৮. ছন্নসুত্তং

৯০. একং সমযং সম্বহুলা থেৰা ভিক্খূ বাৰাণসিযং ৱিহৰন্তি ইসিপতনে মিগদাযে. অথ খো আযস্মা ছন্নো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো অৱাপুৰণং [অপাপুৰণং (সী. স্যা. কং.)] আদায ৱিহাৰেন ৱিহাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা থেৰে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘ওৱদন্তু মং আযস্মন্তো থেৰা, অনুসাসন্তু মং আযস্মন্তো থেৰা, কৰোন্তু মে আযস্মন্তো থেৰা ধম্মিং কথং, যথাহং ধম্মং পস্সেয্য’’ন্তি.

এৱং ৱুত্তে, থেৰা ভিক্খূ আযস্মন্তং ছন্নং এতদৱোচুং – ‘‘ৰূপং খো, আৱুসো ছন্ন, অনিচ্চং; ৱেদনা অনিচ্চা; সঞ্ঞা অনিচ্চা; সঙ্খাৰা অনিচ্চা; ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং. ৰূপং অনত্তা; ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনত্তা. সব্বে সঙ্খাৰা অনিচ্চা; সব্বে ধম্মা অনত্তা’’তি.

অথ খো আযস্মতো ছন্নস্স এতদহোসি – ‘‘ময্হম্পি খো এতং এৱং [ময্হম্পি খো এৱং (স্যা. কং.)] হোতি – ‘ৰূপং অনিচ্চং, ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং; ৰূপং অনত্তা, ৱেদনা … সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনত্তা. সব্বে সঙ্খাৰা অনিচ্চা, সব্বে ধম্মা অনত্তা’তি. অথ চ পন মে সব্বসঙ্খাৰসমথে সব্বূপধিপটিনিস্সগ্গে তণ্হাক্খযে ৱিৰাগে নিৰোধে নিব্বানে চিত্তং ন পক্খন্দতি নপ্পসীদতি ন সন্তিট্ঠতি নাধিমুচ্চতি. পৰিতস্সনা উপাদানং উপ্পজ্জতি; পচ্চুদাৱত্ততি মানসং – ‘অথ কো চৰহি মে অত্তা’তি? ন খো পনেৱং ধম্মং পস্সতো হোতি. কো নু খো মে তথা ধম্মং দেসেয্য যথাহং ধম্মং পস্সেয্য’’ন্তি.

অথ খো আযস্মতো ছন্নস্স এতদহোসি – ‘‘অযং খো আযস্মা আনন্দো কোসম্বিযং ৱিহৰতি ঘোসিতাৰামে সত্থু চেৱ সংৱণ্ণিতো সম্ভাৱিতো চ ৱিঞ্ঞূনং সব্ৰহ্মচাৰীনং, পহোতি চ মে আযস্মা আনন্দো তথা ধম্মং দেসেতুং যথাহং ধম্মং পস্সেয্যং; অত্থি চ মে আযস্মন্তে আনন্দে তাৱতিকা ৱিস্সট্ঠি [ৱিস্সত্থি (?)]. যংনূনাহং যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমেয্য’’ন্তি. অথ খো আযস্মা ছন্নো সেনাসনং সংসামেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন কোসম্বী ঘোসিতাৰামো যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মতা আনন্দেন সদ্ধিং সম্মোদি…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা ছন্নো আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচ –

‘‘একমিদাহং, আৱুসো আনন্দ, সমযং বাৰাণসিযং ৱিহৰামি ইসিপতনে মিগদাযে. অথ খ্ৱাহং, আৱুসো, সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো অৱাপুৰণং আদায ৱিহাৰেন ৱিহাৰং উপসঙ্কমিং; উপসঙ্কমিত্ৱা থেৰে ভিক্খূ এতদৱোচং – ‘ওৱদন্তু মং আযস্মন্তো থেৰা, অনুসাসন্তু মং আযস্মন্তো থেৰা, কৰোন্তু মে আযস্মন্তো থেৰা ধম্মিং কথং যথাহং ধম্মং পস্সেয্য’ন্তি. এৱং ৱুত্তে মং, আৱুসো, থেৰা ভিক্খূ এতদৱোচুং – ‘ৰূপং খো, আৱুসো ছন্ন, অনিচ্চং; ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং; ৰূপং অনত্তা…পে… ৱিঞ্ঞাণং অনত্তা. সব্বে সঙ্খাৰা অনিচ্চা, সব্বে ধম্মা অনত্তা’’’তি.

‘‘তস্স ময্হং, আৱুসো, এতদহোসি – ‘ময্হম্পি খো এতং এৱং হোতি – ৰূপং অনিচ্চং…পে… ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং, ৰূপং অনত্তা, ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনত্তা. সব্বে সঙ্খাৰা অনিচ্চা, সব্বে ধম্মা অনত্তা’তি. অথ চ পন মে সব্বসঙ্খাৰসমথে সব্বূপধিপটিনিস্সগ্গে তণ্হাক্খযে ৱিৰাগে নিৰোধে নিব্বানে চিত্তং ন পক্খন্দতি নপ্পসীদতি ন সন্তিট্ঠতি নাধিমুচ্চতি. পৰিতস্সনা উপাদানং উপ্পজ্জতি; পচ্চুদাৱত্ততি মানসং – ‘অথ কো চৰহি মে অত্তা’তি? ন খো পনেৱং ধম্মং পস্সতো হোতি. কো নু খো মে তথা ধম্মং দেসেয্য যথাহং ধম্মং পস্সেয্যন্তি!

‘‘তস্স ময্হং, আৱুসো, এতদহোসি – ‘অযং খো আযস্মা আনন্দো কোসম্বিযং ৱিহৰতি ঘোসিতৰামে সত্থু চেৱ সংৱণ্ণিতো সম্ভাৱিতো চ ৱিঞ্ঞূনং সব্ৰহ্মচাৰীনং, পহোতি চ মে আযস্মা আনন্দো তথা ধম্মং দেসেতুং যথাহং ধম্মং পস্সেয্যং. অত্থি চ মে আযস্মন্তে আনন্দে তাৱতিকা ৱিস্সট্ঠি. যংনূনাহং যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমেয্য’ন্তি. ওৱদতু মং, আযস্মা আনন্দো; অনুসাসতু মং, আযস্মা আনন্দো; কৰোতু মে, আযস্মা আনন্দো ধম্মিং কথং যথাহং ধম্মং পস্সেয্য’’ন্তি.

‘‘এত্তকেনপি মযং আযস্মতো ছন্নস্স অত্তমনা অপি নাম তং [অত্তমনা অভিৰদ্ধা, তং (সী. স্যা. কং.)] আযস্মা ছন্নো আৱি অকাসি খীলং ছিন্দি [পভিন্দি (সী. স্যা. কং. পী.)]. ওদহাৱুসো, ছন্ন, সোতং; ভব্বোসি [ভব্বো ত্ৱং (ক.)] ধম্মং ৱিঞ্ঞাতু’’ন্তি. অথ খো আযস্মতো ছন্নস্স তাৱতকেনেৱ [তাৱদেৱ (সী.)] উড়াৰং পীতিপামোজ্জং উপ্পজ্জি – ‘‘ভব্বো কিৰস্মি ধম্মং ৱিঞ্ঞাতু’’ন্তি.

‘‘সম্মুখা মেতং, আৱুসো ছন্ন, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা চ পটিগ্গহিতং কচ্চানগোত্তং ভিক্খুং ওৱদন্তস্স – দ্ৱযনিস্সিতো খ্ৱাযং, কচ্চান, লোকো যেভুয্যেন অত্থিতঞ্চেৱ নত্থিতঞ্চ. লোকসমুদযং খো, কচ্চান, যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতো যা লোকে নত্থিতা, সা ন হোতি. লোকনিৰোধং খো, কচ্চান, যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতো যা লোকে অত্থিতা, সা ন হোতি. উপযুপাদানাভিনিৱেসৱিনিবন্ধো খ্ৱাযং, কচ্চান, লোকো যেভুয্যেন তং চাযং উপযুপাদানং চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৱেসানুসযং ন উপেতি ন উপাদিযতি নাধিট্ঠাতি ‘অত্তা মে’তি. দুক্খমেৱ উপ্পজ্জমানং উপ্পজ্জতি, দুক্খং নিৰুজ্ঝমানং নিৰুজ্ঝতীতি ন কঙ্খতি ন ৱিচিকিচ্ছতি. অপৰপ্পচ্চযা ঞাণমেৱস্স এত্থ হোতি. এত্তাৱতা খো, কচ্চান, সম্মাদিট্ঠি হোতি. সব্বমত্থীতি খো, কচ্চান, অযমেকো অন্তো. সব্বং নত্থীতি অযং দুতিযো অন্তো. এতে তে, কচ্চান, উভো অন্তে অনুপগম্ম মজ্ঝেন তথাগতো ধম্মং দেসেতি – অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰা; সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণং…পে… এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স সমুদযো হোতি. অৱিজ্জায ত্ৱেৱ অসেসৱিৰাগনিৰোধা সঙ্খাৰনিৰোধো…পে… এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স নিৰোধো হোতী’’তি.

‘‘এৱমেতং, আৱুসো আনন্দ, হোতি যেসং আযস্মন্তানং তাদিসা সব্ৰহ্মচাৰযো অনুকম্পকা অত্থকামা ওৱাদকা অনুসাসকা. ইদঞ্চ পন মে আযস্মতো আনন্দস্স ধম্মদেসনং সুত্ৱা ধম্মো অভিসমিতো’’তি. অট্ঠমং.