৭. সোণসুত্তং

৪৯. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. অথ খো সোণো গহপতিপুত্তো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি …পে… একমন্তং নিসিন্নং খো সোণং গহপতিপুত্তং ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘যে হি কেচি, সোণ, সমণা ৱা ব্ৰাহ্মণা ৱা অনিচ্চেন ৰূপেন দুক্খেন ৱিপৰিণামধম্মেন ‘সেয্যোহমস্মী’তি ৱা সমনুপস্সন্তি; ‘সদিসোহমস্মী’তি ৱা সমনুপস্সন্তি; ‘হীনোহমস্মী’তি ৱা সমনুপস্সন্তি; কিমঞ্ঞত্ৰ যথাভূতস্স অদস্সনা? অনিচ্চায ৱেদনায দুক্খায ৱিপৰিণামধম্মায ‘সেয্যোহমস্মী’তি ৱা সমনুপস্সন্তি; ‘সদিসোহমস্মী’তি ৱা সমনুপস্সন্তি; ‘হীনোহমস্মী’তি ৱা সমনুপস্সন্তি; কিমঞ্ঞত্ৰ যথাভূতস্স অদস্সনা? অনিচ্চায সঞ্ঞায… অনিচ্চেহি সঙ্খাৰেহি দুক্খেহি ৱিপৰিণামধম্মেহি ‘সেয্যোহমস্মী’তি ৱা সমনুপস্সন্তি; ‘সদিসোহমস্মী’তি ৱা সমনুপস্সন্তি; ‘হীনোহমস্মী’তি ৱা সমনুপস্সন্তি; কিমঞ্ঞত্ৰ যথাভূতস্স অদস্সনা? অনিচ্চেন ৱিঞ্ঞাণেন দুক্খেন ৱিপৰিণামধম্মেন ‘সেয্যোহমস্মী’তি ৱা সমনুপস্সন্তি; ‘সদিসোহমস্মী’তি ৱা সমনুপস্সন্তি; ‘হীনোহমস্মী’তি ৱা সমনুপস্সন্তি; কিমঞ্ঞত্ৰ যথাভূতস্স অদস্সনা?

‘‘যে চ খো কেচি, সোণ, সমণা ৱা ব্ৰাহ্মণা ৱা অনিচ্চেন ৰূপেন দুক্খেন ৱিপৰিণামধম্মেন ‘সেয্যোহমস্মী’তিপি ন সমনুপস্সন্তি; ‘সদিসোহমস্মী’তিপি ন সমনুপস্সন্তি; ‘হীনোহমস্মী’তিপি ন সমনুপস্সন্তি; কিমঞ্ঞত্ৰ যথাভূতস্স দস্সনা? অনিচ্চায ৱেদনায… অনিচ্চায সঞ্ঞায… অনিচ্চেহি সঙ্খাৰেহি… অনিচ্চেন ৱিঞ্ঞাণেন দুক্খেন ৱিপৰিণামধম্মেন ‘সেয্যোহমস্মী’তিপি ন সমনুপস্সন্তি; ‘সদিসোহমস্মী’তিপি ন সমনুপস্সন্তি; ‘হীনোহমস্মী’তিপি ন সমনুপস্সন্তি; কিমঞ্ঞত্ৰ যথাভূতস্স দস্সনা?

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, সোণ, ৰূপং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱা তং সুখং ৱা’’তি? ‘‘দুক্খং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং কল্লং নু তং সমনুপস্সিতুং – ‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ৱেদনা নিচ্চা ৱা অনিচ্চা ৱা’’তি? ‘‘অনিচ্চা, ভন্তে’’… ‘‘সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱা তং সুখং ৱা’’তি? ‘‘দুক্খং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং কল্লং নু তং সমনুপস্সিতুং – ‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘তস্মাতিহ, সোণ, যং কিঞ্চি ৰূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তং ৱা বহিদ্ধা ৱা ওড়াৰিকং ৱা সুখুমং ৱা হীনং ৱা পণীতং ৱা যং দূৰে সন্তিকে ৱা, সব্বং ৰূপং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং.

‘‘যা কাচি ৱেদনা… যা কাচি সঞ্ঞা… যে কেচি সঙ্খাৰা… যং কিঞ্চি ৱিঞ্ঞাণং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তং ৱা বহিদ্ধা ৱা ওড়াৰিকং ৱা সুখুমং ৱা হীনং ৱা পণীতং ৱা যং দূৰে সন্তিকে ৱা, সব্বং ৱিঞ্ঞাণং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং.

‘‘এৱং পস্সং, সোণ, সুতৱা অৰিযসাৱকো ৰূপস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, ৱেদনাযপি নিব্বিন্দতি, সঞ্ঞাযপি নিব্বিন্দতি, সঙ্খাৰেসুপি নিব্বিন্দতি, ৱিঞ্ঞাণস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. নিব্বিন্দং ৱিৰজ্জতি; ৱিৰাগা ৱিমুচ্চতি. ৱিমুত্তস্মিং ৱিমুত্তমিতি ঞাণং হোতি. ‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’তি পজানাতী’’তি. সত্তমং.