৮. লক্খণসংযুত্তং
১. পঠমৱগ্গো
১. অট্ঠিসুত্তং
২০২. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা চ লক্খণো আযস্মা চ মহামোগ্গল্লানো [মহামোগ্গলানো (ক.)] গিজ্ঝকূটে পব্বতে ৱিহৰন্তি. অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেনাযস্মা লক্খণো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং লক্খণং এতদৱোচ – ‘‘আযামাৱুসো [এহি আৱুসো (স্যা. কং. ক.)] লক্খণ, ৰাজগহং পিণ্ডায পৱিসিস্সামা’’তি. ‘‘এৱমাৱুসো’’তি খো আযস্মা লক্খণো আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স পচ্চস্সোসি. অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অঞ্ঞতৰস্মিং পদেসে সিতং পাত্ৱাকাসি. অথ খো আযস্মা লক্খণো আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং এতদৱোচ – ‘‘কো নু খো, আৱুসো মোগ্গল্লান, হেতু কো পচ্চযো সিতস্স পাতুকম্মাযা’’তি? ‘‘অকালো খো, আৱুসো লক্খণ, এতস্স পঞ্হস্স. ভগৱতো মং সন্তিকে এতং পঞ্হং পুচ্ছা’’তি.
অথ খো আযস্মা চ লক্খণো আযস্মা চ মহামোগ্গল্লানো ৰাজগহে পিণ্ডায চৰিত্ৱা পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা লক্খণো আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং এতদৱোচ – ‘‘ইধাযস্মা মহামোগ্গল্লানো গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অঞ্ঞতৰস্মিং পদেসে সিতং পাত্ৱাকাসি. কো নু খো, আৱুসো মোগ্গল্লান, হেতু কো পচ্চযো সিতস্স পাতুকম্মাযা’’তি?
‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং অট্ঠিকসঙ্খলিকং ৱেহাসং গচ্ছন্তিং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৱা অনুপতিত্ৱা ফাসুড়ন্তৰিকাহি ৱিতুদেন্তি ৱিতচ্ছেন্তি ৱিৰাজেন্তি [ৱিতুদেন্তি (সী.), ৱিতচ্ছেন্তি ৱিভজেন্তি (পী. ক.)]. সা সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি. তস্স ময্হং, আৱুসো, এতদহোসি – ‘অচ্ছৰিযং ৱত, ভো, অব্ভুতং ৱত, ভো! এৱৰূপোপি নাম সত্তো ভৱিস্সতি! এৱৰূপোপি নাম যক্খো ভৱিস্সতি! এৱৰূপোপি নাম অত্তভাৱপটিলাভো ভৱিস্সতী’’’তি!!
অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘চক্খুভূতা ৱত, ভিক্খৱে, সাৱকা ৱিহৰন্তি; ঞাণভূতা ৱত, ভিক্খৱে, সাৱকা ৱিহৰন্তি, যত্ৰ হি নাম সাৱকো এৱৰূপং ঞস্সতি ৱা দক্খতি ৱা সক্খিং ৱা কৰিস্সতি. পুব্বেৱ মে সো, ভিক্খৱে, সত্তো দিট্ঠো অহোসি, অপি চাহং ন ব্যাকাসিং. অহঞ্চেতং [অহমেৱেতং (সী.)] ব্যাকৰেয্যং, পৰে চ মে [পৰে মে (সী.)] ন সদ্দহেয্যুং. যে মে ন সদ্দহেয্যুং, তেসং তং অস্স দীঘৰত্তং অহিতায দুক্খায. এসো, ভিক্খৱে, সত্তো ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে গোঘাতকো অহোসি. সো তস্স কম্মস্স ৱিপাকেন বহূনি ৱস্সানি বহূনি ৱস্সসতানি বহূনি ৱস্সসহস্সানি বহূনি ৱস্সসতসহস্সানি নিৰযে পচ্চিত্ৱা তস্সেৱ কম্মস্স ৱিপাকাৱসেসেন এৱৰূপং অত্তভাৱপটিলাভং পটিসংৱেদযতী’’তি. (সব্বেসং সুত্তন্তানং এসেৱ পেয্যালো). পঠমং.
২. পেসিসুত্তং
২০৩. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং মংসপেসিং ৱেহাসং গচ্ছন্তিং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৱা অনুপতিত্ৱা ৱিতচ্ছেন্তি ৱিৰাজেন্তি [ৱিৰাজেন্তি (সী. স্যা. কং.), ৱিভজেন্তি (পী. ক.)]. সা সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি…পে… এসো, ভিক্খৱে, সত্তো ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে গোঘাতকো অহোসি…পে…. দুতিযং.
৩. পিণ্ডসুত্তং
২০৪. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং মংসপিণ্ডং ৱেহাসং গচ্ছন্তং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৱা অনুপতিত্ৱা ৱিতচ্ছেন্তি ৱিৰাজেন্তি. সা সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি…পে… এসো, ভিক্খৱে, সত্তো ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে সাকুণিকো অহোসি…পে…. ততিযং.
৪. নিচ্ছৱিসুত্তং
২০৫. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং নিচ্ছৱিং পুৰিসং ৱেহাসং গচ্ছন্তং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৱা অনুপতিত্ৱা ৱিতচ্ছেন্তি ৱিৰাজেন্তি. সো সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি…পে… এসো, ভিক্খৱে, সত্তো ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে ওৰব্ভিকো অহোসি…পে…. চতুত্থং.
৫. অসিলোমসুত্তং
২০৬. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং অসিলোমং পুৰিসং ৱেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তে অসী উপ্পতিত্ৱা উপ্পতিত্ৱা তস্সেৱ কাযে নিপতন্তি. সো সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি…পে… এসো, ভিক্খৱে, সত্তো ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে সূকৰিকো অহোসি…পে…. পঞ্চমং.
৬. সত্তিসুত্তং
২০৭. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং সত্তিলোমং পুৰিসং ৱেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তা সত্তিযো উপ্পতিত্ৱা উপ্পতিত্ৱা তস্সেৱ কাযে নিপতন্তি. সো সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি…পে… এসো, ভিক্খৱে, সত্তো ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে মাগৱিকো অহোসি…পে…. ছট্ঠং.
৭. উসুলোমসুত্তং
২০৮. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং উসুলোমং পুৰিসং ৱেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তে উসূ উপ্পতিত্ৱা উপ্পতিত্ৱা তস্সেৱ কাযে নিপতন্তি. সো সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি…পে… এসো, ভিক্খৱে, সত্তো ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে কাৰণিকো অহোসি…পে…. সত্তমং.
৮. সূচিলোমসুত্তং
২০৯. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং সূচিলোমং পুৰিসং ৱেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তা সূচিযো উপ্পতিত্ৱা উপ্পতিত্ৱা তস্সেৱ কাযে নিপতন্তি. সো সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি…পে… এসো, ভিক্খৱে, সত্তো ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে সূতো [সাৰথিকো (ক. ৱিনযেপি)] অহোসি…পে…. অট্ঠমং.
৯. দুতিযসূচিলোমসুত্তং
২১০. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং সূচিলোমং পুৰিসং ৱেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তা সূচিযো সীসে পৱিসিত্ৱা মুখতো নিক্খমন্তি; মুখে পৱিসিত্ৱা উৰতো নিক্খমন্তি; উৰে পৱিসিত্ৱা উদৰতো নিক্খমন্তি; উদৰে পৱিসিত্ৱা ঊৰূহি নিক্খমন্তি; ঊৰূসু পৱিসিত্ৱা জঙ্ঘাহি নিক্খমন্তি; জঙ্ঘাসু পৱিসিত্ৱা পাদেহি নিক্খমন্তি; সো সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি…পে… এসো, ভিক্খৱে, সত্তো ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে সূচকো অহোসি…পে…. নৱমং.
১০. কুম্ভণ্ডসুত্তং
২১১. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং কুম্ভণ্ডং পুৰিসং ৱেহাসং গচ্ছন্তং. সো গচ্ছন্তোপি তেৱ অণ্ডে খন্ধে আৰোপেত্ৱা গচ্ছতি. নিসীদন্তোপি তেস্ৱেৱ অণ্ডেসু নিসীদতি. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৱা অনুপতিত্ৱা ৱিতচ্ছেন্তি ৱিৰাজেন্তি. সো সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি…পে… এসো, ভিক্খৱে, সত্তো ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে গামকূটকো অহোসি…পে…. দসমং.
পঠমো ৱগ্গো.
তস্সুদ্দানং –
অট্ঠি পেসি উভো গাৱঘাতকা,
পিণ্ডো সাকুণিযো নিচ্ছৱোৰব্ভি;
অসি সূকৰিকো সত্তিমাগৱি,
উসু কাৰণিকো সূচি সাৰথি;
যো চ সিব্বিযতি সূচকো হি সো,
অণ্ডভাৰি অহু গামকূটকোতি.
২. দুতিযৱগ্গো
১. সসীসকসুত্তং
২১২. এৱং মে সুতং – একং সমযং ৰাজগহে ৱেড়ুৱনে. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং পুৰিসং গূথকূপে সসীসকং নিমুগ্গং…পে… এসো, ভিক্খৱে, সত্তো ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে পাৰদাৰিকো অহোসি…পে…. পঠমং.
২. গূথখাদসুত্তং
২১৩. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং পুৰিসং গূথকূপে নিমুগ্গং উভোহি হত্থেহি গূথং খাদন্তং…পে… এসো, ভিক্খৱে, সত্তো ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে দুট্ঠব্ৰাহ্মণো অহোসি. সো কস্সপস্স সম্মাসম্বুদ্ধস্স পাৱচনে ভিক্খুসঙ্ঘং ভত্তেন নিমন্তেত্ৱা দোণিযো [দোণিযা (স্যা. কং. পী. ক.)] গূথস্স পূৰাপেত্ৱা এতদৱোচ – অহো ভোন্তো, যাৱদত্থং ভুঞ্জন্তু চেৱ হৰন্তু চাতি…পে…. দুতিযং.
৩. নিচ্ছৱিত্থিসুত্তং
২১৪. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং নিচ্ছৱিং ইত্থিং ৱেহাসং গচ্ছন্তিং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৱা অনুপতিত্ৱা ৱিতচ্ছেন্তি ৱিৰাজেন্তি. সা সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি…পে… এসা, ভিক্খৱে, ইত্থী ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে অতিচাৰিনী অহোসি…পে…. ততিযং.
৪. মঙ্গুলিত্থিসুত্তং
২১৫. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং ইত্থিং দুগ্গন্ধং মঙ্গুলিং ৱেহাসং গচ্ছন্তিং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৱা অনুপতিত্ৱা ৱিতচ্ছেন্তি ৱিৰাজেন্তি. সা সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি…পে… এসা, ভিক্খৱে, ইত্থী ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে ইক্খণিকা অহোসি…পে…. চতুত্থং.
৫. ওকিলিনীসুত্তং
২১৬. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং ইত্থিং উপ্পক্কং ওকিলিনিং ওকিৰিনিং ৱেহাসং গচ্ছন্তিং. সা সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি…পে… এসা, ভিক্খৱে, ইত্থী কলিঙ্গস্স ৰঞ্ঞো অগ্গমহেসী অহোসি. সা ইস্সাপকতা সপত্তিং অঙ্গাৰকটাহেন ওকিৰি…পে…. পঞ্চমং.
৬. অসীসকসুত্তং
২১৭. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং অসীসকং কবন্ধং [কৱন্ধং (সী. পী.)] ৱেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স উৰে অক্খীনি চেৱ হোন্তি মুখঞ্চ. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৱা অনুপতিত্ৱা ৱিতচ্ছেন্তি ৱিৰাজেন্তি. সো সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি…পে… এসো, ভিক্খৱে, সত্তো ইমস্মিংযেৱ ৰাজগহে হাৰিকো নাম চোৰঘাতকো অহোসি…পে…. ছট্ঠং.
৭. পাপভিক্খুসুত্তং
২১৮. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং ভিক্খুং ৱেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স সঙ্ঘাটিপি আদিত্তা সম্পজ্জলিতা সজোতিভূতা [সঞ্জোতিভূতা (স্যা. কং.)], পত্তোপি আদিত্তো সম্পজ্জলিতো সজোতিভূতো, কাযবন্ধনম্পি আদিত্তং সম্পজ্জলিতং সজোতিভূতং, কাযোপি আদিত্তো সম্পজ্জলিতো সজোতিভূতো. সো সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি…পে… এসো, ভিক্খৱে, ভিক্খু কস্সপস্স সম্মাসম্বুদ্ধস্স পাৱচনে পাপভিক্খু অহোসি…পে…. সত্তমং.
৮. পাপভিক্খুনীসুত্তং
২১৯. ‘‘অদ্দসং ভিক্খুনিং ৱেহাসং গচ্ছন্তিং. তস্সা সঙ্ঘাটিপি আদিত্তা…পে… পাপভিক্খুনী অহোসি…পে…. অট্ঠমং.
৯. পাপসিক্খমানসুত্তং
২২০. ‘‘অদ্দসং সিক্খমানং ৱেহাসং গচ্ছন্তিং. তস্সা সঙ্ঘাটিপি আদিত্তা…পে… পাপসিক্খমানা অহোসি…পে…. নৱমং.
১০. পাপসামণেৰসুত্তং
২২১. ‘‘অদ্দসং সামণেৰং ৱেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স সঙ্ঘাটিপি আদিত্তা…পে… পাপসামণেৰো অহোসি…পে…. দসমং.
১১. পাপসামণেৰীসুত্তং
২২২. ‘‘ইধাহং, আৱুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওৰোহন্তো অদ্দসং সামণেৰিং ৱেহাসং গচ্ছন্তিং. তস্সা সঙ্ঘাটিপি আদিত্তা সম্পজ্জলিতা সজোতিভূতা, পত্তোপি আদিত্তো সম্পজ্জলিতো সজোতিভূতো, কাযবন্ধনম্পি আদিত্তং সম্পজ্জলিতং সজোতিভূতং, কাযোপি আদিত্তো সম্পজ্জলিতো সজোতিভূতো. সা সুদং অট্টস্সৰং কৰোতি. তস্স ময্হং, আৱুসো, এতদহোসি – ‘অচ্ছৰিযং ৱত, ভো, অব্ভুতং ৱত, ভো! এৱৰূপোপি নাম সত্তো ভৱিস্সতি! এৱৰূপোপি নাম যক্খো ভৱিস্সতি! এৱৰূপোপি নাম অত্তভাৱপটিলাভো ভৱিস্সতী’’’তি!!
অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘চক্খুভূতা ৱত, ভিক্খৱে, সাৱকা ৱিহৰন্তি; ঞাণভূতা ৱত, ভিক্খৱে, সাৱকা ৱিহৰন্তি, যত্ৰ হি নাম সাৱকো এৱৰূপং ঞস্সতি ৱা দক্খতি ৱা সক্খিং ৱা কৰিস্সতি. পুব্বেৱ মে সা, ভিক্খৱে, সামণেৰী দিট্ঠা অহোসি. অপি চাহং ন ব্যাকাসিং. অহঞ্চেতং ব্যাকৰেয্যং, পৰে চ মে ন সদ্দহেয্যুং. যে মে ন সদ্দহেয্যুং, তেসং তং অস্স দীঘৰত্তং অহিতায দুক্খায. এসা, ভিক্খৱে, সামণেৰী কস্সপস্স সম্মাসম্বুদ্ধস্স পাৱচনে পাপসামণেৰী অহোসি. সা তস্স কম্মস্স ৱিপাকেন বহূনি ৱস্সানি বহূনি ৱস্সসতানি বহূনি ৱস্সসহস্সানি বহূনি ৱস্সসতসহস্সানি নিৰযে পচ্চিত্ৱা তস্সেৱ কম্মস্স ৱিপাকাৱসেসেন এৱৰূপং অত্তভাৱপটিলাভং পটিসংৱেদযতী’’তি. একাদসমং.
দুতিযো ৱগ্গো.
তস্সুদ্দানং –
কূপে নিমুগ্গো হি সো পাৰদাৰিকো;
গূথখাদি অহু দুট্ঠব্ৰাহ্মণো.
নিচ্ছৱিত্থি অতিচাৰিনী অহু;
মঙ্গুলিত্থি অহু ইক্খণিত্থিকা.
ওকিলিনি সপত্তঙ্গাৰোকিৰি;
সীসচ্ছিন্নো অহু চোৰঘাতকো.
ভিক্খু ভিক্খুনী সিক্খমানা;
সামণেৰো অথ সামণেৰিকা.
কস্সপস্স ৱিনযস্মিং পব্বজ্জং;
পাপকম্মং কৰিংসু তাৱদেতি.
লক্খণসংযুত্তং সমত্তং.