৪. অৰহন্তসুত্তং
৭৬. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘ৰূপং, ভিক্খৱে, অনিচ্চং. যদনিচ্চং তং দুক্খং; যং দুক্খং তদনত্তা; যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং. ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং. যদনিচ্চং তং দুক্খং; যং দুক্খং তদনত্তা; যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং’’.
‘‘এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো ৰূপস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, ৱেদনাযপি… সঞ্ঞাযপি… সঙ্খাৰেসুপি… ৱিঞ্ঞাণস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. নিব্বিন্দং ৱিৰজ্জতি; ৱিৰাগা ৱিমুচ্চতি. ৱিমুত্তস্মিং ৱিমুত্তমিতি ঞাণং হোতি. ‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’তি পজানাতি. যাৱতা, ভিক্খৱে, সত্তাৱাসা, যাৱতা ভৱগ্গং, এতে অগ্গা, এতে সেট্ঠা লোকস্মিং যদিদং অৰহন্তো’’তি.
ইদমৱোচ ভগৱা. ইদং ৱত্ৱান সুগতো অথাপৰং এতদৱোচ সত্থা –
‘‘সুখিনো ৱত অৰহন্তো, তণ্হা তেসং ন ৱিজ্জতি;
অস্মিমানো সমুচ্ছিন্নো, মোহজালং পদালিতং.
‘‘অনেজং তে অনুপ্পত্তা, চিত্তং তেসং অনাৱিলং;
লোকে অনুপলিত্তা তে, ব্ৰহ্মভূতা অনাসৱা.
‘‘পঞ্চক্খন্ধে পৰিঞ্ঞায, সত্ত সদ্ধম্মগোচৰা;
পসংসিযা সপ্পুৰিসা, পুত্তা বুদ্ধস্স ওৰসা.
‘‘সত্তৰতনসম্পন্না, তীসু সিক্খাসু সিক্খিতা;
অনুৱিচৰন্তি মহাৱীৰা, পহীনভযভেৰৱা.
‘‘দসহঙ্গেহি সম্পন্না, মহানাগা সমাহিতা;
এতে খো সেট্ঠা লোকস্মিং, তণ্হা তেসং ন ৱিজ্জতি.
‘‘অসেখঞাণমুপ্পন্নং, অন্তিমোযং [অন্তিমস্স (ক.)] সমুস্সযো;
যো সাৰো ব্ৰহ্মচৰিযস্স, তস্মিং অপৰপচ্চযা.
‘‘ৱিধাসু ন ৱিকম্পন্তি, ৱিপ্পমুত্তা পুনব্ভৱা;
দন্তভূমিমনুপ্পত্তা, তে লোকে ৱিজিতাৱিনো.
‘‘উদ্ধং তিৰিযং অপাচীনং, নন্দী তেসং ন ৱিজ্জতি;
নদন্তি তে সীহনাদং, বুদ্ধা লোকে অনুত্তৰা’’তি. চতুত্থং;