১৩. অৱিজ্জাৱগ্গো

১. সমুদযধম্মসুত্তং

১২৬. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘‘অৱিজ্জা অৱিজ্জা’তি, ভন্তে, ৱুচ্চতি. কতমা নু খো, ভন্তে, অৱিজ্জা, কিত্তাৱতা চ অৱিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধ, ভিক্খু, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো সমুদযধম্মং ৰূপং ‘সমুদযধম্মং ৰূপ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; ৱযধম্মং ৰূপং ‘ৱযধম্মং ৰূপ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; সমুদযৱযধম্মং ৰূপং ‘সমুদযৱযধম্মং ৰূপ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. সমুদযধম্মং ৱেদনং ‘সমুদযধম্মা ৱেদনা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; ৱযধম্মং ৱেদনং ‘ৱযধম্মা ৱেদনা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; সমুদযৱযধম্মং ৱেদনং ‘সমুদযৱযধম্মা ৱেদনা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. সমুদযধম্মং সঞ্ঞং…পে… সমুদযধম্মে সঙ্খাৰে ‘সমুদযধম্মা সঙ্খাৰা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; ৱযধম্মে সঙ্খাৰে ‘ৱযধম্মা সঙ্খাৰা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; সমুদযৱযধম্মে সঙ্খাৰে ‘সমুদযৱযধম্মা সঙ্খাৰা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. সমুদযধম্মং ৱিঞ্ঞাণং ‘সমুদযধম্মং ৱিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; ৱযধম্মং ৱিঞ্ঞাণং ‘ৱযধম্মং ৱিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; সমুদযৱযধম্মং ৱিঞ্ঞাণং ‘সমুদযৱযধম্মং ৱিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খু, অৱিজ্জা; এত্তাৱতা চ অৱিজ্জাগতো হোতী’’তি.

এৱং ৱুত্তে, সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘‘ৱিজ্জা ৱিজ্জা’তি, ভন্তে, ৱুচ্চতি. কতমা নু খো, ভন্তে, ৱিজ্জা, কিত্তাৱতা চ ৱিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধ, ভিক্খু, সুতৱা অৰিযসাৱকো সমুদযধম্মং ৰূপং ‘সমুদযধম্মং ৰূপ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি; ৱযধম্মং ৰূপং ‘ৱযধম্মং ৰূপ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি; সমুদযৱযধম্মং ৰূপং ‘সমুদযৱযধম্মং ৰূপ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি. সমুদযধম্মং ৱেদনং ‘সমুদযধম্মা ৱেদনা’তি যথাভূতং পজানাতি; ৱযধম্মং ৱেদনং ‘ৱযধম্মা ৱেদনা’তি যথাভূতং পজানাতি; সমুদযৱযধম্মং ৱেদনং ‘সমুদযৱযধম্মা ৱেদনা’তি যথাভূতং পজানাতি. সমুদযধম্মং সঞ্ঞং… সমুদযধম্মে সঙ্খাৰে ‘সমুদযধম্মা সঙ্খাৰা’তি যথাভূতং পজানাতি; ৱযধম্মে সঙ্খাৰে ‘ৱযধম্মা সঙ্খাৰা’তি যথাভূতং পজানাতি; সমুদযৱযধম্মে সঙ্খাৰে ‘সমুদযৱযধম্মা সঙ্খাৰা’তি যথাভূতং পজানাতি. সমুদযধম্মং ৱিঞ্ঞাণং ‘সমুদযধম্মং ৱিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি; ৱযধম্মং ৱিঞ্ঞাণং ‘ৱযধম্মং ৱিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি; সমুদযৱযধম্মং ৱিঞ্ঞাণং ‘সমুদযৱযধম্মং ৱিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খু, ৱিজ্জা; এত্তাৱতা চ ৱিজ্জাগতো হোতী’’তি. পঠমং.

২. দুতিযসমুদযধম্মসুত্তং

১২৭. একং সমযং আযস্মা চ সাৰিপুত্তো আযস্মা চ মহাকোট্ঠিকো বাৰাণসিযং ৱিহৰন্তি ইসিপতনে মিগদাযে. অথ খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘‘অৱিজ্জা, অৱিজ্জা’তি, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ৱুচ্চতি. কতমা নু খো, আৱুসো, অৱিজ্জা, কিত্তাৱতা চ অৱিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৱুসো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো সমুদযধম্মং ৰূপং ‘সমুদযধম্মং ৰূপ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি; ৱযধম্মং ৰূপং…পে… ‘সমুদযৱযধম্মং ৰূপ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. সমুদযধম্মং ৱেদনং…পে… ৱযধম্মং ৱেদনং…পে… ‘সমুদযৱযধম্মা ৱেদনা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. সমুদযধম্মং সঞ্ঞং…পে… সমুদযধম্মে সঙ্খাৰে…পে… ৱযধম্মে সঙ্খাৰে…পে… সমুদযৱযধম্মে সঙ্খাৰে ‘সমুদযৱযধম্মা সঙ্খাৰা’তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. সমুদযধম্মং ৱিঞ্ঞাণং…পে… সমুদযৱযধম্মং ৱিঞ্ঞাণং ‘সমুদযৱযধম্মং ৱিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানাতি. অযং ৱুচ্চতি, আৱুসো, অৱিজ্জা; এত্তাৱতা চ অৱিজ্জাগতো হোতী’’তি. দুতিযং.

৩. ততিযসমুদযধম্মসুত্তং

১২৮. একং সমযং আযস্মা চ সাৰিপুত্তো আযস্মা চ মহাকোট্ঠিকো বাৰাণসিযং ৱিহৰন্তি ইসিপতনে মিগদাযে…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘‘ৱিজ্জা, ৱিজ্জা’তি, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ৱুচ্চতি. কতমা নু খো, আৱুসো, ৱিজ্জা, কিত্তাৱতা চ ৱিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৱুসো, সুতৱা অৰিযসাৱকো সমুদযধম্মং ৰূপং ‘সমুদযধম্মং ৰূপ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি; ৱযধম্মং ৰূপং…পে… সমুদযৱযধম্মং ৰূপং ‘সমুদযৱযধম্মং ৰূপ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি; সমুদযধম্মং ৱেদনং…পে… সমুদযৱযধম্মা ৱেদনা … সমুদযধম্মং সঞ্ঞং…পে… সমুদযধম্মে সঙ্খাৰে… ৱযধম্মে সঙ্খাৰে… সমুদযৱযধম্মে সঙ্খাৰে ‘সমুদযৱযধম্মা সঙ্খাৰা’তি যথাভূতং পজানাতি. সমুদযধম্মং ৱিঞ্ঞাণং… ৱযধম্মং ৱিঞ্ঞাণং… সমুদযৱযধম্মং ৱিঞ্ঞাণং ‘সমুদযৱযধম্মং ৱিঞ্ঞাণ’ন্তি যথাভূতং পজানাতি. অযং ৱুচ্চতাৱুসো, ৱিজ্জা; এত্তাৱতা চ ৱিজ্জাগতো হোতী’’তি. ততিযং.

৪. অস্সাদসুত্তং

১২৯. বাৰাণসিযং ৱিহৰন্তি ইসিপতনে মিগদাযে…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘‘অৱিজ্জা, অৱিজ্জা’তি, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ৱুচ্চতি. কতমা নু খো, আৱুসো, অৱিজ্জা, কিত্তাৱতা চ অৱিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৱুসো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো ৰূপস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. ৱেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰানং… ৱিঞ্ঞাণস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. অযং ৱুচ্চতাৱুসো, অৱিজ্জা; এত্তাৱতা চ অৱিজ্জাগতো হোতী’’তি. চতুত্থং.

৫. দুতিযঅস্সাদসুত্তং

১৩০. বাৰাণসিযং ৱিহৰন্তি ইসিপতনে মিগদাযে…পে… ‘‘‘ৱিজ্জা, ৱিজ্জা’তি, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ৱুচ্চতি. কতমা নু খো, আৱুসো, ৱিজ্জা, কিত্তাৱতা চ ৱিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৱুসো, সুতৱা অৰিযসাৱকো ৰূপস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. ৱেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰানং… ৱিঞ্ঞাণস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. অযং ৱুচ্চতাৱুসো, ৱিজ্জা; এত্তাৱতা চ ৱিজ্জাগতো হোতী’’তি. পঞ্চমং.

৬. সমুদযসুত্তং

১৩১. বাৰাণসিযং ৱিহৰন্তি ইসিপতনে মিগদাযে…পে… ‘‘‘অৱিজ্জা, অৱিজ্জা’তি, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ৱুচ্চতি. কতমা নু খো, আৱুসো, অৱিজ্জা, কিত্তাৱতা চ অৱিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৱুসো, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো ৰূপস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. ৱেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰানং… ৱিঞ্ঞাণস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. অযং ৱুচ্চতাৱুসো, অৱিজ্জা; এত্তাৱতা চ অৱিজ্জাগতো হোতী’’তি. ছট্ঠং.

৭. দুতিযসমুদযসুত্তং

১৩২. বাৰাণসিযং ৱিহৰন্তি ইসিপতনে মিগদাযে…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মহাকোট্ঠিকো আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘‘ৱিজ্জা, ৱিজ্জা’তি, আৱুসো সাৰিপুত্ত, ৱুচ্চতি. কতমা নু খো, আৱুসো, ৱিজ্জা, কিত্তাৱতা চ ৱিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৱুসো, সুতৱা অৰিযসাৱকো ৰূপস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. ৱেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰানং… ৱিঞ্ঞাণস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. অযং ৱুচ্চতাৱুসো, ৱিজ্জা; এত্তাৱতা চ ৱিজ্জাগতো হোতী’’তি. সত্তমং.

৮. কোট্ঠিকসুত্তং

১৩৩. বাৰাণসিযং ৱিহৰন্তি ইসিপতনে মিগদাযে. অথ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো সাযন্হসমযং…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তং মহাকোট্ঠিকং এতদৱোচ – ‘‘‘অৱিজ্জা, অৱিজ্জা’তি, আৱুসো কোট্ঠিক, ৱুচ্চতি. কতমা নু খো, আৱুসো, অৱিজ্জা, কিত্তাৱতা চ অৱিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৱুসো, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো ৰূপস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. ৱেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰানং… ৱিঞ্ঞাণস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. অযং ৱুচ্চতাৱুসো, অৱিজ্জা; এত্তাৱতা চ অৱিজ্জাগতো হোতী’’তি.

এৱং ৱুত্তে, আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তং মহাকোট্ঠিকং এতদৱোচ – ‘‘‘ৱিজ্জা, ৱিজ্জা’তি, আৱুসো কোট্ঠিক, ৱুচ্চতি. কতমা নু খো, আৱুসো, ৱিজ্জা, কিত্তাৱতা চ ৱিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৱুসো সুতৱা অৰিযসাৱকো ৰূপস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. ৱেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰানং… ৱিঞ্ঞাণস্স অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. অযং ৱুচ্চতাৱুসো, ৱিজ্জা; এত্তাৱতা চ ৱিজ্জাগতো হোতী’’তি. অট্ঠমং.

৯. দুতিযকোট্ঠিকসুত্তং

১৩৪. বাৰাণসিযং ৱিহৰন্তি ইসিপতনে মিগদাযে…পে… ‘‘‘অৱিজ্জা, অৱিজ্জা’তি, আৱুসো কোট্ঠিক, ৱুচ্চতি. কতমা নু খো, আৱুসো, অৱিজ্জা, কিত্তাৱতা চ অৱিজ্জাগতো হোতী’’তি?

১০. ততিযকোট্ঠিকসুত্তং

১৩৫. তঞ্ঞেৱ নিদানং. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তং মহাকোট্ঠিকং এতদৱোচ – ‘‘‘অৱিজ্জা, অৱিজ্জা’তি, আৱুসো কোট্ঠিক, ৱুচ্চতি. কতমা নু খো, আৱুসো, অৱিজ্জা, কিত্তাৱতা চ অৱিজ্জাগতো হোতী’’তি?

‘‘ইধাৱুসো, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো ৰূপং নপ্পজানাতি, ৰূপসমুদযং নপ্পজানাতি, ৰূপনিৰোধং নপ্পজানাতি, ৰূপনিৰোধগামিনিং পটিপদং নপ্পজানাতি. ৱেদনং নপ্পজানাতি…পে… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং নপ্পজানাতি, ৱিঞ্ঞাণসমুদযং নপ্পজানাতি, ৱিঞ্ঞাণনিৰোধং নপ্পজানাতি, ৱিঞ্ঞাণনিৰোধগামিনিং পটিপদং নপ্পজানাতি. অযং ৱুচ্চতাৱুসো, অৱিজ্জা; এত্তাৱতা চ অৱিজ্জাগতো হোতী’’তি.

এৱং ৱুত্তে, আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তং মহাকোট্ঠিকং এতদৱোচ – ‘‘‘ৱিজ্জা, ৱিজ্জা’তি, আৱুসো কোট্ঠিক, ৱুচ্চতি. কতমা নু খো, আৱুসো, ৱিজ্জা, কিত্তাৱতা চ ৱিজ্জাগতো হোতী’’তি? ‘‘ইধাৱুসো, সুতৱা অৰিযসাৱকো ৰূপং পজানাতি, ৰূপসমুদযং পজানাতি, ৰূপনিৰোধং পজানাতি, ৰূপনিৰোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি. ৱেদনং… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং পজানাতি, ৱিঞ্ঞাণসমুদযং পজানাতি, ৱিঞ্ঞাণনিৰোধং পজানাতি, ৱিঞ্ঞাণনিৰোধগামিনিং পটিপদং পজানাতি. অযং ৱুচ্চতাৱুসো, ৱিজ্জা; এত্তাৱতা চ ৱিজ্জাগতো হোতী’’তি. দসমং.

অৱিজ্জাৱগ্গো তেৰসমো.

তস্সুদ্দানং –

সমুদযধম্মে তীণি, অস্সাদো অপৰে দুৱে;

সমুদযে চ দ্ৱে ৱুত্তা, কোট্ঠিকে অপৰে তযোতি.