৬. অসিবন্ধকপুত্তসুত্তং
৩৫৮. একং সমযং ভগৱা নাড়ন্দাযং ৱিহৰতি পাৱাৰিকম্বৱনে. অথ খো অসিবন্ধকপুত্তো গামণি যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো অসিবন্ধকপুত্তো গামণি ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ব্ৰাহ্মণা, ভন্তে, পচ্ছা ভূমকা কামণ্ডলুকা সেৱালমালিকা উদকোৰোহকা অগ্গিপৰিচাৰকা. তে মতং কালঙ্কতং উয্যাপেন্তি নাম সঞ্ঞাপেন্তি নাম সগ্গং নাম ওক্কামেন্তি. ভগৱা পন, ভন্তে, অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো পহোতি তথা কাতুং যথা সব্বো লোকো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জেয্যা’’তি? ‘‘তেন হি, গামণি, তঞ্ঞেৱেত্থ পটিপুচ্ছিস্সামি. যথা তে খমেয্য তথা নং ব্যাকৰেয্যাসী’’তি.
‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, ইধস্স পুৰিসো পাণাতিপাতী অদিন্নাদাযী কামেসুমিচ্ছাচাৰী মুসাৱাদী পিসুণৱাচো ফৰুসৱাচো সম্ফপ্পলাপী অভিজ্ঝালু ব্যাপন্নচিত্তো মিচ্ছাদিট্ঠিকো. তমেনং মহা জনকাযো সঙ্গম্ম সমাগম্ম আযাচেয্য থোমেয্য পঞ্জলিকো অনুপৰিসক্কেয্য – ‘অযং পুৰিসো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতূ’তি. তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, অপি নু সো পুৰিসো মহতো জনকাযস্স আযাচনহেতু ৱা থোমনহেতু ৱা পঞ্জলিকা অনুপৰিসক্কনহেতু ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জেয্যা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.
‘‘সেয্যথাপি, গামণি, পুৰিসো মহতিং পুথুসিলং গম্ভীৰে উদকৰহদে পক্খিপেয্য. তমেনং মহা জনকাযো সঙ্গম্ম সমাগম্ম আযাচেয্য থোমেয্য পঞ্জলিকো অনুপৰিসক্কেয্য – ‘উম্মুজ্জ, ভো পুথুসিলে, উপ্লৱ, ভো পুথুসিলে, থলমুপ্লৱ, ভো পুথুসিলে’তি. তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, অপি নু সা পুথুসিলা মহতো জনকাযস্স আযাচনহেতু ৱা থোমনহেতু ৱা পঞ্জলিকা অনুপৰিসক্কনহেতু ৱা উম্মুজ্জেয্য ৱা উপ্লৱেয্য ৱা থলং ৱা উপ্লৱেয্যা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘এৱমেৱ খো, গামণি, যো সো পুৰিসো পাণাতিপাতী অদিন্নাদাযী কামেসুমিচ্ছাচাৰী মুসাৱাদী পিসুণৱাচো ফৰুসৱাচো সম্ফপ্পলাপী অভিজ্ঝালু ব্যাপন্নচিত্তো মিচ্ছাদিট্ঠিকো. কিঞ্চাপি তং মহা জনকাযো সঙ্গম্ম সমাগম্ম আযাচেয্য থোমেয্য পঞ্জলিকো অনুপৰিসক্কেয্য – ‘অযং পুৰিসো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতূ’’’তি, অথ খো সো পুৰিসো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জেয্য.
‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, ইধস্স [ইধ (ক.), ইধ চস্স (?)] পুৰিসো পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো মুসাৱাদা পটিৱিৰতো পিসুণায ৱাচায পটিৱিৰতো ফৰুসায ৱাচায পটিৱিৰতো সম্ফপ্পলাপা পটিৱিৰতো অনভিজ্ঝালু অব্যাপন্নচিত্তো সম্মাদিট্ঠিকো. তমেনং মহা জনকাযো সঙ্গম্ম সমাগম্ম আযাচেয্য থোমেয্য পঞ্জলিকো অনুপৰিসক্কেয্য – ‘অযং পুৰিসো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতূ’তি. তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, অপি নু সো পুৰিসো মহতো জনকাযস্স আযাচনহেতু ৱা থোমনহেতু ৱা পঞ্জলিকা অনুপৰিসক্কনহেতু ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জেয্যা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.
‘‘সেয্যথাপি, গামণি, পুৰিসো সপ্পিকুম্ভং ৱা তেলকুম্ভং ৱা গম্ভীৰে উদকৰহদে ওগাহেত্ৱা ভিন্দেয্য. তত্ৰ যাস্স সক্খৰা ৱা কঠলা ৱা সা অধোগামী [অধোগামিনী (?)] অস্স; যঞ্চ খ্ৱস্স তত্ৰ সপ্পি ৱা তেলং ৱা তং উদ্ধং গামি অস্স. তমেনং মহা জনকাযো সঙ্গম্ম সমাগম্ম আযাচেয্য থোমেয্য পঞ্জলিকো অনুপৰিসক্কেয্য – ‘ওসীদ, ভো সপ্পিতেল, সংসীদ, ভো সপ্পিতেল, অধো গচ্ছ, ভো সপ্পিতেলা’তি. তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, অপি নু তং সপ্পিতেলং মহতো জনকাযস্স আযাচনহেতু ৱা থোমনহেতু ৱা পঞ্জলিকা অনুপৰিসক্কনহেতু ৱা ওসীদেয্য ৱা সংসীদেয্য ৱা অধো ৱা গচ্ছেয্যা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘এৱমেৱ খো, গামণি, যো সো পুৰিসো পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো, কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো, মুসাৱাদা পটিৱিৰতো, পিসুণায ৱাচায পটিৱিৰতো, ফৰুসায ৱাচায পটিৱিৰতো, সম্ফপ্পলাপা পটিৱিৰতো, অনভিজ্ঝালু, অব্যাপন্নচিত্তো, সম্মাদিট্ঠিকো, কিঞ্চাপি তং মহা জনকাযো সঙ্গম্ম সমাগম্ম আযাচেয্য থোমেয্য পঞ্জলিকো অনুপৰিসক্কেয্য – ‘অযং পুৰিসো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতূ’তি, অথ খো সো পুৰিসো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জেয্যা’’তি. এৱং ৱুত্তে, অসিবন্ধকপুত্তো গামণি ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কন্তং, ভন্তে…পে… অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গত’’ন্তি. ছট্ঠং.