতি; অদুক্খমসুখং চে ৱেদনং ৱেদযতি, ‘সা অনিচ্চা’তি পজানাতি, ‘অনজ্ঝোসিতা’তি পজানাতি, ‘অনভিনন্দিতা’তি পজানাতি’’.
‘‘সুখং [সো সুখং (সী. স্যা. কং. পী.) ম. নি. ৩.৩৬৪ অট্ঠকথাটীকা ওলোকেতব্বা] চে ৱেদনং ৱেদযতি, ৱিসংযুত্তো নং ৱেদযতি; দুক্খং চে ৱেদনং ৱেদযতি, ৱিসংযুত্তো নং ৱেদযতি; অদুক্খমসুখং চে ৱেদনং ৱেদযতি, ৱিসংযুত্তো নং ৱেদযতি. সো কাযপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদযমানো ‘কাযপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদযামী’তি পজানাতি, জীৱিতপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদযমানো ‘জীৱিতপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদযামী’তি পজানাতি, ‘কাযস্স ভেদা উদ্ধং জীৱিতপৰিযাদানা ইধেৱ সব্বৱেদযিতানি অনভিনন্দিতানি সীতীভৱিস্সন্তী’তি পজানাতি’’.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, তেলঞ্চ পটিচ্চ, ৱট্টিঞ্চ পটিচ্চ তেলপ্পদীপো ঝাযেয্য, তস্সেৱ তেলস্স চ ৱট্টিযা চ পৰিযাদানা অনাহাৰো নিব্বাযেয্য; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদযমানো ‘কাযপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদযামী’তি পজানাতি, জীৱিতপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদযমানো ‘জীৱিতপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদযামী’তি পজানাতি, ‘কাযস্স ভেদা উদ্ধং জীৱিতপৰিযাদানা ইধেৱ সব্বৱেদযিতানি অনভিনন্দিতানি সীতীভৱিস্সন্তী’তি পজানাতী’’তি. অট্ঠমং.