১৪. কুক্কুড়ৱগ্গো

১. কুক্কুড়সুত্তং

১৩৬. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘ৰূপং, ভিক্খৱে, কুক্কুড়ং, ৱেদনা কুক্কুড়া, সঞ্ঞা কুক্কুড়া, সঙ্খাৰা কুক্কুড়া, ৱিঞ্ঞাণং কুক্কুড়ং. এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো ৰূপস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, ৱেদনাযপি নিব্বিন্দতি, সঞ্ঞাযপি নিব্বিন্দতি, সঙ্খাৰেসুপি নিব্বিন্দতি, ৱিঞ্ঞাণস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. নিব্বিন্দং ৱিৰজ্জতি; ৱিৰাগা ৱিমুচ্চতি. ৱিমুত্তস্মিং ৱিমুত্তমিতি ঞাণং হোতি. ‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’তি পজানাতী’’তি. পঠমং.

২. অনিচ্চসুত্তং

১৩৭. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘যং, ভিক্খৱে, অনিচ্চং; তত্ৰ ৱো ছন্দো পহাতব্বো. কিঞ্চ, ভিক্খৱে, অনিচ্চং? ৰূপং, ভিক্খৱে, অনিচ্চং; তত্ৰ ৱো ছন্দো পহাতব্বো. ৱেদনা অনিচ্চা…পে… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং; তত্ৰ ৱো ছন্দো পহাতব্বো. যং, ভিক্খৱে, অনিচ্চং; তত্ৰ ৱো ছন্দো পহাতব্বো’’তি. দুতিযং.

৩. দুতিযঅনিচ্চসুত্তং

১৩৮. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘যং, ভিক্খৱে, অনিচ্চং; তত্ৰ ৱো ৰাগো পহাতব্বো. কিঞ্চ, ভিক্খৱে, অনিচ্চং? ৰূপং, ভিক্খৱে, অনিচ্চং; তত্ৰ ৱো ৰাগো পহাতব্বো. ৱেদনা অনিচ্চা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং; তত্ৰ ৱো ৰাগো পহাতব্বো. যং, ভিক্খৱে, অনিচ্চং; তত্ৰ ৱো ৰাগো পহাতব্বো’’তি. ততিযং.

৪. ততিযঅনিচ্চসুত্তং

১৩৯. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘যং, ভিক্খৱে, অনিচ্চং; তত্ৰ ৱো ছন্দৰাগো পহাতব্বো. কিঞ্চ, ভিক্খৱে, অনিচ্চং? ৰূপং, ভিক্খৱে, অনিচ্চং, তত্ৰ ৱো ছন্দৰাগো পহাতব্বো. ৱেদনা অনিচ্চা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং; তত্ৰ ৱো ছন্দৰাগো পহাতব্বো. যং, ভিক্খৱে, অনিচ্চং; তত্ৰ ৱো ছন্দৰাগো পহাতব্বো’’তি. চতুত্থং.

৫. দুক্খসুত্তং

১৪০. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘যং, ভিক্খৱে, দুক্খং; তত্ৰ ৱো ছন্দো পহাতব্বো…পে… যং, ভিক্খৱে, দুক্খং; তত্ৰ ৱো ছন্দো পহাতব্বো’’তি. পঞ্চমং.

৬. দুতিযদুক্খসুত্তং

১৪১. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘যং, ভিক্খৱে, দুক্খং; তত্ৰ ৱো ৰাগো পহাতব্বো…পে… যং, ভিক্খৱে, দুক্খং; তত্ৰ ৱো ৰাগো পহাতব্বো’’তি. ছট্ঠং.

৭. ততিযদুক্খসুত্তং

১৪২. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘যং, ভিক্খৱে, দুক্খং; তত্ৰ ৱো ছন্দৰাগো পহাতব্বো…পে… যং, ভিক্খৱে, দুক্খং; তত্ৰ ৱো ছন্দৰাগো পহাতব্বো’’তি. সত্তমং.

৮. অনত্তসুত্তং

১৪৩. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘যো, ভিক্খৱে, অনত্তা; তত্ৰ ৱো ছন্দো পহাতব্বো. কো চ, ভিক্খৱে, অনত্তা? ৰূপং, ভিক্খৱে, অনত্তা; তত্ৰ ৱো ছন্দো পহাতব্বো. ৱেদনা অনত্তা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনত্তা; তত্ৰ ৱো ছন্দো পহাতব্বো. যো, ভিক্খৱে, অনত্তা; তত্ৰ ৱো ছন্দো পহাতব্বো’’তি. অট্ঠমং.

৯. দুতিযঅনত্তসুত্তং

১৪৪. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘যো, ভিক্খৱে, অনত্তা; তত্ৰ ৱো ৰাগো পহাতব্বো. কো চ, ভিক্খৱে, অনত্তা? ৰূপং, ভিক্খৱে, অনত্তা; তত্ৰ ৱো ৰাগো পহাতব্বো. ৱেদনা অনত্তা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনত্তা; তত্ৰ ৱো ৰাগো পহাতব্বো. যো, ভিক্খৱে, অনত্তা; তত্ৰ ৱো ৰাগো পহাতব্বো’’তি. নৱমং.

১০. ততিযঅনত্তসুত্তং

১৪৫. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘যো, ভিক্খৱে, অনত্তা; তত্ৰ ৱো ছন্দৰাগো পহাতব্বো. কো চ, ভিক্খৱে, অনত্তা? ৰূপং, ভিক্খৱে, অনত্তা; তত্ৰ ৱো ছন্দৰাগো পহাতব্বো. ৱেদনা অনত্তা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনত্তা; তত্ৰ ৱো ছন্দৰাগো পহাতব্বো. যো, ভিক্খৱে, অনত্তা; তত্ৰ ৱো ছন্দৰাগো পহাতব্বো’’তি. দসমং.

১১. নিব্বিদাবহুলসুত্তং

১৪৬. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘সদ্ধাপব্বজিতস্স, ভিক্খৱে, কুলপুত্তস্স অযমনুধম্মো হোতি – যং ৰূপে নিব্বিদাবহুলো [নিব্বিদাবহুলং (স্যা. কং. পী. ক.)] ৱিহৰেয্য. ৱেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু… ৱিঞ্ঞাণে নিব্বিদাবহুলো ৱিহৰেয্য. যো ৰূপে নিব্বিদাবহুলো ৱিহৰন্তো, ৱেদনায… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু… ৱিঞ্ঞাণে নিব্বিদাবহুলো ৱিহৰন্তো ৰূপং পৰিজানাতি, ৱেদনং… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং পৰিজানাতি; সো ৰূপং পৰিজানং ৱেদনং পৰিজানং সঞ্ঞং পৰিজানং সঙ্খাৰে পৰিজানং ৱিঞ্ঞাণং পৰিজানং পৰিমুচ্চতি ৰূপম্হা, পৰিমুচ্চতি ৱেদনায, পৰিমুচ্চতি সঞ্ঞায, পৰিমুচ্চতি সঙ্খাৰেহি, পৰিমুচ্চতি ৱিঞ্ঞাণম্হা, পৰিমুচ্চতি জাতিযা জৰায মৰণেন সোকেহি পৰিদেৱেহি দুক্খেহি দোমনস্সেহি উপাযাসেহি; ‘পৰিমুচ্চতি দুক্খস্মা’তি ৱদামী’’তি. একাদসমং.

১২. অনিচ্চানুপস্সীসুত্তং

১৪৭. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘সদ্ধাপব্বজিতস্স, ভিক্খৱে, কুলপুত্তস্স অযমনুধম্মো হোতি – যং ৰূপে অনিচ্চানুপস্সী ৱিহৰেয্য. ৱেদনায… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু… ৱিঞ্ঞাণে অনিচ্চানুপস্সী ৱিহৰেয্য…পে… ‘পৰিমুচ্চতি দুক্খস্মা’তি ৱদামী’’তি. দ্ৱাদসমং.

১৩. দুক্খানুপস্সীসুত্তং

১৪৮. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘সদ্ধাপব্বজিতস্স, ভিক্খৱে, কুলপুত্তস্স অযমনুধম্মো হোতি – যং ৰূপে দুক্খানুপস্সী ৱিহৰেয্য. ৱেদনায… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু… ৱিঞ্ঞাণে দুক্খানুপস্সী ৱিহৰেয্য…পে… ‘পৰিমুচ্চতি দুক্খস্মা’তি ৱদামী’’তি. তেৰসমং.

১৪. অনত্তানুপস্সীসুত্তং

১৪৯. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘সদ্ধাপব্বজিতস্স, ভিক্খৱে, কুলপুত্তস্স অযমনুধম্মো হোতি – যং ৰূপে অনত্তানুপস্সী ৱিহৰেয্য. ৱেদনায… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু… ৱিঞ্ঞাণে অনত্তানুপস্সী ৱিহৰেয্য. (সো ৰূপে) অনত্তানুপস্সী ৱিহৰন্তো, ৱেদনায… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু… ৱিঞ্ঞাণে অনত্তানুপস্সী ৱিহৰন্তো ৰূপং পৰিজানাতি, ৱেদনং…পে… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং পৰিজানাতি. সো ৰূপং পৰিজানং ৱেদনং পৰিজানং সঞ্ঞং পৰিজানং সঙ্খাৰে পৰিজানং ৱিঞ্ঞাণং পৰিজানং পৰিমুচ্চতি ৰূপম্হা, পৰিমুচ্চতি ৱেদনায, পৰিমুচ্চতি সঞ্ঞায, পৰিমুচ্চতি সঙ্খাৰেহি, পৰিমুচ্চতি ৱিঞ্ঞাণম্হা, পৰিমুচ্চতি জাতিযা জৰায মৰণেন সোকেহি পৰিদেৱেহি দুক্খেহি দোমনস্সেহি উপাযাসেহি; ‘পৰিমুচ্চতি দুক্খস্মা’তি ৱদামী’’তি. চুদ্দসমং.

কুক্কুড়ৱগ্গো চুদ্দসমো.

তস্সুদ্দানং –

কুক্কুড়া তযো অনিচ্চেন, দুক্খেন অপৰে তযো;

অনত্তেন তযো ৱুত্তা, কুলপুত্তেন দ্ৱে দুকাতি.