১. ৱাতসুত্তং

২০৬. একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে. ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘কিস্মিং নু খো, ভিক্খৱে, সতি, কিং উপাদায, কিং অভিনিৱিস্স এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৱাতা ৱাযন্তি, ন নজ্জো সন্দন্তি, ন গব্ভিনিযো ৱিজাযন্তি, ন চন্দিমসূৰিযা উদেন্তি ৱা অপেন্তি ৱা এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি?

‘‘ভগৱংমূলকা নো, ভন্তে, ধম্মা ভগৱংনেত্তিকা ভগৱংপটিসৰণা. সাধু ৱত, ভন্তে, ভগৱন্তঞ্ঞেৱ পটিভাতু এতস্স ভাসিতস্স অত্থো. ভগৱতো সুত্ৱা ভিক্খূ ধাৰেস্সন্তী’’তি. ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘ৰূপে খো, ভিক্খৱে, সতি, ৰূপং উপাদায, ৰূপং অভিনিৱিস্স এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৱাতা ৱাযন্তি, ন নজ্জো সন্দন্তি, ন গব্ভিনিযো ৱিজাযন্তি, ন চন্দিমসূৰিযা উদেন্তি ৱা অপেন্তি ৱা এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’তি. ৱেদনায সতি…পে… সঞ্ঞায সতি… সঙ্খাৰেসু সতি… ৱিঞ্ঞাণে সতি, ৱিঞ্ঞাণং উপাদায, ৱিঞ্ঞাণং অভিনিৱিস্স এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জতি – ‘ন ৱাতা ৱাযন্তি, ন নজ্জো সন্দন্তি, ন গব্ভিনিযো ৱিজাযন্তি, ন চন্দিমসূৰিযা উদেন্তি ৱা অপেন্তি ৱা এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’তি. তং কিং মঞ্ঞথ, ভিক্খৱে, ৰূপং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং, দুক্খং ৱা তং সুখং ৱা’’তি? ‘‘দুক্খং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং, দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং, অপি নু তং অনুপাদায এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য – ‘ন ৱাতা ৱাযন্তি, ন নজ্জো সন্দন্তি, ন গব্ভিনিযো ৱিজাযন্তি, ন চন্দিমসূৰিযা উদেন্তি ৱা অপেন্তি ৱা এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘ৱেদনা নিচ্চা ৱা অনিচ্চা ৱা’’তি… ‘‘সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱা তং সুখং ৱা’’তি? ‘‘দুক্খং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং, অপি নু তং অনুপাদায এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য – ‘ন ৱাতা ৱাযন্তি, ন নজ্জো সন্দন্তি, ন গব্ভিনিযো ৱিজাযন্তি, ন চন্দিমসূৰিযা উদেন্তি ৱা অপেন্তি ৱা এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘যম্পিদং [যমিদং (অঞ্ঞত্থ)] দিট্ঠং সুতং মুতং ৱিঞ্ঞাতং পত্তং পৰিযেসিতং অনুৱিচৰিতং মনসা তম্পি নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱা তং সুখং ৱা’’তি? ‘‘দুক্খং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং, অপি নু তং অনুপাদায এৱং দিট্ঠি উপ্পজ্জেয্য – ‘ন ৱাতা ৱাযন্তি, ন নজ্জো সন্দন্তি, ন গব্ভিনিযো ৱিজাযন্তি, ন চন্দিমসূৰিযা উদেন্তি ৱা অপেন্তি ৱা এসিকট্ঠাযিট্ঠিতা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘যতো খো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকস্স ইমেসু চ [ইমেসু ছসু (সী. স্যা. কং. পী.) এৱমুপৰিপি] ঠানেসু কঙ্খা পহীনা হোতি, দুক্খেপিস্স কঙ্খা পহীনা হোতি, দুক্খসমুদযেপিস্স কঙ্খা পহীনা হোতি, দুক্খনিৰোধেপিস্স কঙ্খা পহীনা হোতি, দুক্খনিৰোধগামিনিযা পটিপদাযপিস্স কঙ্খা পহীনা হোতি – অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো সোতাপন্নো অৱিনিপাতধম্মো নিযতো সম্বোধিপৰাযনো’’তি. পঠমং.