৭. উপাদাপৰিতস্সনাসুত্তং
৭. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘উপাদাপৰিতস্সনঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি অনুপাদাঅপৰিতস্সনঞ্চ. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি, খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, উপাদাপৰিতস্সনা হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো অৰিযানং অদস্সাৱী অৰিযধম্মস্স অকোৱিদো অৰিযধম্মে অৱিনীতো, সপ্পুৰিসানং অদস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স অকোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে অৱিনীতো ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং; অত্তনি ৱা ৰূপং, ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং. তস্স তং ৰূপং ৱিপৰিণমতি অঞ্ঞথা হোতি. তস্স ৰূপৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা ৰূপৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তি ৱিঞ্ঞাণং হোতি. তস্স ৰূপৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তিজা পৰিতস্সনা ধম্মসমুপ্পাদা চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. চেতসো পৰিযাদানা উত্তাসৱা চ হোতি ৱিঘাতৱা চ অপেক্খৱা চ উপাদায চ পৰিতস্সতি.
‘‘ৱেদনং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৱেদনাৱন্তং ৱা অত্তানং; অত্তনি ৱা ৱেদনং, ৱেদনায ৱা অত্তানং. তস্স সা ৱেদনা ৱিপৰিণমতি অঞ্ঞথা হোতি. তস্স ৱেদনাৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা ৱেদনাৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তি ৱিঞ্ঞাণং হোতি. তস্স ৱেদনাৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তিজা পৰিতস্সনা ধম্মসমুপ্পাদা চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. চেতসো পৰিযাদানা উত্তাসৱা চ হোতি ৱিঘাতৱা চ অপেক্খৱা চ উপাদায চ পৰিতস্সতি.
‘‘সঞ্ঞং অত্ততো সমনুপস্সতি…পে… সঙ্খাৰে অত্ততো সমনুপস্সতি, সঙ্খাৰৱন্তং ৱা অত্তানং; অত্তনি ৱা সঙ্খাৰে, সঙ্খাৰেসু ৱা অত্তানং. তস্স তে সঙ্খাৰা ৱিপৰিণমন্তি অঞ্ঞথা হোন্তি. তস্স সঙ্খাৰৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা সঙ্খাৰৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তি ৱিঞ্ঞাণং হোতি. তস্স সঙ্খাৰৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তিজা পৰিতস্সনা ধম্মসমুপ্পাদা চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. চেতসো পৰিযাদানা উত্তাসৱা চ হোতি ৱিঘাতৱা চ অপেক্খৱা চ উপাদায চ পৰিতস্সতি.
‘‘ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং; অত্তনি ৱা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণস্মিং ৱা অত্তানং. তস্স তং ৱিঞ্ঞাণং ৱিপৰিণমতি অঞ্ঞথা হোতি. তস্স ৱিঞ্ঞাণৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা ৱিঞ্ঞাণৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তি ৱিঞ্ঞাণং হোতি. তস্স ৱিঞ্ঞাণৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তিজা পৰিতস্সনা ধম্মসমুপ্পাদা চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. চেতসো পৰিযাদানা উত্তাসৱা চ হোতি ৱিঘাতৱা চ অপেক্খৱা চ উপাদায চ পৰিতস্সতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, উপাদাপৰিতস্সনা হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অনুপাদাঅপৰিতস্সনা হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অৰিযানং দস্সাৱী অৰিযধম্মস্স কোৱিদো অৰিযধম্মে সুৱিনীতো, সপ্পুৰিসানং দস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স কোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে সুৱিনীতো ন ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং; ন অত্তনি ৱা ৰূপং, ন ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং. তস্স তং ৰূপং ৱিপৰিণমতি অঞ্ঞথা হোতি. তস্স ৰূপৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা ন ৰূপৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তি ৱিঞ্ঞাণং হোতি. তস্স ন ৰূপৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তিজা পৰিতস্সনা ধম্মসমুপ্পাদা চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. চেতসো অপৰিযাদানা ন চেৱুত্তাসৱা [ন চেৱ উত্তাসৱা (পী. ক.)] হোতি ন চ ৱিঘাতৱা ন চ অপেক্খৱা, অনুপাদায চ ন পৰিতস্সতি.
‘‘ন ৱেদনং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৱেদনাৱন্তং ৱা অত্তানং; ন অত্তনি ৱা ৱেদনং, ন ৱেদনায ৱা অত্তানং. তস্স সা ৱেদনা ৱিপৰিণমতি অঞ্ঞথা হোতি. তস্স ৱেদনাৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা ন ৱেদনাৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তি ৱিঞ্ঞাণং হোতি. তস্স ন ৱেদনাৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তিজা পৰিতস্সনা ধম্মসমুপ্পাদা চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. চেতসো অপৰিযাদানা ন চেৱুত্তাসৱা হোতি ন চ ৱিঘাতৱা ন চ অপেক্খৱা, অনুপাদায চ ন পৰিতস্সতি.
‘‘ন সঞ্ঞং…পে… ন সঙ্খাৰে অত্ততো সমনুপস্সতি, ন সঙ্খাৰৱন্তং ৱা অত্তানং; ন অত্তনি ৱা সঙ্খাৰে, ন সঙ্খাৰেসু ৱা অত্তানং. তস্স তে সঙ্খাৰা ৱিপৰিণমন্তি অঞ্ঞথা হোন্তি. তস্স সঙ্খাৰৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা ন সঙ্খাৰৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তি ৱিঞ্ঞাণং হোতি. তস্স ন সঙ্খাৰৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তিজা পৰিতস্সনা ধম্মসমুপ্পাদা চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. চেতসো অপৰিযাদানা ন চেৱুত্তাসৱা হোতি ন চ ৱিঘাতৱা ন চ অপেক্খৱা, অনুপাদায চ ন পৰিতস্সতি.
‘‘ন ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং…পে… তস্স তং ৱিঞ্ঞাণং ৱিপৰিণমতি অঞ্ঞথা হোতি. তস্স ৱিঞ্ঞাণৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা ন ৱিঞ্ঞাণৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তি ৱিঞ্ঞাণং হোতি. তস্স ন ৱিঞ্ঞাণৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তিজা পৰিতস্সনা ধম্মসমুপ্পাদা চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. চেতসো অপৰিযাদানা ন চেৱুত্তাসৱা হোতি ন চ ৱিঘাতৱা ন চ অপেক্খৱা, অনুপাদায চ ন পৰিতস্সতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, অনুপাদা অপৰিতস্সনং হোতী’’তি. সত্তমং.