৩. অচ্ছৰিযঅব্ভুতসুত্তং
১৯৭. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো সম্বহুলানং ভিক্খূনং পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তানং উপট্ঠানসালাযং সন্নিসিন্নানং সন্নিপতিতানং অযমন্তৰাকথা উদপাদি – ‘‘অচ্ছৰিযং, আৱুসো, অব্ভুতং, আৱুসো, তথাগতস্স মহিদ্ধিকতা মহানুভাৱতা, যত্ৰ হি নাম তথাগতো অতীতে বুদ্ধে পৰিনিব্বুতে ছিন্নপপঞ্চে ছিন্নৱটুমে পৰিযাদিন্নৱট্টে সব্বদুক্খৱীতিৱত্তে জানিস্সতি [অনুস্সৰিস্সতি জানিস্সতি (ক.)] – ‘এৱংজচ্চা তে ভগৱন্তো অহেসুং’ ইতিপি, ‘এৱংনামা তে ভগৱন্তো অহেসুং’ ইতিপি, ‘এৱংগোত্তা তে ভগৱন্তো অহেসুং’ ইতিপি, ‘এৱংসীলা তে ভগৱন্তো অহেসুং’ ইতিপি, ‘এৱংধম্মা তে ভগৱন্তো অহেসুং’ ইতিপি, ‘এৱংপঞ্ঞা তে ভগৱন্তো অহেসুং’ ইতিপি, ‘এৱংৱিহাৰী তে ভগৱন্তো অহেসুং’ ইতিপি, ‘এৱংৱিমুত্তা তে ভগৱন্তো অহেসুং’ ইতিপী’’তি! এৱং ৱুত্তে, আযস্মা আনন্দো তে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘অচ্ছৰিযা চেৱ, আৱুসো, তথাগতা অচ্ছৰিযধম্মসমন্নাগতা চ; অব্ভুতা চেৱ, আৱুসো, তথাগতা অব্ভুতধম্মসমন্নাগতা চা’’তি. অযঞ্চ হিদং তেসং ভিক্খূনং অন্তৰাকথা ৱিপ্পকতা হোতি.
১৯৮. অথ খো ভগৱা সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো যেনুপট্ঠানসালা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. নিসজ্জ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘কায নুত্থ, ভিক্খৱে, এতৰহি কথায সন্নিসিন্না, কা চ পন ৱো অন্তৰাকথা ৱিপ্পকতা’’তি? ‘‘ইধ, ভন্তে, অম্হাকং পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তানং উপট্ঠানসালাযং সন্নিসিন্নানং সন্নিপতিতানং অযমন্তৰাকথা উদপাদি – ‘অচ্ছৰিযং, আৱুসো, অব্ভুতং, আৱুসো, তথাগতস্স মহিদ্ধিকতা মহানুভাৱতা, যত্ৰ হি নাম তথাগতো অতীতে বুদ্ধে পৰিনিব্বুতে ছিন্নপপঞ্চে ছিন্নৱটুমে পৰিযাদিন্নৱট্টে সব্বদুক্খৱীতিৱত্তে জানিস্সতি – এৱংজচ্চা তে ভগৱন্তো অহেসুং ইতিপি, এৱংনামা… এৱংগোত্তা… এৱংসীলা… এৱংধম্মা.. এৱংপঞ্ঞা… এৱংৱিহাৰী… এৱংৱিমুত্তা তে ভগৱন্তো অহেসুং ইতিপী’তি! এৱং ৱুত্তে, ভন্তে, আযস্মা আনন্দো অম্হে এতদৱোচ – ‘অচ্ছৰিযা চেৱ, আৱুসো, তথাগতা অচ্ছৰিযধম্মসমন্নাগতা চ, অব্ভুতা চেৱ, আৱুসো, তথাগতা অব্ভুতধম্মসমন্নাগতা চা’তি. অযং খো নো, ভন্তে, অন্তৰাকথা ৱিপ্পকতা; অথ ভগৱা অনুপ্পত্তো’’তি.
১৯৯. অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘তস্মাতিহ তং, আনন্দ, ভিয্যোসোমত্তায পটিভন্তু তথাগতস্স অচ্ছৰিযা অব্ভুতধম্মা’’তি [অব্ভুতা ধম্মাতি (?)].
‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘সতো সম্পজানো, আনন্দ, বোধিসত্তো তুসিতং কাযং উপপজ্জী’তি. যম্পি, ভন্তে, সতো সম্পজানো বোধিসত্তো তুসিতং কাযং উপপজ্জি ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘সতো সম্পজানো, আনন্দ, বোধিসত্তো তুসিতে কাযে অট্ঠাসী’তি. যম্পি, ভন্তে, সতো সম্পজানো বোধিসত্তো তুসিতে কাযে অট্ঠাসি ইদংপাহং [ইদংপহং (সী. স্যা. কং. পী.)], ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
২০০. ‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘যাৱতাযুকং, আনন্দ, বোধিসত্তো তুসিতে কাযে অট্ঠাসী’তি. যম্পি, ভন্তে, যাৱতাযুকং বোধিসত্তো তুসিতে কাযে অট্ঠাসি ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘সতো সম্পজানো, আনন্দ, বোধিসত্তো তুসিতা, কাযা চৱিত্ৱা মাতুকুচ্ছিং ওক্কমী’তি. যম্পি, ভন্তে, সতো সম্পজানো বোধিসত্তো তুসিতা কাযা চৱিত্ৱা মাতুকুচ্ছিং ওক্কমি ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
২০১. ‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘যদা, আনন্দ, বোধিসত্তো তুসিতা কাযা চৱিত্ৱা মাতুকুচ্ছিং ওক্কমতি, অথ সদেৱকে লোকে সমাৰকে সব্ৰহ্মকে সস্সমণব্ৰাহ্মণিযা পজায সদেৱমনুস্সায অপ্পমাণো উড়াৰো ওভাসো লোকে পাতুভৱতি অতিক্কম্মেৱ দেৱানং দেৱানুভাৱং. যাপি তা লোকন্তৰিকা অঘা অসংৱুতা অন্ধকাৰা অন্ধকাৰতিমিসা, যত্থপিমে চন্দিমসূৰিযা এৱংমহিদ্ধিকা এৱংমহানুভাৱা আভায নানুভোন্তি তত্থপি অপ্পমাণো উড়াৰো ওভাসো লোকে পাতুভৱতি অতিক্কম্মেৱ দেৱানং দেৱানুভাৱং. যেপি তত্থ সত্তা উপপন্না তেপি তেনোভাসেন অঞ্ঞমঞ্ঞং সঞ্জানন্তি – অঞ্ঞেপি কিৰ, ভো, সন্তি সত্তা ইধূপপন্নাতি. অযঞ্চ দসসহস্সী লোকধাতু সঙ্কম্পতি সম্পকম্পতি সম্পৱেধতি অপ্পমাণো চ উড়াৰো ওভাসো লোকে পাতুভৱতি অতিক্কম্মেৱ দেৱানং দেৱানুভাৱ’ন্তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
২০২. ‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘যদা, আনন্দ, বোধিসত্তো মাতুকুচ্ছিং ওক্কন্তো হোতি, চত্তাৰো দেৱপুত্তা চতুদ্দিসং আৰক্খায উপগচ্ছন্তি – মা নং বোধিসত্তং ৱা বোধিসত্তমাতৰং ৱা মনুস্সো ৱা অমনুস্সো ৱা কোচি ৱা ৱিহেঠেসী’তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
২০৩. ‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘যদা, আনন্দ, বোধিসত্তো মাতুকুচ্ছিং ওক্কন্তো হোতি, পকতিযা সীলৱতী বোধিসত্তমাতা হোতি ৱিৰতা পাণাতিপাতা ৱিৰতা অদিন্নাদানা ৱিৰতা কামেসুমিচ্ছাচাৰা ৱিৰতা মুসাৱাদা ৱিৰতা সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা’তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘যদা, আনন্দ, বোধিসত্তো মাতুকুচ্ছিং ওক্কন্তো হোতি, ন বোধিসত্তমাতু পুৰিসেসু মানসং উপ্পজ্জতি কামগুণূপসংহিতং, অনতিক্কমনীযা চ বোধিসত্তমাতা হোতি কেনচি পুৰিসেন ৰত্তচিত্তেনা’তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘যদা, আনন্দ, বোধিসত্তো মাতুকুচ্ছিং ওক্কন্তো হোতি, লাভিনী বোধিসত্তমাতা হোতি পঞ্চন্নং কামগুণানং. সা পঞ্চহি কামগুণেহি সমপ্পিতা সমঙ্গীভূতা পৰিচাৰেতী’তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
২০৪. ‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘যদা, আনন্দ, বোধিসত্তো মাতুকুচ্ছিং ওক্কন্তো হোতি, ন বোধিসত্তমাতু কোচিদেৱ আবাধো উপ্পজ্জতি; সুখিনী বোধিসত্তমাতা হোতি অকিলন্তকাযা; বোধিসত্তঞ্চ বোধিসত্তমাতা তিৰোকুচ্ছিগতং পস্সতি সব্বঙ্গপচ্চঙ্গং অহীনিন্দ্ৰিযং. সেয্যথাপি, আনন্দ, মণি ৱেড়ুৰিযো সুভো জাতিমা অট্ঠংসো সুপৰিকম্মকতো. তত্ৰাস্স সুত্তং আৱুতং নীলং ৱা পীতং ৱা লোহিতং ৱা ওদাতং ৱা পণ্ডুসুত্তং ৱা. তমেনং চক্খুমা পুৰিসো হত্থে কৰিত্ৱা পচ্চৱেক্খেয্য – অযং খো মণি ৱেড়ুৰিযো সুভো জাতিমা অট্ঠংসো সুপৰিকম্মকতো, তত্ৰিদং সুত্তং আৱুতং নীলং ৱা পীতং ৱা লোহিতং ৱা ওদাতং ৱা পণ্ডুসুত্তং ৱাতি. এৱমেৱ খো, আনন্দ, যদা বোধিসত্তো মাতুকুচ্ছিং ওক্কন্তো হোতি, ন বোধিসত্তমাতু কোচিদেৱ আবাধো উপ্পজ্জতি; সুখিনী বোধিসত্তমাতা হোতি অকিলন্তকাযা; বোধিসত্তঞ্চ বোধিসত্তমাতা তিৰোকুচ্ছিগতং পস্সতি সব্বঙ্গপচ্চঙ্গং অহীনিন্দ্ৰিয’ন্তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
২০৫. ‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘সত্তাহজাতে, আনন্দ, বোধিসত্তে বোধিসত্তমাতা কালং কৰোতি, তুসিতং কাযং উপপজ্জতী’তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘যথা খো পনানন্দ, অঞ্ঞা ইত্থিকা নৱ ৱা দস ৱা মাসে গব্ভং কুচ্ছিনা পৰিহৰিত্ৱা ৱিজাযন্তি, ন হেৱং বোধিসত্তং বোধিসত্তমাতা ৱিজাযতি. দসেৱ মাসানি বোধিসত্তং বোধিসত্তমাতা কুচ্ছিনা পৰিহৰিত্ৱা ৱিজাযতী’তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘যথা খো পনানন্দ, অঞ্ঞা ইত্থিকা নিসিন্না ৱা নিপন্না ৱা ৱিজাযন্তি, ন হেৱং বোধিসত্তং বোধিসত্তমাতা ৱিজাযতি. ঠিতাৱ বোধিসত্তং বোধিসত্তমাতা ৱিজাযতী’তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘যদা, আনন্দ, বোধিসত্তো মাতুকুচ্ছিম্হা নিক্খমতি, দেৱা নং পঠমং পটিগ্গণ্হন্তি পচ্ছা মনুস্সা’তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
২০৬. ‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘যদা, আনন্দ, বোধিসত্তো মাতুকুচ্ছিম্হা নিক্খমতি, অপ্পত্তোৱ বোধিসত্তো পথৱিং হোতি, চত্তাৰো নং দেৱপুত্তা পটিগ্গহেত্ৱা মাতু পুৰতো ঠপেন্তি – অত্তমনা, দেৱি, হোহি; মহেসক্খো তে পুত্তো উপ্পন্নো’তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘যদা, আনন্দ, বোধিসত্তো মাতুকুচ্ছিম্হা নিক্খমতি, ৱিসদোৱ নিক্খমতি অমক্খিতো উদেন [উদ্দেন (সী. স্যা. কং. পী.)] অমক্খিতো সেম্হেন অমক্খিতো ৰুহিৰেন অমক্খিতো কেনচি অসুচিনা সুদ্ধো ৱিসদো [ৱিসুদ্ধো (স্যা.)]. সেয্যথাপি, আনন্দ, মণিৰতনং কাসিকে ৱত্থে নিক্খিত্তং নেৱ মণিৰতনং কাসিকং ৱত্থং মক্খেতি নাপি কাসিকং ৱত্থং মণিৰতনং মক্খেতি. তং কিস্স হেতু? উভিন্নং সুদ্ধত্তা. এৱমেৱ খো, আনন্দ, যদা বোধিসত্তো মাতুকুচ্ছিম্হা নিক্খমতি, ৱিসদোৱ নিক্খমতি অমক্খিতো উদেন অমক্খিতো সেম্হেন অমক্খিতো ৰুহিৰেন অমক্খিতো কেনচি অসুচিনা সুদ্ধো ৱিসদো’তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘যদা, আনন্দ, বোধিসত্তো মাতুকুচ্ছিম্হা নিক্খমতি, দ্ৱে উদকস্স ধাৰা অন্তলিক্খা পাতুভৱন্তি – একা সীতস্স, একা উণ্হস্স; যেন বোধিসত্তস্স উদককিচ্চং কৰোন্তি মাতু চা’তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
২০৭. ‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘সম্পতিজাতো, আনন্দ, বোধিসত্তো সমেহি পাদেহি পথৱিযং পতিট্ঠহিত্ৱা উত্তৰাভিমুখো সত্তপদৱীতিহাৰেন গচ্ছতি, সেতম্হি ছত্তে অনুধাৰিযমানে, সব্বা চ দিসা ৱিলোকেতি, আসভিঞ্চ ৱাচং ভাসতি – অগ্গোহমস্মি লোকস্স, জেট্ঠোহমস্মি লোকস্স, সেট্ঠোহমস্মি লোকস্স. অযমন্তিমা জাতি, নত্থি দানি পুনব্ভৱো’তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমি.
‘‘সম্মুখা মেতং, ভন্তে, ভগৱতো সুতং, সম্মুখা পটিগ্গহিতং – ‘যদা, আনন্দ, বোধিসত্তো মাতুকুচ্ছিম্হা নিক্খমতি, অথ সদেৱকে লোকে সমাৰকে সব্ৰহ্মকে সস্সমণব্ৰাহ্মণিযা পজায সদেৱমনুস্সায অপ্পমাণো উড়াৰো ওভাসো লোকে পাতুভৱতি অতিক্কম্মেৱ দেৱানং দেৱানুভাৱং. যাপি তা লোকন্তৰিকা অঘা অসংৱুতা অন্ধকাৰা অন্ধকাৰতিমিসা যত্থপিমে চন্দিমসূৰিযা এৱংমহিদ্ধিকা এৱংমহানুভাৱা আভায নানুভোন্তি তত্থপি অপ্পমাণো উড়াৰো ওভাসো লোকে পাতুভৱতি অতিক্কম্মেৱ দেৱানং দেৱানুভাৱং. যেপি তত্থ সত্তা উপপন্না তেপি তেনোভাসেন অঞ্ঞমঞ্ঞং সঞ্জানন্তি – অঞ্ঞেপি কিৰ, ভো, সন্তি সত্তা ইধূপপন্নাতি. অযঞ্চ দসসহস্সী লোকধাতু সঙ্কম্পতি সম্পকম্পতি সম্পৱেধতি, অপ্পমাণো চ উড়াৰো ওভাসো লোকে পাতুভৱতি অতিক্কম্মেৱ দেৱানং দেৱানুভাৱ’ন্তি. যম্পি, ভন্তে…পে… ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমী’’তি.
২০৮. ‘‘তস্মাতিহ ত্ৱং, আনন্দ, ইদম্পি তথাগতস্স অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেহি. ইধানন্দ, তথাগতস্স ৱিদিতা ৱেদনা উপ্পজ্জন্তি, ৱিদিতা উপট্ঠহন্তি, ৱিদিতা অব্ভত্থং গচ্ছন্তি; ৱিদিতা সঞ্ঞা উপ্পজ্জন্তি, ৱিদিতা উপট্ঠহন্তি, ৱিদিতা অব্ভত্থং গচ্ছন্তি; ৱিদিতা ৱিতক্কা উপ্পজ্জন্তি, ৱিদিতা উপট্ঠহন্তি, ৱিদিতা অব্ভত্থং গচ্ছন্তি. ইদম্পি খো, ত্ৱং, আনন্দ, তথাগতস্স অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেহী’’তি. ‘‘যম্পি, ভন্তে, ভগৱতো ৱিদিতা ৱেদনা উপ্পজ্জন্তি, ৱিদিতা উপট্ঠহন্তি, ৱিদিতা অব্ভত্থং গচ্ছন্তি; ৱিদিতা সঞ্ঞা… ৱিদিতা ৱিতক্কা উপ্পজ্জন্তি, ৱিদিতা উপট্ঠহন্তি, ৱিদিতা অব্ভত্থং গচ্ছন্তি. ইদংপাহং, ভন্তে, ভগৱতো অচ্ছৰিযং অব্ভুতধম্মং ধাৰেমী’’তি.
ইদমৱোচ আযস্মা আনন্দো. সমনুঞ্ঞো সত্থা অহোসি; অত্তমনা চ তে ভিক্খূ আযস্মতো আনন্দস্স ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.
অচ্ছৰিযঅব্ভুতসুত্তং নিট্ঠিতং ততিযং.