১. গঙ্গাপেয্যালৱগ্গো
১. পঠমপাচীননিন্নসুত্তং
৯১. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, গঙ্গা নদী পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভাৰা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেন্তো অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো. কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেন্তো অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সম্মাদিট্ঠিং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং…পে… সম্মাসমাধিং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেন্তো অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো’’তি. পঠমং.
২-৫. দুতিযাদিপাচীননিন্নসুত্তচতুক্কং
৯২-৯৫. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, যমুনা নদী পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভাৰা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, অচিৰৱতী নদী পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভাৰা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, সৰভূ নদী পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভাৰা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহী নদী পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভাৰা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে…পে…. পঞ্চমং.
৬. ছট্ঠপাচীননিন্নসুত্তং
৯৬. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, যা কাচিমা মহানদিযো, সেয্যথিদং – গঙ্গা, যমুনা, অচিৰৱতী, সৰভূ, মহী, সব্বা তা পাচীননিন্না পাচীনপোণা পাচীনপব্ভাৰা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেন্তো অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো. কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেন্তো অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সম্মাদিট্ঠিং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং…পে… সম্মাসমাধিং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেন্তো অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো’’তি. ছট্ঠং.
১. পঠমসমুদ্দনিন্নসুত্তং
৯৭. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, গঙ্গা নদী সমুদ্দনিন্না সমুদ্দপোণা সমুদ্দপব্ভাৰা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেন্তো অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো. কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেন্তো অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সম্মাদিট্ঠিং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং…পে… সম্মাসমাধিং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেন্তো অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো’’তি. পঠমং.
২-৬. দুতিযাদিসমুদ্দনিন্নসুত্তপঞ্চকং
৯৮-১০২. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, যমুনা নদী সমুদ্দনিন্না সমুদ্দপোণা সমুদ্দপব্ভাৰা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, অচিৰৱতী নদী সমুদ্দনিন্না সমুদ্দপোণা সমুদ্দপব্ভাৰা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, সৰভূ নদী সমুদ্দনিন্না সমুদ্দপোণা সমুদ্দপব্ভাৰা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহী নদী সমুদ্দনিন্না সমুদ্দপোণা সমুদ্দপব্ভাৰা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু…পে… সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, যা কাচিমা মহানদিযো, সেয্যথিদং – গঙ্গা, যমুনা, অচিৰৱতী, সৰভূ, মহী, সব্বা তা সমুদ্দনিন্না সমুদ্দপোণা সমুদ্দপব্ভাৰা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেন্তো অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো. কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেন্তো অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সম্মাদিট্ঠিং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং…পে… সম্মাসমাধিং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেন্তো অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰোন্তো নিব্বাননিন্নো হোতি নিব্বানপোণো নিব্বানপব্ভাৰো’’তি. ছট্ঠং.
গঙ্গাপেয্যালৱগ্গো পঠমো.
তস্সুদ্দানং –
ছ পাচীনতো নিন্না, ছ নিন্না চ সমুদ্দতো;
এতে দ্ৱে ছ দ্ৱাদস হোন্তি, ৱগ্গো তেন পৱুচ্চতীতি;
গঙ্গাপেয্যালী পাচীননিন্নৱাচনমগ্গী, ৱিৱেকনিস্সিতং দ্ৱাদসকী পঠমকী.