৫. সমনুপস্সনাসুত্তং

৪৭. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘যে হি কেচি, ভিক্খৱে, সমণা ৱা ব্ৰাহ্মণা ৱা অনেকৱিহিতং অত্তানং সমনুপস্সমানা সমনুপস্সন্তি, সব্বেতে পঞ্চুপাদানক্খন্ধে সমনুপস্সন্তি, এতেসং ৱা অঞ্ঞতৰং. কতমে পঞ্চ? ইধ, ভিক্খৱে, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো অৰিযানং অদস্সাৱী অৰিযধম্মস্স অকোৱিদো অৰিযধম্মে অৱিনীতো, সপ্পুৰিসানং অদস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স অকোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে অৱিনীতো ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং; অত্তনি ৱা ৰূপং, ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং. ৱেদনং… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং; অত্তনি ৱা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণস্মিং ৱা অত্তানং’’.

‘‘ইতি অযঞ্চেৱ সমনুপস্সনা ‘অস্মী’তি চস্স অৱিগতং [অধিগতং (বহূসু)] হোতি. ‘অস্মী’তি খো পন, ভিক্খৱে, অৱিগতে পঞ্চন্নং ইন্দ্ৰিযানং অৱক্কন্তি হোতি – চক্খুন্দ্ৰিযস্স সোতিন্দ্ৰিযস্স ঘানিন্দ্ৰিযস্স জিৱ্হিন্দ্ৰিযস্স কাযিন্দ্ৰিযস্স. অত্থি, ভিক্খৱে, মনো, অত্থি ধম্মা, অত্থি অৱিজ্জাধাতু. অৱিজ্জাসম্ফস্সজেন, ভিক্খৱে, ৱেদযিতেন ফুট্ঠস্স অস্সুতৱতো পুথুজ্জনস্স ‘অস্মী’তিপিস্স হোতি; ‘অযমহমস্মী’তিপিস্স হোতি; ‘ভৱিস্স’ন্তিপিস্স হোতি; ‘ন ভৱিস্স’ন্তিপিস্স হোতি; ‘ৰূপী ভৱিস্স’ন্তিপিস্স হোতি; ‘অৰূপী ভৱিস্স’ন্তিপিস্স হোতি; ‘সঞ্ঞী ভৱিস্স’ন্তিপিস্স হোতি; ‘অসঞ্ঞী ভৱিস্স’ন্তিপিস্স হোতি; ‘নেৱসঞ্ঞীনাসঞ্ঞী ভৱিস্স’ন্তিপিস্স হোতি’’.

‘‘তিট্ঠন্তেৱ খো [তিট্ঠন্তি খো পন (সী. স্যা. কং. পী.)], ভিক্খৱে, তত্থেৱ [তথেৱ (কত্থচি)] পঞ্চিন্দ্ৰিযানি. অথেত্থ সুতৱতো অৰিযসাৱকস্স অৱিজ্জা পহীযতি, ৱিজ্জা উপ্পজ্জতি. তস্স অৱিজ্জাৱিৰাগা ৱিজ্জুপ্পাদা ‘অস্মী’তিপিস্স ন হোতি; ‘অযমহমস্মী’তিপিস্স ন হোতি; ‘ভৱিস্স’ন্তি… ‘ন ভৱিস্স’ন্তি… ৰূপী… অৰূপী … সঞ্ঞী… অসঞ্ঞী… ‘নেৱসঞ্ঞীনাসঞ্ঞী ভৱিস্স’ন্তিপিস্স ন হোতী’’তি. পঞ্চমং.